Έρευνα: Μια «κρυφή πανδημία» – Η κατάχρηση αντιβιοτικών «ένοχη» για εκατομμύρια θανάτους

Πάνω από 1,2 εκα­τομ­μύ­ρια άνθρω­ποι πέθαναν σε όλο τον κόσμο το 2019 από μολύν­σεις που οφεί­λο­νταν σε βακτή­ρια ανθε­κτικά στα αντι­βιο­τικά, σύμφωνα με τη μεγα­λύ­τερη μελέτη που έχει διε­ξα­χθεί μέχρι σήμερα πάνω στο συγκε­κρι­μένο θέμα.

Ο απο­λο­γι­σμός αυτός ξεπερ­νάει τον ετήσιο αριθμό θανάτων που οφεί­λο­νται στην ελο­νο­σία ή στο AIDS.

Οι πιο φτωχές χώρες δέχο­νται το βαρύ­τερο πλήγμα αλλά η ανθε­κτι­κό­τητα των ασθε­νειών στα φάρμακα απο­τε­λεί απειλή για την υγεία όλων, ανα­φέ­ρε­ται στη μελέτη.

Συνι­στώ­νται μάλιστα επεί­γου­σες επεν­δύ­σεις για νέα φάρμακα καθώς και πιο συνετή χρήση των ήδη υπαρ­χό­ντων προ­κει­μέ­νου να χτιστεί επαρ­κέ­στερη προ­στα­σία απέ­να­ντι στον κίνδυνο.

Μια «κρυφή παν­δη­μία»

Η υπερ­βο­λική χρήση αντι­βιο­τι­κών τα τελευ­ταία χρόνια για μη σοβαρές περι­πτώ­σεις σημαί­νει ότι τα φάρμακα γίνο­νται λιγό­τερο απο­τε­λε­σμα­τικά ενάντια στις πιο σοβαρές μολύν­σεις.

Άνθρω­ποι πεθαί­νουν από συχνές και προη­γου­μέ­νως θερα­πεύ­σι­μες μολύν­σεις, καθώς τα βακτή­ρια που τις προ­κα­λούν έχουν γίνει πιο ανθε­κτικά στις θερα­πείες.

Υγειο­νο­μι­κοί αξιω­μα­τού­χοι του Ηνω­μέ­νου Βασι­λείου προει­δο­ποί­η­σαν πρό­σφατα ότι η αντι­μι­κρο­βιακή αντοχή (antimicrobial resistance ή AMR) είναι μια «κρυφή παν­δη­μία» που μπορεί να έρθει στην επι­φά­νεια στο πλαίσιο της κρίσης που έχει προ­κα­λέ­σει η Covid, εκτός και αν τα αντι­βιο­τικά αρχί­σουν να χορη­γού­νται με υπευ­θυ­νό­τητα.

Ανη­συ­χη­τι­κός ο απο­λο­γι­σμός των θανάτων

Οι εκτι­μή­σεις για τον αριθμό θανάτων από AMR παγκο­σμίως, οι οποίες δημο­σιεύ­θη­καν στο επι­στη­μο­νικό περιο­δικό Lancet, βασί­ζο­νται σε μια ανάλυση που αφορά 204 χώρες από μια διεθνή ομάδα ερευ­νη­τών, της οποίας ηγείτο το Πανε­πι­στή­μιο της Ουά­σιγ­κτον στις ΗΠΑ.

Ειδι­κό­τερα, υπο­λο­γί­ζε­ται ότι έως και πέντε εκα­τομ­μύ­ρια άνθρω­ποι πέθαναν το 2019 από ασθέ­νειες στις οποίες έπαιξε ρόλο το AMR, μαζί με τους 1,2 εκατ. θανά­τους οι οποίοι οφεί­λο­νταν άμεσα σε αυτό.

Κατά το ίδιο έτος, το Aids (Σύν­δρομο Επί­κτη­της Ανο­σο­λο­γι­κής Ανε­πάρ­κειας) θεω­ρεί­ται ότι προ­κά­λεσε 860.000 θανά­τους, ενώ η ελο­νο­σία 640.000.

Οι περισ­σό­τε­ροι θάνατοι από AMR οφεί­λο­νταν σε μολύν­σεις του χαμη­λό­τε­ρου ανα­πνευ­στι­κού, όπως πνευ­μο­νία και λοι­μώ­ξεις στο αίμα, που μπορεί να οδη­γή­σουν σε σήψη.

