Ο Βασίλης Α. Υψηλάντης Εισηγητής της ΝΔ στο Νομοσχέδιο για τη Νόμιμη Μετανάστευση : Από τη διαχείριση της παρανομίας στη στρατηγική της νομιμότητας

Την 15η εισή­γησή του, σε νομο­σχέ­διο στην Ολο­μέ­λεια της Βουλής των Ελλήνων και μετά πολυ­ή­μερη επε­ξερ­γα­σία στην Επι­τροπή Δημό­σιας Διοί­κη­σης,  πραγ­μα­το­ποί­ησε σήμερα ο Κοσμή­το­ρας της Βουλής και Βου­λευ­τής Δωδε­κα­νή­σου Βασίλης Α. Υψη­λά­ντης, ως ειση­γη­τής της Νέας Δημο­κρα­τίας  στο νομο­σχέ­διο του Υπουρ­γείο Μετα­νά­στευ­σης και Ασύλου για τη νόμιμη μετα­νά­στευση και την ενσω­μά­τωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1233 του Συμ­βου­λίου και του Ευρω­παϊ­κού Κοι­νο­βου­λίου της 24ης Απρι­λίου 2024. .

Ο κ. Υψη­λά­ντης ξεκί­νησε την ομιλία του με αναφορά στο τραγικό ναυτικό δυστύ­χημα στη Χίο, υπο­γραμ­μί­ζο­ντας ότι η απώλεια ανθρώ­πι­νων ζωών ανα­δει­κνύει με τον πιο σκληρό τρόπο την ανάγκη νόμιμων, ασφαλών και ελεγ­χό­με­νων μετα­να­στευ­τι­κών οδών, που στερούν έδαφος από τα εγκλη­μα­τικά κυκλώ­ματα δια­κί­νη­σης ανθρώ­πων.

Όπως τόνισε, το υπό ψήφιση νομο­σχέ­διο σημα­το­δο­τεί μια καθαρή πολι­τική στροφή  από τη δια­χεί­ριση της παρα­νο­μίας, στη στρα­τη­γική της νομι­μό­τη­τας, με κανόνες, δια­φά­νεια και θεσμική ευθύνη.

Ο ειση­γη­τής της ΝΔ επε­σή­μανε ότι το σχέδιο νόμου:

•           ενι­σχύει τις νόμιμες μετα­να­στευ­τι­κές οδούς,

•           απαντά σε πραγ­μα­τι­κές ανάγκες της αγοράς εργα­σίας (αγρο­τι­κός τομέας, του­ρι­σμός, κατα­σκευές, υπη­ρε­σίες),

•           απλο­ποιεί και ενο­ποιεί δια­δι­κα­σίες που για χρόνια παρή­γα­γαν διοι­κη­τικά αδιέ­ξοδα,

•           ενσω­μα­τώ­νει πλήρως το ενω­σιακό δίκαιο με ενιαία δια­δι­κα­σία άδειας δια­μο­νής και εργα­σίας και κοινό πλαίσιο δικαιω­μά­των.

Ιδιαί­τερη αναφορά έκανε στην αυστη­ρο­ποί­ηση των ποινών για οργα­νω­μέ­νες πρα­κτι­κές παρά­νο­μης δια­κί­νη­σης και κατά­χρη­σης διοι­κη­τι­κών δια­δι­κα­σιών, καθώς και στην πρό­βλεψη ίσης μετα­χεί­ρι­σης για τους νομίμως δια­μέ­νο­ντες εργα­ζό­με­νους τρίτων χωρών, με δικαιώ­ματα αλλά και υπο­χρε­ώ­σεις.

Τέλος, σημεί­ωσε ότι:

•           κανένας φορέας δεν ζήτησε την από­συρση του νομο­σχε­δίου,

•           η βασική φιλο­σο­φία του δεν αμφι­σβη­τή­θηκε,

•           οι παρα­τη­ρή­σεις που κατα­τέ­θη­καν ήταν βελ­τιω­τι­κού χαρα­κτήρα.

