Το νέο σχέδιο για την προστασία της α’ κατοικίας από πλειστηριασμούς

Νέο σχέ­διο για την προ­στα­σία της πρώ­της κα­τοι­κί­ας από τους πλει­στη­ρια­σμούς, επε­ξερ­γά­ζε­ται η κυ­βέρ­νη­ση, έπει­τα από τις εν­στά­σεις που ήγει­ρε η Ευ­ρω­παϊ­κή Κε­ντρι­κή Τρά­πε­ζα επί των αρ­χι­κών προ­τά­σε­ων. Ετσι, στο «πα­κέ­το» των συ­νο­λι­κών δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων με τους «θε­σμούς» μπαί­νει ξανά και το θέμα των πλει­στη­ρια­σμών, με την ηγε­σία του υπουρ­γεί­ου Οι­κο­νο­μί­ας, Υπο­δο­μών, Ναυ­τι­λί­ας και Του­ρι­σμού να προ­σα­να­το­λί­ζε­ται σε μεί­ω­ση των ορίων υπα­γω­γής των δα­νειο­λη­πτών στις προ­στα­τευ­τι­κές δια­τά­ξεις του νο­μο­σχε­δί­ου για την κύρια κα­τοι­κία. Το νέο σχέ­διο μά­λι­στα εν­δέ­χε­ται να ισχύ­σει και για το α’ εξά­μη­νο του 2016, όχι μέχρι το τέλος του 2015.

Την ίδια στιγ­μή αυ­ξά­νο­νται ρα­γδαία τα «κόκ­κι­να» δά­νεια των τρα­πε­ζών, μια τάση η οποία εξε­λίσ­σε­ται σε «γάγ­γραι­να» για την υγεία των ισο­λο­γι­σμών των πι­στω­τι­κών ιδρυ­μά­των.

Υπό τον φόβο νέας «έκρη­ξης» στα μη εξυ­πη­ρε­τού­με­να δά­νεια, σύμ­φω­να με πλη­ρο­φο­ρί­ες, μετά τη γνω­μο­δό­τη­ση της Ευ­ρω­παϊ­κής Κε­ντρι­κής Τρά­πε­ζας, που εκ­φρά­ζει σο­βα­ρές εν­στά­σεις στο σχέ­διο νόμου του υπουρ­γού Γιώρ­γου Στα­θά­κη, το υπουρ­γείο προ­σα­να­το­λί­ζε­ται στο «ψα­λί­δι­σμα» των ει­σο­δη­μα­τι­κών και πε­ριου­σια­κών ορίων που έμπαι­ναν ως προ­ϋ­πό­θε­ση για την απα­γό­ρευ­ση των πλει­στη­ρια­σμών της πρώ­της κα­τοι­κί­ας των οφει­λε­τών.

Πε­ρί­με­ναν τις αντιρ­ρή­σεις

Αξιω­μα­τού­χοι του υπουρ­γεί­ου ση­μεί­ω­ναν, πά­ντως, στην «Η», ότι η κυ­βέρ­νη­ση θα κα­τα­θέ­σει στη Βουλή προ­στα­τευ­τι­κό πλαί­σιο και τα υπό­λοι­πα θα μπουν στις τε­χνι­κές δια­πραγ­μα­τεύ­σεις με τους «θε­σμούς».

Τα ίδια στε­λέ­χη άφη­ναν να εν­νοη­θεί ότι δεν ήταν τυ­χαίο πως μπή­καν τόσο ψηλά τα όρια για την υπα­γω­γή των δα­νειο­λη­πτών καθώς ανέ­με­ναν τις αντιρ­ρή­σεις της ΕΚΤ. Θύ­μι­ζαν, άλ­λω­στε, πως η τα­κτι­κή που ακο­λού­θη­σε η προη­γού­με­νη κυ­βέρ­νη­ση είχε ως απο­τέ­λε­σμα στη θέ­σπι­ση του τότε νόμου το 2013, για την απα­γό­ρευ­ση των πλει­στη­ρια­σμών τη χρο­νιά του 2014, τα πο­σο­τι­κά κρι­τή­ρια να είναι πολύ χα­μη­λά.

