B. Κορκίδης: Έντονη η αμφισβήτηση του νέου ευρωπαικού προϋπολογισμού

Οι πρώτες αντι­δρά­σεις στη παρου­σί­αση του ορι­στι­κο­ποι­η­μέ­νου σχεδίου για το επόμενο Πολυ­ε­τές Δημο­σιο­νο­μικό Πλαίσιο 2028-2034, από τους ειδι­κούς ανα­λυ­τές, εστιά­ζουν στις δυσκο­λίες στη δυνα­τό­τητα της ΕΕ να αντα­πο­κρι­θεί στις τρέ­χου­σες και μελ­λο­ντι­κές προ­κλή­σεις μετά και τις αντιρ­ρή­σεις στο Κολ­λέ­γιο των Επι­τρό­πων. Μπορεί το ΠΔΠ να καλύ­πτει όλους τους τομείς, ικα­νο­ποιώ­ντας όλους όσους επι­θυ­μούν και ανα­μέ­νουν υπο­στή­ριξη για την ανά­πτυξη, την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα και τη διπλή μετά­βαση, αλλά υπάρ­χουν αμφι­βο­λίες για το κατά πόσον η χρη­μα­το­δό­τηση θα φτάσει στις ευρω­παϊ­κές επι­χει­ρή­σεις για την επί­τευξη των προσ­δο­κιών τους, καθώς και την ικα­νό­τητα της Επι­τρο­πής να επι­τύ­χει τους ανα­κοι­νω­θέ­ντες ευρω­παϊ­κούς στόχους. Όλα θα εξαρ­τη­θούν από τις λεπτο­μέ­ρειες των δια­φό­ρων στοι­χείων και τα μελ­λο­ντικά ετήσια προ­γράμ­ματα εργα­σίας των δια­φό­ρων δράσεων. Ως εκ τούτου, μια διευ­ρυ­μένη σύνθεση ενός Συμ­βου­λίου Στρα­τη­γι­κών Ενδια­φε­ρο­μέ­νων, θα ήταν χρήσιμη για να μπορεί του­λά­χι­στον να δια­σφα­λί­σει ότι τα συμ­φέ­ρο­ντα των μικρο­με­σαίων επι­χει­ρή­σεων θα γίνουν σεβαστά.

Τα διάφορα στοι­χεία του νέου Ευρω­παϊ­κού Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού ύψους 1,98 τρις ευρώ, που αντι­στοι­χεί ονο­μα­στικά στο 1,26% του ΑΕΕ της ΕΕ, μπορούν να επι­τευ­χθούν μόνο εάν τα κεφά­λαια για τις πολυά­ριθ­μες ΜμΕ είναι οριο­θε­τη­μένα και δεν μπορούν να χρη­σι­μο­ποι­η­θούν από μεγα­λύ­τε­ρες επι­χει­ρή­σεις, όπως οι μεσαίες κεφα­λαιο­ποι­ή­σεις, οι οποίες έχουν περισ­σό­τε­ρους πόρους για να υπο­βά­λουν αίτηση για τέτοια κεφά­λαια. Η ένταξη των ΜμΕ ως βασικού στόχου στο InvestEU είναι πάντα ευπρόσ­δε­κτη. Ωστόσο, ένα νέο πιθανό «SME Window» χρειά­ζε­ται επαρκή χρη­μα­το­δό­τηση και πρέπει να παρέχει ειδικά Χρη­μα­το­οι­κο­νο­μικά Μέσα, όπως εγγυ­ή­σεις δανείων και χρη­μα­το­δό­τηση κιν­δύ­νου για την και­νο­το­μία και τη διπλή μετά­βαση. Η ενί­σχυση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας των ΜμΕ με τη παροχή επι­χει­ρη­μα­τι­κών συμ­βου­λών για πρό­σβαση σε υπο­δο­μές και εγκα­τα­στά­σεις, απαιτεί ειδική υπο­στή­ριξη, ώστε να δια­σφα­λι­στεί ότι μπορούν να επω­φε­λη­θούν από τις νέες τεχνο­λο­γίες και να δημιουρ­γή­σουν συν­θή­κες δίκαιου αντα­γω­νι­σμού. Οι ευρω­παίοι μικρο­με­σαίοι βλέπουν δυνα­τό­τητα αντα­πό­κρι­σης στις προ­κλή­σεις, αλλά αμφι­σβη­τούν την ικα­νό­τητα επί­τευ­ξης των στόχων του προ­τει­νό­με­νου ΠΔΠ.

