Απίστευτο ελληνικό σκάνδαλο: 1 στα 5 γηροκομεία λειτουργεί χωρίς άδεια

Στην επι­κρά­τεια λει­τουρ­γούν 300 Μονάδες Φρο­ντί­δας Ηλι­κιω­μέ­νων, που απο­τε­λούν μόνιμη στέγη για 14.034 πολίτες τρίτης ηλικίας. Και ενώ παγκο­σμίως, οι οίκοι ευγη­ρίας έχουν μετα­τρα­πεί σε «κόκ­κι­νες ζώνες» εξαι­τίας του ευαί­σθη­του πλη­θυ­σμού που περι­θάλ­πουν, στη χώρα μας ένας στους πέντε λει­τουρ­γεί χωρίς να έχει λάβει επίσημη άδεια.

Η ιστορία ξεκινά από το 2007, ημε­ρο­μη­νία έκδοσης της σχε­τι­κής υπουρ­γι­κής από­φα­σης που έως και σήμερα ορίζει τους όρους και τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις για την ασφαλή λει­τουρ­γία των γηρο­κο­μείων της χώρας.

Θεσμικό πλαίσιο

Ο νομο­θέ­της με γνώμονα τις ανάγκες της ευαί­σθη­της ομάδας που φιλο­ξε­νούν οι οίκοι ευγη­ρίας αναλύει κρίσιμα ζητή­ματα όπως είναι η δυνα­μι­κό­τητά τους βάσει τετρα­γω­νι­κών, τα χαρα­κτη­ρι­στικά των θαλάμων ώστε να μη στοι­βά­ζο­νται οι ηλι­κιω­μέ­νοι στα δωμάτια αλλά και να εξα­σφα­λί­ζε­ται επαρκής φυσικός αερι­σμός, ειδικές εγκα­τα­στά­σεις στα λουτρά δια­σφα­λί­ζο­ντας τους κανόνες υγιει­νής, κου­πα­στές στη σκάλα, κατα­σκευή ανελ­κυ­στήρα και άλλων μηχα­νι­κών μέσων κατα­κό­ρυ­φης μετα­κί­νη­σης κ.ο.κ.

Μοιραία, 13 χρόνια μετά και ενώ ο φονικός SARS-CoV-2 έχει εισβά­λει στην καθη­με­ρι­νό­τητά μας το ίδιο θεσμικό πλαίσιο για την αδειο­δό­τηση των γηρο­κο­μείων σε όλη τη χώρα απο­δει­κνύ­ε­ται προ­βλη­μα­τικό, καθώς ακόμη και εκείνες οι δομές που δεν πληρούν τα κρι­τή­ρια συνε­χί­ζουν να βρί­σκο­νται εν λει­τουρ­γία.

Με βάση την επίσημη κατα­γραφή, οι Μονάδες Φρο­ντί­δας Ηλι­κιω­μέ­νων (ΜΦΗ), που βρί­σκο­νται υπό την επο­πτεία της Περι­φέ­ρειας Αττικής φτάνουν σήμερα τις 154. Οι έλεγχοι για την καλή λει­τουρ­γία και την αδειο­δό­τηση των γηρο­κο­μείων που ξεκί­νησε στις αρχές του προη­γού­με­νου μήνα η Περι­φέ­ρεια Αττικής, μετά τα πολ­λα­πλά κρού­σματα κορω­νοϊού σε αντί­στοι­χες μονάδες της Αττικής κατέ­δει­ξαν πως στις περίπου 120 ΜΦΗ υπάρχει νόμιμη άδεια λει­τουρ­γίας. Για κάποιες από τις υπό­λοι­πες, οι έλεγχοι βρί­σκο­νται σε εξέλιξη, ενώ άλλες είναι σε αναμονή έκδοσης άδειας λει­τουρ­γίας.

Πρό­στιμα

Ωστόσο, υπήρξαν και περι­πτώ­σεις που παρα­νο­μού­σαν είτε στο θέμα της αδειο­δό­τη­σης είτε στις συν­θή­κες υγιει­νής. Ετσι, σύμφωνα με τα έως τώρα στοι­χεία, σε τρεις περι­πτώ­σεις μετά τον έλεγχο από τα κλι­μά­κια της Περι­φέ­ρειας Αττικής, υπήρξαν απο­φά­σεις για σφρά­γιση του γηρο­κο­μείου. Παρά ταύτα, οι υπεύ­θυ­νοι των δύο μονάδων κατέ­φυ­γαν στη δικαιο­σύνη, απ’ όπου εκδό­θηκε απόφαση για ανά­κληση της σφρά­γι­σης. Σε αρκετές περι­πτώ­σεις επι­βλή­θη­καν και πρό­στιμα, το ύψος των οποίων κυμαι­νό­ταν από 2.000 έως 20.000 ευρώ, ανάλογα με την παρά­βαση. Οι συνη­θέ­στε­ρες κατά τους ελέγ­χους ήταν οι ελλι­πείς συν­θή­κες υγιει­νής αλλά και η μη συμ­μόρ­φωση στα μέτρα κατά του κορω­νοϊού.

