Ταχυδακτυλουργοί στη φοροδιαφυγή

«Η λογική θα σε πάει από το Α στο Β. Η φαντα­σία θα σε πάει παντού» είχε πει ο Αλβέρ­τος Αϊν­στάιν. Τη ρήση αυτή ακο­λου­θούν στην Ελλάδα ολοένα και περισ­σό­τε­ροι επαγ­γελ­μα­τίες και κατα­στη­μα­τάρ­χες των οποίων η φαντα­σία στη φορο­δια­φυγή φαί­νε­ται πως δεν γνω­ρί­ζει όρια. Εχουν βρει τους πλέον ευφά­ντα­στους τρόπους για να ξεγλι­στρούν από την Εφορία, να κρύβουν τα πραγ­μα­τικά τους εισο­δή­ματα, να κλέβουν τον ΦΠΑ ακόμη και τώρα που οι ηλε­κτρο­νι­κές συναλ­λα­γές και οι πλη­ρω­μές με πλα­στικό χρήμα έχουν μπει για τα καλά στην καθη­με­ρι­νό­τητα των πολιτών.

«Πει­ραγ­μένα» POS που στέλ­νουν τις εισπρά­ξεις κατευ­θείαν στο εξω­τε­ρικό, αδή­λω­τες ταμεια­κές μηχανές, παπού­τσια μόνο για το ένα πόδι, απο­δεί­ξεις από διπλανά κατα­στή­ματα, απο­δεί­ξεις μικρό­τε­ρης αξίας από την πραγ­μα­τική συναλ­λαγή, εκπτώ­σεις για πληρωμή με μετρητά και χωρίς από­δειξη, αλλά και επαγ­γελ­μα­τίες που έχουν κλείσει τα βιβλία τους και συνε­χί­ζουν να προ­σφέ­ρουν την εργασία τους στην αγορά είναι ορι­σμένα μόνο από τα κόλπα που σκαρ­φί­ζο­νται όσοι θέλουν να ξεφύ­γουν από τις δαγκά­νες της Εφορίας.

Στο γαϊ­τα­νάκι της φορο­δια­φυ­γής που έχει στηθεί σε όλη τη χώρα συμ­με­τέ­χουν σχεδόν όλοι. Από κατα­στη­μα­τάρ­χες, ξενο­δό­χους, για­τρούς, δικη­γό­ρους, υδραυ­λι­κούς και ηλε­κτρο­λό­γους μέχρι ιερείς και νοι­κο­κυ­ρές…

Οι περισ­σό­τε­ροι απο­δει­κνύ­ο­νται επαγ­γελ­μα­τίες στη φορο­δια­φυγή και σε πολλές περι­πτώ­σεις βρί­σκο­νται ένα βήμα πιο μπροστά από τους φορο­ε­λεγ­κτι­κούς μηχα­νι­σμούς. Μάλιστα, όπως δεί­χνουν οι φορο­λο­γι­κοί έλεγχοι, η φορο­δια­φυγή καλά κρατεί καθώς η παρα­βα­τι­κό­τητα υπερ­βαί­νει το 50%. Μία στις δύο επι­χει­ρή­σεις, δηλαδή, που ελέγ­χε­ται εντο­πί­ζε­ται με φορο­λο­γι­κές παρα­βά­σεις, ενώ ακόμη και οι ελεγ­κτές εντυ­πω­σιά­ζο­νται από τα κόλπα που χρη­σι­μο­ποιούν ορι­σμέ­νοι για να φορο­δια­φεύ­γουν.

Ο ιερέας και η ταβέρνα

Πριν λίγες ημέρες συνερ­γείο ελεγ­κτών από τη Ρόδο βρέθηκε στην Κω. Εκεί εντό­πι­σαν έναν ιερέα ο οποίος διορ­γά­νωνε θρη­σκευ­τι­κές εκδρομές-προσκύνημα σε μονα­στήρι. Η μετα­φορά των πιστών γινόταν με ιδιω­τικό πουλ­μα­νάκι ενώ η εκδρομή περι­λάμ­βανε και γεύμα.