Όλοι φαί­νε­ται να συμ­φω­νούν με τον στόχο ανά­κτη­σης της ψηφια­κής ηγεσίας στην ΕΕ, η οποία όμως πρέπει να καλύ­πτει ολό­κληρο το απαι­τού­μενο ψηφιακό πεδίο με αύξηση των κον­δυ­λίων στα 450,5 δις ευρώ για το Ταμείο Αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας, την έρευνα και την και­νο­το­μία. Τα εργο­στά­σια τεχνη­τής νοη­μο­σύ­νης, οι τεχνο­λο­γίες cloud, το 6G, πρέπει να φτάνουν στην επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα της κάθε περιο­χής και δεν πρέπει να παρα­μεί­νουν υπο­δο­μές μόνο στις μεγάλες πόλεις, προ­σβά­σι­μες σε μικρό αριθμό εται­ριών. Επι­πλέον, η ψηφιο­ποί­ηση του δημό­σιου τομέα σε όλες τις χώρες της ΕΕ-27 είναι επι­βε­βλη­μένη εάν θέλουμε να ολο­κλη­ρω­θεί η προ­σπά­θεια απλού­στευ­σης μιας ενιαίας αγοράς που βασί­ζε­ται σε δεδο­μένα. Ένα μελ­λο­ντικό Ευρω­παϊκό Κοι­νω­νικό Ταμείο θα πρέπει διαρκώς να στο­χεύει στην ενερ­γο­ποί­ηση του δυνη­τι­κού εργα­τι­κού δυνα­μι­κού ακόμα και των μετα­να­στών, να υπο­στη­ρί­ζει την απα­σχο­λη­σι­μό­τητα και να αυξάνει την κινη­τι­κό­τητά στην αγορά εργα­σίας. Το σχέδιο ομα­δο­ποιεί περίπου 50 ευρω­παϊκά ταμεία χρη­μα­το­δο­τή­σεων για τη κατα­νομή των κον­δυ­λίων, ενώ μετα­θέ­τει τον τελικό λόγο στις κυβερ­νή­σεις για τη κατα­νομή των πόρων.