«Πρό­κει­ται για ένα ώριμο και ανα­γκαίο βήμα προς μια σύγ­χρονη πολι­τική νόμιμης μετα­νά­στευ­σης, που προ­στα­τεύει την ανθρώ­πινη ζωή, θωρα­κί­ζει το κράτος δικαίου και υπη­ρε­τεί την κοι­νω­νική συνοχή», κατέ­ληξε, ζητώ­ντας την υπερ­ψή­φιση του σχεδίου νόμου.

Ακο­λου­θεί αυτού­σιο το κείμενο της ομιλίας του Κοσμή­τορα της Βουλής και Βου­λευτή Δωδε­κα­νή­σου Βασίλη Α. Υψη­λά­ντη, όπως εκφω­νή­θηκε στην Ολο­μέ­λεια:

«Κυρίες και κύριοι συνά­δελ­φοι,

Πριν προ­χω­ρήσω στην εισή­γηση μου για  το νομο­σχέ­διο, με βαθιά οδύνη και σεβασμό, ανα­φέ­ρο­μαι στα θύματα του τρα­γι­κού δυστυ­χή­μα­τος που σημειώ­θηκε χθες στη θαλάσ­σια περιοχή της Χίου.

Η απώλεια ανθρω­πί­νων ζωών στη θάλασσα, δεν μπορεί να αφήσει κανέναν ασυ­γκί­νητο. Εκφράζω τη θλίψη μου για την απώλεια συναν­θρώ­πων μας, την έκφραση συμπα­ρά­στα­σης και ευχών, σε όσους τραυ­μα­τί­στη­καν και δια­σώ­θη­καν, καθώς και σε όσους συμ­με­τέ­χουν από χθες στις επι­χει­ρή­σεις έρευνας και διά­σω­σης.

Στε­κό­μα­στε με σοβα­ρό­τητα στο γεγονός, δίχως την εξαγωγή αυτή τη στιγμή βια­στι­κών συμπε­ρα­σμά­των, αλλά και αρνη­τικά σε κάθε από­πειρα από­δο­σης ευθυνών δίχως στοι­χεία και κάθε πολι­τι­κής εκμε­τάλ­λευ­σης μιας τέτοιας  τρα­γω­δίας.

Όμως τέτοιες τρα­γι­κές στιγμές μας υπεν­θυ­μί­ζουν με τον πιο σκληρό τρόπο γιατί η παρά­νομη δια­κί­νηση ανθρώ­πων είναι ένα από τα πιο απάν­θρωπα εγκλή­ματα της εποχής μας. Γιατί όσο δεν υπάρ­χουν νόμιμοι, ασφα­λείς και ελεγ­χό­με­νοι δρόμοι, άνθρω­ποι θα συνε­χί­ζουν να ρισκά­ρουν τη ζωή τους στα χέρια εγκλη­μα­τι­κών κυκλω­μά­των.

Και ακριβώς αυτή την πραγ­μα­τι­κό­τητα έρχεται να αντι­με­τω­πί­σει το υπό ψήφιση νομο­σχέ­διο, ξεκι­νώ­ντας ήδη από το πρώτο του άρθρο, με τη θέσπιση κανόνων για μια νόμιμη, οργα­νω­μένη και ασφαλή μετα­να­στευ­τική πολι­τική, που προ­στα­τεύει την ανθρώ­πινη ζωή, θωρα­κί­ζει το κράτος δικαίου και στερεί έδαφος από την παρα­νο­μία.

Η μετα­νά­στευση είναι ένα από τα πεδία όπου η Πολι­τεία κρί­νε­ται όχι από τις προ­θέ­σεις της, αλλά από την ικα­νό­τητά της να τη δια χει­ρί­ζε­ται  με  κανόνες.

Κανόνες που να προ­στα­τεύ­ουν τα δικαιώ­ματα, να υπη­ρε­τούν την οικο­νο­μία και να δια­σφα­λί­ζουν τη συνοχή της κοι­νω­νίας.

