Επιθεώρηση Εργασίας: Δράση ενημέρωσης για τη βία και την παρενόχληση – Τα δικαιώματα των εργαζομένων και οι υποχρεώσεις του εργοδότη

Εκ­στρα­τεία ενη­μέ­ρω­σης ερ­γα­ζο­μέ­νων και ερ­γο­δο­τών στο πλαί­σιο δρά­σε­ων ευαι­σθη­το­ποί­η­σης σε θέ­μα­τα βίας και πα­ρε­νό­χλη­σης ξε­κι­νά η Ανε­ξάρ­τη­τη Αρχή Επι­θε­ώ­ρη­σης Ερ­γα­σί­ας, με πρω­ταρ­χι­κό μέ­λη­μα να δια­μορ­φω­θούν συν­θή­κες μη­δε­νι­κής ανο­χής απέ­να­ντι σε τέ­τοια φαι­νό­με­να.

Στο πλαί­σιο αυτό, ση­μα­ντι­κή είναι και η σύ­στα­ση και λει­τουρ­γία αυ­το­τε­λούς τμή­μα­τος για την πα­ρα­κο­λού­θη­ση της βίας και της πα­ρε­νό­χλη­σης στην ερ­γα­σία, το οποίο, την προη­γού­με­νη χρο­νιά, δέ­χθη­κε 230 κα­ταγ­γε­λί­ες.

Με βάση την ετή­σια έκ­θε­ση πε­πραγ­μέ­νων του αρ­μό­διου τμή­μα­τος της Επι­θε­ώ­ρη­σης Ερ­γα­σί­ας για το 2023, που έχει ήδη ανα­κοι­νω­θεί, τα πε­ρισ­σό­τε­ρα κα­ταγ­γελ­λό­με­να πε­ρι­στα­τι­κά βίας και πα­ρε­νό­χλη­σης προ­ήλ­θαν από το λια­νι­κό και χον­δρι­κό εμπό­ριο (21%), τα ξε­νο­δο­χεία (12%) και την εστί­α­ση (7%).

Η με­γά­λη πλειο­νό­τη­τα (95%) των κα­ταγ­γε­λιών αφο­ρού­σε σε πε­ρι­στα­τι­κά βίας (λε­κτι­κής, σω­μα­τι­κής και ψυ­χο­λο­γι­κής) και μόλις το 5% σε σε­ξουα­λι­κή πα­ρε­νό­χλη­ση, υπο­γραμ­μί­ζο­ντας, σύμ­φω­να με την Επι­θε­ώ­ρη­ση Ερ­γα­σί­ας, τη δια­χρο­νι­κή́ τάση υπο­δή­λω­σης αυτών, εξαι­τί­ας της ιδιαι­τε­ρό­τη­τας και της δυ­σκο­λί­ας ως προς την από­δει­ξή τους.

Όσον αφορά στο φύλο των θι­γό­με­νων ερ­γα­ζο­μέ­νων επί του συ­νό­λου των κα­ταγ­γε­λιών για το 2023, 180 ήταν γυ­ναί­κες (60%) και 120 άντρες (40%), γε­γο­νός που επι­βε­βαιώ­νει ότι η θέση των γυ­ναι­κών στην αγορά́ ερ­γα­σί­ας πα­ρα­μέ­νει πιο ευά­λω­τη και πιο αδύ­να­μη από αυτή των αν­δρών.

Δράση ενη­μέ­ρω­σης

Ανα­φο­ρι­κά με τη δράση ενη­μέ­ρω­σης, η Ανε­ξάρ­τη­τη Αρχή Επι­θε­ώ­ρη­σης Ερ­γα­σί­ας δη­μιούρ­γη­σε έναν πε­ριε­κτι­κό οδηγό αντι­με­τώ­πι­σης του φαι­νο­μέ­νου σε έντυ­πη και ηλε­κτρο­νι­κή μορφή.

Η δια­νο­μή του στους χώ­ρους απα­σχό­λη­σης θα γίνει από Επι­θε­ω­ρη­τές Ερ­γα­σί­ας κατά την πραγ­μα­το­ποί­η­ση ελέγ­χων, ενώ είναι ψη­φια­κά δια­θέ­σι­μος στο https://www.hli.gov.gr/wp-content/uploads/2024/05/bia-parenohlisi.pdf.

Η δράση της Επι­θε­ώ­ρη­σης Ερ­γα­σί­ας για την άμεση ενη­μέ­ρω­ση ερ­γα­ζο­μέ­νων και ερ­γο­δο­τών έχει την υπο­στή­ρι­ξη του υπουρ­γεί­ου Ερ­γα­σί­ας.

