Ο Βασίλης Α. Υψηλάντης Εισηγητής της Νέας Δημοκρατίας στο Νομοσχέδιο του Υπουργείου Δικαιοσύνης για την ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1226

Ο Κοσμή­το­ρας της Βουλής και Βου­λευ­τής Δωδε­κα­νή­σου Βασίλης Α. Υψη­λά­ντης, κατά την τοπο­θέ­τησή του στη Βουλή για το νομο­σχέ­διο του Υπουρ­γείου Δικαιο­σύ­νης που ενσω­μα­τώ­νει την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1226, τόνισε ότι πρό­κει­ται για ένα θεσμικό εργα­λείο που ενι­σχύει την αξιο­πι­στία της χώρας, θωρα­κί­ζει τη Δικαιο­σύνη και κατο­χυ­ρώ­νει τη θέση της Ελλάδας ως αξιό­πι­στου εταίρου στην Ευρω­παϊκή Ένωση.

«Δεν έχουμε μπροστά μας μια τυπική ενσω­μά­τωση. Έχουμε ένα εργα­λείο διε­θνούς ασφά­λειας, θεσμι­κής συνέ­πειας και απο­τρο­πής παρα­βιά­σεων των ευρω­παϊ­κών κυρώ­σεων», υπο­γράμ­μισε.

Ανα­φε­ρό­με­νος στην κριτική που άσκησαν ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ, ο ειση­γη­τής της Νέας Δημο­κρα­τίας επι­σή­μανε:

•      «Η δια­βού­λευση ήταν ανοιχτή και δια­φα­νής, από τις 8 έως τις 26 Αυγού­στου. Μήπως έκαναν κάτι δια­φο­ρε­τικό οι προη­γού­με­νες κυβερ­νή­σεις;»

•      «Ας θυμη­θούμε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ πέρασε νέο Ποινικό Κώδικα λίγο πριν τις εκλογές του 2019, νύχτα, με ρυθ­μί­σεις που ευνό­η­σαν συγκε­κρι­μένα συμ­φέ­ρο­ντα».

•      «Οι ρυθ­μί­σεις του νομο­σχε­δίου είναι αντι­γραφή του ενω­σια­κού πλαι­σίου. Η Ελλάδα δεν θα γίνει διά­δρο­μος παρά­καμ­ψης κυρώ­σεων».

Κλεί­νο­ντας την τοπο­θέ­τησή του, ο ειση­γη­τής της ΝΔ υπο­γράμ­μισε:

«Το νομο­σχέ­διο αυτό ενσω­μα­τώ­νει πιστά την Οδηγία 2024/1226, ενι­σχύει την ευρω­παϊκή αξιο­πι­στία της χώρας και προ­σθέ­τει ουσια­στι­κές βελ­τιώ­σεις στην απονομή της Δικαιο­σύ­νης. Για όλους αυτούς τους λόγους, καλώ όλες τις πτέ­ρυ­γες της Βουλής να το υπερ­ψη­φί­σουν».

Τα κυριό­τερα σημεία της ομιλίας του Βασίλη Α. Υψη­λά­ντη είναι η ακό­λουθη :

«Κύριε Υπουργέ,

Κυρίες και κύριοι συνά­δελ­φοι,

Με το υπό ψήφιση νομο­σχέ­διο του Υπουρ­γείου Δικαιο­σύ­νης ενσω­μα­τώ­νε­ται στην ελλη­νική έννομη τάξη η Οδηγία (ΕΕ) 2024/1226. Πρό­κει­ται για το ενω­σιακό κείμενο που ποι­νι­κο­ποιεί την παρα­βί­αση περιο­ρι­στι­κών μέτρων της Ένωσης και θωρα­κί­ζει όχι μόνο την ακε­ραιό­τητα της εσω­τε­ρι­κής αγοράς, αλλά και την ίδια την ασφά­λεια της Ευρώπης.

Δεν έχουμε, λοιπόν, μια απλή τυπική εναρμόνιση-ενσωμάτωση. Έχουμε ένα εργα­λείο αξιο­πι­στίας, θεσμι­κής συνέ­πειας και διε­θνούς ασφά­λειας.

Κεφά­λαιο Α΄ (άρθρα 1–3)

Το πρώτο κεφά­λαιο θέτει τα θεμέλια.

•       Άρθρο 1: καθο­ρί­ζει τον σκοπό —την απο­τε­λε­σμα­τική εφαρ­μογή των κυρώ­σεων—, στέλ­νο­ντας σαφές μήνυμα ότι η Ελλάδα δεν θα απο­τε­λέ­σει ποτέ «χαλαρό κρίκο» στο ενω­σιακό πλαίσιο.

•       Άρθρο 2: περι­γρά­φει το πεδίο εφαρ­μο­γής, ώστε να μην υπάρ­χουν ασά­φειες ή γκρίζες ζώνες.

