ΕΣΕΕ: Τα μαγαζιά από τα εμπορικά κέντρα προτιμά ο Έλληνας για ψώνια

Συ­χνό­τη­τα αγο­ρών από με­γά­λα εμπο­ρι­κά κέ­ντρα

Στο ερώ­τη­μα «πόσο συχνά κά­νε­τε αγο­ρές από με­γά­λα εμπο­ρι­κά κέ­ντρα, τύπου Mall», μόνο το 12% (του συ­νο­λι­κού πλη­θυ­σμού, πα­νελ­λα­δι­κά) απα­ντά «συχνά». Ωστό­σο, υπάρ­χουν ση­μα­ντι­κές δια­φο­ρο­ποι­ή­σεις κυ­ρί­ως στις ηλι­κια­κές κα­τη­γο­ρί­ες 25-34 (24%) και 35-44 ετών (23%), στους από­φοι­τους τρι­το­βάθ­μιας εκ­παί­δευ­σης (18%), στους κα­τοί­κους του Πο­λε­ο­δο­μι­κού Συ­γκρο­τή­μα­τος Πρω­τευού­σης (14%) και των ημια­στι­κών κέ­ντρων (16%), στους απα­σχο­λού­με­νους (17%) και στους κα­τό­χους μη­νιαί­ου οι­κο­γε­νεια­κού ει­σο­δή­μα­τος άνω των 1.500 ευρώ.

Σύμ­φω­να με την έρευ­να πα­ράλ­λη­λα η χρήση του πλα­στι­κού χρή­μα­τος έχει αυ­ξη­θεί και αντι­κα­θι­στά την πλη­ρω­μή με με­τρη­τά. Πε­ρί­που οι 2 στους 3 Έλ­λη­νες (68%) χρη­σι­μο­ποιούν σή­με­ρα «πλα­στι­κό χρήμα», δη­λα­δή κά­ποια χρε­ω­στι­κή, πι­στω­τι­κή ή προ­πλη­ρω­μέ­νη κάρτα, ή συν­δυα­σμό αυτών, στις συ­ναλ­λα­γές τους. Ωστό­σο ακόμη οι Έλ­λη­νες προ­τι­μούν να πλη­ρώ­νουν με με­τρη­τά.

Οι Έλ­λη­νες κα­τα­να­λω­τές προ­τι­μούν κατά πλειο­ψη­φία να πλη­ρώ­νουν με με­τρη­τά

Σε προ­σω­πι­κό επί­πε­δο, οι 5 στους 10 ερω­τώ­με­νους (52%) προ­τι­μούν να πλη­ρώ­νουν πε­ρισ­σό­τε­ρο ή μόνο με με­τρη­τά, ένα­ντι 4 στους 10 (39%) που προ­τι­μούν να πλη­ρώ­νουν πε­ρισ­σό­τε­ρο ή μόνο με κάρτα. Το υπό­λοι­πο 8% (σχε­δόν 1 στους 10), δεν εκ­φρά­ζει ιδιαί­τε­ρη προ­τί­μη­ση, επι­λέ­γο­ντας τη με­σαία θέση («το ίδιο με με­τρη­τά και με κάρτα»).

Η προ­τί­μη­ση των με­τρη­τών, ένα­ντι της κάρ­τας, είναι υψη­λό­τε­ρη κυ­ρί­ως στα άτομα ηλι­κί­ας 35-44 ετών (61%), στα άτομα που έχουν συ­μπλη­ρώ­σει κα­τώ­τε­ρο επί­πε­δο εκ­παί­δευ­σης (69%), στις νοι­κο­κυ­ρές (64%) και στους ανέρ­γους (59%), καθώς επί­σης και στους ερ­γο­δό­τες/αυ­το­α­πα­σχο­λού­με­νους (69%), στους κα­τοί­κους αγρο­τι­κών πε­ριο­χών (58%) και στους κα­τό­χους μη­νιαί­ου οι­κο­γε­νεια­κού ει­σο­δή­μα­τος κάτω από 1.000 ευρώ.