Η Καθαρή Μετά­βαση και η Βιο­μη­χα­νική Απαν­θρα­κο­ποί­ηση ορθώς περι­λαμ­βά­νουν την πράσινη μετά­βαση των ευρω­παϊ­κών ΜμΕ. Ο συν­δυα­σμός όμως μιας στο­χευ­μέ­νης χρη­μα­το­δό­τη­σης και η υπο­στή­ριξη με ολο­κλη­ρω­μέ­νες επι­χει­ρη­μα­τι­κές συμ­βου­λές είναι αυτός που θα βοη­θή­σει τις επι­χει­ρή­σεις να απαλ­λα­γούν από τις ανθρα­κού­χες εκπο­μπές, να γίνουν πιο ανθε­κτι­κές στην κλι­μα­τική αλλαγή και να εντά­ξουν τα κυκλικά επι­χει­ρη­μα­τικά μοντέλα. Επι­πλέον απαι­τεί­ται μεγα­λύ­τερη προσοχή στις νέες ευκαι­ρίες για ένταξη των μικρών επι­χει­ρή­σεων σε ανα­δυό­με­νους πρά­σι­νους τομείς. Η εφαρ­μογή λύσεων που βασί­ζο­νται στη πρόληψη της ρύπαν­σης θα βοη­θού­σαν στην εξα­σφά­λιση μιας πιο ολι­στι­κής και ανθε­κτι­κής προ­σέγ­γι­σης στο μέλλον. Η πρόταση για είσπραξη πανευ­ρω­παϊ­κών φόρων και τελών ύψους 42,8 δις ευρώ ετησίως για ρύπους και από­βλητα, εξ ιδίων πόρων από τις εται­ρίες και τις άμεσες συνει­σφο­ρές από τα κράτη μέλη, είναι πεδίο αντι­πα­ρά­θε­σης και κρί­νε­ται ως αντι­πα­ρα­γω­γικό και λαν­θα­σμένο μήνυμα σε περιό­δους μείωσης της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας, αλλά και συνε­χι­ζό­με­νων εμπο­ρι­κών συγκρού­σεων. Ο τρι­πλα­σια­σμός των δαπανών του Ταμείου Αλλη­λεγ­γύης για την αντι­με­τώ­πιση έκτα­κτων κρίσεων και φυσικών κατα­στρο­φών δεν μπορεί να χρη­μα­το­δο­τη­θεί με επι­πλέον ιδιω­τι­κές ασφα­λι­στι­κές επι­βα­ρύν­σεις.

Αντι­δρά­σεις προ­κα­λεί το κούρεμα 22% κατά 85 δις ευρώ σε ότι αφορά στην Κοινή Αγρο­τική Πολι­τική της νέας προ­γραμ­μα­τι­κής περιό­δου, που ανα­λο­γεί σε μια μείωση άνω των 2 δις ευρώ από τα 19 δις ευρώ στη ΚΑΠ της Ελλάδας. Ενδε­χο­μέ­νως μια πιο ολο­κλη­ρω­μένη προ­σέγ­γιση όσον αφορά την πολι­τική συνοχής και την αγρο­τική ανά­πτυξη, θα επέ­τρεπε μια πιο περιε­κτική προ­σέγ­γιση για τις διαρ­θρω­τι­κές εξε­λί­ξεις στη γεωργία και την αλιεία σε διά­φο­ρες περιο­χές. Στη κατα­νομή των κον­δυ­λίων για τη γεωργία, αλιεία, συνοχή και κοι­νω­νική πολι­τική προ­βλέ­πο­νται συνο­λικά 865 δις ευρώ. Το προ­τει­νό­μενο πλαίσιο ανε­ξαρ­τή­τως των εθνικών πακέτων πρέπει να εδραιώ­νει σταθερά την απλου­στευ­μένη και βελ­τι­στο­ποι­η­μένη πρό­σβαση των αγρο­τι­κών μονάδων. Η δέσμευση της ΕΕ να ενι­σχύ­σει και να τηρήσει την Αρχή της Εται­ρι­κής Σχέσης, απαι­τεί­ται ώστε να δια­σφα­λί­σει μια απο­τε­λε­σμα­τική εφαρ­μογή. Τέλος, ανα­τα­ρά­ξεις στο εσω­τε­ρικό της ΕΕ ανα­μέ­νε­ται να προ­κα­λέ­σουν τα δύο μεγάλα κον­δύ­λια της νέας δομής του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού, αφενός τα 200 δις ευρώ για εξω­τε­ρική δράση εκ των οποίων τα 100 δις ευρώ για την Ουκρα­νία και αφε­τέ­ρου τα 131 δις ευρώ για την άμυνα και το διά­στημα. Τα δύο επόμενα χρόνια και πριν το νέο ΠΔΠ λάβει τελική μορφή είναι βέβαιο πως θα δημιουρ­γή­σει εστίες διχα­σμού και πεδίο σκληρών αντι­πα­ρα­θέ­σεων στην ΕΕ.