Σε σχέση με τις εν­στά­σεις της ΕΚΤ περί κιν­δύ­νου κα­τά­χρη­σης του νόμου από κα­κο­πλη­ρω­τές, πηγές του υπουρ­γεί­ου Οι­κο­νο­μί­ας υπεν­θυ­μί­ζουν και τους όρους που μπή­καν ανα­φο­ρι­κά με την υπο­χρέ­ω­ση κα­τα­βο­λής και δόσης από τους δα­νειο­λή­πτες.

Πά­ντως, εκτι­μή­σεις θέ­λουν τα νέα όρια που θα κα­θο­ρι­στούν κα­τό­πιν και των δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων να πλη­σιά­ζουν αρ­κε­τά εκεί­να που είχε κα­ταρ­τί­σει ο εμπνευ­στής του προη­γού­με­νου νόμου Κω­στής Χα­τζη­δά­κης. Αυτό ση­μαί­νει ότι θα είναι κοντά στα προη­γού­με­να δε­δο­μέ­να που είχαν ως αρχή την προ­στα­σία κα­τοι­κιών μέχρι 200.000 ευρώ ένα­ντι 300.000 ευρώ που προ­βλέ­πει το νέο προ­σχέ­διο. Επί­σης οι ρυθ­μί­σεις ανα­μέ­νε­ται να κι­νη­θούν σε χα­μη­λό­τε­ρα όρια ει­σο­δη­μά­των από εκεί­να των 50.000 ευρώ ένα­ντι 35.000 του προη­γού­με­νου νόμου και χα­μη­λό­τε­ρες κα­τα­θέ­σεις των 30.000 ευρώ που επί­σης προ­βλέ­πει το προ­σχέ­διο ένα­ντι 15.000 ευρώ του ισχύ­ο­ντος νόμου. Τέλος το όριο της συ­νο­λι­κής πε­ριου­σί­ας του δα­νειο­λή­πτη προσ­διο­ρί­ζε­ται με βάση το προ­σχέ­διο στις 500.000 ευρώ, ενώ με τα ισχύ­ο­ντα μέχρι τώρα στα 270.000 ευρώ.

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι το σχέ­διο νόμου απα­γο­ρεύ­ει στις τρά­πε­ζες να προ­βαί­νουν σε πλει­στη­ρια­σμό της κύ­ριας κα­τοι­κί­ας οφει­λέ­τη, η αντι­κει­με­νι­κή αξία της οποί­ας, υπο­λο­γι­ζό­με­νη για σκο­πούς φο­ρο­λο­γί­ας ει­σο­δή­μα­τος, είναι μι­κρό­τε­ρη ή ίση των 300.000 ευρώ. Η απα­γό­ρευ­ση θα έχει ισχύ έως την 31η Δε­κεμ­βρί­ου 2015. Προ­κει­μέ­νου να υπα­χθούν στις δια­τά­ξεις του σχε­δί­ου νόμου οι οφει­λέ­τες πρέ­πει να πλη­ρούν πρω­τί­στως τα ακό­λου­θα κρι­τή­ρια:

1. Να έχουν κα­θα­ρό ετή­σιο ει­σό­δη­μα μι­κρό­τε­ρο ή ίσο των 50.000 ευρώ και

2. Να δια­θέ­τουν κι­νη­τή και ακί­νη­τη πε­ριου­σία συ­νο­λι­κής αξίας μι­κρό­τε­ρης ή ίσης των 500.000 ευρώ και εξ αυτής το σύ­νο­λο των κα­τα­θέ­σε­ων και κι­νη­τών αξιών στην Ελ­λά­δα και στο εξω­τε­ρι­κό την 20ή Νο­εμ­βρί­ου του 2013 να μην υπερ­βαί­νει τις 30.000 ευρώ (εξαι­ρου­μέ­νων πε­ριο­δι­κών πα­ρο­χών από συ­ντα­ξιο­δο­τι­κά και ασφα­λι­στι­κά προ­γράμ­μα­τα).

