Πλαστικές σακούλες: δύο ακόμα νησιά τις καταργούν – Η ανακύκλωση στην Ελλάδα

Μετά την Αλόν­νησο και τη Σίφνο, δύο ακόμα ελλη­νικά νησιά, η Σαντο­ρίνη και η Τήνος πρό­κει­ται να εφαρ­μό­σουν πιλο­τικό πρό­γραμμα περιο­ρι­σμού της χρήσης της πλα­στι­κής σακού­λας σε συνερ­γα­σία με τον Ελλη­νικό Οργα­νι­σμό Ανα­κύ­κλω­σης(ΕΟΑΝ).

Οι δράσεις εντάσ­σο­νται στο πλαίσιο της ευρω­παϊ­κής Οδηγίας που προ­βλέ­πει μείωση της χρήσης της πλα­στι­κής σακού­λας από τον προσεχή Νοέμ­βριο.

Ειδι­κό­τερα, στις 28 Απρι­λίου 2015 το Ευρω­παϊκό Κοι­νο­βού­λιο ψήφισε νόμο για μείωση της χρήσης της πλα­στι­κής τσάντας μιας χρήσης στην Ευρω­παϊκή Ένωση κατά το ήμισυ μέχρι το 2019.

Οι πλα­στι­κές σακού­λες απο­τε­λούν τερά­στια περι­βαλ­λο­ντική «πληγή», καθώς βλά­πτουν ανε­πα­νόρ­θωτα τα θαλάσ­σια οικο­συ­στή­ματα και τα πουλιά, ενώ απαι­τού­νται αιώνες ώστε να βιο­δια­σπα­στούν πλήρως.

Σύμφωνα με εκτι­μή­σεις κάθε χρόνο απορ­ρί­πτο­νται στην Ευρώπη περίπου οκτώ δισε­κα­τομ­μύ­ρια πλα­στι­κές σακού­λες.

Μόνο στη Γαλλία «περίπου 122 εκα­τομ­μύ­ρια πλα­στι­κές σακού­λες ρυπαί­νουν μια ακτο­γραμμή 5.000 χιλιο­μέ­τρων».

Η νέα νομο­θε­σία απαιτεί από τα κράτη-μέλη της ΕΕ να περιο­ρί­σουν στα­διακά τη χρήση της πλα­στι­κής τσάντας με αρχικό ανώτατο όριο τις 90 σακού­λες ανά άτομο ετησίως από το 2019 και τις 40 σακού­λες το 2025.

Ορι­σμέ­νες χώρες όπως η Ουγ­γα­ρία, η Πορ­το­γα­λία, η Πολωνία και οι χώρες της Βαλ­τι­κής χαρα­κτη­ρί­ζο­νται από πολύ υψηλά ποσοστά χρήσης της πλα­στι­κής τσάντας -περισσότερες από 500 ανά άτομο ετησίως– και θα πρέπει να προ­χω­ρή­σουν σε δρα­στι­κές αλλαγές για να συμ­μορ­φω­θούν με τα νέα όρια.

Από την άλλη πλευρά, χώρες όπως η Φιν­λαν­δία, το Λου­ξεμ­βούργο και η Γαλλία έχουν ήδη πετύχει τον αρχικό στόχο με 79 πλα­στι­κές σακού­λες ανά άτομο ετησίως.

Το 2010, σε κάθε ευρω­παίο πολίτη αντι­στοι­χού­σαν 189 σακού­λες ετησίως και χωρίς ρυθ­μι­στικό πλαίσιο, το νούμερο αυξα­νό­ταν.

Η Ελλάδα κατα­γρά­φει αρνη­τι­κές επι­δό­σεις σε σύγκριση με τις δυτικές χώρες της ΕΕ με περισ­σό­τε­ρες από 230 πλα­στι­κές σακού­λες ανά άτομο.

—Η δράση κατά της πλα­στι­κής σακού­λας σε Τήνο και Σαντο­ρίνη

Οι δύο νησιω­τι­κοί δήμοι έχουν υπο­βά­λει αίτημα στον ΕΟΑΝ, ο οποίος, όπως ανα­κοί­νωσε χθες σε ενη­μέ­ρωση προς τους δημο­σιο­γρά­φους, ο πρό­ε­δρός του, Δημή­τρης Πολι­τό­που­λος θα χορη­γή­σει από μία μεγάλη πάνινη σακούλα σε κάθε οικο­γέ­νεια μαζί με εκπαι­δευ­τικό υλικό για τους κατοί­κους το οποίο θα δια­νεί­μουν οι αρμό­διες δημο­τι­κές αρχές.

Παράλ­ληλα έχουν ήδη γίνει επαφές με τα σούπερ μάρκετ για περιο­ρι­σμό της χρήσης σε πλα­στι­κές σακού­λες και τον καθο­ρι­σμό αντι­τί­μου γι΄αυ­τές.

Η ανα­κύ­κλωση στην Ελλάδα παρα­μέ­νει σε ιδιαί­τερα χαμηλά επίπεδα με τα μεγα­λύ­τερα ποσοστά να έχουν οι δήμοι Λειψών και Σύρου.