Ετσι, μετά το προ­σκύ­νημα στη μονή, ο ιερέας μετέ­φερε τους πιστούς σε ταβέρνα της περιο­χής. Μόνο που η ταβέρνα ανήκει στη γυναίκα του την παπαδιά. Και όπως δια­πί­στω­σαν οι εφο­ρια­κοί, δεν έκοβε ούτε μία από­δειξη. Τα στελέχη της Υπη­ρε­σίας Ελέγχου και Δια­σφά­λι­σης Δημο­σίων Εσόδων (ΥΕΔΔΕ) που εντό­πι­σαν τις παρα­βά­σεις εφάρ­μο­σαν τον νόμο και έβαλαν 48ωρο «λουκέτο» στη ταβέρνα της παπα­διάς, προ­κα­λώ­ντας την οργή του ιερέα ο οποίος έφθασε στο σημείο να δια­μαρ­τυ­ρη­θεί στον μητρο­πο­λίτη. Του ζήτησε να παρέμ­βει για να ξανα­νοί­ξει το κατά­στημα της συζύγου του, χωρίς όμως να έχει κανένα απο­τέ­λε­σμα.

Σχολή χορού-ΜΚΟ

Η φαντα­σία στη φορο­δια­φυγή δεν γνω­ρί­ζει όρια. Σχολή χορού στον Πύργο της Ηλείας λει­τουρ­γούσε –άγνωστο με ποιο τρόπο– με καθε­στώς ΜΚΟ. Τι έκανε; Οπως όλες οι σχολές, παρέ­διδε μαθή­ματα χορού και εισέ­πραττε δίδα­κτρα 25 ευρώ την ώρα. Φυσικά δεν έκοβε ούτε μία από­δειξη και οι ελεγ­κτές έσπευ­σαν να την κλεί­σουν για δύο ημέρες.

Προ ημερών, οι ελεγ­κτές εντό­πι­σαν έναν ελεύ­θερο επαγ­γελ­μα­τία ο οποίος έκοβε και έδινε απο­δεί­ξεις στους πελάτες του. Οι δου­λειές του πήγαι­ναν τόσο καλά που έκανε τζίρο 8 εκατ. ευρώ από τις αρχές του 2015 μέχρι το τέλος Φεβρουα­ρίου που πιά­στηκε στα πράσα από τους εφο­ρια­κούς. Ο συγκε­κρι­μέ­νος επαγ­γελ­μα­τίας εξέδιδε τις απο­δεί­ξεις από υπολογιστή-ηλεκτρονικό φορο­λο­γικό μηχα­νι­σμό ο οποίος δεν είχε δηλωθεί στην Εφορία. Οι απο­δεί­ξεις που έκοβε ήταν «μαϊμού» και τα έσοδα που εισέ­πραττε δεν φαί­νο­νταν πουθενά αφού ήταν «μαύρα» και αφο­ρο­λό­γητα.

Οι ελεγ­κτές στα θρανία

«Το φαι­νό­μενο των αδή­λω­των ταμεια­κών μηχανών έχει περιο­ρι­στεί το τελευ­ταίο διά­στημα» ανα­φέ­ρει αρμόδιο στέ­λε­χος του υπουρ­γείου Οικο­νο­μι­κών, για να προ­σθέ­σει ότι οι έρευνες επι­κε­ντρώ­νο­νται κυρίως στα συστή­ματα POS λόγω της κατα­κό­ρυ­φης αύξηση των συναλ­λα­γών που γίνο­νται με πλα­στικό χρήμα (πιστω­τι­κές και χρε­ω­στι­κές κάρτες). Το περα­σμένο καλο­καίρι ελεγ­κτές της Ανε­ξάρ­τη­της Αρχής Δημο­σίων Εσόδων και της Οικο­νο­μι­κής Αστυ­νο­μίας είχαν εντο­πί­σει επι­χει­ρή­σεις που χρη­σι­μο­ποιού­σαν ειδικά τερ­μα­τικά μηχα­νή­ματα POS τα οποία ήταν συν­δε­δε­μένα με το εξω­τε­ρικό (Βουλ­γα­ρία, Μάλτα) με απο­τέ­λε­σμα οι εισπρά­ξεις να μετα­φέ­ρο­νται απευ­θείας εκτός Ελλάδας και να χάνο­νται τα ίχνη τους από την Εφορία.