Το σχέδιο νόμου που συζη­τάμε σήμερα κινεί­ται ακριβώς σε αυτό το τρί­πτυχο.

Είναι μια συστη­μα­τική παρέμ­βαση στη νόμιμη μετα­νά­στευση, με εθνική στό­χευση και ευρω­παϊκή συμ­μόρ­φωση.

Θέλω εξαρχής να υπεν­θυ­μίσω κάτι που έχει ιδιαί­τερη σημασία για τη σημε­ρινή συζή­τηση.

Το σχέδιο νόμου τέθηκε σε εκτενή δημόσια δια­βού­λευση, κατά την οποία υπο­βλή­θη­καν 246 σχόλια.

Και είναι κρίσιμο να ειπωθεί καθαρά:

στη συντρι­πτική τους πλειο­νό­τητα, τα σχόλια αυτά ανα­γνώ­ρι­σαν ότι οι ρυθ­μί­σεις:

•           επι­λύ­ουν χρόνια διοι­κη­τικά αδιέ­ξοδα,

•           απλο­ποιούν και ενο­ποιούν δια­δι­κα­σίες,

•           και δίνουν λύσεις σε μακρο­χρό­νιες εκκρε­μό­τη­τες του υφι­στά­με­νου πλαι­σίου αδειών δια­μο­νής.

Κατά δε την ακρόαση των φορέων στις Επι­τρο­πές:

•           υπήρξε καθο­λική ανα­γνώ­ριση ότι το νομο­σχέ­διο ενι­σχύει τις νόμιμες μετα­να­στευ­τι­κές οδούς,

•           απαντά σε πραγ­μα­τι­κές ανάγκες της αγοράς εργα­σίας, ιδίως σε αγρο­τικό τομέα, του­ρι­σμό, κατα­σκευές και υπη­ρε­σίες,

•           και κινεί­ται προς τη σωστή κατεύ­θυνση.

Οι παρα­τη­ρή­σεις που δια­τυ­πώ­θη­καν ήταν βελ­τιω­τι­κού χαρα­κτήρα:

στε­λέ­χωση υπη­ρε­σιών, ταχύ­τητα εφαρ­μο­γής, ψηφιο­ποί­ηση, τεχνι­κές λεπτο­μέ­ρειες.

Κανένας φορέας δεν ζήτησε την από­συρση του νομο­σχε­δίου.

Κανένας δεν αμφι­σβή­τησε τη βασική του φιλο­σο­φία.

Η μεγάλη τομή αυτού είναι μία και σαφής:

μετα­κι­νεί το κράτος από τη δια­χεί­ριση της παρα­νο­μίας

στη στρα­τη­γική της νομι­μό­τη­τας.

Για πρώτη φορά:

•           η νόμιμη εργασία αντι­με­τω­πί­ζε­ται ως εργα­λείο ένταξης και προ­στα­σίας,

•           η μετα­νά­στευση συν­δέ­ε­ται με τις ανάγκες της οικο­νο­μίας και όχι με τη διοι­κη­τική αδρά­νεια,

•           μπαίνει τάξη εκεί όπου για χρόνια κυριαρ­χούσε η γκρίζα ζώνη.

Το κράτος:

ξέρει ποιος έρχεται,

για ποιον λόγο,

με ποιους όρους,

και με ποια δικαιώ­ματα και υπο­χρε­ώ­σεις.

Αυτή είναι η ουσία της πολι­τι­κής της νόμιμης μετα­νά­στευ­σης.

Έτσι δια­μορ­φώ­νε­ται μια πολι­τική που από την μία θα στέ­κε­ται εμπόδιο στους δια­δρό­μους της παρά­νο­μης μετα­νά­στευ­σης και από την άλλη δημιουρ­γεί τις  προ­ϋ­πο­θέ­σεις για την έλευση ανθρώ­πι­νου δυνα­μι­κού με κανόνες, σεβασμό στη χώρα και τους νόμους της και στις ανάγκες της οικο­νο­μίας της και της διά­δο­σης της γλώσσας και του πολι­τι­σμού μας.