Προ­θε­σμίες και παρα­τά­σεις

Πάντως, δεν είναι λίγοι εκείνοι, οι οποίοι επι­ση­μαί­νουν πως το μεγάλο πρό­βλημα με τις ΜΦΗ ξεκινά από το θεσμικό πλαίσιο, όπου άτυπα οι δομές αυτές ξεκι­νούν τη λει­τουρ­γία τους μετά την πρώτη αίτηση για αδειο­δό­τηση, χωρίς στην πραγ­μα­τι­κό­τητα να έχουν στα χέρια τους την άδεια.

Μάλιστα, είναι αρκετές οι περι­πτώ­σεις εκείνες όπου μονάδες με ζητή­ματα στην αδειο­δό­τηση ή χωρίς να πληρούν όλες τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις κάνουν χρήση νόμου που τους δίνει τη δυνα­τό­τητα να λαμ­βά­νουν παρά­ταση στη λει­τουρ­γία τους μέχρι να ολο­κλη­ρώ­σουν τις δια­δι­κα­σίες αδειο­δό­τη­σης.

Είναι σημα­ντικό να σημειω­θεί πως ο νόμος αυτός του 2007 έδινε προ­θε­σμία ενός έτους για τη συμ­μόρ­φωση με την περί αδειο­δό­τη­σης νομο­θε­σία για τις δομές εκείνες, οι οποίες λει­τουρ­γού­σαν ήδη πέντε χρόνια πριν από το 2007, δηλαδή από το 2002. Το απο­τέ­λε­σμα είναι η ετήσια αυτή προ­θε­σμία να παίρνει με αλλε­πάλ­λη­λες υπουρ­γι­κές απο­φά­σεις παρα­τά­σεις με την τελευ­ταία, που υπε­γράφη το 2019 να δίνει προ­θε­σμία στα γηρο­κο­μεία να ρυθ­μί­σουν τα ζητή­ματα έως το τέλος του έτους.  Υπό τις συν­θή­κες αυτές, το υπουρ­γείο Εργα­σίας θα βρεθεί το επόμενο διά­στημα σε νέο αδιέ­ξοδο με τις δομές που δεν δια­θέ­τουν άδεια λει­τουρ­γίας – 59 στο σύνολό τους πανελ­λα­δικά. Και αυτό διότι θεω­ρεί­ται δεδο­μένο ότι θα λάβουν εκ νέου παρά­ταση – και με  δικα­στι­κές απο­φά­σεις – με το πιε­στικό και συνε­πα­κό­λουθα πει­στικό επι­χεί­ρημα, εν μέσω παν­δη­μίας, ότι δεν υπάρχει δυνα­τό­τητα μετα­φο­ράς των ηλι­κιω­μέ­νων ώστε να γίνουν οι απα­ραί­τη­τες χωρο­τα­ξι­κές και λοιπές ρυθ­μί­σεις που προ­βλέ­πει ο νόμος.

Παρ’ όλα αυτά, όπως ανα­φέ­ρουν πηγές στα «ΝΕΑ», η περί­ο­δος κατά την οποία επι­χει­ρη­μα­τίες λάμ­βα­ναν… συγ­χω­ρο­χάρ­τια θα κλείσει ορι­στικά, υπο­γραμ­μί­ζο­ντας την ανάγκη αυστη­ρο­ποί­η­σης του νόμου.

Προ­λη­πτι­κοί έλεγχοι

Επι­πλέον και σε κάθε περί­πτωση, οι αρμό­διοι φορείς δεν αντι­με­τω­πί­ζουν με ελα­στι­κό­τητα το κρίσιμο αυτό ζήτημα, δεδο­μέ­νου δε ότι ο παν­δη­μι­κός ιός έχει απο­κα­λύ­ψει (όχι μόνον στη χώρα μας αλλά παγκο­σμίως) τη φονική του φύση κάθε φορά που «φωλιά­ζει» σε γηρο­κο­μεία. Στο πλαίσιο αυτό διε­ξά­γο­νται καθη­με­ρινά προ­λη­πτι­κοί έλεγχοι στις ΜΦΗ, έχουν επι­και­ρο­ποι­η­θεί τα πρω­τό­κολλα με τα οποία δίδο­νται σαφείς οδηγίες για την ασφαλή λει­τουρ­γία των μονάδων και για τη δια­χεί­ριση ύποπτων και αντι­με­τώ­πιση θετικών κρου­σμά­των, ενώ έχει τεθεί σε εφαρ­μογή κώδικας ασφα­λούς συμπε­ρι­φο­ράς του προ­σω­πι­κού εντός αλλά και εκτός των δομών.

Ομως, και παρότι στην Ελλάδα το ποσοστό των ηλι­κιω­μέ­νων που ζουν σε γηρο­κο­μεία παρα­μέ­νει χαμηλό συγκρι­τικά με τον ευρω­παϊκό μέσο όρο (είναι ενδει­κτικό ότι στη χώρα μας δεν ξεπερνά το 17% όταν στη Σουηδία αγγίζει το 41%) το τοπίο γίνεται ακόμη πιο… θολό εξαι­τίας του γεγο­νό­τος ότι φιλαν­θρω­πικά ή εκκλη­σια­στικά ιδρύ­ματα, ακόμη και κλι­νι­κές προ­σφέ­ρουν αντί­στοι­χες υπη­ρε­σίες φρο­ντί­δας χωρίς να είναι απα­ραι­τή­τως δηλω­μένα.

Πηγή: tanea.gr

Εύη Σαλτού Μάρθα Καϊ­τα­νίδη