Ομιλία του κ. Χρήστου Σπίρτζη στην ενότητα «Υποδομές, Νησιωτικότητα, Προσβασιμότητα και Μεταφορικό Ισοδύναμο»

Είμαστε σήμερα εδώ οι εκπρό­σω­ποι της Κυβέρ­νη­σης, η Περι­φέ­ρεια, οι Δήμοι, οι υγιείς παρα­γω­γι­κές δυνά­μεις της χώρας για να επε­ξερ­γα­στούμε από κοινού ένα εθνικό στρα­τη­γικό σχε­δια­σμό, το πρό­γραμμα για την μετα­μνη­μο­νιακή εποχή. Να εξει­δι­κεύ­σουμε την εθνική ανα­πτυ­ξιακή στρα­τη­γική.

Να ανα­ζη­τή­σουμε από κοινού τρόπους σχε­δια­σμού της ανά­πτυ­ξης, της υλο­ποί­η­σης των απο­φά­σεων, με τη συμ­με­τοχή και τον έλεγχο της κοι­νω­νίας. Να εκπο­νή­σουμε το σχέδιο της χώρας με την ελλη­νική κοι­νω­νία και όχι χωρίς αυτή, γιατί μόνο έτσι θα πετύχει.

Πιστεύ­ουμε ότι η ανά­πτυξη δεν είναι ένα ποσο­τικό μέγεθος και μόνο. Ποσο­τική μεγέ­θυνση της ανά­πτυ­ξης είχαμε και στις προη­γού­με­νες εποχές, πριν τον εφιάλτη των μνη­μο­νίων, είχαμε στους Ολυ­μπια­κούς Αγώνες, αλλά, απ’ ότι  δια­πι­στώ­σαμε όλοι και το δια­πι­στώ­σαμε πολύ σκληρά όλος ο ελλη­νι­κός λαός, αυτή η ανά­πτυξη δεν ήταν η ανά­πτυξη που άφηνε τη χώρα να σταθεί στα δικά της πόδια.

Πρέπει λοιπόν να δούμε την ποιο­τική μετα­βολή, πώς δια­νέ­με­ται και ανα­δια­νέ­με­ται ο πλούτος που παρά­γε­ται. Ποιος είναι ο πλούτος που παρά­γε­ται για τη χώρα. Ποιος είναι ο σχε­δια­σμός και ποια είναι η κοι­νω­νική δια­δι­κα­σία αλλαγής του μετα­σχη­μα­τι­σμού και της κοι­νω­νίας και του Κράτους και της οικο­νο­μίας. Αυτό έχει χαρα­κτη­ρί­σει ο Πρω­θυ­πουρ­γός ως δίκαιη ανά­πτυξη. Και πιστεύω, ότι παρότι είναι παρα­τε­τα­μένα τα χρόνια της λιτό­τη­τας, της φτω­χο­ποί­η­σης ενός μεγάλου κομ­μα­τιού της κοι­νω­νίας, της μεγάλης ανερ­γίας που κλη­ρο­νο­μή­σαμε, αλλά και που υπάρχει ακόμη παρότι έχει μειωθεί, είναι μεγάλη η δημο­γρα­φική επι­δεί­νωση, υπάρ­χουν μεγάλες ανι­σό­τη­τες στη χώρα μας,  πάρα ταύτα, αυτές οι πληγές πρέπει να θερα­πευ­τούν. Και πρέπει να λέμε αλήθεια, δεν είναι εύκολο να θερα­πευ­τούν. Δε σημαί­νει η έξοδος από το μνη­μό­νιο τον Αύγου­στο, ότι με ένα δια­κό­πτη θερα­πεύ­ουμε τις πληγές που άνοιξαν όλα αυτά τα χρόνια: ανα­κτούμε  το 25% του ΑΕΠ, επα­νερ­χό­μα­στε σε μία δήθεν εποχή ευδαι­μο­νίας όπως ήταν στο παρελ­θόν με το γύρισμα ενός κου­μπιού. Αυτή την αρνη­τική κλη­ρο­νομι της χώρας και της κατά­στα­σης του ελλη­νι­κού λαού δυστυ­χώς την κλη­ρο­νο­μή­σαμε μαζί με μία μηδε­νι­στική κατα­στρο­φο­λο­γία αρκετών δυνά­μεων της αντι­πο­λί­τευ­σης. Και είναι ένα θέμα αυτό, διότι σε αυτά τα Ανα­πτυ­ξιακά Συνέ­δρια δεν είχαν κληθεί μόνο οι φορείς της Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης. Είχαν κληθεί όλοι και κάποιοι επέ­λε­ξαν να μην έρθουν, να μη συμ­βάλ­λουν, να μην εκτε­θούν με την πρότασή τους και ας δια­φω­νή­σουμε για το ποιο πρέπει να είναι το εθνικό ανα­πτυ­ξιακό στρα­τη­γικό σχέδιο της χώρας.

Το 2018 είναι το πλέον κρίσιμο έτος για τη μετά­βαση της χώρας στη νέα εποχή. Εργα­ζό­μα­στε ώστε η ανά­καμψη της οικο­νο­μίας που ξεκί­νησε να δυνα­μώ­σει αγκα­λιά­ζο­ντας το μεγα­λύ­τερο κομμάτι της κοι­νω­νίας. Υλο­ποιούμε τις ανα­γκαίες μεταρ­ρυθ­μί­σεις που θα μας επι­τρέ­ψουν να βγά­λουμε τη χώρα από τον εφιάλτη, απο­κτώ­ντας μεγα­λύ­τε­ρους και περισ­σό­τε­ρους βαθμούς ελευ­θε­ρίας στην άσκηση της οικο­νο­μι­κής πολι­τι­κής. Δια­πραγ­μα­τευό­μα­στε με τους εταί­ρους μας την ελά­φρυνση του χρέους για να πάρει μία πρό­σθετη ανάσα η ελλη­νική κοι­νω­νία και η ελλη­νική οικο­νο­μία.

Είμαστε σε μία περίοδο γεω­πο­λι­τι­κής ανα­τα­ρα­χής, περι­φε­ρεια­κών συγκρού­σεων, όξυνσης  των εθνι­κι­στι­κών τάσεων. Αγω­νι­ζό­μα­στε για να κλεί­σουμε ανοιχτά ζητή­ματα με τους γεί­το­νές μας, με πνεύμα ευρω­παϊκό, οικου­με­νικό, εποι­κο­δο­μη­τικό. Για να δέσουμε τη στα­θε­ρό­τητα τόσο στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο όσο στα Βαλ­κά­νια, αλλά και σε αυτό ακόμη, βρί­σκουμε και εσω­τε­ρι­κές αντι­δρά­σεις. Παρα­δείγ­μα­τος χάρη, να φέρουμε ένα απτό παρά­δειγμα, οι υπο­δο­μές και οι συν­δυα­σμέ­νες μετα­φο­ρές μπορούν να βοη­θή­σουν στο πως συνερ­γά­ζο­νται οι λαοί, στο πώς κάνουν κοινές υπο­δο­μές, στο πως τις λει­τουρ­γούν.

Ένα τέτοιο εγχεί­ρημα γίνεται με τη σιδη­ρο­δρο­μική Εγνατία και με τη συνερ­γα­σία που έχουμε με τη Βουλ­γα­ρία. Υπο­γρά­φηκε το μνη­μό­νιο, σε λίγες μέρες θα είναι έτοιμη η γρα­φειο­κρα­τική δια­δι­κα­σία για την κοινή εται­ρεία με τη Βουλ­γα­ρία και επο­μέ­νως, θα μπο­ρέ­σουμε να έχουμε μία σιδη­ρο­δρο­μική υποδομή βιώσιμη, που θα παρα­κάμ­πτει τα Δαρ­δα­νέ­λια και θα ενώνει τα λιμάνια της Βορείου Ελλάδος με τη Μαύρη Θάλασσα. Το ίδιο πρέπει να γίνει με τη σιδη­ρο­δρο­μική σύνδεση μέσω Σκοπίων και Σερβίας με την Κεντρική Ευρώπη. Πώς θα γίνει αυτό αν δεν αμβλυν­θούν κόντρες που είχαμε στο παρελ­θόν, δια­φω­νίες, αν δε βρούμε σημεία προ­σέγ­γι­σης και επί­λυ­σης των δια­φω­νιών και ταμπου­ρω­θούμε όλοι πίσω από ακραίες δογ­μα­τι­κές φωνές και εθνι­κι­στι­κές φωνές κάθε χώρας, χωρίς να μπο­ρέ­σουμε να βρούμε λύση.

Επο­μέ­νως προ­σπα­θούμε να βγά­λουμε τη χώρα από την κρίση, να την κάνουμε να σταθεί στα δικά της πόδια, να παράξει, να ανα­τά­ξουμε και την Ελλη­νική κοι­νω­νία, μέσα όμως σε μία δύσκολη συγκυ­ρία, σε ένα δυσμε­νές περι­βάλ­λον, ιδιαί­τερα στην περιοχή μας.

Τα καλά νέα τώρα, είναι, ότι οι θετικές εξε­λί­ξεις που έχουμε και στην οικο­νο­μία και στις υπο­δο­μές, σε όλους τους  τομείς,  δεί­χνουν ότι με σχέδιο, με συντο­νι­σμένη δράση όλων των υγιών παρα­γω­γι­κών δυνά­μεων της Κυβέρ­νη­σης και της αυτο­διοί­κη­σης, της κοι­νω­νίας, των παρα­γω­γι­κών δυνά­μεων, των συν­δι­κά­των, οι αρνη­τι­κές τάσεις μπορούν περαι­τέρω να πολε­μη­θούν και πιστεύω ότι αυτό έχει αρχίσει ήδη να φαί­νε­ται στην Ελλη­νική κοι­νω­νία και οικο­νο­μία.