Πα­ράλ­λη­λα, με τη συμ­βο­λή της «ΕΛΛΑ-ΔΙΚΑ ΜΑΣ», μιας κοι­νό­τη­τας εξω­στρε­φών, πα­ρα­γω­γι­κών, με­τα­ποι­η­τι­κών επι­χει­ρή­σε­ων, ελ­λη­νι­κής ιδιο­κτη­σί­ας, η οποία απο­σκο­πεί στην ανά­δει­ξη και στην προ­ώ­θη­ση του σύγ­χρο­νου, επι­χει­ρη­μα­τι­κού και πα­ρα­γω­γι­κού πο­λι­τι­σμού της χώρας, ο οδη­γός θα προ­ω­θη­θεί σε επι­χει­ρή­σεις-μέλη της, ώστε να δια­μοι­ρα­στεί σε ερ­γα­ζό­με­νους.

Μι­λώ­ντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η προϊ­στα­μέ­νη της Διεύ­θυν­σης Προ­γραμ­μα­τι­σμού και Συ­ντο­νι­σμού Επι­θε­ώ­ρη­σης Ερ­γα­σια­κών Σχέ­σε­ων, Αλε­ξάν­δρα Μπρού­μου, δη­λώ­νει τα εξής: «Η βία και η πα­ρε­νό­χλη­ση στον κόσμο της ερ­γα­σί­ας πα­ρα­μέ­νει μια σο­βα­ρή πρό­κλη­ση, η οποία απαι­τεί ενέρ­γειες στην κα­τεύ­θυν­ση τόσο της πρό­λη­ψης, όσο και της αντι­με­τώ­πι­σης και κα­τα­πο­λέ­μη­σης του φαι­νο­μέ­νου.

Η Επι­θε­ώ­ρη­ση Ερ­γα­σί­ας, δί­νο­ντας έμ­φα­ση στην αξία της ενη­μέ­ρω­σης και ευαι­σθη­το­ποί­η­σης, υπεν­θυ­μί­ζει ότι κάθε μορφή βίας και πα­ρε­νό­χλη­σης αμ­φι­σβη­τεί την ασφά­λεια και την υγεία των ερ­γα­ζο­μέ­νων, επη­ρε­ά­ζει την ποιό­τη­τα της ερ­γα­σια­κής ζωής και μπο­ρεί να επι­φέ­ρει σω­μα­τι­κή ή και ψυ­χι­κή βλάβη.

Μέσα από αυτές τις δρά­σεις, επι­διώ­κου­με οι ερ­γα­ζό­με­νοι να μά­θουν τα δι­καιώ­μα­τά τους, ώστε να ανα­γνω­ρί­ζουν και να κα­ταγ­γέλ­λουν τέ­τοιου εί­δους πε­ρι­στα­τι­κά, ενώ οι ερ­γο­δό­τες να συ­νει­δη­το­ποι­ή­σουν το κα­θή­κον πρό­νοιας και φρο­ντί­δας που έχουν απέ­να­ντι στο προ­σω­πι­κό τους, όπως και την ευ­θύ­νη τους να δη­μιουρ­γή­σουν συν­θή­κες μη­δε­νι­κής ανο­χής στη βία και στην πα­ρε­νό­χλη­ση, προ­σβλέ­πο­ντας στην πα­ρα­γω­γι­κό­τη­τα, στη φήμη και στην από­δο­ση της επι­χεί­ρη­σής τους, η οποία μπο­ρεί να επη­ρε­α­στεί αρ­νη­τι­κά, αν δεν λη­φθούν τα μέτρα και δεν κα­ταρ­τι­στούν κα­τάλ­λη­λες επι­χει­ρη­σια­κές πο­λι­τι­κές και πρα­κτι­κές για την πρό­λη­ψη και αντι­με­τώ­πι­ση τέ­τοιων φαι­νο­μέ­νων».

Τα βα­σι­κά ση­μεία

Σύμ­φω­να με τον οδηγό, το θι­γό­με­νο πρό­σω­πο έχει δι­καί­ω­μα να αι­τη­θεί τη διε­νέρ­γεια ερ­γα­τι­κής δια­φο­ράς.

Η Επι­θε­ώ­ρη­ση Ερ­γα­σί­ας θα ορί­σει ηµεροµηνία συ­ζή­τη­σης για την ερ­γα­τι­κή δια­φο­ρά, στην οποία θα κλη­θεί το θι­γό­με­νο πρό­σω­πο, ο ερ­γο­δό­της και οποιο­δή­πο­τε άλλο κα­ταγ­γελ­λόµενο πρό­σω­πο στην επι­χεί­ρη­ση.

