Η χώρα, ουραγός στην Ε.Ε. στην ταχύτητα απονομής δικαιοσύνης

Κό­στος που αντι­στοι­χεί εν­δε­χο­μέ­νως και σε δι­σε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ για την ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία έχει η αργή τα­χύ­τη­τα απο­νο­μής της Δι­καιο­σύ­νης, αλλά και το κα­θε­στώς εξω­δι­κα­στι­κής επί­λυ­σης δια­φο­ρών της χώρας. Η Ελ­λά­δα είναι, σύμ­φω­να με την Πα­γκό­σμια Τρά­πε­ζα, ου­ρα­γός στην Ευ­ρώ­πη ανα­φο­ρι­κά με τον χρόνο που χρειά­ζε­ται για να επι­βλη­θεί δι­κα­στι­κά η εφαρ­μο­γή μιας σύμ­βα­σης, αλλά και τέ­ταρ­τη από το τέλος πα­γκο­σμί­ως, με­τα­ξύ 190 χωρών.

Σύμ­φω­να με τον δεί­κτη Enforcing Contracts Indicator της τε­λευ­ταί­ας έρευ­νας Doing Business 2017, απαι­τού­νται κατά μέσον όρο 1.580 ημέ­ρες ή πάνω από τέσ­σε­ρα χρό­νια για την επί­λυ­ση μιας εμπο­ρι­κής δια­φο­ράς από το αρ­μό­διο μο­νο­με­λές πρω­το­δι­κείο και την εφαρ­μο­γή της από­φα­σης, με βάση τα στοι­χεία Ιου­νί­ου 2016. Μόνον τον Αφ­γα­νι­στάν, η Γουι­νέα Μπι­σά­ου και το Σου­ρι­νάμ χρειά­ζο­νται πε­ρισ­σό­τε­ρο χρόνο. Στην Ευ­ρώ­πη ο μέσος αντί­στοι­χος χρό­νος είναι 485,9 ημέ­ρες και στις χώρες του ΟΟΣΑ 553 ημέ­ρες.

Απο­γοη­τευ­τι­κές επί­σης πα­ρα­μέ­νουν για την ώρα και οι επι­δό­σεις της χώρας ως προς τον χρόνο που απαι­τεί­ται για να ολο­κλη­ρω­θούν δια­δι­κα­σί­ες πτώ­χευ­σης. Σύμ­φω­να με με­λέ­τη του Πα­ρα­τη­ρη­τή­ριου Επι­χει­ρη­μα­τι­κού Πε­ρι­βάλ­λο­ντος του ΣΕΒ, που έγινε προ διε­τί­ας, η εξοι­κο­νό­μη­ση που μπο­ρεί να προ­κύ­ψει από σύ­ντμη­ση των ετών ολο­κλή­ρω­σης της δια­δι­κα­σί­ας κατά τρία έτη (δη­λα­δή από 11,3 χρό­νια σε 8,3) θα μπο­ρού­σε να προ­σθέ­τει στο ΑΕΠ 0,3% της πο­σο­στιαί­ας μο­νά­δας ή περί τα 464 εκατ. ευρώ σε τιμές 2014.

Γί­νε­ται εύ­κο­λα αντι­λη­πτό από τις δύο πα­ρα­πά­νω πε­ρι­πτώ­σεις όχι μόνον το άμεσο κό­στος για την οι­κο­νο­μία, αλλά και τα δια­φυ­γό­ντα έσοδα από επεν­δύ­σεις, που δεν έρ­χο­νται στη χώρα εξαι­τί­ας αυτών των επι­δό­σε­ων. Είναι άλ­λω­στε κοι­νός τόπος όλων όσων έχουν συ­νο­μι­λή­σει εν­δε­λε­χώς για το ζή­τη­μα με ξέ­νους επεν­δυ­τές πως η τα­χύ­τη­τα απο­νο­μής της Δι­καιο­σύ­νης στην Ελ­λά­δα είναι ένα από τα ισχυ­ρό­τε­ρα αντι­κί­νη­τρα για τις άμε­σες ξένες επεν­δύ­σεις. Και υπό αυτή την έν­νοια, το κό­στος προ­σμε­τρεί­ται σε δι­σε­κα­τομ­μύ­ρια.

Πα­ρά­γων επι­βί­ω­σης

Για τις επι­χει­ρή­σεις, η τα­χύ­τη­τα επί­λυ­σης των διοι­κη­τι­κών δια­φο­ρών και διεκ­πε­ραί­ω­σης όλων των δι­κα­στι­κών δια­δι­κα­σιών που τις αφο­ρούν (φο­ρο­λο­γία, συμ­βά­σεις, δια­δι­κα­σί­ες ανα­γκα­στι­κής απαλ­λο­τρί­ω­σης, πτώ­χευ­σης, εξυ­γί­αν­σης) απο­τε­λεί πα­ρά­γο­ντα επι­βί­ω­σης, δη­λώ­νει ο Σύν­δε­σμος Επι­χει­ρή­σε­ων και Βιο­μη­χα­νιών (ΣΕΒ) σε σχε­τι­κή του με­λέ­τη. «Οι υπέρ­με­τρες κα­θυ­στε­ρή­σεις επι­βα­ρύ­νουν τις επι­χει­ρή­σεις με δυ­σα­νά­λο­γο διοι­κη­τι­κό κό­στος και κό­στος κε­φα­λαί­ου, κα­θυ­στε­ρούν ή μα­ταιώ­νουν επι­χει­ρη­μα­τι­κές πρω­το­βου­λί­ες και απο­θαρ­ρύ­νουν την προ­σέλ­κυ­ση κε­φα­λαί­ων και επεν­δύ­σε­ων από το εξω­τε­ρι­κό», ανα­φέ­ρει χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά.

