Γιατί το θέμα της κακοποίησης των ζώων είναι πιο σοβαρό απ´όσο νομίζουμε

Τον τε­λευ­ταίο καιρό έχουν αυ­ξη­θεί τα πε­ρι­στα­τι­κά

κα­κο­ποί­η­σης ζώων , που γί­νο­νται γνω­στά στην Ελ­λη­νι­κή

κοι­νω­νία. Στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα δεν είναι πε­ρισ­σό­τε­ρα απ’ όσο

ήσαν στο πα­ρελ­θόν αλλά τώρα με τον σχε­τι­κό Νόμο

4745/2020 και «…ο φόνος και ο βα­σα­νι­σμός των ζώων, με την

εσκεμ­μέ­νη πρό­κλη­ση έντο­νου σω­μα­τι­κού πόνου ή σω­μα­τι­κής

εξά­ντλη­σης, επι­κίν­δυ­νης για την υγεία τους, ιδίως με

δη­λη­τη­ρί­α­ση, κρέ­μα­σμα, πνιγ­μό, κά­ψι­μο, σύν­θλι­ψη και

ακρω­τη­ρια­σμό…» θε­ω­ρεί­ται κα­κούρ­γη­μα και επι­σύ­ρει ποινή

φυ­λά­κι­σης έως δέκα (10) έτη, οπότε η κα­κο­ποί­η­ση απέ­κτη­σε

ποι­νι­κό και κοι­νω­νι­κό πρό­ση­μο.

Η Ελ­λη­νι­κή κοι­νω­νία, δυ­στυ­χώς υπήρ­ξε πολύ ανε­κτι­κή

στο πα­ρελ­θόν στις απε­χθείς αυτές συ­μπε­ρι­φο­ρές και

εξα­κο­λου­θεί να είναι σε ένα πο­σο­στό. Σε κάθε ανα­κοί­νω­ση

μιας κραυ­γα­λέ­ας πε­ρί­πτω­σης κα­κο­ποί­η­σης ζώου εμ­φα­νί­ζο­νται

δε­κά­δες πρό­θυ­μοι – όχι για να δι­καιο­λο­γή­σουν τον κα­κο­ποι­η­τή

– αλλά να δη­μιουρ­γή­σουν ένα πλαί­σιο ανο­χής με επι­χει­ρή­μα­τα

όπως: “τόσοι άν­θρω­ποι πει­νούν και βα­σα­νί­ζο­νται κι εσείς

ασχο­λεί­στε με τα ζώα;”, δη­μιουρ­γώ­ντας πλαί­σιο

συμ­ψη­φι­σμού και εν τέλει ανο­χής.

Κά­ποιοι το κά­νουν χωρίς κακή πρό­θε­ση απλά

υπο­κι­νού­με­νοι από “κοι­νω­νι­κές ευαι­σθη­σί­ες” απέ­να­ντι σε

υπαρ­κτά κοι­νω­νι­κά προ­βλή­μα­τα σε κάθε πε­ρί­πτω­ση, που

νο­μί­ζουν ότι είναι μια καλή ευ­και­ρία. Όχι κύ­ριοι! Η

κα­κο­ποί­η­ση ζώων δεν είναι μια καλή ευ­και­ρία για να δεί­ξε­τε

την κοι­νω­νι­κή σας ευαι­σθη­σία για τους πά­σχο­ντες και

αδι­κού­με­νους σε αντι­δια­στο­λή. . Απε­να­ντί­ας είναι μια ακραία

αντι­κοι­νω­νι­κή συ­μπε­ρι­φο­ρά. Είναι μά­λι­στα εν­δει­κτι­κή μιας

επι­κίν­δυ­νης ψυ­χι­κής προ­διά­θε­σης. Αν κά­ποιος δεν δι­στά­ζει να

βα­σα­νί­σει και να σκο­τώ­σει ένα έμβιο όν (ζώο) δεν θα έχει

κα­νέ­ναν εν­δοια­σμό να κάνει τα ίδια και σε ένα άλλο

(άν­θρω­πο). Αυτό είναι ένα συ­μπέ­ρα­σμα στο οποίο

συμ­φω­νούν οι απα­ντα­χού ψυ­χί­α­τροι. Εδώ δα­νεί­ζο­μαι στοι­χεία

από την έγκυ­ρη πηγή psychology gr.

