Αντίθετα στις διαγραφές των αιωνίων φοιτητών τα δημόσια πανεπιστήμια

• Τι γίνεται στο Πανε­πι­στή­μιο Αιγαίου – Η συντρι­πτική πλειο­ψη­φία των φοι­τη­τών, εργά­ζο­νται • Σε ένα τμήμα 1000 φοι­τη­τών, πάνε για δια­γραφή περί τους 500 (!)

Την αντί­θεσή τους, στις δια­γρα­φές των φοι­τη­τών, που έχουν ξεπε­ρά­σει το όριο φοί­τη­σης, έχουν εκφρά­σει σχεδόν όλα τα δημόσια πανε­πι­στή­μια της χώρας, με την κυβέρ­νηση να επι­μέ­νει ότι ο νόμος πρέπει να εφαρ­μο­στεί.

Όμως, καθώς ο χρόνος που θα πρέπει να ξεκι­νή­σουν οι δια­γρα­φές πλη­σιά­ζει, τα πανε­πι­στή­μια ανη­συ­χούν ότι μια τέτοια κίνηση από την πλευρά των ιδρυ­μά­των θα προ­κα­λέ­σει πολύ σοβαρή ανα­στά­τωση στα ΑΕΙ και θα αδι­κή­σει μεγάλο αριθμό φοι­τη­τών.

Όπως σημειώ­νε­ται, ο νόμος δεν δια­κρί­νει τις περι­πτώ­σεις των φοι­τη­τών που συμ­με­τέ­χουν συστη­μα­τικά στις εξε­τά­σεις και βρί­σκο­νται κοντά στην ολο­κλή­ρωση των σπουδών τους, από εκεί­νους που έχουν εγκα­τα­λεί­ψει ορι­στικά τη φοίτησή τους.

Όπως προ­κύ­πτει από την τελευ­ταία σύνοδο πρυ­τά­νεων, ειση­γού­νται να υπάρξει αλλαγή του νόμου για τη δια­γραφή των 333.795 φοι­τη­τών που ξεπέ­ρα­σαν το ανώτατο όριο φοί­τη­σης.

Το σύνολο των εγγε­γραμ­μέ­νων φοι­τη­τών, σύμφωνα με στοι­χεία του ακα­δη­μαϊ­κού έτους 2022-23, στα προ­πτυ­χιακά τμήματα ήταν 695.000, ενώ οι ενεργοί φοι­τη­τές είναι 350.000.

Τα υψη­λό­τερα ποσοστά είναι στα παλαιό­τερα πανε­πι­στή­μια, με το ΕΚΠΑ να κατα­γρά­φει το 59,9% των φοι­τη­τών του ως αιώ­νιους και το Οικο­νο­μικό Πανε­πι­στή­μιο το 58,7%.

Αντί­στοιχα, το χαμη­λό­τερο ποσοστό αιώνιων φοι­τη­τών έχει η Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών με 21,7%. Οι πρυ­τά­νεις ανα­μέ­νε­ται να εκφρά­σουν την ανη­συ­χία τους για τις συνέ­πειες της εφαρ­μο­γής του νόμου για την ορι­ζό­ντια δια­γραφή των αιώνιων φοι­τη­τών και στην ερχό­μενη σύνοδό τους, που θα γίνει στις αρχές Μαΐου στη Θεσ­σα­λο­νίκη.

Ο νόμος για τους αιώ­νιους φοι­τη­τές ανα­μέ­νε­ται να εφαρ­μο­στεί τον Σεπτέμ­βριο του 2025, ενώ ο υπουρ­γός Παι­δείας, Κυριά­κος Πιερ­ρα­κά­κης, που έλαβε τα στοι­χεία των πρυ­τά­νεων, έχει ξεκα­θα­ρί­σει ότι ο νόμος θα εφαρ­μο­στεί.

Οι πρυ­τά­νεις υπο­στη­ρί­ζουν πως δεν µπορεί να παρα­γνω­ρι­στεί η κρίσιµη διαφορά που υπάρχει ανάµεσα σε εκεί­νους που είναι ανε­νερ­γοί και σε εκεί­νους που αγω­νί­ζο­νται για να ολο­κλη­ρώ­σουν τις σπουδές τους. Με βάση αυτό το επιχείρηµα πρό­τει­ναν στον υπουργό, Κυριάκο Πιερ­ρα­κάκη να ληφθούν υπόψη οι ιδιαι­τε­ρό­τη­τες και να αντιµετωπιστεί το σοβαρό αυτό ζήτηµα µε κοι­νω­νική ευαι­σθη­σία. Ο υπουρ­γός Παι­δείας επι­φυ­λά­χθηκε να απα­ντή­σει στο αίτηµα να επα­νε­ξε­τα­στεί κατά περί­πτωση και κατά πανεπιστήµιο το ζήτηµα της δια­γρα­φής των φοι­τη­τών.