•       Άρθρο 3: εισάγει ορι­σμούς, εξα­σφα­λί­ζο­ντας νομική σαφή­νεια και απο­τρέ­πο­ντας κενά ή παρερ­μη­νείες.

Κεφά­λαιο Β΄ (άρθρα 4–8)

Εδώ μπαί­νουμε στον πυρήνα της ποι­νι­κο­ποί­η­σης.

•       Άρθρο 4: τυπο­ποιεί την παρα­βί­αση περιο­ρι­στι­κών μέτρων — είτε πρό­κει­ται για διάθεση κεφα­λαίων, είτε για παρά­καμψη δεσμεύ­σεων, είτε για διευ­κό­λυνση εισόδου προ­σώ­πων ή παρά­νο­μες συναλ­λα­γές. Ενσω­μα­τώ­νε­ται ακόμα και η κατα­στρα­τή­γηση μέσω ψευδών πλη­ρο­φο­ριών ή η παρά­βαση όρων αδειών.

•       Άρθρο 5: προ­βλέ­πει τις ποινές για τα φυσικά πρόσωπα. Κλι­μα­κω­τές, ανα­λο­γι­κές, αλλά και ουσια­στικά απο­τρε­πτι­κές.

•       Άρθρο 6: καθιε­ρώ­νει τη δικαιο­δο­σία των ελλη­νι­κών δικα­στη­ρίων και προ­βλέ­πει συνερ­γα­σία με το Eurojust, ώστε να μη μένει τίποτε μετέωρο σε διεθνές επίπεδο.

•       Άρθρο 7: θεσπί­ζει την ευθύνη νομικών προ­σώ­πων. Δεν ανα­τρέ­πε­ται η ατομική ευθύνη, αλλά συμπλη­ρώ­νε­ται με σαφείς κανόνες εται­ρι­κής λογο­δο­σίας.

•       Άρθρο 8: καθο­ρί­ζει κυρώ­σεις σε εται­ρείες, συν­δε­δε­μέ­νες με τον κύκλο εργα­σιών τους, ώστε να είναι πραγ­μα­τικά απο­τρε­πτι­κές και όχι συμ­βο­λι­κές.

Κεφά­λαιο Γ΄ (άρθρα 9–15)

Το τρίτο κεφά­λαιο αφορά εργα­λεία ενί­σχυ­σης της διε­ρεύ­νη­σης και δίωξης.

•       Άρθρο 9: προ­στα­τεύει μάρ­τυ­ρες δημο­σίου συμ­φέ­ρο­ντος, ενι­σχύ­ο­ντας τη δια­φά­νεια.

•       Άρθρο 10: προ­βλέ­πει δέσμευση και δήμευση προ­ϊ­ό­ντων εγκλή­μα­τος.

•       Άρθρο 11: εισάγει ειδικές ανα­κρι­τι­κές πράξεις, πάντα με τις ασφα­λι­στι­κές δικλεί­δες του άρθρου 254 ΚΠΔ.

•       Άρθρο 12: ορίζει ως αρμόδια αρχή την Αρχή για το ξέπλυμα χρή­μα­τος.

•       Άρθρο 13: ενι­σχύει τη συνερ­γα­σία με Europol, Eurojust και Ευρω­παϊκή Εισαγ­γε­λία.

•       Άρθρο 14: θεσπί­ζει την υπο­χρέ­ωση παροχής στα­τι­στι­κών στοι­χείων στην Ευρω­παϊκή Επι­τροπή.

•       Άρθρο 15: εντάσ­σει τις παρα­βιά­σεις στα βασικά αδι­κή­ματα για το ξέπλυμα χρή­μα­τος.

Κεφά­λαιο Δ΄ (άρθρα 16–25)

Το τελευ­ταίο κεφά­λαιο περιέ­χει ρυθ­μί­σεις για τη λει­τουρ­γία της Δικαιο­σύ­νης.

•       Άρθρο 16: ενι­σχύει την αμε­ρο­λη­ψία με ειδικές ρυθ­μί­σεις εξαί­ρε­σης δικα­στών.

•       Άρθρο 17: καθιε­ρώ­νει δια­φά­νεια με την υπο­χρέ­ωση ενη­μέ­ρω­σης για το παρά­βολο εγκλή­σεων.

•       Άρθρο 18: προ­βλέ­πει προ­σω­ρινό και μερικό περιο­ρι­σμό πρό­σβα­σης στη δικο­γρα­φία, μόνο σε εξαι­ρε­τι­κές περι­πτώ­σεις, με ειδική αιτιο­λο­γία και υπό δικα­στικό έλεγχο. Ρύθμιση που είναι ευθυ­γραμ­μι­σμένη με τη νομο­λο­γία του ΕΔΔΑ.