Μία από τις πιο γνω­στές θε­ω­ρί­ες σχε­τι­κά με την

βιαιό­τη­τα προς τα ζώα και την δια­προ­σω­πι­κή βία, θέτει

μια αι­τιώ­δη σχέση με­τα­ξύ των δύο. Συ­γκε­κρι­μέ­να, θε­ω­ρεί ότι

το άτομο μα­θαί­νει από πρώτο χέρι την βία και την ασκεί πάνω

στα ζώα, τα οποία δεν προ­βάλ­λουν αντί­στα­ση, ενώ

απευαι­σθη­το­ποιεί­ται στα­δια­κά από τις ψυ­χο­λο­γι­κές ή

κοι­νω­νι­κές συ­νέ­πειες της συ­νε­χι­ζό­με­νης βί­αι­ης συ­μπε­ρι­φο­ράς

του.

Η θε­ω­ρία αυτή είναι γνω­στή ως Υπό­θε­ση Προ­ο­δευ­τι­κής

Βιαιό­τη­τας (Violence Graduation Hypothesis) κι έχει δύο

οπτι­κές. Η μία οπτι­κή πε­ρι­γρά­φει ότι υπάρ­χει χρο­νι­κή

σύν­δε­ση με­τα­ξύ τους, με την βιαιό­τη­τα προς τα ζώα να

προη­γεί­ται της δια­προ­σω­πι­κής βίας (Ascione, 2001· Dadds κ.ά.,

2002· DeGue & Dilillo, 2009· Newberry, 2017).

Δη­λα­δή, πρώτα κά­ποιος κα­κο­ποιεί ζώο και μετά

κα­κο­ποιεί άν­θρω­πο. Η άλλη οπτι­κή πε­ρι­γρά­φει ότι η

κα­κο­ποί­η­ση ζώων θε­ω­ρεί­ται ως πα­ρά­γο­ντας κιν­δύ­νου για

μελ­λο­ντι­κή διά­πρα­ξη άλλων βί­αιων εγκλη­μα­τι­κών

δρα­στη­ριο­τή­των, όπως το trafficking αν­θρώ­πων, τα ναρ­κω­τι­κά,

οι κυ­νο­μα­χί­ες (Kalof & Taylor, 2007· Ragatz, Fremou, Thomas,

& McCoy, 2009). Πολ­λοί κα­τα­δι­κα­σμέ­νοι βί­αιοι εγκλη­μα­τί­ες

έχουν ιστο­ρι­κό κα­κο­ποί­η­σης ζώων (Garcia Pinillos κ.ά.,

2016· O’Grady κ.ά., 2007).

Κά­ποιες έρευ­νες, επι­βε­βαί­ω­σαν ότι υπάρ­χει χρο­νι­κή

σύν­δε­ση με­τα­ξύ κα­κο­ποί­η­σης ζώων από παι­διά και

εκ­δή­λω­σης δια­προ­σω­πι­κής βίας από τα ίδια, όταν γί­νουν

ενή­λι­κες, από μέ­τριο έως και ισχυ­ρό βαθμό

Ήδη από την δε­κα­ε­τία του 1960 είχε φανεί ότι η

βιαιό­τη­τα προς τα ζώα σε παι­δι­κή ηλι­κία απο­τε­λεί πα­ρά­γο­ντα

κιν­δύ­νου για μελ­λο­ντι­κή βίαιη συ­μπε­ρι­φο­ρά εντός

δια­προ­σω­πι­κών σχέ­σε­ων (Mead, 1964). Ωστό­σο, έχει βρε­θεί

ότι όχι ένα με­μο­νω­μέ­νο πε­ρι­στα­τι­κό, αλλά ένα ιστο­ρι­κό από

επα­να­λαμ­βα­νό­με­να γε­γο­νό­τα βα­σα­νι­σμού ζώων

μα­κρο­πρό­θε­σμα από ένα άτομο, μπο­ρεί να είναι προ­βλε­πτι­κό

για τη διά­πρα­ξη αν­θρω­πο­κτο­νί­ας (O’Grady κ.ά., 2007).