Προ­τά­σεις κατέ­θεσε και η αντι­προ­σω­πεία της ∆ΑΠ-Ν∆ΦΚ σε συνά­ντηση µε τον υπουργό Παι­δείας όσον αφορά πανεπιστηµιακά θέµατα αλλά και το ανώτατο όριο φοί­τη­σης και την εκπρο­σώ­πηση των φοι­τη­τών στα όργανα των πανεπιστηµίων. Μεταξύ άλλων τέθηκε το ζήτηµα της θέσπι­σης δυνα­τό­τη­τας εξέ­τα­σης του φοιτητή από δια­φο­ρε­τικό καθη­γητή στην περί­πτωση που ο βαθµός του κατά την εξέταση ενός µαθήµατος δεν είναι προβιβάσιµος για περισ­σό­τε­ρες από τρεις φορές, ώστε να εξα­λει­φθεί κάθε πιθα­νό­τητα προ­σω­πι­κής εµπάθειας και να διευ­κο­λυν­θεί η ολο­κλή­ρωση της φοί­τη­σης.

ΤΙ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ Ο ΝΟΜΟΣ ΚΕΡΑΜΕΩΣ

Ο ν. 4957/2022, απο­κα­λού­με­νος και ως «νόμος Κερα­μέως», στο άρθρο 76 ανα­φέ­ρε­ται στην ανώτατη διάρ­κεια φοί­τη­σης και στη δυνα­τό­τητα μερικής φοί­τη­σης. Ειδι­κό­τερα, ορίζει ότι η ανώτατη διάρ­κεια φοί­τη­σης για τα προ­γράμ­ματα σπουδών διάρ­κειας 4 ετών είναι τα 6 έτη και για τα 5ετή προ­γράμ­ματα τα 8 έτη. Μετά από τη συμπλή­ρωση της ανώ­τα­της διάρ­κειας φοί­τη­σης, ο νόμος ανα­φέ­ρει ότι «το Διοι­κη­τικό Συμ­βού­λιο του Τμή­μα­τος εκδίδει πράξη δια­γρα­φής».

Η εξαί­ρεση από τα παρα­πάνω που προ­βλέ­πει ο νόμος, αφορά «σοβα­ρούς λόγους υγείας που ανά­γο­νται στο πρόσωπο του φοιτητή ή στο πρόσωπο συγ­γε­νούς πρώτου βαθμού εξ αίματος ή συζύγου ή προ­σώ­που με το οποίο ο φοι­τη­τής έχει συνάψει σύμφωνο συμ­βί­ω­σης».

Όσον αφορά στη μερική φοίτηση, το δικαί­ωμα αυτό, που συνε­πά­γε­ται έως και διπλα­σια­σμό του πραγ­μα­τι­κού χρόνου φοί­τη­σης -αφού κάθε εξάμηνο μερικής φοί­τη­σης προ­σμε­τρά­ται ως μισό ακα­δη­μαϊκό εξάμηνο-, έχουν οι φοι­τη­τές που απο­δε­δειγ­μένα εργά­ζο­νται του­λά­χι­στον είκοσι ώρες την εβδο­μάδα, οι φοι­τη­τές με ανα­πη­ρία και ειδικές εκπαι­δευ­τι­κές ανάγκες, καθώς επίσης και οι φοι­τη­τές που είναι παράλ­ληλα αθλητές, υπό συγκε­κρι­μέ­νες προ­ϋ­πο­θέ­σεις.

Επι­πλέον, δίνεται η δυνα­τό­τητα στους φοι­τη­τές που το επι­θυ­μούν και δεν έχουν υπερβεί το ανώτατο όριο φοί­τη­σης, να δια­κό­ψουν τις σπουδές τους, από ένα εξάμηνο έως το πολύ για 2 χρόνια. Σε αυτή την περί­πτωση, ανα­στέλ­λε­ται κατά τον χρόνο δια­κο­πής της φοί­τη­σης η φοι­τη­τική ιδιό­τητα και δεν επι­τρέ­πε­ται η συμ­με­τοχή σε καμία εκπαι­δευ­τική δια­δι­κα­σία.