Έχει στα­μα­τή­σει η τάση απορ­ρύθ­μι­σης του Κράτους. Έχει στα­μα­τή­σει η τάση απορ­ρύθ­μι­σης της κοι­νω­νίας, των επαγ­γελ­μά­των. Εχει ανα­κο­πεί.  Πριν λίγα χρόνια και οι δημό­σιοι υπάλ­λη­λοι, αλλά και οι εργα­ζό­με­νοι και οι αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νοι ξυπνού­σαν με την αγωνία, αν την άλλη μέρα το πρωί θα έχουν δουλειά, αν θα απο­λυ­θούν, αν θα κλείσει κάποια επι­χεί­ρηση. Η τάση και η ανη­συ­χία αυτή έχει τερ­μα­τί­σει. Και βέβαια, ανα­κτάμε σιγά σιγά και ξανα­χτί­ζουμε το εργα­σιακό πλαίσιο που δεν υπήρχε,  το θεσμικό πλαίσιο σε πολύ μεγά­λους κλάδους και επαγ­γέλ­ματα που είχε μηδε­νι­στεί ή είχε ακυ­ρω­θεί. Δημιουρ­γούμε ένα άλλο θεσμικό πλαίσιο στο πως πρέπει να προ­χω­ρή­σουμε και στις υπο­δο­μές, στις δημό­σιες συμ­βά­σεις,  στην πολι­τι­στική κλη­ρο­νο­μιά, σε όλες τις πλευρές της  οικο­νο­μι­κής ζωής της χώρας.

Επο­μέ­νως, ανοί­γουμε αυτή τη συζή­τηση στο Νότιο Αιγαίο για να μπο­ρέ­σουμε μαζί σας να εκπο­νή­σουμε αυτόν τον απο­τε­λε­σμα­τικό στρα­τη­γικό ανα­πτυ­ξιακό σχε­δια­σμό με δημο­κρα­τικό τρόπο: Να κατα­τε­θούν όλες οι απόψεις και πραγ­μα­τικά κύριε Αντι­πε­ρι­φε­ρειάρχα το ζητού­μενο δεν είναι να συμ­φω­νή­σουμε, αλλά να δια­φω­νή­σουμε και να συν­θέ­σουμε μετά.  Γιατί πιστεύ­ουμε, ότι μόνο έτσι μπορεί πραγ­μα­τικά να έχουμε καθαρές σχέσεις, να έχουμε ένα σχέδιο που θα το υπη­ρε­τή­σουμε όλοι και κυρίως η κοι­νω­νία. Ένα σχέδιο πραγ­μα­τικά εθνικό, στρα­τη­γικό και απο­τε­λε­σμα­τικό.

Αγα­πη­τές φίλες και φίλοι, ένα μεγάλο κομμάτι της παρα­γω­γι­κής δομής και της χώρας μας και της Ευρώπης συνο­λικά, μετα­φέρ­θηκε τα προη­γού­μενα χρόνια σε χώρες της Άπω Ανα­το­λής και σε χώρες που είχαν χαμηλό, όπως μας έλεγαν, εργα­τικό κόστος. Για χρόνια οι πολι­τι­κές που επι­βάλ­λο­νταν από τις νεο­φι­λε­λεύ­θε­ρες δυνά­μεις που είχαν κυριαρ­χή­σει στην Ευρώπη μιλού­σαν για την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα. Και με άλλοθι την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα περι­κό­πηκε πολύ μεγάλο κομμάτι του κοι­νω­νι­κού κράτους, καταρ­γή­θηκε το εργα­σιακό πλαίσιο, βυθί­στη­καν οι αμοιβές, οι συντά­ξεις. Αυτό που εμείς το λέμε «η ζωή μας», και οι άλλοι το λένε εργα­σιακό κόστος. Σε όποια χώρα έγινε αυτό, δε λύθηκε το πρό­βλημα. Άρα πρέπει κατά τη γνώμη εκείνων που υπη­ρε­τού­σαν αυτή τη λογική, να πάμε στη μείωση και άλλων παρα­γό­ντων που αυξά­νουν το κόστος. Τέτοιοι παρά­γο­ντες είναι το κόστος της Δικαιο­σύ­νης, είναι το κόστος της Προ­στα­σίας του Περι­βάλ­λο­ντος, είναι το κόστος της Δημο­κρα­τίας και όταν μειώ­σουν και αυτό το κόστος, πραγ­μα­τικά θα είμαστε «αντα­γω­νι­στι­κοί» και σαν χώρα και σαν Ευρώπη, αλλά δε θα είμαστε Ευρώπη. Θα είμαστε κάτι άλλο.

Επο­μέ­νως πρέπει να πάμε σε μία άλλη πρόταση, σε ένα άλλο μοντέλο από αυτό που για δεκα­ε­τίες μας έλεγαν περί αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας, μείωσης του εργα­τι­κού κόστους, του κοι­νω­νι­κού κράτους και όλων των υπο­λοί­πων.

Πρέπει να έχουμε παρα­γω­γική δομή. Πρέπει να οικο­δο­μή­σουμε παρα­γω­γική δομή. Πρέπει να βασι­στούμε στα δικά μας πόδια και να είναι και αει­φό­ρος αυτή η ανά­πτυξη και βιώσιμη, να είναι ποιο­τική.  Να βασί­ζε­ται στα πλε­ο­νε­κτή­ματα που έχει κάθε γωνιά της χώρας μας και για να φτά­σουμε και στο Νότιο Αιγαίο, που είναι μία περιοχή της χώρας, η οποία δεν έχει να δώσει μόνο από τον του­ρι­σμό. Είναι μία περιοχή που έχει μία ιδιαί­τερη γεω­γρα­φική θέση, έχει βαριά ιστορία, έχει πολι­τι­στική κλη­ρο­νο­μιά, που πρέπει να σκύ­ψουμε από πάνω και να την προ­στα­τεύ­σουμε, να την ανα­δεί­ξουμε περισ­σό­τερο και πρέπει να απα­ντή­σουμε σε βασικά ερω­τή­ματα για το Νότιο Αιγαίο:

Πρέπει να έχουμε ολι­στικό σχέδιο προ­σέγ­γι­σης και ανά­πτυ­ξης; Πρέπει να έχουμε ανα­πτυγ­μέ­νους όλους τους τομείς, όλα τα πλε­ο­νε­κτή­ματα των νησιών μας; της νησιω­τι­κής Ελλάδας; ή πρέπει κάποιοι τομείς να συνε­χί­ζουν να υπο­χω­ρούν και να μην υπάρ­χουν; Αν θα έχουμε δηλαδή αύξηση ή απα­σχό­ληση μόνο από τον του­ρι­σμό, ή αν θα έχουμε δομές στην πρω­το­γενή παρα­γωγή, στη μετα­ποί­ηση, σε όλους τους τομείς της οικο­νο­μι­κής ζωής.

Τι ζήσαμε μέχρι τώρα; Μέχρι τώρα ζήσαμε ένα λαθε­μένο μοντέλο που υιο­θε­τή­θηκε μετά το Δεύτερο Παγκό­σμιο Πόλεμο. Το μοντέλο αυτό βασί­στηκε στην ανά­πτυξη του δίπολου Αθήνας – Θεσ­σα­λο­νί­κης.  Υπη­ρε­τή­θηκε από το Δεύτερο Παγκό­σμιο Πόλεμο μέχρι σήμερα και αυτό έκανε μία χώρα -που πραγ­μα­τικά έχει πολλά πλε­ο­νε­κτή­ματα, να συγκε­ντρώ­σει το 80% του πλη­θυ­σμού και των δρα­στη­ριο­τή­των της στα δύο μεγάλα αστικά κέντρα. Να μαρα­ζώ­σει επο­μέ­νως όλη την υπό­λοιπη χώρα, να συγκε­ντρώ­σει εκεί τις οικο­νο­μι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες και τις υπο­δο­μές. Και όλα τα υπό­λοιπα, πήγαι­ναν στον αυτό­ματο πιλότο, χωρίς κανένα σχε­δια­σμό, καμία στρα­τη­γική, κανένα εθνικό σχέδιο.

Πρέπει λοιπόν να βάλουμε κανόνες, πρέπει από κοινού αυτό το σχέδιο που θα κάνουμε και για τις υπο­δο­μές να υπη­ρε­τεί τις υγιείς παρα­γω­γι­κές δυνά­μεις. Πρέπει να υπη­ρε­τεί το σχέδιο που θα έχουμε για το τι ανά­πτυξη θέλουμε αύριο. Και είναι ένας κρί­σι­μος τομέας, το πως ιεραρ­χούμε αυτές τις προ­τε­ραιό­τη­τες και πρέπει από κοινού να το απο­φα­σί­σουμε. Παρα­δείγ­μα­τος χάριν. Θα φέρω ένα παρά­δειγμα από άλλη περιοχή, νησιω­τική επίσης, την Κρήτη. Όλοι λοιπόν έλεγαν, οι βου­λευ­τές της  αντι­πο­λί­τευ­σης, μέρος της τοπικής αυτο­διοί­κη­σης και τα υπό­λοιπα στελέχη της τοπικής κοι­νω­νίας, ότι η Ιερά­πε­τρα χρειά­ζε­ται έναν εκπλη­κτικό δρόμο, από τη Σητεία μέχρι την Ιερά­πε­τρα. Όταν έγινε μία αντί­στοιχη συζή­τηση στο Aναπτυξιακό Συνέ­δριο, οι άνθρω­ποι που ενδια­φέ­ρο­νταν για αυτή τη δράση, αυτοί που είχαν τα θερ­μο­κή­πια, οι αγρότες μας, δήλωσαν ότι και δρόμο να κάνουμε, τα προ­ϊ­ό­ντα τους στο λιμάνι του Ηρα­κλείου θα τα πηγαί­νουν και όχι της Σητείας. Και αυτό που τους ένοιαζε, δεν ήταν ο δρόμος, ήταν να κάνουμε έναν αγωγό, για να μπορούν να υδρεύ­ο­νται τα θερ­μο­κή­πια. Εδώ λοιπόν, πραγ­μα­τικά, αληθινά και όχι προ­σχη­μα­τικά, θα κλη­θούμε από κοινού να ιεραρ­χή­σουμε τα έργα, αν πρέπει να υπη­ρε­τη­θούν τα οδικά δίκτυα, σε σχέση με τα δίκτυα άρδευ­σης, ύδρευ­σης, τις κοι­νω­νι­κές υπο­δο­μές ή όλα τα υπό­λοιπα, γιατί οι πόροι μέσα σε αυτή τη συγκυ­ρία δεν είναι άπειροι.