Με βάση τα πα­ρα­πά­νω είναι προ­φα­νές ότι η κα­κο­ποί­η­ση

ζώων είναι ποι­νι­κού εν­δια­φέ­ρο­ντος. Η ποι­νι­κή αντι­με­τώ­πι­ση

των κα­κο­ποι­η­τών δεν είναι απλά μια τι­μω­ρη­τι­κή ενέρ­γεια εις

βάρος μιας εγκλη­μα­τι­κής συ­μπε­ρι­φο­ράς αλλά και μια πράξη

πρό­λη­ψης του εγκλή­μα­τος. Στις ΗΠΑ και οι 50 πο­λι­τεί­ες

έχουν δια­τά­ξεις που κα­τα­τάσ­σουν τις πιο βί­αιες μορ­φές

κα­κο­ποί­η­σης ζώων ως κα­κούρ­γη­μα, μία δια­δι­κα­σία που

επι­τα­χύν­θη­κε από τις αρχές της δε­κα­ε­τί­ας του 90’, όταν μόλις

πέντε (5) πο­λι­τεί­ες είχαν τέ­τοια νο­μο­θε­τή­μα­τα (Lockwood &

Arkow, 2016). Έτσι, πα­ρό­λο που τα προη­γού­με­να χρό­νια δεν

υπήρ­χε ένας κα­θο­λι­κός ομο­σπον­δια­κός νόμος για την τι­μω­ρία

της κα­κο­ποί­η­σης και της βιαιό­τη­τας προς τα ζώα που να

αφορά τις Η.Π.Α., από την 25/11/2019 θε­ω­ρεί­ται

ομο­σπον­δια­κό αδί­κη­μα (Humane Society, 2019).

Στη χώρα μας, με σχε­τι­κή κα­θυ­στέ­ρη­ση ψη­φί­στη­κε ο

Νόμος 4745/2020 ακο­λου­θώ­ντας την ποι­νι­κή αντι­με­τώ­πι­ση

των κα­κο­ποι­η­τών των προηγ­μέ­νων χωρών. Παρ’ ότι η

σύγ­χρο­νη Ελ­λά­δα υπήρ­ξε ου­ρα­γός σε αυτό το θέμα η

αντι­με­τώ­πι­ση κα­κο­ποι­η­τών ζώων στην αρ­χαιό­τη­τα ήταν

σκλη­ρό­τα­τη. Δια­βά­ζου­με στον Διό­δω­ρο τον Σι­κε­λιώ­τη “ὃς δ’ ἂν

τού­των τι τῶν ζῴων ἑκὼν δια­φθεί­ρῃ, θα­νά­τῳ πε­ρι­πί­πτει, πλὴν

ἐὰν αἴλου­ρον ἢ τὴν ἶβιν ἀπο­κτεί­νῃ· ταῦτα δὲ ἐάν τε ἑκὼν ἐάν

τε ἄκων ἀπο­κτεί­νῃ, πά­ντως θα­νά­τῳ πε­ρι­πί­πτει,” “…ος δ’ ἂν

αἴλου­ρον ἑκὼν δια­φθεί­ρῃ, θα­νά­τῳ πε­ρι­πί­πτει ει τίς γαλῆ

ἀπο­κτεί­νει τί­μη­μα θά­να­τος. Όποιος δὲ γαλῆν δο­λο­φο­νεί, με

την ποινή θα­νά­του τι­μω­ρεί­ται, όταν η γα­λε­ο­κτο­νία είναι

απο­τέ­λε­σμα δόλου, στους γα­λε­ο­κτό­νους η ποινή τού θα­νά­του

πε­ρι­πί­πτει.”

Υπο­θέ­τω ότι έγινε επαρ­κώς αντι­λη­πτό το πόσο ση­μα­ντι­κό

θέμα είναι η βία κατά των ζώων και ποιες είναι οι κοι­νω­νι­κές

δια­στά­σεις του θέ­μα­τος. Οι αρ­χαί­οι το ήξε­ραν. Εμείς θα

εξα­κο­λου­θού­με να δί­νου­με άλ­λο­θι στους δο­λο­φό­νους ζώων;

Μαίρη Κού­βδου

Μέλος Τομέα Οι­κο­νο­μι­κών Νέας Δη­μο­κρα­τί­ας

τ. Ανώ­τε­ρο Στέ­λε­χος Διοί­κη­σης Εκ­παί­δευ­σης

Υπ. Παι­δεί­ας & Θρη­σκευ­μά­των