Επί­σης, το 61% (οι 6 στους 10) χρη­σι­μο­ποιεί χρε­ω­στι­κή κάρτα, το 21% (οι 2 στους 10) πι­στω­τι­κή και το 6% προ­πλη­ρω­μέ­νη κάρτα.

Αυτό προ­κύ­πτει από έρευ­να της Public Issue που πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε για λο­γα­ρια­σμό της Ελ­λη­νι­κής Συ­νο­μο­σπον­δί­ας Εμπο­ρί­ου και Επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας (ΕΣΕΕ) και ανα­φέ­ρε­ται στη χρήση του πλα­στι­κού χρή­μα­τος στην Ελ­λά­δα.

Γε­νι­κά, υψη­λό­τε­ρα πο­σο­στά χρή­σης καρ­τών (>70%) εμ­φα­νί­ζουν:

• Οι άν­δρες (70%), ένα­ντι 65% των γυ­ναι­κών
• Οι ηλι­κια­κές ομά­δες: 35-44 ετών (70%), 45-54 (77%) και 55-64 ετών (72%)
• Οι από­φοι­τοι τρι­το­βάθ­μιας εκ­παί­δευ­σης (83%)
• Οι απα­σχο­λού­με­νοι (οι­κο­νο­μι­κά ενερ­γός πλη­θυ­σμός) (74%)
• Οι μι­σθω­τοί δη­μο­σί­ου (89%) και ιδιω­τι­κού (73%) τομέα
• Οι κά­τοι­κοι των αστι­κών κέ­ντρων (72%), ένα­ντι των κα­τοί­κων στις ημια­στι­κές (61%) και αγρο­τι­κές (60%) πε­ριο­χές.

Επί­σης, η χρήση καρ­τών συ­σχε­τί­ζε­ται θε­τι­κά με το ύψος του μη­νιαί­ου οι­κο­γε­νεια­κού ει­σο­δή­μα­τος.

Από την άλλη πλευ­ρά, ένα ση­μα­ντι­κό πο­σο­στό του ενή­λι­κου πλη­θυ­σμού της χώρας, της τά­ξε­ως του 32% (δη­λα­δή, 1 στους 3), δεν χρη­σι­μο­ποιεί κα­θό­λου κάρ­τες στις συ­ναλ­λα­γές του. Πρό­κει­ται κυ­ρί­ως για: γυ­ναί­κες (35%), για άτομα άνω των 65 ετών (40%), για από­φοι­τους πρω­το­βάθ­μιας εκ­παί­δευ­σης (57%), για νοι­κο­κυ­ρές (47%) και ανέρ­γους (40%), για κα­τοί­κους αγρο­τι­κών (40%) και ημια­στι­κών (39%) πε­ριο­χών, καθώς και για όσους έχουν χα­μη­λό μη­νιαίο οι­κο­γε­νεια­κό ει­σό­δη­μα (κάτω από 1.000 ευρώ).

Συ­χνό­τη­τα πλη­ρω­μών με κάρ­τες

Όσον αφορά τη συ­χνό­τη­τα πλη­ρω­μών με κάρ­τες, από τις απα­ντή­σεις των ερω­τώ­με­νων (που χρη­σι­μο­ποιούν πλα­στι­κό χρήμα) προ­κύ­πτει ότι:

• Η χρε­ω­στι­κή κάρτα χρη­σι­μο­ποιεί­ται από το 25% (πε­ρί­που από 1 στους 4) σε κα­θη­με­ρι­νή βάση και από το 65% (πε­ρί­που από 2 στους 3) του­λά­χι­στον μια φορά την εβδο­μά­δα.
• Η πι­στω­τι­κή κάρτα χρη­σι­μο­ποιεί­ται από το 14% σε κα­θη­με­ρι­νή βάση και από το 42% (πε­ρί­που από 4 στους 10) του­λά­χι­στον μια φορά την εβδο­μά­δα, ενώ
• Η προ­πλη­ρω­μέ­νη κάρτα χρη­σι­μο­ποιεί­ται από το 5% σε κα­θη­με­ρι­νή βάση και από το 23% (σχε­δόν από 1 στους 4) του­λά­χι­στον μια φορά την εβδο­μά­δα.