Εμείς δεν ήρθαμε να μιλή­σουν οι υπουρ­γοί και τα στελέχη της Κυβέρ­νη­σης, να αρχί­σουν να λένε ότι θα κάνουμε αυτά τα έργα, δεσμευό­μα­στε και μετά από πέντε γενιές, όσοι μαζευ­τούν εδώ να ανα­πα­ρά­γουν πάλι τα ίδια και τα ίδια… Και να μην έχουν γίνει ούτε οι υπο­δο­μές, ούτε αυτά που θα συζη­τή­σουμε εδώ. Δεν ήρθαμε για αυτό.

Ήρθαμε για να συζη­τή­σουμε από κοινού, ποιες είναι οι ανα­γκαίες υπο­δο­μές που θα υπη­ρε­τή­σουν την παρα­γω­γική ανα­συ­γκρό­τηση της χώρας, ποια είναι η ιεράρ­χηση τους. Και αυτό κάνουμε από το πρώτο Ανα­πτυ­ξιακό Συνέ­δριο, που έγινε τον Ιούλιο του 2017 στη Δυτική Μακε­δο­νία μέχρι και σήμερα και θα το απο­φα­σί­σουμε όλοι μαζί. Δηλαδή θα κατα­θέ­σουν όλοι τις προ­τά­σεις τους και θα έχουν την ευθύνη τους για αυτό. Δε μπορεί να συνε­χί­σει ο σχε­δια­σμός να γίνεται από μία πολι­τική ηγεσία στην Αθήνα στο ποια έργα θα γίνουν στη Ρόδο, στα Δωδε­κά­νησα, στις Κυκλά­δες. Από την άλλη πλευρά όμως και η Τοπική Αυτο­διοί­κηση και οι τοπικοί φορείς πρέπει να φύγουν από τη λογική του παλιού. Από τη λογική του κάνουμε ένα δρόμο σε έναν οικισμό, πηγαί­νουμε στον Βου­λευτή, στον Υπουργό, στο Δήμαρχο, στον Περι­φε­ρειάρχη και δεν προ­τάσ­σουμε μία υποδομή που πραγ­μα­τικά στη­ρί­ζει την παρα­γω­γική ανα­συ­γκρό­τηση της χώρας. Άρα θεωρώ, επειδή και η Τοπική Αυτο­διοί­κηση τα τελευ­ταία χρόνια έχει κάνει άλματα ωρί­μαν­σης και αυτό είναι καλό γιατί είναι και ωρί­μανση και της δημο­κρα­τίας μας, ότι εδώ πρέπει να μιλή­σουμε ανοιχτά και ειλι­κρινά πάνω στο τραπέζι. Ούτε εξαγ­γε­λίες ψεύ­τι­κες να γίνουν, ούτε αιτή­ματα παρά­λογα να γίνουν. Να κατα­νο­ή­σουμε όλοι ποιοι είναι οι πόροι, ποια είναι η κατά­σταση και να ιεραρ­χή­σουμε τα έργα που πρέπει να γίνουν. Και σε ότι δεσμευ­τούμε, να γίνει. Κι αυτό είναι πολύ σημα­ντικό.

Για να δεσμευ­τούμε λοιπόν και να γίνουν αυτά που λέμε, βάλαμε μερι­κούς κανόνες. Ο πρώτος κανόνας είναι αυτός που είπαμε πριν. Να αφή­σουμε πίσω όλοι μαζί την παλιά τακτική. Την τακτική τού «εξαγ­γέλλω έργα» και τα τρι­σέγ­γονα μου θα πρέπει να υλο­ποι­ή­σουν τα ίδια έργα που είχαν εξαγ­γελ­θεί πριν τρεις – τέσ­σε­ρις δεκα­ε­τίες. Έχουμε μερικά έργα στα Δωδε­κά­νησα που είναι για βραβείο Νόμπελ σε σχέση με αυτό που λέω. Εκκρε­μούν δεκα­ε­τίες. Είναι όραμα γενιών να γίνουν! Το ίδιο προ­φα­νώς ισχύει και στην Ηπει­ρω­τική Ελλάδα: τον αυτο­κι­νη­τό­δρομο, που ενώνει την Αθήνα με τη Θεσ­σα­λο­νίκη, η χώρα έκανε 60 χρόνια για να τον ολο­κλη­ρώ­σει. Αυτό δείχνει και το πως και το που κινού­νταν η χώρα.

Όσοι είναι στην αίθουσα και έχουν ασχο­λη­θεί με τη δημόσια διοί­κηση, Περι­φε­ρειάρ­χες, Δήμαρ­χοι, Βου­λευ­τές,  στελέχη, Μηχα­νι­κοί, Δικη­γό­ροι ξέρουν, ότι για τους κρί­σι­μους παρα­γω­γι­κούς τομείς της χώρας, είτε σχε­τί­ζο­νται με τις συν­δυα­σμέ­νες μετα­φο­ρές, είτε με τις τηλε­πι­κοι­νω­νίες, είτε με τις υπο­δο­μές, είτε με την ενέρ­γεια, ποτέ δεν υπήρχε μία συγκε­κρι­μένη δομή στρα­τη­γι­κού σχε­δια­σμού στο Ελλη­νικό Δημόσιο. Δεν είναι μόνο ότι δεν είχαμε σχέδιο δηλαδή, δεν είχαμε και δομή, για να έχουμε αυτό το σχέδιο. Σε αυτή τη λογική λοιπόν, σε αυτή την έλλειψη, για να καλύ­ψουμε αυτή την έλλειψη, ιδρύ­σαμε στην Παλιά Γραμ­μα­τεία Δημο­σίων Έργων, στη σύγ­χρονη Γραμ­μα­τεία Υπο­δο­μών, αλλά και στη Γενική Γραμ­μα­τεία Μετα­φο­ρών δύο Γενικές Διευ­θύν­σεις: Τη Γενική Διεύ­θυνση Στρα­τη­γι­κού Σχε­δια­σμού Συν­δυα­σμέ­νων Μετα­φο­ρών και τη Στρα­τη­γική Διεύ­θυνση Υπο­δο­μών, όπου όλοι οι φορείς, από όλη τη χώρα, θα μπορούν να κατα­θέ­τουν τις προ­τά­σεις τους, να τις ιεραρ­χούμε και στη συνέ­χεια, να δεσμευό­μα­στε για το ποιες έχουν προ­τε­ραιό­τητα να γίνουν, ώστε να μην μπορεί ο εκά­στοτε Υπουρ­γός, που έχει φίλο τον Αντι­πε­ρι­φε­ρειάρχη ή τον Δήμαρχο ή κάποιον βου­λευτή να προ­τάσ­σει κάποια έργα που είναι δεύ­τε­ρης προ­τε­ραιό­τη­τας σε σχέση με αυτά που έχουν σημασία και δίνουν υπε­ρα­ξία στη χώρα για να γίνουν. Εμείς το θεω­ρούμε αυτό μία πολύ μεγάλη τομή, γιατί σπάει τη λογική ότι ο Δήμαρ­χος, ο Περι­φε­ρειάρ­χης, ζητάει από τον Βου­λευτή, -τον Υπουργό, τον εκά­στοτε Βου­λευτή ή Υπουργό- το τι έργο πρέπει να εντα­χθεί και το τι έργο πρέπει να γίνει. Μειώ­νο­νται πολύ λοιπόν οι βαθμοί ελευ­θε­ρίας του παλαιο­κομ­μα­τι­σμού και της παλαιο­κομ­μα­τι­κής λογικής.

Το δεύτερο που σε θεσμικό επίπεδο κάναμε, είναι ότι θεσμο­θε­τή­σαμε -και τώρα ας είναι κρίση, τώρα γίνο­νται αυτά τα πράγματα-,  την υλο­ποί­ηση ηλε­κτρο­νι­κών συστη­μά­των που δεν επι­τρέ­πουν πια τον τρόπο που γίνο­νταν τα έργα στο παρελ­θόν. Το μεγα­λύ­τερο κατά τη γνώμη μου ηλε­κτρο­νικό σύστημα που έχει μπροστά του το Υπουρ­γείο να κάνει, δεν είναι αυτό που ήδη έκανε. Δεν είναι δηλαδή οι ηλε­κτρο­νι­κές δια­δι­κα­σίες για τα έργα. Είναι το ηλε­κτρο­νικό σύστημα παρα­κο­λού­θη­σης έργων,  το οποίο θα είναι το ημε­ρο­λό­γιο του έργου και θα ξέρουμε όλοι πάρα πολύ καλά, ποιος ανέλαβε και σε τι τιμή τη μελέτη, ποιοι δού­λε­ψαν για αυτή, τι προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό είχε, τι προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό έβγαλε. Ποιος είναι ο εργο­λή­πτης που ανέλαβε να κάνει την υλο­ποί­ηση του έργου. Ποιοι είναι οι υπε­ρερ­γο­λά­βοι, ποιοι είναι οι τεχνί­τες, ποια είναι τα μηχα­νή­ματα. Τα πάντα. Για να μπορεί και ο πολίτης να ξέρεις σε ποια φάση είναι το έργο, τι ποσοστό έχει απορ­ρο­φη­θεί, ποιες δια­δι­κα­σίες εκκρε­μούν και όχι να γίνεται αυτό που γίνεται όλα αυτά τα χρόνια, δηλαδή να ρίχνει ο ένας φορέας το μπαλάκι στον άλλον και να χάνεται και η πλη­ρο­φό­ρηση προς τον πολίτη αλλά και η αξιο­πι­στία των φορέων και όλου του πολι­τι­κού συστή­μα­τος από πάνω μέχρι κάτω.