Εμπειρα στελέχη της Οικο­νο­μι­κής Αστυ­νο­μίας παρα­δί­δουν σεμι­νά­ρια στους ελεγ­κτές της ΑΑΔΕ, οι οποίοι εκπαι­δεύ­ο­νται στο να ανα­γνω­ρί­ζουν τα «πει­ραγ­μένα» POS και να διε­νερ­γούν τους ελέγ­χους στα ηλε­κτρο­νικά συστή­ματα των επι­χει­ρή­σεων.

Χαρα­κτη­ρι­στικά είναι τα παρα­δείγ­ματα που παρου­σί­ασε πρό­σφατα ο ΣΕΒ σε οικο­νο­μικό δελτίο:

Σε καφε­τέ­ρια ο πελάτης επι­μέ­νει για από­δειξη όταν του έχουν πει ότι το μηχά­νημα (POS) είναι χαλα­σμένο και προ­σπα­θούν να το φτιά­ξουν. Οταν ο πελάτης γίνεται λίγο πιο φορ­τι­κός, του φέρνουν μία από­δειξη από διπλανό μαγαζί, που, σύμφωνα με την ένδειξη, δρα­στη­ριο­ποιεί­ται σε «βιβλία-χαρτικά»!

Σε παραγ­γε­λία μαρ­μά­ρων για τοπο­θέ­τηση σε σπίτι, ο μαρ­μα­ράς προ­τεί­νει να δώσει στον πελάτη μια εικο­νική από­δειξη με μικρό ποσό και την ένδειξη «ρετάλια»!

Κάποιος παραγ­γέλ­νει ζευ­γά­ρια παπού­τσια από την Κίνα. Παρα­λαμ­βά­νει παπού­τσια για το δεξί πόδι. Στο δελτίο απο­στο­λής γράφει «για δειγ­μα­τι­σμό». Λίγες μέρες μετά, παρα­λαμ­βά­νει και τα αρι­στερά κομ­μά­τια με την ένδειξη «για δειγ­μα­τι­σμό»!

Εστια­τό­ριο ταχυ­φα­γίας προ­σφέ­ρει έκπτωση 10% σε όποιον πλη­ρώ­νει μετρη­τοίς και χωρίς από­δειξη! 

ΕΡΕΥΝΑ ΤΟΥ ΔΙΑΝΕΟΣΙΣ

Εως και 16 δισ. ευρώ τον χρόνο «χάνο­νται» από τα δημόσια ταμεία 

Για το μέγεθος της φορο­δια­φυ­γής στη χώρα μας, μόνο εκτι­μή­σεις μπορούν να γίνουν. Σύμφωνα με τις έρευνες:

Τα δια­φυ­γό­ντα έσοδα από τη φορο­δια­φυγή των φυσικών προ­σώ­πων κυμαί­νο­νται από 1,9% ως 4,7% του ΑΕΠ ετησίως.

Από τη φορο­δια­φυγή στον ΦΠΑ εκτι­μά­ται ότι χάνουμε το 3,5% του ΑΕΠ.

Απώ­λειες από το λαθρε­μπό­ριο ποτών, τσι­γά­ρων και καυ­σί­μων αντι­στοι­χούν σε περίπου 0,5% του ΑΕΠ.

Για τα νομικά πρόσωπα, τα δια­φυ­γό­ντα κέρδη για τη χώρα από τη φορο­δια­φυγή και φορο­α­πο­φυγή των επι­χει­ρή­σεων υπο­λο­γί­ζο­νται γύρω στο 0,15% του ΑΕΠ.