Στο 87% των ερω­τώ­με­νων που πραγ­μα­το­ποί­η­σαν αγο­ρές την τε­λευ­ταία εβδο­μά­δα, το 45% (πε­ρί­που 4 στους 10) πλή­ρω­σαν «με με­τρη­τά και κάρτα», το 35% «μόνο με κάρτα» και μόλις το 20% «μόνο με με­τρη­τά».

Μη-έκ­δο­ση από­δει­ξης 

Ιδιαί­τε­ρα για τις αγο­ρές με με­τρη­τά, στο 78% των πε­ρι­πτώ­σε­ων (πε­ρί­που 8 στις 10) δό­θη­κε κα­νο­νι­κά από­δει­ξη, ενώ στο 19% (σχε­δόν 1 στους 5) δεν δό­θη­κε. Στο ση­μείο αυτό, αξί­ζει να επι­ση­μαν­θεί ότι οι πε­ρι­πτώ­σεις μη-έκ­δο­σης από­δει­ξης δεν συ­σχε­τί­ζο­νται με κά­ποια συ­γκε­κρι­μέ­νη γε­ω­γρα­φι­κή πε­ρι­φέ­ρεια της χώρας.

Δια­θε­σι­μό­τη­τα POS

Όσον αφορά τη δια­θε­σι­μό­τη­τα POS στα κα­τα­στή­μα­τα και τις υπη­ρε­σί­ες, ένα πο­σο­στό της τά­ξε­ως του 22% (πε­ρί­που 1 στους 5) δή­λω­σε ότι, την τε­λευ­ταία εβδο­μά­δα, συ­νέ­βη να θέλει να πλη­ρώ­σει με κάρτα, αλλά δεν υπήρ­χε στο κα­τά­στη­μα τερ­μα­τι­κό απο­δο­χής καρ­τών. Αντί­θε­τα, το 77% (πε­ρί­που 3 στους 4) δεν αντι­με­τώ­πι­σε τέ­τοιο πρό­βλη­μα.

Οι πε­ρι­πτώ­σεις εκεί­νες που δεν διέ­θε­ταν POS ήταν κυ­ρί­ως: κα­τα­στή­μα­τα πώ­λη­σης τρο­φί­μων και ποτών (όπως σού­περ μάρ­κετ, πε­ρί­πτε­ρα, ζα­χα­ρο­πλα­στεία, λαϊ­κές αγο­ρές κ.α. – 27%), κα­τα­στή­μα­τα εστί­α­σης και καφέ (25%), υπη­ρε­σί­ες ια­τρών, κλι­νι­κών και κέ­ντρων υγεί­ας (9%), κα­τα­στή­μα­τα ρου­χι­σμού, έν­δυ­σης και υπό­δη­σης (8%), κομ­μω­τή­ρια και κέ­ντρα αι­σθη­τι­κής (6%) κ.α.

Κα­τα­να­λω­τι­κή συ­μπε­ρι­φο­ρά στις εκ­πτώ­σεις

Η πλειο­ψη­φία των ερω­τώ­με­νων (59%, οι 6 στους 10) ανα­φέ­ρουν ότι δεν πε­ρι­μέ­νουν την πε­ρί­ο­δο των εκ­πτώ­σε­ων για να κά­νουν αγο­ρές, αλλά ψω­νί­ζουν όποτε έχουν ανά­γκη.

Το πο­σο­στό αυτό είναι υψη­λό­τε­ρο στους άν­δρες (62%) από τις γυ­ναί­κες (56%). Από την άλλη πλευ­ρά, το 23% των ερω­τώ­με­νων (1 στους 4) προ­τι­μά να ψω­νί­ζει στις εκ­πτώ­σεις, κυ­ρί­ως δε οι γυ­ναί­κες (27%) και οι άνερ­γοι (30%). Επί­σης, ένα ση­μα­ντι­κό πο­σο­στό, της τά­ξε­ως του 16%, δεν εκ­φρά­ζει κά­ποια ιδιαί­τε­ρη προ­τί­μη­ση ως προς τη στιγ­μή που θα πραγ­μα­το­ποι­ή­σει τις αγο­ρές.