Προ­φα­νώς αυτό δεν αρέσει, γιατί δεν είναι μόνο το θέμα της δια­φά­νειας είναι και το θέμα της δια­πλο­κής. Είναι πολύ μεγάλο θέμα, να ξέρει ο πολίτης πραγ­μα­τικά αν το έργο το έχει πάρει ο Σπίρ­τζης και το εκτελεί ο Τεμπο­νέ­ρας στο όνομα του Σπίρτζη. Οι πιο παλιοί στο επάγ­γελμα, είτε μηχα­νι­κοί, είτε δικη­γό­ροι κατα­λα­βαί­νουν πάρα πολύ καλά τι λέω.

Να δούμε πρό­σθετα μερικές γκρίζες ζώνες που είχαμε μέχρι τώρα οι οποίες και ανα­δεί­χθη­καν και απο­δεί­χτη­καν. Θυμάστε τα έργα των αυτο­κι­νη­το­δρό­μων με τις παρα­χω­ρή­σεις. Το 2006 και το 2007 έγιναν οι συμ­βά­σεις. Το 2015 που ανα­λά­βαμε τη δια­κυ­βέρ­νηση αν θυμάμαι καλά κατη­γο­ρη­θή­καμε ότι ήμασταν ακραίοι δογ­μα­τι­κοί κομ­μου­νι­στές και δεν θα ολο­κλη­ρώ­σουμε αυτά τα έργα. Στη συνέ­χεια κατη­γο­ρη­θή­καμε ότι είμαστε ανε­παρ­κείς δια­χει­ρι­στικά και δε θα προ­λά­βουμε να τα ολο­κλη­ρώ­σουμε. Στο τέλος κατη­γο­ρη­θή­καμε ότι κόβαμε κορ­δέ­λες για έργα που έκαναν οι προη­γού­με­νες κυβερ­νή­σεις. Ευτυχώς πριν λίγες μέρες, -αφήστε τι λέγαμε εμείς. που είμαστε αυτοί που είμαστε, κατά τη Νέα Δημο­κρα­τία και την αντιπολίτευση-, βγήκε η έκθεση του Ευρω­παϊ­κού Ελεγ­κτι­κού Συνε­δρίου. Είναι για την περίοδο 2010 – 2014, για τα έργα ΣΔΙΤ στην Ελλάδα και σε όλη την Ευρώπη. Έχει συγκε­κρι­μένη αναφορά για τα έργα παρα­χω­ρή­σεων και τι λέει; Λέει ότι στις τρεις παρα­χω­ρή­σεις φορ­τώ­θη­καν με 1,2 δισε­κα­τομ­μύ­ρια παρα­πάνω. Λέει, ότι μειώ­θηκε πάνω από 50% το φυσικό αντι­κεί­μενο των έργων. Λέει, ότι υπήρξαν υπερ­βο­λι­κές προ­βλέ­ψεις για απο­ζη­μιώ­σεις, γιατί δεν είχαν ολο­κλη­ρω­θεί οι απαλ­λο­τριώ­σεις, οι αρχαιο­λο­γι­κές εργα­σίες, οι αδειο­δο­τή­σεις. Όλα αυτά που λέγαμε εμείς.

Δεν κατη­γο­ρεί τις συμ­βά­σεις τις αρχικές μόνο του κυρίου Σουφλιά, κατη­γο­ρεί και τις ανα­θε­ω­ρή­σεις που έγιναν το 2013 από την Κυβέρ­νηση του κυρίου Σαμαρά. Προ­φα­νώς και η Νέα Δημο­κρα­τία δεν έβγαλε καμία ανα­κοί­νωση για αυτή την έκθεση και τα συγκε­κρι­μένα Μέσα Μαζικής Ενη­μέ­ρω­σης που τη στη­ρί­ζουν. Εδώ όμως μπαί­νουν μερικά θέματα. Εμείς κάναμε μία δια­πραγ­μά­τευση και μειώ­σαμε στους τέσ­σε­ρις αυτο­κι­νη­τό­δρο­μους, 764 εκα­τομ­μύ­ρια τις απο­ζη­μιώ­σεις και η Νέα Δημο­κρα­τία μας έλεγε ότι δίνουμε πανω­προί­κια. Θα πούμε και στη συνέ­χεια και άλλα πανω­προί­κια που τα Δωδε­κά­νησα και οι Κυκλά­δες τα έχουν ζήσει από πρώτο χέρι.

Αυτά τα κόστη αιτιο­λο­γούν απόλυτα γιατί δεν έχουμε υπο­δο­μές στα Δωδε­κά­νησα και στην υπό­λοιπη Ελλάδα. Μπορούν να κατα­λά­βουν όλοι και οι Δήμαρ­χοι και η Περι­φέ­ρεια αν είχαμε μέσα στην κρίση 1,2 δισε­κα­τομ­μύ­ρια ευρώ που πλη­ρώ­σαμε σε απο­ζη­μιώ­σεις για τους αυτο­κι­νη­τό­δρο­μους, τι θα σήμαινε αυτό για το υπό­λοιπο οδικό δίκτυο, είτε αφορά τη νησιω­τική Ελλάδα, είτε αφορά την υπό­λοιπη Ελλάδα. Τα ελλείμ­ματα αυτά δεν είναι μόνο οικο­νο­μικά είναι και ελλείμ­ματα σχε­δια­σμού. Για να δούμε λοιπόν: Τα πλη­ρώ­ναμε ακριβά τα έργα. Γίνο­νταν όμως τα έργα που θέλαμε;

Υπήρχε και υπάρχει ο Ευρω­παϊ­κός σχε­δια­σμός, τα Διευ­ρω­παϊκά δίκτυα. Εγινε ένας υπέ­ρο­χος δρόμος, η Εγνατία. Έγιναν πέντε υπέ­ρο­χοι δρόμοι οι παρα­χω­ρή­σεις και ξεκι­νάμε:

Ιόνια Οδός δε συν­δέ­ε­ται το Αγρίνιο με την Ιόνια οδό, δε συν­δέ­ε­ται η Πρέβεζα με την Ιόνια οδό, το λιμάνι του Αστακού. Ευτυχώς που περνάει κοντά από το Μεσο­λόγγι και τα Γιάν­νενα. Κάναμε στο παρελ­θόν ένα άλλο υπέροχο έργο, την Εγνατία Οδό. Ευτυχώς που ξεκι­νάει από την Ηγου­με­νί­τσα, στην πορεία της δε συν­δέ­ε­ται με κανένα αστικό κέντρο, ούτε με τη Θεσ­σα­λο­νίκη. Με κανένα λιμάνι της Βορείου Ελλάδος, με καμιά του­ρι­στική περιοχή, με καμία βιο­μη­χα­νική περιοχή.

Επο­μέ­νως υπήρχε μία «συνή­θεια»: Να γίνο­νται έργα που εντάσ­σο­νταν στον Ευρω­παϊκό σχε­δια­σμό,  αλλά κανείς να μη σκύβει από πάνω, για να εντάσ­σει αυτά τα έργα στον εθνικό σχε­δια­σμό και στο πώς αυτός θα υπη­ρε­τούσε τις ελλη­νι­κές παρα­γω­γι­κές δυνά­μεις και το ελλη­νικό σχέδιο.

Και βέβαια, αυτό μπο­ρούμε να το δούμε και στη νησιω­τική Ελλάδα, μιας και τα Δωδε­κά­νησα, με τη θέση που έχουν και η Κρήτη και η Νότια Πελο­πόν­νη­σος δεν έχει κανενός είδους ανθηρής σύν­δε­σης και σχέση εμπο­ρική, οικο­νο­μική, παρα­γω­γική με τις χώρες της Βορείου Αφρικής, με τη Μέση Ανατολή. Έχει εγκα­τα­λει­φθεί αυτό. Όπως δεν είχαμε σχέσεις με τις γει­το­νι­κές χώρες στα βόρεια σύνορά μας για να ανα­πα­ρά­γουμε ένα παλιό ψυχρο­πο­λε­μικό μοντέλο, αντί να έχουμε τη χώρα μας ως επί­κε­ντρο της περιο­χής, στις εσχα­τιές της Ευρώπης. Αυτό είναι μία πολύ σημα­ντική διαφορά από αυτό που θέλουμε να κάνουμε.

Το τρίτο που πρέπει να δούμε για να μην κοροϊ­δευό­μα­στε μεταξύ μας και πρέπει και οφεί­λουμε να ενη­με­ρώ­νουμε τους πολίτες, -για να μην επι­τρέ­πε­ται ούτε στον Σπίρτζη, ούτε στον Περι­φε­ρειάρχη, ούτε στο Δήμαρχο να λέει δεν φταίω εγώ, φταίει ο άλλος και να ρίχνει το μπαλάκι παρακάτω-, είναι πώς χρη­μα­το­δο­τού­νται τα έργα. Γιατί τα προη­γού­μενα τα προ­βλέ­ψαμε. Δηλαδή αν σήμερα βγάζαμε τα έργα των παρα­χω­ρή­σεων, δε θα μπο­ρού­σαμε να πλη­ρώ­σουμε τις πρό­σθε­τες απο­ζη­μιώ­σεις, γιατί για να δημο­πρα­τη­θεί σήμερα ένα έργο ή στις παρα­χω­ρή­σεις για να υπο­γρά­ψεις τη σύμβαση, πρέπει να έχουν ολο­κλη­ρω­θεί και οι αρχαιο­λο­γι­κές εργα­σίες και οι απαλ­λο­τριώ­σεις.