Κατά τη διάρ­κεια της απα­γό­ρευ­σης πλει­στη­ρια­σμού οι οφει­λέ­τες υπο­χρε­ού­νται να κα­τα­βά­λουν προς τους δα­νει­στές μη­νιαί­ως πο­σο­στό 10% επί του κα­θα­ρού μη­νιαί­ου ει­σο­δή­μα­τός τους, εφό­σον το ετή­σιο οι­κο­γε­νεια­κό ει­σό­δη­μα δεν ξε­περ­νά τις 35.000 ευρώ. Εφό­σον το ετή­σιο οι­κο­γε­νεια­κό τους ει­σό­δη­μα ξε­περ­νά τις 35.000 ευρώ, αυτοί υπο­χρε­ού­νται να κα­τα­βά­λουν προς τους δα­νει­στές μη­νιαί­ως πο­σο­στό 10% επί του ποσού μέχρι τις 35.000 ευρώ και πο­σο­στό 20% επί του υπερ­βάλ­λο­ντος ποσού ει­σο­δή­μα­τος.

Για τις ευ­πα­θείς κα­τη­γο­ρί­ες οφει­λε­τών υπάρ­χουν ακόμη πιο ευ­ερ­γε­τι­κοί όροι προ­στα­σί­ας.

Ο προη­γού­με­νος νόμος, που είχε ετοι­μα­στεί από τον κ. Χα­τζη­δά­κη, είχε σαφώς χα­μη­λό­τε­ρα όρια. Μά­λι­στα, η ΕΚΤ στη γνω­μο­δό­τη­σή της βάζει τις δια­τά­ξεις των δύο θε­σμι­κών πλαι­σί­ων σε αντι­πα­ρα­βο­λή. Γε­γο­νός που κά­ποιοι σπεύ­δουν να ερ­μη­νεύ­σουν πως πρό­κει­ται για το εύρος των δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων που θα ακο­λου­θή­σουν. Το «κα­τώ­φλι» θα είναι ο νόμος Χα­τζη­δά­κη και το «τα­βά­νι» το νο­μο­σχέ­διο Στα­θά­κη.

Τότε, λοι­πόν, τα κρι­τή­ρια ήταν:

1. Η αντι­κει­με­νι­κή αξία της κύ­ριας κα­τοι­κί­ας δεν μπο­ρού­σε να υπερ­βαί­νει τις 200.000 ευρώ.

2. Το κα­θα­ρό οι­κο­γε­νεια­κό ει­σό­δη­μα ήταν μέχρι 35.000 ευρώ.

3. Η συ­νο­λι­κή αξία κι­νη­τής και ακί­νη­της πε­ριου­σί­ας έπρε­πε να είναι μι­κρό­τε­ρη ή ίση με 270.000 ευρώ. Από το ποσό αυτό το σύ­νο­λο των κα­τα­θέ­σε­ων και κι­νη­τών αξιών του οφει­λέ­τη δεν έπρε­πε να ξε­περ­νά τις 15.000 ευρώ.

4. Οι μι­σθω­τοί και συ­ντα­ξιού­χοι αλλά και οι άνερ­γοι με ει­σό­δη­μα πέραν του επι­δό­μα­τος ανερ­γί­ας αν είχαν ει­σό­δη­μα μέχρι 15.000 ευρώ θα έπρε­πε να κα­τα­βά­λουν ως μη­νιαία δόση το 10% επί του κα­θα­ρού μη­νιαί­ου ει­σο­δή­μα­τος.

5. Οσοι είχαν ει­σό­δη­μα άνω των 15.000 ευρώ το πο­σο­στό της δόσης υπο­λο­γι­ζό­ταν στο 10% μέχρι το ποσό αυτό και 20% για το υπερ­βάλ­λον.