Η πε­ρί­ο­δος εκ­πτώ­σε­ων που συ­γκε­ντρώ­νει το υψη­λό­τε­ρο πο­σο­στό προ­τι­μή­σε­ων με­τα­ξύ του κα­τα­να­λω­τι­κού κοι­νού είναι η πε­ρί­ο­δος Ια­νουα­ρί­ου-Φε­βρουα­ρί­ου (27%) και ακο­λου­θεί η πε­ρί­ο­δος του Αυ­γού­στου (11%). Πα­ράλ­λη­λα όμως, εξί­σου υψηλά πο­σο­στά ερω­τώ­με­νων απα­ντούν ότι «δεν έχουν προ­τί­μη­ση» (24%), «εξαρ­τά­ται» (15%) ή ότι «δεν ψω­νί­ζουν» (12%).

Σχε­τι­κά με την εμπι­στο­σύ­νη στις τιμές κατά την πε­ρί­ο­δο των εκ­πτώ­σε­ων, η κοινή γνώμη φαί­νε­ται δι­χα­σμέ­νη, με το 52% να δη­λώ­νει ότι τις εμπι­στεύ­ε­ται και το 45% ότι δεν τις εμπι­στεύ­ε­ται. Σε αυτό το θέμα υπάρ­χει δια­φο­ρο­ποί­η­ση ως προς το φύλο, με την πλειο­ψη­φία των γυ­ναι­κών (55%) να εμπι­στεύ­ε­ται τις τιμές των εκ­πτώ­σε­ων, ένα­ντι (49%) των αν­δρών.

Ανα­γνω­σι­μό­τη­τα υπο­χρε­ω­τι­κής εγκα­τά­στα­σης POS

Η ανα­γνω­ρι­σι­μό­τη­τα της υπο­χρε­ω­τι­κής εγκα­τά­στα­σης POS είναι υψηλή. Οι 7 στους 10 ερω­τώ­με­νους (70%) έχει τύχει να δουν ή να ακού­σουν κάτι σχε­τι­κά με την υπο­χρε­ω­τι­κή εγκα­τά­στα­ση τερ­μα­τι­κών απο­δο­χής καρ­τών (POS) στα κα­τα­στή­μα­τα και τις επι­χει­ρή­σεις εστί­α­σης και ψυ­χα­γω­γί­ας. Το πο­σο­στό αυτό είναι υψη­λό­τε­ρο με­τα­ξύ εκεί­νων που χρη­σι­μο­ποιούν κάρ­τες (75%), ένα­ντι εκεί­νων που δεν χρη­σι­μο­ποιούν (58%).

Επι­πλέ­ον, η στάση της κοι­νής γνώ­μης απέ­να­ντι σε αυτό το μέτρο είναι εμ­φα­νώς «υπέρ» με πο­σο­στό 61% (6 στους 10), ένα­ντι πο­σο­στού 18% που είναι ενα­ντί­ον και 16% που υιο­θε­τεί ου­δέ­τε­ρη στάση. Ιδιαί­τε­ρα δε με­τα­ξύ εκεί­νων που χρη­σι­μο­ποιούν κάρ­τες, το πο­σο­στό

απο­δο­χής του μέ­τρου («υπέρ») είναι πολύ υψη­λό­τε­ρο (72%), ένα­ντι εκεί­νων που δεν χρη­σι­μο­ποιούν (37%).