Με την ευκαι­ρία θα ήθελα να ζητήσω από τους Δημάρ­χους όποιο έργο έχουν σε εκκρε­μό­τητα που έχει απαλ­λο­τρί­ωση, να μας το στέλ­νουνε στο υπουρ­γείο, να το εντάσ­σουμε στην δια­δι­κα­σία του άρθρου 7Α και να γίνο­νται πολύ σύντομα, μέσα σε ένα μήνα, ένα δίμηνο οι απαλ­λο­τριώ­σεις, που πρέπει, για να βγει το έργο. Όπως προ­βλέ­ψαμε επίσης, ότι για να βγει ένα έργο ΣΔΙΤ ή παρα­χώ­ρη­σης, να υπάρ­χουν, να λαμ­βά­νο­νται υπόψη υπο­χρε­ω­τικά κοι­νω­νι­κοί δείκτες. Αν μπορεί δηλαδή να το χρη­σι­μο­ποι­ή­σει ο πολίτης αυτό το έργο. Άρα δεν θα είχαμε έναν αυτο­κι­νη­τό­δρομο με τέτοια τιμή διοδίων ή δε θα είχαμε σχολεία, που βγήκαν ΣΔΙΤ με τέτοιο ύψος λει­τουρ­γίας, που το επι­βα­ρύ­νο­νται οι δήμοι μετά. Θα είχαμε ένα άλλο μοντέλο, που θα άπλωνε ο  χρόνος, θα μειω­νό­ταν η τιμή χρήσης και όλα τα υπό­λοιπα.

Στην ερώ­η­τηση αν είμαστε υπέρ των ΣΔΙΤ και των παρα­χω­ρή­σεων,  θεωρώ, ότι όποιος έχει στοι­χειώ­δεις οικο­νο­μι­κές γνώσεις ή τεχνι­κές γνώσεις δεν μπορεί να είναι υπέρ. Να το απλο­ποι­ή­σουμε λίγο. Θέλω να κάνω εγώ το σπίτι μου. Πότε θα μου στοι­χί­σει λιγό­τερο; Όταν έχω λεφτά δικά μου για να χτίσω το σπίτι μου. Αν δεν έχω, θα πάω στην τράπεζα για να πάρω ένα δάνειο και να πληρώνω τα επι­τό­κια, τα τοκο­χρε­ο­λύ­σια και όλα τα υπό­λοιπα. Άρα θα μου κοστί­σει ακρι­βό­τερα. Αν πάω στον Αντι­πε­ρι­φε­ρειάρχη και του πω «πάρε εσύ δάνειο και χτίσε μου το σπίτι μου και θα στο απο­πλη­ρώνω και συντή­ρησε το μου κιόλας και λει­τούρ­γησε το», θα μου κοστί­σει ακόμη ακρι­βό­τερα. Είναι προ­φα­νές.

Άρα, αν είμαστε σε μία φάση που είχαμε δικά μας λεφτά, θα έπρεπε όλα τα έργα να μη γίνουν ως ΣΔΙΤ ή ως παρα­χω­ρή­σεις. Γιατί κοστί­ζουν πολύ ακρι­βό­τερα. Έχουμε λεφτά για να κάνουμε τις ανα­γκαίες υπο­δο­μές για τη χώρα από το Πρό­γραμμα Δημο­σίων Επεν­δύ­σεων; Όχι, είναι η απά­ντηση. Άρα θα χρη­σι­μο­ποι­ή­σουμε αυτό το εργα­λείο με τρόπο όμως που μην υπο­θη­κεύει το μέλλον της χώρας, των νέων γενεών στη συνέ­χεια. Όταν ο πολίτης μπορεί να χρη­σι­μο­ποι­ή­σει αυτά τα έργα, όταν το κόστος είναι δια­σφα­λι­σμένο, η λει­τουρ­γία είναι δια­σφα­λι­σμένη και όλα τα υπό­λοιπα.

Το δεύτερο που αφορά τη χρη­μα­το­δό­τηση, είναι ποια έργα δέχεται η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή και η Ευρω­παϊκή Τράπεζα να χρη­μα­το­δο­τή­σει. Δεν δέχεται όποιο έργο της πάει η χώρα. Δυστυ­χώς δηλαδή και η Ευρω­παϊκή Τράπεζα και οι ιδιω­τι­κές τρά­πε­ζες δεν έχουν μπει στη λογική τη δική μας. Δεν είναι ούτε σοσια­λι­στές, ούτε λαϊκοί δεξιοί έστω να σκέ­φτο­νται τις λαϊκές ανάγκες, ούτε κομ­μου­νι­στές. Σου ζητάνε μία μελέτη βιω­σι­μό­τη­τας, αν βγαίνει το έργο ή αν δε βγαίνει. Και στα Δωδε­κά­νησα έχουμε τέτοιο έργο και πρέπει να το συζη­τή­σουμε.

Αρα λοιπόν, τα έργα που είναι βιώσιμα θα πάμε στη λογική, όπου μπο­ρούμε, των ΣΔΙΤ και των παρα­χω­ρή­σεων με δια­σφά­λιση της κοι­νω­νίας. Τα έργα που μπορούν να χρη­μα­το­δο­τη­θούν από την Ευρω­παϊκή Τράπεζα και τους ευρω­παϊ­κούς πόρους και είναι βιώσιμα, γιατί αυτοί είναι οι κανόνες του παι­χνι­διού, θα εντα­χθούν εκεί. Και τα υπό­λοιπα έργα που δεν είναι βιώσιμα, πρέπει με πολύ αυστηρή ιεράρ­χηση να συζη­τή­σουμε ποια θα γίνουν από τους εθνι­κούς πόρους, από το Πρό­γραμμα Δημο­σίων Επεν­δύ­σεων δηλαδή.  Όλα αυτά πρέπει να τα εξη­γή­σουμε στον πολίτη, ότι δεν έχει ούτε ο Περι­φε­ρειάρ­χης, ούτε ο Δήμαρ­χος, ούτε ο Υπουρ­γός μια μηχανή που κόβει λεφτά και κάνουμε τα έργα. Είναι πραγ­μα­τικά περιο­ρι­σμέ­νοι πόροι για αυτό και πρέπει κάθε ευρώ που μπο­ρούμε να αξιο­ποι­ή­σουμε και κυρίως κάθε ευρώ του Προ­γράμ­μα­τος Δημο­σίων Επεν­δύ­σεων να το τιμάμε. Και να μην τα σπα­τα­λάμε. Τώρα, δυστυ­χώς στη νησιω­τική Ελλάδα, στο σύνολό της απου­σί­αζε από τον κλάδο των υπο­δο­μών επί της ουσίας των προη­γού­με­νων κυβερ­νή­σεων. Τα λιμάνια στο σύνολο της χώρας ήταν απα­ξιω­μένα, δεν βρήκαμε ένα ευρώ στο ΕΣΠΑ για τα λιμάνια. Δε βρήκαμε ένα ευρώ γιατί το πρό­γραμμα ήταν, -όπως θυμού­νται πάρα πολύ καλά όλοι-,  να πάνε όλα τα λιμάνια στο ΤΑΙΠΕΔ για ιδιω­τι­κο­ποί­ηση.

Και ό, τι ήταν για ιδιω­τι­κο­ποί­ηση, έπρεπε να απα­ξιω­θεί για να που­λη­θεί πολύ χαμηλά. Δε φρό­ντι­σαν στο ελά­χι­στο να έχουμε ώριμα, κρίσιμα έργα υπο­δο­μών στα νησιά μας, είτε οδικά, είτε αντι­πλημ­μυ­ρικά, είτε ύδρευ­σης. Και βέβαια, δε φρό­ντι­σαν να υπάρ­χουν στοι­χειώ­δεις δομές που να στη­ρί­ζουν την τοπική αυτο­διοί­κηση, να τη βοηθάνε, τους μικρούς δήμους, τα μικρά νησιά μας, για την ωρί­μανση και την υλο­ποί­ηση έργων. Για εμάς η νησιω­τική Ελλάδα, κάθε νησί, όχι μόνο για τα μεγάλα νησιά, είναι στοί­χημα. Νοια­ζό­μα­στε πως δε θα φύγει ο πολίτης από αυτά τα νησιά και το έχουμε απο­δεί­ξει ότι το νοια­ζό­μα­στε. Νοια­ζό­μα­στε για τα Δωδε­κά­νησα, για τις Κυκλά­δες, για το βόρειο Αιγαίο. Να φέρω ένα παρά­δειγμα γιατί βλέπω και το δήμαρχο της Κω εδώ πέρα που γκρι­νιά­ζει συνεχώς. Σήμερα δεν γκρι­νιά­ζει, όχι, συνήθως λέω. Στις 21 Ιουλίου του ’17 όπως ξέρετε έγινε ο σεισμός που επη­ρέ­ασε την Κω και την Κάλυμνο.