Το ελλη­νικό υπουρ­γείο Περι­βάλ­λο­ντος θα πρέπει (βάσει κοι­νο­τι­κού κανο­νι­σμού) είτε να να λάβει μέτρα μείωσης της σακού­λας τον Νοέμ­βριο του 2016 ή να απο­φα­σί­σει τη χρέωσή τους από τα κατα­στή­ματα από το 2018.

—Σε «μαύρα χάλια» η ανα­κύ­κλωση

Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με τα στοι­χεία που έδωσε ο κ. Πολι­τό­που­λος, πάνω από τα μισά συστή­ματα εναλ­λα­κτι­κής δια­χεί­ρι­σης ανα­κυ­κλώ­σι­μων υλικών έχουν προ­βλή­ματα και θα πρέπει να συμ­μορ­φω­θούν με τους νέους κανόνες. «Δεν εννοώ ότι πρέπει να κλεί­σουν, αλλά να υπακούν στους κανόνες», ανέφερε.

Μερικά συστή­ματα ανα­κύ­κλω­σης ανα­πτύσ­σουν παρα­τύ­πως παράλ­λη­λες επι­χει­ρη­μα­τι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες όπως η συλλογή και μετα­φορά απο­βλή­των.

Επι­σή­μανε μάλιστα ότι πολλά από τα συστή­ματα δια­θέ­τουν μεγάλα απο­θε­μα­τικά που παρα­μέ­νουν ανα­ξιο­ποί­ητα φέρ­νο­ντας ως παρά­δειγμα την Ελλη­νική Εται­ρεία Αξιο­ποί­η­σης Ανα­κύ­κλω­σης (ΕΕΑΑ), η οποία έχει απο­θε­μα­τικά ύψους 29 εκατ. Ευρώ. Για την ομα­λό­τερη λει­τουρ­γία των συστη­μά­των πρό­κει­ται εντός του προ­σε­χούς καλο­και­ριού να ανα­θε­ω­ρη­θεί ο νόμος 2939 που αφορά στις σχέσεις του ΕΟΑΝ με τα συστή­ματα δια­χεί­ρι­σης.

Ειδική μνεία έγινε και στο σύστημα «Αντα­πο­δο­τική Ανα­κύ­κλωση», ένα από τα συστή­ματα συλ­λο­γής συσκευα­σιών στο οποίο ο ΕΟΑΝ έχει αφαι­ρέ­σει δύο φορές την άδεια λει­τουρ­γίας. Ο κ. Πολι­τό­που­λος απά­ντησε ότι η ορι­στική αφαί­ρεση της άδειας λει­τουρ­γίας του είναι ευθύνη του υπουρ­γού Περι­βάλ­λο­ντος, όπως έκρινε το Συμ­βού­λιο της Επι­κρα­τείας.

«Υπάρ­χουν κενά στη νομο­θε­σία. Απαι­τεί­ται να δοθεί η δυνα­τό­τητα στον ΕΟΑΝ να ελέγχει, να δίνει κατευ­θύν­σεις και να υπο­δει­κνύει την διάθεση των πόρων κυρίως σε πράσινα σημεία των δήμων με δημιουρ­γία Κέντρων Δια­λο­γής Ανα­κυ­κλώ­σι­μων Υλικών (ΚΔΑΥ) για τα οποία θα απο­φα­σί­ζει ο εκά­στοτε δήμος για τη δια­χεί­ρισή τους ανάλογα με το τι τον συμ­φέ­ρει», δήλωσε ο πρό­ε­δρος του Οργα­νι­σμού.

Σύμφωνα με τα στοι­χεία του ΕΟΑΝ, τα έσοδα των 22 συστη­μά­των ανα­κύ­κλω­σης ανέρ­χο­νται σε σε περίπου 45 εκατ. ευρώ ετησίως, με την εισφορά προς τον ΕΟΑΝ να φτάνει τα 900.000 ευρώ. Ο Οργα­νι­σμός δια­θέ­τει απο­θε­μα­τικό που αγγίζει τα 3,5 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ ωστόσο αν και δεν είναι ζημιο­γό­νος, έχει απο­κλει­στεί από τις προ­σλή­ψεις με απο­τέ­λε­σμα να λει­τουρ­γεί με μόλις δέκα εργα­ζο­μέ­νους.

Στις προ­τε­ραιό­τη­τες του Οργα­νι­σμού είναι η δημιουρ­γία δύο μητρώων για τον έλεγχο της δια­χεί­ρι­σης των απορ­ριμ­μά­των. Το πρώτο, το Εθνικό Μητρώο Παρα­γω­γών θα αφορά σε ανα­κυ­κλώ­σιμα υλικά που παρά­γο­νται με στόχο τη μείωση της εισφο­ρο­δια­φυ­γής των παρα­γω­γών.

Θα είναι συν­δε­δε­μένο με το taxisnet και το ΓΕΜΗ. Υπο­λο­γί­ζε­ται ότι σήμερα συλ­λέ­γο­νται μόλις οι 500.000 από τους 800.000 τόνους ανα­κυ­κλώ­σι­μων υλικών που υπάρ­χουν στην αγορά.

Στο δεύτερο μητρώο θα κατα­γρά­φε­ται το σύνολο των απο­βλή­των που παρά­γο­νται στην Ελλάδα συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των ιατρι­κών και βιο­μη­χα­νι­κών και ανα­μέ­νε­ται ότι θα λει­τουρ­γή­σει προς το τέλος του έτους.

econews.gr