Η συ­ζή­τη­ση της αί­τη­σης προσ­διο­ρί­ζε­ται εντός 10 ηµερών από την κα­τά­θε­σή της.

Η δια­δι­κα­σία διε­ξά­γε­ται µε εχεµύθεια, µε δυ­να­τό­τη­τα µεµονωµένης εξέ­τα­σης των εµπλεκοµένων.

Ο Επι­θε­ω­ρη­τής Ερ­γα­σί­ας επι­διώ­κει, µε τη µεσο­λά­βη­σή του, τη συµµόρ­φω­ση του ερ­γο­δό­τη και απαι­τεί από αυτόν τη λήψη των απα­ραί­τη­των µέτρων σε βάρος του κα­ταγ­γελ­λόµενου (π.χ. σύ­στα­ση συµµόρ­φω­σης, αλ­λα­γή θέσης, ωρα­ρί­ου, τόπου ή τρό­που πα­ρο­χής ερ­γα­σί­ας), ώστε να µην επα­να­λη­φθεί το πε­ρι­στα­τι­κό.

Σε πε­ρί­πτω­ση µη συµµόρ­φω­σης του ερ­γο­δό­τη, ο Επι­θε­ω­ρη­τής Ερ­γα­σί­ας µπορεί να του επι­βά­λει χρηµατικό πρό­στιµο, ύψους 500 ευρώ-10.500 ευρώ, ανά­λο­γα µε τη βα­ρύ­τη­τα του πε­ρι­στα­τι­κού.

Όταν το θιγόµενο πρό­σω­πο επι­κα­λεί­ται γε­γο­νό­τα ή στοι­χεία από τα οποία πι­θα­νο­λο­γεί­ται ότι εκ­δη­λώ­θη­κε πε­ρι­στα­τι­κό βίας και πα­ρε­νό­χλη­σης, ο κα­ταγ­γελ­λόµενος έχει το βάρος να απο­δεί­ξει ότι δεν συ­νέ­τρε­ξαν τέ­τοιες πε­ρι­στά­σεις ενώ­πιον αρµόδιας διοι­κη­τι­κής αρχής ή του δι­κα­στη­ρί­ου.

Επί­σης, το θι­γό­με­νο πρό­σω­πο έχει δι­καί­ω­μα να υπο­βά­λει σχε­τι­κή κα­ταγ­γε­λία για διε­ρεύ­νη­ση εντός της επι­χεί­ρη­σης, να απευ­θυν­θεί στον Συ­νή­γο­ρο του Πο­λί­τη, εφό­σον συγ­χρό­νως πα­ρα­βιά­ζε­ται και η αρχή της ίσης µετα­χεί­ρι­σης στην ερ­γα­σία και να προ­σφύ­γει στο δι­κα­στή­ριο.

Εφό­σον πι­στεύ­ει ότι υπάρ­χει σο­βα­ρός κίν­δυ­νος για τη ζωή, την υγεία ή την ασφά­λειά του, δι­καιού­ται να απο­χω­ρή­σει από τον χώρο ερ­γα­σί­ας για εύ­λο­γο χρο­νι­κό διά­στηµα, µέχρι να παύ­σει ο κίν­δυ­νος, χωρίς πε­ρι­κο­πή µισθού ή άλλη δυσµενή συ­νέ­πεια, αφού ενηµερώ­σει γρα­πτώς τον ερ­γο­δό­τη του, ανα­φέ­ρο­ντας το πε­ρι­στα­τι­κό βίας και πα­ρε­νό­χλη­σης, που δι­καιο­λο­γεί την πε­ποί­θη­ση ότι υπάρ­χει τέ­τοιος κίν­δυ­νος, κρα­τώ­ντας απο­δει­κτι­κό για την ενηµέρωση αυτή.

Ταυ­τό­χρο­να, µπορεί να απευ­θυν­θεί στον Επι­θε­ω­ρη­τή Ερ­γα­σί­ας, ο οποί­ος καλεί τον κα­ταγ­γελ­λόµενο σε γρα­πτές εξη­γή­σεις και εκ­δί­δει εντο­λή µε άµεση ισχύ προς τον ερ­γο­δό­τη, ώστε να λάβει συ­γκε­κριµένα προ­σω­ρι­νά µέτρα, για να παύ­σει ο κίν­δυ­νος.