Μία, δύο ώρες μετά και με τον Νίκο Τόσκα και με τα κλι­μά­κια του Υπουρ­γείου, των μηχα­νι­κών, προς τιμήν τους, και με τα κλι­μά­κια του Πολυ­τε­χνείου, και με τον ΟΑΣΠ και με την πυρο­σβε­στική υπη­ρε­σία και τις ειδικές μονάδες που έχει, προς τιμήν τους, λίγες ώρες μετά, τα ξημε­ρώ­ματα, ήταν όλοι στο νησί. Έγινε μια υπερ­προ­σπά­θεια και με τη βοήθεια του Λιμε­νι­κού Ταμείου, του Δήμου, της Περι­φέ­ρειας και τελεί­ωσε το Υπουρ­γείο την πρώτη φάση για να μπορεί το νησί να έχει λιμάνι, να λει­τουρ­γεί, μέσα σε 15 – 20 ημέρες, με όλη τη βαριά δια­δι­κα­σία αδειο­δό­τη­σης που υπάρχει για τα λιμάνια. Έχουμε κάνει πραγ­μα­τικά πιστεύω όλοι μαζί έναν άθλο, έχουν ωρι­μά­σει τα έργα για την απο­κα­τά­σταση του λιμα­νιού και του κτιρίου που είναι προς κατε­δά­φιση. Πιστεύ­ουμε ότι άμεσα θα βγει ο δια­γω­νι­σμός για το κτίριο, τον Μάιο ολο­κλη­ρώ­νε­ται η μελέτη για το υπό­λοιπο λιμάνι. Το Υπουρ­γείο Υπο­δο­μών έχει προ­βλέ­ψει 8 περίπου εκα­τομ­μύ­ρια για τον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό του έργου, τα έχει δεσμεύ­σει, πρέπει να γίνει μια προ­γραμ­μα­τική σύμβαση με το λιμε­νικό ταμείο για να μπο­ρέ­σουμε να βγά­λουμε τη δημο­πρα­σία του έργου στον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό που θα βγάλει η μελέτη και να απο­κα­τα­στα­θεί πλήρως όχι μόνο το λιμάνι, αλλά και η παραλία που είναι κρίσιμο στοι­χείο ας πούμε, για τη λει­τουρ­γία στην Κω.

Θα πάμε και στη Ρόδο, μην ανη­συ­χείτε, θα πάμε και στα άλλα νησιά. Το λέω γιατί θα άρχιζε τη γκρίνια μετά, ο δήμαρ­χος, να τον προ­λά­βουμε, αλλά είναι άδικος που γκρι­νιά­ζει. Εντάξει, κατα­λα­βαί­νουμε όλοι και το πως μιλάει και το πως πρέπει να λει­τουρ­γή­σει ο Σπίρ­τζης ως Υπουρ­γός, ή ο Περι­φε­ρειάρ­χης, ή ο Δήμαρ­χος, ειδικά όταν πλη­σιά­ζουν οι εκλογές, αλλά καλό είναι, σε τέτοιες δια­δι­κα­σίες σαν κι αυτή που είμαστε, εδώ, να τα λέμε ειλι­κρινά όλα πάνω στο τραπέζι. Και θα πλη­γω­θεί και ο Σπίρ­τζης και ο Δήμαρ­χος και ο Περι­φε­ρειάρ­χης, δεν πει­ρά­ζει. Και θα καθή­σουμε πάλι να βρούμε την καλύ­τερη λύση, να συν­θέ­σουμε. Άλλωστε εμείς έτσι σαν μηχα­νι­κοί το συνη­θί­ζουμε αυτό και στη δουλειά μας, δηλαδή, πλα­κω­νό­μα­στε και μετά συν­θέ­τουμε, είναι μια συνή­θεια του κλάδου.

Το ίδιο λοιπόν ακριβώς έγινε και στη Σύμη, για να φύγουμε από την Κω. Στις πλημ­μύ­ρες αντα­πο­κρί­θη­καν όλες οι υπη­ρε­σίες, έχει προ­βλε­φθεί 1 εκα­τομ­μύ­ριο περίπου για την απο­κα­τά­σταση των οδικών υπο­δο­μών του νησιού. Τώρα, το σημα­ντι­κό­τερο για το Υπουρ­γείο, για εμάς, είναι η προ­σπά­θεια να απο­δεί­ξουμε, ότι πρέπει να φύγει από τον κάτοικο του κάθε νησιού το αίσθημα του απο­κλει­σμού, ιδιαί­τερα τους χει­με­ρι­νούς μήνες. Πιστεύω ότι είναι από τα πιο σημα­ντικά ζητή­ματα για κάθε είδους ανά­πτυξη, παρα­γω­γική ανα­συ­γκρό­τηση την οποία θέλουμε να πετύ­χουμε. Και για να γίνουν οι υπο­δο­μές, για να το κατα­φέ­ρουμε αυτό, πρέπει να εξοι­κο­νο­μή­σουμε λεφτά. Αφή­νουμε λοιπόν τα μεγάλα έργα και τι εξοι­κο­νο­μή­σαμε εκεί και πάμε σε αυτό που ζούσε το νότιο Αιγαίο, τα Δωδε­κά­νησα, και οι Κυκλά­δες όλα αυτά τα χρόνια.

Για πάρα πολλά χρόνια λοιπόν, δίναμε 46 εκα­τομ­μύ­ρια το χρόνο για τις άγονες γραμμές! Οταν αλλά­ξαμε το σύστημα υπήρξαν γκρί­νιες. Στα αερο­πλάνα. Για τα πλοία θα σας τα πει το Ναυ­τι­λίας. Για πρώτη φορά προ­φα­νώς με μια κοινή ομάδα που έχει κάνει τα Υπουρ­γεία Ναυ­τι­λίας και το Μετα­φο­ρών που δου­λεύει εντα­τικά, κάνουμε τον προ­γραμ­μα­τι­σμό των άγονων γραμμών, των αερο­πο­ρι­κών άγονων γραμμών και των ναυ­τι­λια­κών άγονων γραμμών. Γιατί ούτε αυτό τόσα χρόνια δεν είχε γίνει. Δηλαδή να μη συμπί­πτουν τις ίδιες μέρες, να εξυ­πη­ρε­τούν τον κόσμο σε δια­φο­ρε­τι­κές ώρες κ.ο.κ.  Πλη­ρώ­ναμε λοιπόν 46 εκα­τομ­μύ­ρια το χρόνο και είχαμε τον ίδιο αριθμό πτήσεων και τους του­ρι­στι­κούς μήνες και τους χει­με­ρι­νούς και το Φθι­νό­πωρο και την Άνοιξη. Έγινε ένας εξορ­θο­λο­γι­σμός αυτού του συστή­μα­τος και έγιναν δια­γω­νι­σμοί για τις άγονες γραμμές. Άρα για πάρα πολλά χρόνια 36 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ πήγαι­ναν στις τσέπες μιά­μι­σης περίπου αερο­πο­ρι­κής εται­ρίας, με ότι αυτό συνε­πά­γε­ται για τις Κυκλά­δες, για τα Δωδε­κά­νησα. Να σας πω μόνο ότι για την Πάρο, αν είναι δυνατόν, δίναμε 4,5 περίπου εκα­τομ­μύ­ρια το χρόνο. Να είναι η Πάρος άγονη αερο­πο­ρική γραμμή. Πήγαμε στα 10. Τα άλλα 36 τι τα κάναμε; Τα δίναμε στο υπουρ­γείο οικο­νο­μι­κών για να καλύ­ψουμε την τρύπα ; Όχι. Είχαμε δεσμευ­θεί ότι αυτά τα χρήματα θα πέσουν στη νησιω­τική Ελλάδα και θα πέφτουν στη νησιω­τική Ελλάδα κάθε χρόνο. Βγήκαν πριν δύο μέρες στη δια­βού­λευση οι προ­δια­γρα­φές για την προ­μή­θεια δύο ελι­κο­πτέ­ρων παντός καιρού, το ένα θα είναι για τις Κυκλά­δες και το άλλο για τα Δωδε­κά­νησα. Είναι ελι­κό­πτερα που χωράνε 20 ανθρώ­πους, προ­κει­μέ­νου να λει­τουρ­γούν όλο το χρόνο, να κάνουν μετα­φο­ρές, από τα μικρά νησιά που δεν έχουν αερο­δρό­μιο προς τα κεντρικά νησιά, στη Ρόδο, στην Κω και στη Σύρο. Και βέβαια θα βοηθάν και στις αερο­δια­κο­μι­δές όποτε κάποιος συμπο­λί­της μας σε αυτά τα νησιά έχει ανάγκη. Χειμώνα και Καλο­καίρι. Και τελειώ­νουμε επι­τέ­λους, εκεί έχει συμ­βάλ­λει και η Περι­φέ­ρεια πάρα πολύ, με τα υδα­το­δρό­μια, με 25 υδα­το­δρό­μια στα νησιά. Το υπουρ­γείο και η Υπη­ρε­σία Πολι­τι­κής Αερο­πο­ρίας, ανα­λαμ­βά­νει και τη δέσμευση και για τα υπό­λοιπα 25 περίπου. Το νομο­σχέ­διο για τα υδα­το­δρό­μια είναι ήδη στη Βουλή, στην ΚΕ.Ν.Ε, (Κεντρική Νομο­πα­ρα­σκευα­στική Επι­τροπή), σε ένα μήνα περίπου θα είναι ψηφι­σμένο και πρέπει στη συνέ­χεια, -έχουμε βρει και τους πόρους-, τα υδα­το­δρό­μια που δεν είναι εμπο­ρικά και δεν θα ενδια­φερ­θούν ιδιώτες να γίνει σύμπραξη δημό­σιου και ιδιω­τι­κού τομέα, να γίνει συνερ­γα­σία του Υπουρ­γείου, της ΥΠΑ, των Δήμων και της Περι­φέ­ρειας.