Το νομο­σχέ­διο διαρ­θρώ­νε­ται σε 6 κεφά­λαια και 63  άρθρα και  έχει ταυ­τό­χρονα και έναν σαφή ευρω­παϊκό χαρα­κτήρα.

Στα δύο πρώτα άρθρα ανα­φέ­ρε­ται αφενός στον σκοπό που είναι η δια­μόρ­φωση ενός ολο­κλη­ρω­μέ­νου πλαι­σίου μετα­να­στευ­τι­κής πολι­τι­κής, αφε­τέ­ρου στο αντι­κεί­μενο του νομο­σχε­δίου που ορίζει πρώτον:

Την ενσω­μά­τωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1233 του Συμ­βου­λίου και του Ευρω­παϊ­κού Κοι­νο­βου­λίου της 24ης Απρι­λίου 2024, η οποία θεσπί­ζει:

•           ενιαία δια­δι­κα­σία υπο­βο­λής αίτησης για άδεια δια­μο­νής και εργα­σίας,

•           και κοινό σύνολο δικαιω­μά­των για τους νομίμως δια­μέ­νο­ντες εργα­ζο­μέ­νους τρίτων χωρών. (άρθρα 3-8).

Την ανα­μόρ­φωση της δια­δι­κα­σίας μετά­κλη­σης πολιτών ιδίως μέσω των Εται­ρειών Προ­σω­ρι­νής Απα­σχό­λη­σης (ΕΠΑ) ως εργο­δο­τών της εισα­γω­γής ελά­χι­στου ηλι­κια­κού ορίου των δεκα­ο­κτώ ετών στη μετά­κληση εργα­σίας.

Την εισα­γωγή νέων κατη­γο­ριών εθνικών θεω­ρή­σεων (tech visa, talent visa,επι­σκέ­πτες καθη­γη­τές.

Η πρό­βλεψη της άμεσης έκδοσης από­φα­σης επί εκκρε­μών αιτή­σεων αρχικής χορή­γη­σης ή ανα­νέ­ω­σης ασφαλών κατη­γο­ριών αδειών δια­μο­νής ελά­χι­στης  ισχύος τα δύο έτη με την επι­φύ­λαξη των λόγων που άπτο­νται της δημό­σιας τάξης και ασφά­λειας.

Η χορή­γηση άδεια δια­μο­νής σε σπου­δα­στές και φοι­τη­τές αλλά και δικαιώ­μα­τος δια­μο­νής ενός έτους μετά τις σπουδές για ανα­ζή­τηση εργα­σίας ή έναρξη δρα­στη­ριό­τη­τας.

Στα άρθρα 10, 11 και 12:

•           ενι­σχύ­ε­ται η δια­φά­νεια της δια­δι­κα­σίας,

•           κατο­χυ­ρώ­νε­ται το δικαί­ωμα ενη­μέ­ρω­σης του αιτού­ντος,

•           και ανα­λαμ­βά­νει η διοί­κηση την ευθύνη των προ­θε­σμιών της.

Η αυτο­μα­το­ποι­η­μένη κατα­νομή αιτή­σεων και η ρύθμιση των εκπρό­θε­σμων ανα­νε­ώ­σεων δεν είναι χαλα­ρό­τητα.

Είναι θεσμική συμ­μόρ­φωση με το ενω­σιακό δίκαιο και ταυ­τό­χρονα πρα­κτική λύση σε ένα υπαρκτό πρό­βλημα.

Ιδιαί­τερη συζή­τηση έγινε για το άρθρο 15, με το οποίο τρο­πο­ποιεί­ται το άρθρο 24 του Κώδικα Μετα­νά­στευ­σης.

Πρέπει να είμαστε ξεκά­θα­ροι:

η ρύθμιση στο­χεύει ευθέως στην αντι­με­τώ­πιση οργα­νω­μέ­νων και κατ’ επάγ­γελμα πρα­κτι­κών που:

•           υπο­νο­μεύ­ουν τη δημόσια τάξη,

•           ακυ­ρώ­νουν τη νομι­μό­τητα,

•           και πλήτ­τουν την αξιο­πι­στία της μετα­να­στευ­τι­κής πολι­τι­κής.