O MRSA (δηλαδή στα­φυ­λό­κοκ­κος ανθε­κτι­κός στη μεθι­κιλ­λίνη) ήταν ιδιαί­τερα θανα­τη­φό­ρος, ενώ το Εσε­ρί­χια Κόλι καθώς και αρκετά άλλα βακτή­ρια, σχε­τί­ζο­νταν με υψηλά επίπεδα ανθε­κτι­κό­τη­τας στα φάρμακα.

Εξε­τά­ζο­ντας το ιστο­ρικό ασθενών σε νοσο­κο­μεία, μελέτες και άλλες πηγές, οι ερευ­νη­τές ανα­φέ­ρουν ότι τα μικρά παιδιά αντι­με­τω­πί­ζουν τον μεγα­λύ­τερο κίνδυνο, με περίπου έναν στους πέντε θανά­τους που συν­δέ­ο­νται με AMR να αφορά ηλικίες κάτω των 5 ετών.

Οι θάνατοι από AMR εκτι­μά­ται ότι ήταν:

Περισ­σό­τε­ροι στην Υπο­σα­χά­ρια Αφρική και τη Νότια Ασία, με 24 θανά­τους για κάθε 100.000 ανθρώ­πους

Λιγό­τε­ροι στις χώρες υψηλού εισο­δή­μα­τος, με 13 θανά­τους για κάθε 100.000 ανθρώ­πους.

Ξεκά­θαρο σημάδι κιν­δύ­νου

Ο καθη­γη­τής Κρις Μάρεϊ από το Ινστι­τού­των Υγειο­νο­μι­κών Μετρή­σεων και Αξιο­λο­γή­σεων στο Πανε­πι­στή­μιο της Ουά­σιγ­κτον, δήλωσε ότι τα νέα στοι­χεία απο­κά­λυ­ψαν την πραγ­μα­τική κλίμακα της ανθε­κτι­κό­τη­τας στα αντι­βιο­τικά σε παγκό­σμιο επίπεδο, ενώ απο­τε­λούν ξεκά­θαρο σημάδι ότι είναι απα­ραί­τητο να ληφθεί άμεσα δράση «εάν θέλουμε να έχουμε το προ­βά­δι­σμα στη μάχη έναντι της ανθε­κτι­κό­τη­τας στα αντι­βιο­τικά».

Άλλοι ειδικοί λένε ότι είναι σημα­ντική η καλύ­τερη μελέτη των επι­πέ­δων ανθε­κτι­κό­τη­τας στα φάρμακα σε δια­φο­ρε­τι­κές χώρες και γεω­γρα­φι­κές περιο­χές. Ο Δρ. Ραμανάν Λαξ­μι­νά­ρα­γιαν, από το Κέντρο Δυνα­μι­κής, Οικο­νο­μίας και Πολι­τι­κής των Ασθε­νειών στην Ουά­σιγ­κτον ΠΚ, δήλωσε ότι οι παγκό­σμιες χρη­μα­το­δο­τή­σεις για την αντι­με­τώ­πιση του AMR πρέπει να αυξη­θούν στα επίπεδα που βρί­σκο­νται για άλλες ασθέ­νειες.

«Οι χρη­μα­το­δο­τή­σεις θα πρέπει να στο­χεύ­ουν στην πρόληψη των λοι­μώ­ξεων εξ’ αρχής, δια­σφα­λί­ζο­ντας ότι τα υπάρ­χο­ντα αντι­βιο­τικά χρη­σι­μο­ποιού­νται κατάλ­ληλα και με σύνεση, καθώς και στο να φέρει νέα αντι­βιο­τικά στην αγορά», τόνισε.

Μεγάλο μέρος του πλανήτη βρί­σκε­ται αντι­μέ­τωπο με την πρό­κληση της περιο­ρι­σμέ­νης πρό­σβα­σης σε αντι­βιο­τικά που να είναι απο­τε­λε­σμα­τικά αλλά και σε προ­σι­τές τιμές – και αυτό θα πρέπει να το πάρουν στα σοβαρά οι πολι­τι­κοί και υγειο­νο­μι­κοί ηγέτες σε όλο τον κόσμο, τόνισε ο Λαξ­μι­νά­ρα­γιαν.

Πηγή: BBC