Ελληνική μελέτη συνδέει την παραπληροφόρηση με τη διστακτικότητα απέναντι στα εμβόλια

Η παρα­πλη­ρο­φό­ρηση γύρω από θέματα υγείας μπορεί να απο­γειώ­θηκε την περίοδο της παν­δη­μίας, τα απο­τε­λέ­σματά της, όμως, είναι εμφανή ακόμα και σήμερα. Δεν πρό­κει­ται για ένα φαι­νό­μενο χωρίς συνέ­πειες: τα fake news επη­ρε­ά­ζουν εμπρά­κτως τις καθη­με­ρι­νές μας επι­λο­γές: από τις απο­φά­σεις μας για τον εμβο­λια­σμό μέχρι τη δια­τροφή.

Αυτό είναι το βασικό συμπέ­ρα­σμα νέας ελλη­νι­κής μελέτης που δημο­σιεύ­θηκε στο Healthcare και διε­ρεύ­νησε τη σχέση ανάμεσα στην ευαι­σθη­σία των πολιτών στην online παρα­πλη­ρο­φό­ρηση και τις συμπε­ρι­φο­ρές υγείας τους.

Η μελέτη πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε από το Εθνικό και Καπο­δι­στριακό Πανε­πι­στή­μιο Αθηνών από τον Ανα­πλη­ρωτή Καθη­γητή Πέτρο Γαλάνη, τον Επί­κουρο Καθη­γητή Ιωάννη Μωύ­σο­γλου, την υπο­ψή­φια Διδά­κτορα Αγλαΐα Κατσι­ρού­μπα και το μέλος ΕΔΙΠ Ολυμπία Κων­στα­ντα­κο­πού­λου.

Τι εξέ­τα­σαν οι ερευ­νη­τές

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ποιοι πιστεύ­ουν με μανία τις θεωρίες συνω­μο­σίας; Αυτό είναι το προφίλ τους

Fake news: Πόσο εύκολα τα πιστεύ­ουμε και ανα­πα­ρά­γουμε στο Instagram; Ελλη­νική μελέτη απαντά

Τι πιστεύ­ουν οι Έλληνες για τα εμβόλια του κορω­νοϊού; Μελέτη σε 4 νοσο­κο­μεία απο­κα­λύ­πτει

Η ερευ­νη­τική ομάδα εξέτασε 402 άτομα ηλικίας 18 έως 65 ετών στην Ελλάδα, μέσω δια­δι­κτυα­κού ερω­τη­μα­το­λο­γίου.

 Οι συμ­με­τέ­χο­ντες αξιο­λο­γή­θη­καν ως προς:

Το πόσο εύκολα επη­ρε­ά­ζο­νται από παρα­πλα­νη­τι­κές ή ψευδείς πλη­ρο­φο­ρίες υγείας στο δια­δί­κτυο.

Τις καθη­με­ρι­νές τους συμπε­ρι­φο­ρές που σχε­τί­ζο­νται με την υγεία (δια­τροφή, πρόληψη, δια­χεί­ριση άγχους κ.ά.).

Τη στάση τους απέ­να­ντι στα εμβόλια και τον βαθμό διστα­κτι­κό­τη­τας που ενδε­χο­μέ­νως εκφρά­ζουν.

Τα βασικά ευρή­ματα

Τα απο­τε­λέ­σματα ήταν ξεκά­θαρα: όσο μεγα­λύ­τερη ήταν η ευαι­σθη­σία ενός ατόμου στην παρα­πλη­ρο­φό­ρηση, τόσο αυξά­νο­νταν οι πιθα­νό­τη­τες να υιο­θε­τεί λιγό­τερο υγιει­νές συμπε­ρι­φο­ρές. Με απλά λόγια, τα άτομα που δυσκο­λεύ­ο­νται να δια­κρί­νουν την αληθινή πλη­ρο­φο­ρία από παρα­πλη­ρο­φό­ρηση πιθανώς υιο­θε­τούν συμπε­ρι­φο­ρές που ενέχουν μεγα­λύ­τε­ρους κιν­δύ­νους για την υγεία τους.

Πιο συγκε­κρι­μένα, παρα­τη­ρή­θηκε συσχέ­τιση με:

Χαμη­λό­τερη ποιό­τητα δια­τρο­φι­κών επι­λο­γών.

Ελλιπή πρόληψη.

Δυσκο­λίες στη δια­χεί­ριση άγχους και αρνη­τι­κών συναι­σθη­μά­των.

Παράλ­ληλα, τα άτομα που ήταν πιο επιρ­ρεπή σε παρα­πλα­νη­τι­κές πλη­ρο­φο­ρίες εμφά­νι­ζαν αυξη­μένα επίπεδα διστα­κτι­κό­τη­τας απέ­να­ντι στα εμβόλια, τόσο ως προς την εμπι­στο­σύνη τους στην απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα και ασφά­λεια των εμβο­λίων όσο και ως προς την αντί­ληψη κιν­δύ­νου. Αυτό υπο­δει­κνύει ότι η παρα­πλη­ρο­φό­ρηση στο δια­δί­κτυο μπορεί να εντεί­νει ανη­συ­χίες γύρω από τα εμβόλια, κάτι που απο­τε­λεί σημα­ντικό πρό­σθετο εμπόδιο για επι­τυ­χη­μένα προ­γράμ­ματα εμβο­λια­σμού.

Οι συγ­γρα­φείς κατα­λή­γουν στο συμπέ­ρα­σμα ότι η παρα­πλη­ρο­φό­ρηση στην υγεία δεν είναι απλά ατομικό ζήτημα, αλλά απο­τε­λεί πρό­κληση δημόσια υγείας, με μετρή­σι­μες συνέ­πειες για συμπε­ρι­φο­ρές και στάσεις απέ­να­ντι στην πρόληψη. Σε ένα περι­βάλ­λον όπου τα social media απο­τε­λούν βασική πηγή ενη­μέ­ρω­σης, η διά­κριση μεταξύ αξιό­πι­στης επι­στη­μο­νι­κής πλη­ρο­φο­ρίας και παρα­πλη­ρο­φό­ρη­σης γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη. Όπως δεί­χνουν τα δεδο­μένα, η αδυ­να­μία αυτής της διά­κρι­σης μπορεί να οδη­γή­σει σε επι­λο­γές που επι­βα­ρύ­νουν την υγεία.

Οι περιο­ρι­σμοί της μελέτης

Οι ερευ­νη­τές επι­ση­μαί­νουν ότι πρό­κει­ται για δια­το­με­ακή μελέτη, γεγονός που δεν επι­τρέ­πει την από­δειξη σχέσης αιτίου – απο­τε­λέ­σμα­τος. Επι­πλέον, τα στοι­χεία βασί­στη­καν σε αυτο­α­να­φο­ρές των συμ­με­τε­χό­ντων και το δείγμα δεν ήταν πλήρως αντι­προ­σω­πευ­τικό του γενικού πλη­θυ­σμού.

Ωστόσο, τα ευρή­ματα προ­σθέ­τουν σημα­ντικά δεδο­μένα στη συζή­τηση για τον ρόλο της παρα­πλη­ρο­φό­ρη­σης στη δημόσια υγεία και ανα­δει­κνύ­ουν την ανάγκη για ενί­σχυση της υγειο­νο­μι­κής παι­δείας (health literacy) και της κρι­τι­κής αξιο­λό­γη­σης των πλη­ρο­φο­ριών που δια­κι­νού­νται στο δια­δί­κτυο.

Πηγή: ygeiamou.gr