Κατά συνέ­πεια, το μέγεθος της φορο­δια­φυ­γής στην Ελλάδα μπορεί να προσ­διο­ρι­στεί σε ένα ποσοστό από 6% ως 9% του ΑΕΠ, δηλαδή ανάμεσα σε 11 και 16 δισ. ευρώ τον χρόνο.

Αιτίες

Σε έρευνα που πραγ­μα­το­ποί­ησε ο Οργα­νι­σμός Ερευνας και Ανά­λυ­σης διαΝΕΟσις, σε συνερ­γα­σία με την Ernst & Young, για τη φορο­δια­φυγή στην Ελλάδα, ανα­λύ­ο­ντας τα δια­θέ­σιμα στοι­χεία για το ύψος και τη φύση του προ­βλή­μα­τος κατα­λή­γει ότι οι αιτίες της φορο­δια­φυ­γής είναι κυρίως οκτώ:

• Η πολυ­νο­μία και η πολυ­πλο­κό­τητα του φορο­λο­γι­κού συστή­μα­τος. Από το 1975 στην Ελλάδα ψηφί­στη­καν 250 φορο­λο­γικά νομο­σχέ­δια και υπήρξαν 115.000 υπουρ­γι­κές απο­φά­σεις. Μόνο τους τελευ­ταί­ους 30 μήνες έχουν ψηφι­στεί 10 φορο­λο­γικά νομο­σχέ­δια με 117 άρθρα και 17 άλλοι νόμοι με 71 εμβό­λι­μες φορο­λο­γι­κές δια­τά­ξεις. Για τις δια­τά­ξεις αυτές εκδό­θη­καν 111 υπουρ­γι­κές απο­φά­σεις και 138 διευ­κρι­νι­στι­κές εγκύ­κλιοι.

• Η ανα­σφά­λεια δικαίου φορο­λο­γου­μέ­νων και υπαλ­λή­λων της φορο­λο­γι­κής διοί­κη­σης.

• Η συνε­χι­ζό­μενη αύξηση των φόρων. Στα χρόνια της κρίσης έχει αυξηθεί η φορο­λο­γία εισο­δή­μα­τος των φυσικών προ­σώ­πων, έχει αυξηθεί η φορο­λο­γία εισο­δή­μα­τος των νομικών προ­σώ­πων, έχουν αυξηθεί ραγδαία οι συντε­λε­στές υπο­λο­γι­σμού της ειδικής εισφο­ράς αλλη­λεγ­γύης, έχει εισα­χθεί ο ΕΝΦΙΑ, έχουν αυξηθεί οι συντε­λε­στές ΦΠΑ σε προ­ϊ­ό­ντα και υπη­ρε­σίες καθώς και οι φόροι κατα­νά­λω­σης σε οινο­πνευ­μα­τώδη, καπνό και καύσιμα.

• Η ανυ­παρ­ξία πολι­τι­κής βού­λη­σης για την αντι­με­τώ­πιση του φαι­νο­μέ­νου.

• Τεχνο­λο­γική ανε­πάρ­κεια

• Γρα­φειο­κρα­τία

Διαρ­θρω­τι­κές στρε­βλώ­σεις της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας

• Φορο­λο­γική κουλ­τούρα.

ΕΚΠΤΩΣΕΙΣ ΣΕ ΠΛΗΡΩΜΕΣ ΜΕ ΜΕΤΡΗΤΑ

Στην αγορά ολοένα και περισ­σό­τε­ροι επαγ­γελ­μα­τίες ζητούν από τους πελάτες τους να πλη­ρώ­σουν με μετρητά και για να τους πείσουν κάνουν μεγάλες εκπτώ­σεις στα αγαθά ή τις υπη­ρε­σίες τους. Σε ορι­σμέ­νες περι­πτώ­σεις κόβουν μικρό­τε­ρες απο­δεί­ξεις, ενώ τις περισ­σό­τε­ρες φορές δεν κόβουν καθόλου.

ΜΑΡΙΑ ΒΟΥΡΓΑΝΑ-ΕΘΝΟΣ