•       Άρθρο 19: ανα­βαθ­μί­ζει συγκε­κρι­μένα αδι­κή­ματα, ώστε να εκδι­κά­ζο­νται από το Τρι­με­λές Πλημ­με­λειο­δι­κείο.

•       Άρθρο 20: προ­σαρ­μό­ζει τις ρυθ­μί­σεις για την προ­σω­ρινή κράτηση, με ανώτατο όριο τα 20 έτη.

•       Άρθρο 21: εξορ­θο­λο­γί­ζει τα δικα­στικά έξοδα.

•       Άρθρο 22: επι­τρέ­πει μετα­κι­νή­σεις ιατρο­δι­κα­στών, μόνο εξαι­ρε­τικά και με ειδική αιτιο­λο­γία.

•       Άρθρο 23: βελ­τιώ­νει την κτη­μα­το­λο­γική δια­με­σο­λά­βηση.

•       Άρθρο 24: ποι­νι­κο­ποιεί την εγκα­τά­λειψη ογκωδών απορ­ριμ­μά­των, με σαφές κοι­νω­νικό απο­τύ­πωμα.

•       Άρθρο 25: καθο­ρί­ζει την έναρξη ισχύος του νόμου.

Ακού­σαμε την κριτική. Ως επί το πλεί­στον σε ξενα πεδία από το νομο­σχέ­διο, σε δήθεν απου­σίας δημο­κρα­τι­κών εγγυ­ή­σεων, αλλά και σχετικά με τον τρόπο σύντα­ξης του νομο­σχε­δίου και  τη διάρ­κεια και την περίοδο  της δια­βού­λευ­σης. Από τις 8 έως τις 26 Αυγού­στου κράτησε η δια­δι­κα­σία  της δια­βού­λευ­σης και η οποία  ήταν ανοιχτή και δια­φα­νής. Μήπως έκαναν κάτι δια­φο­ρε­τικό οι κυβερ­νή­σεις ΣΥΡΙΖΑ ή ΠΑΣΟΚ; Ή μήπως να θυμί­σουμε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ πέρασε έναν νέο Ποινικό Κώδικα νύχτα, λίγο πριν τις εκλογές του 2019;

Επίσης, όσοι μιλούν για αορι­στία ή υπερ­βο­λι­κές ποινές, ας δουν ότι οι ρυθ­μί­σεις αντι­γρά­φουν το ενω­σιακό πλαίσιο. Η Ελλάδα δεν μπορεί να γίνει διά­δρο­μος παρά­καμ­ψης κυρώ­σεων.

Για την ευθύνη νομικών προ­σώ­πων: δεν ανα­κα­λύ­πτουμε κάτι νέο· ισχύει σε πολλά πεδία του δικαίου μας. Υπάρ­χουν εγγυ­ή­σεις και δικα­στι­κός έλεγχος.

Για τις ειδικές ανα­κρι­τι­κές πράξεις: καμία αυθαι­ρε­σία· όλα περνούν από το φίλτρο του άρθρου 254 ΚΠΔ.

Το δικαί­ωμα πρό­σβα­σης είναι θεμε­λιώ­δες αλλά όχι απόλυτο. Η ρύθμιση είναι εξαι­ρε­τική, με ειδική αιτιο­λο­γία, προ­σω­ρινή και υπό δικα­στικό έλεγχο. Υπάρχει αντι­στάθ­μιση με ενη­μέ­ρωση του κατη­γο­ρου­μέ­νου στο ανα­γκαίο μέτρο. Αυτός είναι ο ευρω­παϊ­κός κανόνας.

•      Τούτο ανα­γνω­ρί­ζει και η νομο­λο­γία του ΕΔΔΑ (Rowe & Davis, Doorson, Edwards & Lewis), και η

Και να σημειώσω: το Υπουρ­γείο θεωρώ ότι όπως ειπώ­θηκε  θα παρου­σί­αση βελ­τί­ωση της διά­τα­ξης  την οποία και ανα­μέ­νουμε.

Για τη μετα­κί­νηση ιατρο­δι­κα­στών: πρό­κει­ται για ανα­γκαία λύση, με χρονικό περιο­ρι­σμό και αιτιο­λό­γηση. Παράλ­ληλα, το Υπουρ­γείο προχωρά στη στε­λέ­χωση και τα κίνητρα παρα­μο­νής.

Κυρίες και κύριοι συνά­δελ­φοι,

Το νομο­σχέ­διο αυτό ενσω­μα­τώ­νει πιστά την Οδηγία 2024/1226, θωρα­κί­ζει τη Δικαιο­σύνη, ενι­σχύει την αξιο­πι­στία της χώρας μας στην Ευρώπη και προ­σθέ­τει ουσια­στι­κές βελ­τιώ­σεις στην απονομή της δικαιο­σύ­νης.

Για όλους αυτούς τους λόγους, σας καλώ να το υπερ­ψη­φί­σετε.

Σας ευχα­ρι­στώ.»