Θεωρώ, ότι κάποιοι, όλα αυτά τα χρόνια είχαν υπερ­κέρδη, αλλά αυτά τα υπερ­κέρδη δεν ήταν στη λογική ενός υγιούς ιδιω­τι­κού τομέα. Ήταν σε βάρος του κάθε πολίτη και δεν επέ­τρε­παν να γίνουν αυτές οι υπο­δο­μές για να μπορεί ο κάτοι­κος ενός μικρού νησιού να πει ότι εγώ έχω ένα ελι­κό­πτερο ότι και να γίνει για τη δουλειά μου, πόσο μάλλον για την υγεία μου, να έρθει να με πάρει και να με πάει στη δουλειά μου, ή για ένα γκρουπ του­ρι­στών, ή για κάποια προ­ϊ­ό­ντα. Προ­χω­ρή­σαμε επίσης σε δύο μεγάλες κατά τη γνώμη μου τομές για τη νησιω­τική Ελλάδα , η πρώτη έχει ήδη απο­δώ­σει καρπούς και αφορά τη συνέρ­γεια των αρμό­διων υπουρ­γείων, Νησιω­τι­κής πολι­τι­κής και Υποδομών-Μεταφορών, για να υλο­ποι­η­θούν έργα της τοπικής αυτο­διοί­κη­σης καθώς δεν έχει επάρ­κεια στε­λέ­χω­σης. Τα ζείτε εντο­νό­τερα από εμάς, υπάρ­χουν δήμοι που έχουν έναν μηχα­νικό ή κανέναν μηχα­νικό, δεν μπορούν να εκτε­λέ­σουν έργα,  ή να ωρι­μά­σουν έργα. Και βέβαια την ίδρυση ειδικών υπη­ρε­σιών ΕΥΔΕ του υπουρ­γείου Υπο­δο­μών σε όλη την Ελλάδα, άρα και εδώ. Και ολο­κλη­ρώνω, καθώς για τη Ρόδο δε μίλησα. Επί­τη­δες. Την αφήνω στο τέλος. Εχουμε λοιπόν μερικά έργα που είναι για Νόμπελ και τα περισ­σό­τερα από αυτά είναι στη Ρόδο. Το ένα είναι η σύνδεση της πόλης της Ρόδου με το αερο­δρό­μιο. Είναι η μεσο­γειακή χάραξη που λέτε εδώ τοπικά. Αυτό το έργο προ­βλέ­πει ένα αυτο­κι­νη­τό­δρομο 10 χιλιο­μέ­τρων με δύο λωρίδες ανά κατεύ­θυνση, αντί για 14 που είναι σήμερα και είναι μία-μιάμισι λωρίδα και οι δύο κατευ­θύν­σεις

Η μελέτη εκκρε­μούσε, για την ακρί­βεια είχε στα­μα­τή­σει το 2008, γιατί δεν υπήρχε χρη­μα­το­δό­τηση. Σήμερα έχουν εγκρι­θεί και τα χρήματα και έχει ξεκι­νή­σει η μελέτη. Το πρώτο και το δεύτερο στάδιο των μελετών, υπάρχει, εκδό­θηκε η σχετική απόφαση δέσμευ­σης για τη ζώνη των έργων που πρέπει να γίνουν, το κόστος κατα­σκευής  είναι 50 εκ. ευρώ. Μέχρι το τέλος του έτους το έργο θα έχει πλήρη ωρι­μό­τητα, από ότι με ενη­με­ρώ­νουν οι υπη­ρε­σίες του υπουρ­γείου. Και επο­μέ­νως, το πρώτο δίμηνο του 2019 θα γίνει η δημο­πρά­τηση του πρώτου τμή­μα­τος του έργου αυτού.  Γιατί θεω­ρούμε, ότι η Ρόδος, δε μπορεί να συνε­χί­σει να λει­τουρ­γεί μ΄ αυτό το οδικό δίκτυο που έχει. Στην ίδια μελέτη είναι και οι υπο­λει­πό­με­νες μελέτες  του οδικού άξονα σύν­δε­σης της πόλης της Ρόδου με το αερο­δρό­μιο. Αντί­στοιχη πορεία, έχει η περι­με­τρική οδός της πόλης της Ρόδου από τον Κόμβο Καλ­λι­θέας μέχρι την οδό Σεφέρη. Αυτό το έργο είναι για δεύτερο βραβείο Νόμπελ! Ξεκί­νησε πριν το 1987, εδώ έχουμε πιο παλιούς συνα­δέλ­φους και τα έχουν ζήσει, εγώ ήμουν στο πρώτο έτος του Πολυ­τε­χνείου τότε, και δεν έχουν ολο­κλη­ρω­θεί μέχρι σήμερα. Σε συνερ­γα­σία με το δήμο Ρόδου πρέπει επι­τέ­λους  να ολο­κλη­ρω­θεί και να δημο­πρα­τη­θεί ένα έργο κρίσιμο για την πόλη, όπως και η δια­πλά­τυνση της γέφυρας Κρε­μα­στή, στην επαρ­χιακή οδό Ιαλισσό, Διαγόρα Ρόδου που έχει μόλις δημο­πρα­τη­θεί, όπως ακούω κι από εσάς τώρα.

Φεύ­γουμε από τα οδικά της Ρόδου.  Εχουμε για τη Θήρα, για τη Σαντο­ρίνη, το οδικό δίκτυο από το αερο­δρό­μιο στα Φυρά στην Οία όπου έχει βγεί ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός, είναι της τάξεως  των 8.800.000 εκ. και  ολο­κλη­ρώ­νε­ται τον Ιούνιο του 2018. Εχουν δεσμευ­τεί και δημο­πρα­τή­θηκε μέσω της ηλε­κτρο­νι­κής πλατ­φόρ­μας η επέ­κταση του αερο­δρο­μίου της  Σύρου,  επο­μέ­νως μένει η υπο­γραφή της σύμ­βα­σης για να ξεκι­νή­σει η κατα­σκευή του.  Στα λιμε­νικά έργα, είναι υπό ανάθεση η απο­κα­τά­σταση των ζημιών στο λιμάνι της Δονού­σας προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 1.220.000 ευρώ. Είναι επίσης σε εξέλιξη η δια­γω­νι­στική δια­δι­κα­σία, η συντή­ρηση και η επι­σκευή του κτιρίου επι­βα­τών στο λιμάνι των Λειψών, η δημο­πρά­τηση έγινε χθες, άρα, καλά πάει το υπουρ­γείοι. Επίσης, η απο­κα­τά­σταση της αστο­χίας και η ενί­σχυση θωρά­κι­σης του προ­βλήτα σκαφών λιμένων σκάλας Πάτμου, η δημο­πρά­τηση του οποίου θα γίνει στις 19 του μηνός.  Η κατα­σκευή του νέου κτιρίου επι­βα­τι­κού σταθμού στο λιμένα της Κω, το είπαμε και πριν, το ίδιο και για το λιμάνι. Επίσης η βελ­τί­ωση και η επέ­κταση των λιμε­νι­κών εγκα­τα­στά­σεων στο Μαν­δράκι Νισύρου είναι υπό δημο­πρά­τηση, προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού δύο εκα­τομ­μυ­ρίων, πρέπει να γίνει προ­γραμ­μα­τική σύμβαση με το Λιμε­νικό Ταμείο και για αυτό το έργο και για το κεντρικό λιμάνι.

Η ανα­βάθ­μιση λιμε­νι­κής εγκα­τά­στα­σης στη θέση Καλα­μί­τσι στο δήμο Κιμώλου, είναι υπό δημο­πρά­τηση, προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού περίπου ενός εκα­τομ­μυ­ρίου. Η επι­σκευή, -η οποία επί της ουσίας είναι κατασκευή- του προ­βλήτα Αθηνιού στη Σαντο­ρίνη, το έργο είναι υπό δημο­πρά­τηση και έχουν δεσμευ­τεί  8,5 εκ. ευρώ και η προ­κή­ρυξη είναι τον Απρίλη, αυτό το μήνα και εκεί πρέπει να έχουμε μία έγκριση και μία προ­γραμ­μα­τική σύμβαση.  Σε επίπεδο μελετών, έχουμε τη μελέτη επέ­κτα­σης του λιμένα των Λειψών και την κατα­σκευή απο­βά­θρας  για τα σκάφη. Τις τεχνι­κές μελέτες του νέου Λιμένα Πάρου στη θέση Καμι­νάκι, η προ­ε­κτι­μώ­μενη αμοιβή είναι 1.100.000 ευρώ και η δημο­πρά­τηση θα γίνει το δεύτερο εξάμηνο του 2018.

Μπορεί όλα αυτά να ακού­γο­νται βαρετά ως τίτλοι, αλλά είμαι σίγου­ρος, ότι για κάθε περιοχή είναι πολύ ζωτικές υπο­δο­μές η καθεμία από αυτές, άρα θα μου επι­τρέ­ψετε  λοιπόν λίγο να πλα­τιάσω . Μένει επίσης ο τεχνι­κός σύμ­βου­λος του έργου για την κατα­σκευή των υπο­λει­πό­με­νων εργα­σιών του φράγ­μα­τος Κρι­τι­νίας στη Ρόδο, επι­τέ­λους, από την Εγνατία Οδό- για να ολο­κλη­ρω­θεί το φράγμα.

Το δια­χει­ρι­στικό σχέδιο το master plan  για όλη την Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου, δηλαδή, η μακρο­πρό­θε­σμη επί­τευξη μίας μόνιμης ανά­πτυ­ξης των νησιών για ένα σύστημα δια­χεί­ρι­σης των υδα­τι­κών πόρων, αυτή η μελέτη είναι της τάξεως των 550 χιλιά­δων ευρώ. Τα συνοδά έργα αφα­λά­τω­σης του δήμου Κύθνου και τον αγωγό ύδρευ­σης, που είναι προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 820 χιλιά­δων ευρώ.

