Ανεμοι πολιτισμού «πέρα από τα σύνορα»

Τα καλο­και­ρινά βράδια στο Καστελ­λό­ριζο είναι απλά: βόλτα στην προ­κυ­μαία, που είναι άλλωστε και ο μονα­δι­κός πραγ­μα­τι­κός δρόμος του οικι­σμού, δείπνο με φρέσκα θαλασ­σινά, παγωτό και για ύπνο. Η γλυκιά αυτή ρουτίνα, που τραβάει στο ακρι­τικό νησί όσους απο­ζη­τούν ηρεμία και χαλά­ρωση, δια­κό­πτε­ται (ελαφρώς) εδώ και τέσσερα χρόνια, στα τέλη του Αυγού­στου. Είναι τότε που κατα­φτά­νει η ομάδα του Ελλη­νι­κού Ιδρύ­μα­τος Ιστο­ρι­κών Μελετών και στήνει στην άκρη της παρα­λίας… κινη­μα­το­γράφο.

«Κάνουμε το φεστι­βάλ μόνο τρία χρόνια, και φέτος κατα­φέ­ραμε να συγκε­ντρώ­σουμε 404 συμ­με­το­χές», μου λέει ενθου­σια­σμένη η Ειρήνη Σαρί­ο­γλου, επι­κε­φα­λής του ΙΔΙΣΜΕ και καλ­λι­τε­χνική διευ­θύ­ντρια του Διε­θνούς Φεστι­βάλ Ντο­κι­μα­ντέρ Καστελ­λο­ρί­ζου «Πέρα από τα σύνορα». Εχοντας παρα­κο­λου­θή­σει από κοντά την περυ­σινή εκδοχή της διορ­γά­νω­σης, μπο­ρού­σες να κατα­λά­βεις πως κάτι όμορφο γίνεται εκεί, με μεράκι και δημιουρ­γική διάθεση, ικανό να τρα­βή­ξει τα βλέμ­ματα τόσο της Ελλάδας όσο –ακόμα περισ­σό­τερο– και του εξω­τε­ρι­κού. Πράγ­ματι από τις 404 συμ­με­το­χές, μόνο οι 100 αφορούν ελλη­νικά έργα, με το δια­γω­νι­στικό τμήμα των 25 ντο­κι­μα­ντέρ που επε­λέ­γη­σαν τελικά να συγκε­ντρώ­νει κινη­μα­το­γρα­φι­κές ματιές από τη Ρωσία και τη Γερ­μα­νία μέχρι την Κούβα και το Περού.

Θεμα­το­λο­γία

«Ενα βασικό θέμα που φαί­νε­ται να απα­σχο­λεί τους δημιουρ­γούς φέτος –παγκο­σμίως, όχι μόνο στην Ελλάδα– είναι αυτό των μειο­νο­τή­των, της μετα­νά­στευ­σης και γενι­κό­τερα των ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των. Πέντε από τις δια­γω­νι­ζό­με­νες ταινίες, οι οποίες προ­βάλ­λο­νται και σε πανελ­λή­νια πρώτη, ασχο­λού­νται ακριβώς με αυτά τα ζητή­ματα», επι­ση­μαί­νει η κ. Σαρί­ο­γλου. Από την άλλη, ο χαρα­κτή­ρας του φεστι­βάλ παρα­μέ­νει, κεντρικά, ιστο­ρι­κός. Με αφορμή τη συμπλή­ρωση 100 χρόνων από την απόβαση του ελλη­νι­κού στρατού στη Σμύρνη, το ΙΔΙΣΜΕ θα παρου­σιά­σει το ντο­κι­μα­ντέρ «Η Ανατολή έδυσε» σε σκη­νο­θε­σία Αλέ­ξαν­δρου Παπαη­λιού, ανοί­γο­ντας έτσι τις εκδη­λώ­σεις στις 25/8.