Επί­σης, και η ανα­γνω­ρι­σι­μό­τη­τα του σή­μα­τος είναι αυ­ξη­μέ­νη. Στο ερώ­τη­μα, εάν έτυχε να δουν σε κά­ποιο κα­τά­στη­μα ή επι­χεί­ρη­ση που δέ­χε­ται πλη­ρω­μές με κάρτα, το σήμα που δεί­χνει ότι δια­θέ­τει εγκε­κρι­μέ­νο τερ­μα­τι­κό απο­δο­χής καρ­τών (POS), η πλειο­ψη­φία των ερω­τώ­με­νων απα­ντά κα­τα­φα­τι­κά (58%, «Ναι»). Ωστό­σο, ένα ση­μα­ντι­κό πο­σο­στό -που συ­νο­λι­κά ανέρ­χε­ται στο 41% (4 στους 10)- απα­ντά είτε αρ­νη­τι­κά (36%, «Όχι») ή ανα­φέ­ρει ότι δεν θυ­μά­ται (5%), παρά το γε­γο­νός ότι η εγκα­τά­στα­ση των POS, σε κα­τα­στή­μα­τα και επι­χει­ρή­σεις εστί­α­σης και ψυ­χα­γω­γί­ας, είναι υπο­χρε­ω­τι­κή από την αρχή του τρέ­χο­ντος έτους. Ση­μειώ­νε­ται ότι η ορα­τό­τη­τα του σή­μα­τος δια­θε­σι­μό­τη­τας POS που κα­τα­γρά­φη­κε ήταν υψη­λό­τε­ρη με­τα­ξύ εκεί­νων που χρη­σι­μο­ποιούν κάρ­τες (62%), ένα­ντι εκεί­νων που δεν χρη­σι­μο­ποιούν (48%).

Σχε­τι­κά με την αξιο­λό­γη­ση της ση­μα­σί­ας που απο­δί­δε­ται στην το­πο­θέ­τη­ση τερ­μα­τι­κού απο­δο­χής καρ­τών (POS) στα κα­τα­στή­μα­τα, το 57% των ερω­τώ­με­νων απα­ντά ότι «είναι ση­μα­ντι­κό». Αυτό ισχύ­ει σε με­γα­λύ­τε­ρο βαθμό για εκεί­νους που χρη­σι­μο­ποιούν κάρ­τες, στους οποί­ους το πο­σο­στό αγ­γί­ζει το 68%. Αντί­θε­τα, το 41% της κοι­νής γνώ­μης δεν θε­ω­ρεί ση­μα­ντι­κή τη δια­θε­σι­μό­τη­τα POS στα κα­τα­στή­μα­τα (κυ­ρί­ως δε, εκεί­νοι που δεν χρη­σι­μο­ποιούν κάρ­τες, 62%). Σε αυτό το ση­μείο, επι­ση­μαί­νε­ται ότι οι ερω­τώ­με­νοι που εκ­φρά­ζο­νται έντο­να υπέρ της μιας ή της άλλης άπο­ψης είναι μοι­ρα­σμέ­νοι (28% «πολύ ση­μα­ντι­κό», ένα­ντι 26% «κα­θό­λου ση­μα­ντι­κό»).

Πλα­στι­κό χρήμα

Για την πλη­ρέ­στε­ρη διε­ρεύ­νη­ση των στά­σε­ων του κοι­νού κα­τα­σκευά­στη­κε μια κλί­μα­κα στά­σε­ων απο­τε­λού­με­νη από 6 θέ­μα­τα (“issues”) σε συ­στοι­χία ερω­τή­σε­ων σχε­τι­κές με τη χρήση καρ­τών και με­τρη­τών. Από τις απα­ντή­σεις προ­έ­κυ­ψε ότι η κοινή γνώμη έχει, γε­νι­κά, μια επι­φυ­λα­κτι­κή στάση απέ­να­ντι στη χρήση του πλα­στι­κού χρή­μα­τος, ανα­γνω­ρί­ζο­ντας εξί­σου πλε­ο­νε­κτή­μα­τα και μειο­νε­κτή­μα­τα. Συ­γκε­κρι­μέ­να, ως προς τα πλε­ο­νε­κτή­μα­τα, η πλειο­ψη­φία των ερω­τώ­με­νων συμ­φω­νεί ότι «οι πλη­ρω­μές με κάρτα βοη­θούν στην πά­τα­ξη της φο­ρο­δια­φυ­γής» (77%) και ότι «με την κάρτα, έχεις πάντα χρή­μα­τα επάνω σου» (70%). Πα­ράλ­λη­λα, όμως, δια­τη­ρεί επι­φυ­λά­ξεις ως προς κά­ποια μειο­νε­κτή­μα­τα, όπως ότι «με τις κάρ­τες κιν­δυ­νεύ­ουν τα προ­σω­πι­κά δε­δο­μέ­να» (61%) και ότι «με την κάρτα, δεν ξέρει κα­νείς τι ξο­δεύ­ει» (53%). Όσον αφορά τη χρήση με­τρη­τών, ανα­γνω­ρί­ζε­ται το πλε­ο­νέ­κτη­μα ότι «ξέ­ρεις τι ξο­δεύ­εις» (79%), αλλά και το μειο­νέ­κτη­μα ότι «όταν έχεις πάνω σου με­τρη­τά, φο­βά­σαι μήπως σε κλέ­ψουν» (63%). Συ­νο­πτι­κά και σύμ­φω­να με τον δεί­κτη στά­σε­ων απέ­να­ντι στη χρήση πλα­στι­κού χρή­μα­τος, πε­ρί­που 4 στους 10 ερω­τώ­με­νους (39%) έχουν «θε­τι­κή» στάση, 3 στους 10 (32%) «ου­δέ­τε­ρη» και 3 στους 10 (29%) «αρ­νη­τι­κή».