Την εγκα­τά­σταση της επε­ξερ­γα­σίας λυμάτων Φολέ­γαν­δρου, που είναι προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 2,23 εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ. Τα δίκτυα απο­χέ­τευ­σης ακα­θάρ­των της Χώρας της Φολε­γάν­δρου που 1,7 εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ. Τη Μελέτη και Κατα­σκευή απο­χέ­τευ­σης οικι­σμού Βαθύ στην Σίφνο 850.000 ευρώ και εδώ θα πλα­κω­θούμε, το φράγμα Γαδουρά. Όχι δεν είναι 40 εκα­τομ­μύ­ρια είναι 55, 60 εκα­τομ­μύ­ρια περίπου

Τι έχει γίνει. Πριν πολλά χρόνια σαν παρα­μύθι, μία φορά και έναν καιρό έγινε η πρώτη φάση του έργου. Έπρεπε να ωρι­μά­σει η δεύτερη φάση του έργου.  Ωρίμασε η δεύτερη φάση του έργου. Ολο­κλη­ρώ­θη­καν οι μελέτες, δόθηκαν στην Περι­φέ­ρεια. Επειδή το πρό­βλημα συγκε­κρι­μέ­νων περιο­χών ύδρευ­σης υπάρχει. βγάλαμε κατά παρά­βαση όσων έχουμε δεσμευ­τεί όταν χρη­μα­το­δο­τή­θηκε από την Ευρω­παϊκή Επι­τροπή η πρώτη φάση του έργου. 3,9 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ για να γίνουν κάποια δίκτυα να καλύ­ψουν τη Λίνδο.

Ακούστε όμως ποιο είναι το πρό­βλημα. Η χώρα έχει δεσμευ­τεί ότι η δεύτερη φάση είναι ένα έργο που δεν μπορεί να χρη­μα­το­δο­τη­θεί από την Ευρω­παϊκή Επι­τροπή, άρα από το ΕΣΠΑ.  Γιατί δε μπορεί να χρη­μα­το­δο­τη­θεί; Γιατί το έργο πρέπει να έχει συγκε­κρι­μένο φορέα δια­χεί­ρι­σης και η δεύτερη φάση πρέπει να είναι από εθνι­κούς πόρους και να είναι βιώσιμο, αντα­πο­δο­τικό. Άρα εδώ πέρα πρέπει να γίνει μία κου­βέ­ντα, με το Δήμο, την Περι­φέ­ρεια και τη ΔΕΥΑ, να καθί­σουμε να δούμε τι λεφτά υπάρ­χουν δια­θέ­σιμα. Να γίνει η μελέτη βιω­σι­μό­τη­τας από τον φορέα δια­χεί­ρι­σης. Να συνεν­νοη­θούμε και κυρίως να συνεν­νοη­θεί η Περι­φέ­ρεια, ο Δήμος και η ΔΕΥΑ, ποιος θέλουμε να είναι ο φορέας δια­χεί­ρι­σης, που θα μπορεί να αντα­πε­ξέλ­θει σε αυτό. (σ.σ απα­ντώ­νται ερω­τή­σεις του κοινού επί του συγκε­κρι­μέ­νου θέματος)

Δεν ξέρω. Θεσμικά σήμερα είναι η περι­φέ­ρεια. Εμείς στεί­λαμε τη μελέτη στην Περι­φέ­ρεια για να εκτε­λέ­σει το έργο και να το λει­τουρ­γή­σει στη συνέ­χεια. Φαντά­ζο­μαι ότι και η Περι­φέ­ρεια δεν θα θέλει να έχει έναν άλλον φορέα δια­χεί­ρι­σης, τρίτο, δεύτερο ξέρω εγώ εκτός από τη ΔΕΥΑ ή μπορεί να έχει ένα φορέα δια­χεί­ρι­σης που θα συμ­με­τέ­χουν όλοι και το υπουρ­γείο. Και θα το ανα­θέ­σει στην ΔΕΥΑ για να το λει­τουρ­γεί.

Αυτό λοιπόν και η χρη­μα­το­δό­τηση του έργου και ο φορέας δια­χεί­ρι­σης. Περι­μένω τις προ­τά­σεις σας για να κατα­λή­ξουμε, σε μία συγκε­κρι­μένη πρόταση και να την υλο­ποι­ή­σουμε.

Δεν θα σας πω για τα έργα που ολο­κλη­ρώ­θη­καν τα τρία χρόνια. Είναι πάρα πολύ μακρύς ο κατά­λο­γος. Θα ήθελα να μου πείτε την εμπει­ρία σας για τη λογική, την πολι­τική να ανα­θέ­σει το Υπουρ­γείο στην Εγνατία τέτοια μικρά έργα για να τα κάνει στα Δωδε­κά­νησα. Αν απέδωσε. Εγώ διαφωνώ με την ανάθεση έργων στα Δωδε­κά­νησα από την Εγνατία. Για αυτό και ιδρύ­σαμε τις ΕΥΔΕ σε όλη την Ελλάδα και να κάνουμε και τμήματα των ΕΥΔΕ, όπου χρειά­ζε­ται. Είναι καλό να ακού­γε­ται και για αυτό κάναμε και με το Υπουρ­γείο Ναυ­τι­λίας τη δομή για να στη­ρί­ξουμε τους μικρούς δήμους. Θα τα πει και ο Νεκτά­ριος φαντά­ζο­μαι αυτά.

Πριν ολο­κλη­ρώσω, θα ήθελα να πω μερικά πράγ­ματα για τις Μετα­φο­ρές.

Έγινε μία τομή, μία πραγ­μα­τική τομή με το τελευ­ταίο σχέδιο Νόμου η οποία επι­κε­ντρώ­θηκε μόνο στα ταξί, στους επαγ­γελ­μα­τίες αυτο­κι­νη­τι­στές. Δεν είναι αυτή μόνο η τομή που κάναμε. Αυτή είναι μία από τις τομές, διότι κάποιοι φρό­ντι­σαν ή με τη συμ­με­τοχή τους σε κάποιες εται­ρείες ή με την πολι­τική τους στήριξη ή με τις γκρίζες ζώνες που είχαν αφήσει στη νομο­θε­σία, κάποιοι, να βγάζουν δισε­κα­τομ­μύ­ρια χωρίς να έχουν καν έδρα στη Χώρα, όταν ο ελλη­νι­κός λαός, κατέ­βαλε οκτώ χρόνια, τις προ­σπά­θειες που κατέ­βαλε. Κάποιοι άφηναν, ενώ είχαμε capital control, να φεύγουν τα χρήματα για μία υπη­ρε­σία που παρέ­χε­ται στη χώρα μας, σε πολίτες που είναι στη χώρα μας, να πηγαί­νουν με αυτό­ματο τρόπο σε τρά­πε­ζες του εξω­τε­ρι­κού. Αν θυμάμαι καλά να έχουν μετό­χους offshore εται­ρείες. Η μία είναι και στις Βρε­τα­νι­κές Παρ­θέ­νες Νήσους. Άρα δεν θα αφή­σουμε κανέναν κλάδο και καμία ειδι­κό­τητα να απα­ξιω­θεί γιατί κάποιοι θέλουν κάποιοι φίλοι τους να τα οικο­νο­μάνε και να τα βγάζουν στο εξω­τε­ρικό.

Ο συγκε­κρι­μέ­νος Νόμος, έχει και άλλες πολύ μεγάλες τομές, που θεωρώ ότι πρέπει να υπάρχει πολύ στενή συνερ­γα­σία και με το Δήμο και με την Περι­φέ­ρεια και αφορά τόσο τη λει­τουρ­γία των του­ρι­στι­κών αυτο­κι­νή­των, όσο και την οδική ασφά­λεια. Σύντομα θα συνεν­νοη­θούμε και με το Υπουρ­γείο του­ρι­σμού για να γίνει μία μεγάλη τομή για τα του­ρι­στικά λεω­φο­ρεία, τα τρε­νά­κια, τις γου­ρού­νες. Παρότι προ­βλέ­ψαμε να έχουν ειδική άδεια οδή­γη­σης, να μετα­φερ­θεί αυτή η αρμο­διό­τητα στον Α και στον Β  βαθμό Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης  και να λέμε ποια είναι η φέρουσα ικα­νό­τητα, σε ποιους δρόμους επι­τρέ­πο­νται και για ποια δρα­στη­ριό­τητα και να μην απο­φα­σί­ζουμε στην Αθήνα αν στην Κω ή στην Κέρκυρα θα έχουμε 70 του­ρι­στικά λεω­φο­ρεία ή όχι. Να κάνουμε και κοινές δράσεις Οδικής Ασφά­λειας. Ήδη είναι έτοιμη η ύλη για όλες τις τάξεις του Δημο­τι­κού. Είναι έτοιμο το ηλε­κτρο­νικό σύστημα για τους εκπαι­δευ­τές. Είναι έτοιμα ηλε­κτρο­νικά παι­χνί­δια και το ηλε­κτρο­νικό σύστημα για να εκπαι­δεύ­ο­νται τα παιδιά μας. Καλό είναι να γίνο­νται κυκλο­φο­ριακά πάρκα και να βοη­θή­σουμε και εμείς αυτό, του­λά­χι­στον στα μεγάλα νησιά για να έχουμε μία άλλη συμπε­ρι­φορά όλοι μας στο οδικό δίκτυο.

Ολο­κλη­ρώνω λέγο­ντας αυτό που σας είπα και πριν. Δε θα κου­ρα­στώ ποτέ να το λέω σε κάθε ανα­πτυ­ξιακό συνέ­δριο και σε κάθε έργο. Τα έργα και οι υπο­δο­μές δεν ανήκουν σε κανέναν Υπουργό, σε καμία Κυβέρ­νηση, σε κανέναν Περι­φε­ρειάρχη ή Δήμαρχο. Ανήκουν μόνο στον ελλη­νικό λαό που τα πλη­ρώ­νει και εμείς κρι­νό­μα­στε για τη δια­φά­νεια την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα και το κόστος τους..

Σας ευχα­ρι­στώ πάρα πολύ.