Αυστη­ρο­ποιού­νται οι ποινές:

•           για τη διευ­κό­λυνση παρά­νο­μης εισόδου ή δια­μο­νής,

•           για την παρε­μπό­διση του έργου των αρχών,

•           για τη χρήση ή παρα­κρά­τηση πλαστών ή ξένων ταξι­διω­τι­κών εγγρά­φων,

•           και για την κατά­χρηση διοι­κη­τι­κών δια­δι­κα­σιών.

Ιδίως όταν οι πράξεις αυτές τελού­νται:

από κερ­δο­σκο­πία,

κατ’ επάγ­γελμα,

ή στο πλαίσιο οργα­νω­μέ­νης δράσης,

η Πολι­τεία οφείλει να απαντά με σαφή και απο­τρε­πτικό τρόπο.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσ­σε­ται και η πρό­βλεψη επι­βα­ρυ­ντι­κών περι­στά­σεων όταν οι πράξεις αυτές τελού­νται από μέλη Μη Κυβερ­νη­τι­κών Οργα­νώ­σεων εγγε­γραμ­μέ­νων στο Μητρώο.

Όχι ως συλ­λο­γική στο­χο­ποί­ηση, αλλά ως αυξη­μένη θεσμική ευθύνη.

Με τα άρθρα 35, 37 και 38 ενσω­μα­τώ­νε­ται ο πυρήνας της Οδηγίας ως προς την ίση μετα­χεί­ριση.

Η νόμιμη μετα­νά­στευση δεν μπορεί να σημαί­νει εργα­ζό­με­νους χωρίς δικαιώ­ματα.

Αλλά ούτε και χωρίς υπο­χρε­ώ­σεις.

Η ένταξη περνά μέσα από τη νομι­μό­τητα και τη συμ­με­τοχή στο θεσμικό πλαίσιο.

Πρό­τεινα και έκανε δεκτή ο κ. Υπουρ­γός όπως

Στο άρθρο 10, που τρο­πο­ποιεί το άρθρο 9 του Κώδικα Μετα­νά­στευ­σης:

•           στην περί­πτωση εθ΄, μετά την Αθω­νιάδα Εκκλη­σια­στική Ακα­δη­μία, να προ­στε­θούν τα Εκκλη­σια­στικά Σχολεία και τα Σχολεία Μαθη­τείας Υπο­ψη­φίων Κλη­ρι­κών.

•           Αλλά παρα­καλώ να γίνει δεκτή και η πρόταση όπως στην περί­πτωση εζ΄ να προ­στε­θεί ρητή αναφορά σε διεθνή προ­γράμ­ματα ανταλ­λα­γής μαθητών, για παρα­κο­λού­θηση της τελευ­ταίας τάξης του Ελλη­νι­κού Λυκείου, για χρονική διάρ­κεια έως ενός έτους,

Πρό­κει­ται για στο­χευ­μέ­νες προ­σθή­κες, απο­λύ­τως συμ­βα­τές με το πνεύμα της Οδηγίας και του νομο­σχε­δίου.

Κυρίες και κύριοι συνά­δελ­φοι,

Το σχέδιο νόμου:

•           δεν απορ­ρί­φθηκε από τους φορείς,

•           δεν απο­δο­μή­θηκε από την κοι­νω­νία,

•           δεν αμφι­σβη­τή­θηκε ως προς τη βασική του φιλο­σο­φία.

Αντί­θετα, απο­τε­λεί ώριμο και ανα­γκαίο βήμα προς μια σύγ­χρονη πολι­τική νόμιμης μετα­νά­στευ­σης, με κανόνες, δικαιώ­ματα και ευθύνη.

Με τις σκέψεις αυτές, ζητώ την υπερ­ψή­φιση του σχεδίου νόμου.

Σας ευχα­ρι­στώ.»