Εκτί­μη­ση του ΣΕΒ είναι πως «αυτή η πραγ­μα­τι­κό­τη­τα, σε συν­δυα­σμό και με άλ­λους πα­ρά­γο­ντες που συμ­βάλ­λουν στην ανά­δει­ξη ζη­τη­μά­των που χρή­ζουν δι­κα­στι­κής διευ­θέ­τη­σης (κακή νο­μο­θέ­τη­ση, ασά­φειες σε κρί­σι­μες δια­δι­κα­σί­ες), αλλά και τη συ­μπε­ρι­φο­ρά του ίδιου του Δη­μο­σί­ου κατά την εκ­δί­κα­ση διε­νέ­ξε­ων με ιδιώ­τες, οδη­γεί το σύ­στη­μα απο­νο­μής να κα­θυ­στε­ρεί ση­μα­ντι­κά την τε­λε­σι­δι­κία υπο­θέ­σε­ων επι­χει­ρη­μα­τι­κού εν­δια­φέ­ρο­ντος».

Υπό αυτό το πρί­σμα, η επι­τά­χυν­ση στην απο­νο­μή Δι­καιο­σύ­νης χα­ρα­κτη­ρί­ζε­ται κρί­σι­μη και επεί­γου­σα πρό­κλη­ση της δη­μό­σιας δια­κυ­βέρ­νη­σης που πρέ­πει όμως να ενι­σχύ­σει και την εξω­δι­κα­στι­κή επί­λυ­ση δια­φο­ρών. Αλ­λιώς «η οποια­δή­πο­τε προ­σπά­θεια αύ­ξη­σης της τα­χύ­τη­τας εκ­δί­κα­σης χωρίς πα­ράλ­λη­λη μεί­ω­ση της εισ­ρο­ής των υπο­θέ­σε­ων θα επι­τύγ­χα­νε ορια­κές μόνον βελ­τιώ­σεις».

Οι προ­τά­σεις του επι­χει­ρη­μα­τι­κού κό­σμου προς την κυ­βέρ­νη­ση και το υπουρ­γείο Δι­καιο­σύ­νης, όπως αυτές απο­τυ­πώ­νο­νται σε σχε­τι­κό κεί­με­νο θέ­σε­ων του ΣΕΒ, πε­ρι­λαμ­βά­νουν την υιο­θέ­τη­ση δε­σμευ­τι­κού οδι­κού χάρτη υλο­ποί­η­σης για την επι­τά­χυν­ση δια­δι­κα­σιών και την απο­συμ­φό­ρη­ση των δι­κα­στη­ρί­ων, τη βελ­τί­ω­ση και ενί­σχυ­ση των υφι­στά­με­νων θε­σμών προ­δι­κα­στι­κής επί­λυ­σης δια­φο­ρών και τη μεί­ω­ση του όγκου των υπο­θέ­σε­ων, μέσω της ομα­δο­ποί­η­σης και εκ­κα­θά­ρι­σης ομοει­δών υπο­θέ­σε­ων από ει­δι­κή ομάδα δι­κα­στι­κών λει­τουρ­γών με πα­ρο­χή επαρ­κούς νο­μι­κής και διοι­κη­τι­κής υπο­στή­ρι­ξης.

Προ­τεί­νε­ται επί­σης η ενί­σχυ­ση της νο­μι­κής, τε­χνι­κής και διοι­κη­τι­κής υπο­στή­ρι­ξης των δι­κα­στών για τη βελ­τί­ω­ση της απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας του συ­στή­μα­τος, η ει­σα­γω­γή στα δι­κα­στή­ρια του θε­σμού του «διοι­κη­τι­κού διευ­θυ­ντή», με ευ­ρεί­ες δια­χει­ρι­στι­κές αρ­μο­διό­τη­τες και η υλο­ποί­η­ση ολο­κλη­ρω­μέ­νου προ­γράμ­μα­τος κω­δι­κο­ποί­η­σης και απλο­ποί­η­σης της νο­μο­θε­σί­ας. Εχει προ­τα­θεί επί­σης από τον ΣΕΒ η αξιο­λό­γη­ση της απο­δο­τι­κό­τη­τας των δι­κα­στη­ρί­ων, μέσω της θέ­σπι­σης συ­στή­μα­τος στο­χο­θε­σί­ας και διαρ­κούς πα­ρα­κο­λού­θη­σης της από­δο­σής τους.