Στις προ­βο­λές που γίνο­νται στη μικρή αλλά κου­κλί­στικη πλατεία πλάι στη θάλασσα, την υψηλή επι­στα­σία θα έχει η κριτική επι­τροπή με επι­κε­φα­λής τον σκη­νο­θέτη Νικ Τόρενς, τον κορυ­φαίο ίσως Αυστραλό ντο­κι­μα­ντε­ρί­στα, με δου­λειές σε ολό­κληρο τον κόσμο. Ούτως ή άλλως η σύνδεση του σπι­θα­μιαίου νησιού με την Αυστρα­λία είναι άμεση· η μεγα­λύ­τερη κοι­νό­τητα Καστελ­λο­ρι­ζίων επί Γης βρί­σκε­ται εκεί, απότοκο της οικο­νο­μι­κής μετα­νά­στευ­σης, και οι δεσμοί δια­τη­ρού­νται μέχρι σήμερα. Ται­ρια­στά, μια από τις πιο σημα­ντι­κές παράλ­λη­λες εκδη­λώ­σεις του φεστι­βάλ, είναι η έκθεση φωτο­γρα­φίας με θέμα τους ANZAC, δηλαδή τους πεσό­ντες της Αυστρα­λίας και της Νέας Ζηλαν­δίας στους πολέ­μους.

Οπως κατα­λά­βαμε και από πέρυσι άλλωστε, το φεστι­βάλ Καστελ­λο­ρί­ζου δεν έχει να κάνει μόνο με το σινεμά αλλά με έναν γενι­κό­τερο «πολι­τι­στικό άνεμο, μια γιορτή του πνεύ­μα­τος», όπως το θέτει η Ειρήνη Σαρί­ο­γλου, που φιλο­δο­ξεί να δημιουρ­γη­θεί στο νησί. Το βράδυ του Σαβ­βά­του (31/8) οι επι­σκέ­πτες θα συγκε­ντρω­θούν στο προ­αύ­λιο της αρχο­ντι­κής Σαντρα­πείας Σχολής, για τον θεα­τρικό μονό­λογο «Νόστος, η επι­στροφή του Οδυσσέα», που έχει ετοι­μά­σει ο Θοδωρής Γκόνης του ΔΗΠΕΘΕ Καβάλας, ειδικά για την περί­σταση.

Και οι εκδη­λώ­σεις συνε­χί­ζο­νται, τόσο για μικρούς όσο και για μεγά­λους. Ενα διεθνές πάνελ ομι­λη­τών θα ανοίξει τη συζή­τηση πάνω στο πρό­σφατο κίνημα των «κίτρι­νων γιλέκων» αλλά και της πολι­τι­κής ανυ­πα­κοής γενι­κό­τερα. Παράλ­ληλα, τα παιδιά θα έχουν την ευκαι­ρία να λάβουν μαθή­ματα κολύμ­βη­σης από τον βρα­βευ­μένο εκπαι­δευτή Ρομπέρτο Κάλιτς και να ακού­σουν τους Μύθους του Αισώπου και άλλα λαϊκά παρα­μύ­θια από τον χαρι­σμα­τικό αφηγητή Δημήτρη Αβούρη.

Στο Καστελ­λό­ριζο όμως φέτος θα εκπρο­σω­πη­θούν επίσης αρκετά σημα­ντικά ιδρύ­ματα και οργα­νι­σμοί, όπως το Εθνικό Αστε­ρο­σκο­πείο, το Ιδρυμα Ευγε­νί­δου και το Εθνικό Ιστο­ρικό Μουσείο, όλα με ειδικό πρό­γραμμα δρα­στη­ριο­τή­των. Εξίσου σημα­ντική είναι και η παρου­σία του Εθνικού Κέντρου Οπτι­κο­α­κου­στι­κών Μέσων (ΕΚΟΜΕ), το οποίο στη­ρί­ζει ενεργά το φεστι­βάλ, μέσω και του (Καστελ­λο­ρί­ζιου) προ­έ­δρου του, Πάνου Κουάνη, ενώ το ίδιο κάνουν το υπουρ­γείο Ανά­πτυ­ξης και η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου. Οσο για τη λήξη του, το «Πέρα από τα σύνορα» έχει προ­βλέ­ψει και φέτος μουσική. Την Κυριακή 1/9, ο Μπάμπης Τσέρτος θα κάνει ένα αφιέ­ρωμα στον σπου­δαίο μάστορα του ρεμπέ­τι­κου Γιώργο Κάβουρα και στη μουσική παρά­δοση των Δωδε­κα­νή­σων.

• Διεθνές Φεστι­βάλ Ντο­κι­μα­ντέρ Καστελ­λο­ρί­ζου «Πέρα από τα σύνορα», 25 Αυγού­στου έως 1η Σεπτεμ­βρίου.

πηγή kathimerini.gr

ΑΙΜΙΛΙΟΣ ΧΑΡΜΠΗΣ