Για κάθε ηµέρα που ο ερ­γο­δό­της δεν εκτε­λεί τα µέτρα, του επι­βάλ­λε­ται πρό­στιµο, ύψους 1.500 ευρώ.

Εφό­σον ο ερ­γο­δό­της λάβει τα κα­τάλ­λη­λα µέτρα και παύ­σει ο κίν­δυ­νος, οφεί­λει να επι­στρέ­ψει στην ερ­γα­σία του.

Ποιες είναι οι υπο­χρε­ώ­σεις του ερ­γο­δό­τη

Κάθε ερ­γο­δό­της, ανε­ξαρ­τή­τως αριθµού απα­σχο­λούµενου προ­σω­πι­κού, υπο­χρε­ού­ται:

– να πλη­ρο­φο­ρεί τους ερ­γα­ζό­με­νους σχε­τι­κά με τους πι­θα­νούς κιν­δύ­νους βίας και πα­ρε­νό­χλη­σης στον ερ­γα­σια­κό χώρο, τα σχε­τι­κά µέτρα πρό­λη­ψης και προ­στα­σί­ας, καθώς και για τις υπο­χρε­ώ­σεις του και τα δι­καιώµατα των ερ­γα­ζοµένων επί τέ­τοιων πε­ρι­στα­τι­κών,

– να πα­ρα­λαµβάνει, να διε­ρευ­νά και να δια­χει­ρί­ζε­ται κάθε κα­ταγ­γε­λία ή σχε­τι­κή ανα­φο­ρά µε εµπι­στευ­τι­κό­τη­τα και σεβασµό στην αν­θρώ­πι­νη αξιο­πρέ­πεια και

– να αναρ­τά στον χώρο ερ­γα­σί­ας και να ενηµερώ­νει για τις δια­δι­κα­σί­ες που ακο­λου­θεί η επι­χεί­ρη­ση για την κα­ταγ­γε­λία και την αντιµετώ­πι­ση τέ­τοιων µορφών συµπε­ρι­φο­ράς.

Επι­πλέ­ον, κάθε ερ­γο­δό­της που απα­σχο­λεί πάνω από 20 άτοµα υπο­χρε­ού­ται να υιο­θε­τεί συ­γκε­κριµένες πο­λι­τι­κές για την πρό­λη­ψη και την κα­τα­πο­λέµηση της βίας και πα­ρε­νό­χλη­σης στην ερ­γα­σία και για τη δια­χεί­ρι­ση εσω­τε­ρι­κών κα­ταγ­γε­λιών για πε­ρι­στα­τι­κά βίας και πα­ρε­νό­χλη­σης.

Σύμ­φω­να με τη νο­μο­θε­σία, απα­γο­ρεύ­ε­ται κάθε εκ­δι­κη­τι­κή συµπε­ρι­φο­ρά, όπως η κα­ταγ­γε­λία της σύµβασης ερ­γα­σί­ας και κάθε άλλη δυσµενής µετα­χεί­ρι­ση, σε βάρος του προ­σώ­που που έχει προ­βεί σε κα­ταγ­γε­λία, µαρ­τυ­ρία, πα­ρο­χή πλη­ρο­φο­ριών ή αίτηµα πα­ρο­χής έννοµης προ­στα­σί­ας για πε­ρι­στα­τι­κό βίας ή πα­ρε­νό­χλη­σης.

Τέλος, για κάθε πα­ρά­λει­ψη του ερ­γο­δό­τη σχε­τι­κά με τις πα­ρα­πά­νω υπο­χρε­ώ­σεις, υπάρ­χει η δυ­να­τό­τη­τα υπο­βο­λής επώ­νυ­μης ή ανώ­νυ­μης κα­ταγ­γε­λί­ας στην Επι­θε­ώ­ρη­ση Ερ­γα­σί­ας:

– µέσω της ηλε­κτρο­νι­κής υπη­ρε­σί­ας υπο­βο­λής κα­ταγ­γε­λιών στον σύν­δεσµο: https://apps.sepenet.gr/portal/login,

– αυ­το­προ­σώ­πως στο αρµόδιο τµήµα Επι­θε­ώ­ρη­σης Ερ­γα­σί­ας, στην πε­ριο­χή όπου απα­σχο­λεί­ται ο ερ­γα­ζό­με­νος, από ∆ευ­τέ­ρα έως Πα­ρα­σκευή, από τις 09:00 έως τις 13:00 ή µέσω e-mail,

– µέσω της τη­λε­φω­νι­κής γραµµής κα­ταγ­γε­λιών 1555.