6. Για τις κοι­νω­νι­κά ευ­πα­θείς κα­τη­γο­ρί­ες δα­νειο­λη­πτών προ­βλε­πό­ταν κα­τα­βο­λή μη­νιαί­ας δόσης σε πο­σο­στό 10% επί του κα­θα­ρού μη­νιαί­ου ει­σο­δή­μα­τος, για ετή­σιο οι­κο­γε­νεια­κό ει­σό­δη­μα μέχρι 20.000 ευρώ.

7. Για οι­κο­γε­νεια­κά ει­σο­δή­μα­τα άνω των 20.000 ευρώ υπο­λο­γι­ζό­ταν πο­σο­στό 10% μέχρι του ποσού των 20.000 ευρώ και πο­σο­στό 20% στο υπερ­βάλ­λον ει­σό­δη­μα.

Στα 80 δισ. τα «κόκ­κι­να» δά­νεια

Τα «κόκ­κι­να» δά­νεια των ελ­λη­νι­κών τρα­πε­ζών είχαν αυ­ξη­θεί στο 34,2% των συ­νο­λι­κών χαρ­το­φυ­λα­κί­ων χο­ρη­γή­σε­ων έως τα τέλη του γ’ τρι­μή­νου του 2014, από 31,9% το Δε­κέμ­βριο του 2013, σύμ­φω­να με στοι­χεία της Τρά­πε­ζας της Ελ­λά­δος.

Τα στοι­χεία αυτά, ωστό­σο, ανα­φέ­ρο­νται στο τρίτο τρί­μη­νο του 2014. Οι εκτι­μή­σεις για το τε­λευ­ταίο χρο­νι­κό διά­στη­μα είναι εφιαλ­τι­κές. Σύμ­φω­να με πλη­ρο­φο­ρί­ες τα νέα κόκ­κι­να δά­νεια αυ­ξή­θη­καν κατά 1 δισ. ευρώ μέσα στον Μάρ­τιο και κατά πε­ρί­που 3 δισ. ευρώ το πρώτο τρί­μη­νο του 2015.

Το φαι­νό­με­νο της μη απο­πλη­ρω­μής αφορά κυ­ρί­ως σε στε­γα­στι­κά δά­νεια και, κατά εκτι­μή­σεις των τρα­πε­ζών, στο με­γα­λύ­τε­ρο τμήμα τους οφεί­λο­νται στην έντο­νη έλ­λει­ψη ρευ­στό­τη­τας που υφί­στα­ται το τε­λευ­ταίο χρο­νι­κό διά­στη­μα στην αγορά. Ομως, τις πραγ­μα­τι­κές δυ­σκο­λί­ες έρ­χε­ται να επι­τεί­νει και το γε­γο­νός πως είναι ασα­φές πλέον το νέο πε­ρι­βάλ­λον ρύθ­μι­σης των δα­νεί­ων, καθώς πέραν του θε­σμι­κού πλαι­σί­ου για του πλει­στη­ρια­σμούς η κυ­βέρ­νη­ση θα νο­μο­θε­τή­σει γε­νι­κό­τε­ρα για την αντι­με­τώ­πι­ση των NPL’s (κόκ­κι­να δά­νεια). H προσ­δο­κία μιας ορι­ζό­ντιας και γεν­ναί­ας ρύθ­μι­σης, την οποία υπο­σχέ­θη­κε προ­ε­κλο­γι­κά η κυ­βέρ­νη­ση, εντεί­νει το πρό­βλη­μα ιδιαί­τε­ρα σε ό,τι αφορά τη στε­γα­στι­κή πίστη, αφού δεν προ­χω­ρούν σε απο­πλη­ρω­μές ακόμη και τα νοι­κο­κυ­ριά των οποί­ων η οι­κο­νο­μι­κή κα­τά­στα­ση δεν έχει επι­δει­νω­θεί.

Η πα­ρα­πά­νω κα­τά­στα­ση απο­τε­λεί μία δύ­σκο­λη άσκη­ση για το τρα­πε­ζι­κό σύ­στη­μα που υπο­λο­γί­ζει τα κόκ­κι­να δά­νεια να φθά­σουν σύ­ντο­μα στο ιλιγ­γιώ­δες ποσό των 80 δισ. ευρώ.

Ημε­ρη­σία