Συ­χνό­τη­τα ηλε­κτρο­νι­κών αγο­ρών (e-shopping) και ασφά­λεια συ­ναλ­λα­γών

Οι ηλε­κτρο­νι­κές αγο­ρές (e-shopping) δεν είναι δια­δε­δο­μέ­νες στην ελ­λη­νι­κή κοι­νω­νία. Μά­λι­στα, ο 1 στους 2 ερω­τώ­με­νους (52%) «δεν ψω­νί­ζει ποτέ από το δια­δί­κτυο» και ο 1 στους 3 (32%) μόλις «μία-δύο φορές το εξά­μη­νο ή πιο σπά­νια». Μόνο το 16% του πλη­θυ­σμού κάνει, μέσα στον μήνα, αγο­ρές μέσω internet. Οι κυ­ριό­τε­ρες κα­τη­γο­ρί­ες του πλη­θυ­σμού, που αγο­ρά­ζουν συ­χνό­τε­ρα μέσω internet, είναι: τα άτομα ηλι­κί­ας 25-34 ετών (33%) και 35-44 (37%), οι από­φοι­τοι τρι­το­βάθ­μιας εκ­παί­δευ­σης (25%), οι απα­σχο­λού­με­νοι (26%) και οι κά­το­χοι μη­νιαί­ου οι­κο­γε­νεια­κού ει­σο­δή­μα­τος άνω των 1.500 ευρώ.

Από όσους πραγ­μα­το­ποί­η­σαν ηλε­κτρο­νι­κές αγο­ρές, οι 8 στους 10 (81%) δεν αντι­με­τώ­πι­σαν κά­ποιο πρό­βλη­μα ασφα­λεί­ας με τη χρήση κάρ­τας (π.χ. υπερ­χρέ­ω­ση ή κλοπή προ­σω­πι­κών δε­δο­μέ­νων), το 17% έκανε ηλε­κτρο­νι­κές αγο­ρές, αλλά δεν χρη­σι­μο­ποί­η­σε κάρτα (πλή­ρω­σε με αντι­κα­τα­βο­λή ή με τρα­πε­ζι­κή κα­τά­θε­ση), και μόνο το 1% των ερω­τώ­με­νων ανέ­φε­ρε κά­ποιο πρό­βλη­μα ασφα­λεί­ας.

Ανοι­κτά κέ­ντρα εμπο­ρί­ου

Ο θε­σμός των «Ανοι­κτών Κέ­ντρων Εμπο­ρί­ου» που προ­ω­θεί η Ελ­λη­νι­κή Συ­νο­μο­σπον­δία Εμπο­ρί­ου και Επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας (ΕΣΕΕ) στον Πει­ραιά, τη Θεσ­σα­λο­νί­κη, την Πάτρα και την Αλε­ξαν­δρού­πο­λη, έχει πα­νελ­λα­δι­κά μικρή ανα­γνω­ρι­σι­μό­τη­τα (8%).