Η εφαρ­μογή των παρα­πάνω επα­φί­ε­ται στα ΑΕΙ, τα οποία, με τον εσω­τε­ρικό κανο­νι­σμό λει­τουρ­γίας τους το κάθε ένα, ορίζουν τις λεπτο­μέ­ρειες, τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις και τα δικαιο­λο­γη­τικά για τα παρα­πάνω. Επι­πλέον, εκ του νόμου αρμό­διος για την εφαρ­μογή του νόμου είναι ο πρό­ε­δρος του κάθε τμή­μα­τος και για την «επο­πτεία της σωστής εφαρ­μο­γής», είναι ο κοσμή­το­ρας της κάθε Σχολής.

Όσο για την περί­πτωση που δεν εφαρ­μο­στεί ο νόμος, ξεκα­θα­ρί­ζε­ται ότι «η μη εφαρ­μογή συνιστά πει­θαρ­χικό παρά­πτωμα και λαμ­βά­νε­ται υπόψη για την έκδοση της από­φα­σης κατα­νο­μής της τακτι­κής δημό­σιας επι­χο­ρή­γη­σης» του πανε­πι­στη­μίου.

ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ

Το θέμα σχο­λί­ασε με δηλώ­σεις της προς την ‘Δ’ η πρό­ε­δρος του Συλ­λό­γου Διοι­κη­τι­κού και Ερευ­νη­τι­κού Προ­σω­πι­κού του Πανε­πι­στη­μίου Αιγαίου κα Τίνα Ζορ­μπαλά:

«Είναι ένα θέμα που θα το βρούμε μπροστά μας στους επό­με­νους μήνες. Οι δια­γρα­φές θα ξεκι­νή­σουν από 1η Σεπτεμ­βρίου 2025. Πρό­κει­ται για το Ν+2 που σημαί­νει τα έτη των σπουδών συν δύο χρόνια. Για παρά­δειγμα, ένας φοι­τη­τής σε ένα τετρα­ε­τές τμήμα, έχει δικαί­ωμα να σπου­δά­σει μέχρι έξι χρόνια. Μετά τον έκτο χρόνο, ακόμη και αν έχει ένα μάθημα για να δώσει (ή και περισ­σό­τερα), θα δια­γρα­φεί. Αυτή την δια­γραφή, θα πρέπει να την ανα­λά­βει να την κάνει, η Γενική Συνέ­λευση του Τμή­μα­τος και να την υπο­γρά­ψει ο πρό­ε­δρος του Τμή­μα­τος. Σε άλλη περί­πτωση θα έχει πει­θαρ­χι­κές συνέ­πειες.

Η Σύνοδος των Πρυ­τά­νεων είχε ήδη συνά­ντηση με τον υπουργό κ. Πιε­ρα­κάκη για το θέμα, καθώς ο αριθμός των φοι­τη­τών που οδεύουν προς δια­γραφή είναι εκα­το­ντά­δες χιλιά­δες. Αυτή είναι μια τραγική εξέλιξη. Δηλαδή από ολό­κληρο τον φοι­τη­τικό πλη­θυ­σμό της χώρας που φοιτούν σε δημόσια πανε­πι­στή­μια, να μειω­θούν μέσα σε μια μέρα κατά 1/3. Για τους φοι­τη­τές που φοιτούν πάνω από τα τέσσερα χρόνια, δεν κοστί­ζουν τίποτα στο ελλη­νικό δημόσιο και στα πανε­πι­στή­μια. Για να κατα­λά­βετε, δεν έχουν ούτε φοι­τη­τικό πάσο, ούτε λαμ­βά­νουν βιβλία, ούτε επι­τρέ­πε­ται να έχουν σίτιση. Οι περισ­σό­τε­ροι από αυτούς τους φοι­τη­τές, εργά­ζο­νται επειδή έχουν ανάγκη να εργα­στούν. Κι εμείς στο Πανε­πι­στή­μιο Αιγαίου που βρι­σκό­μα­στε σε νησιω­τική περιοχή γνω­ρί­ζουμε ότι οι φοι­τη­τές μας, σε πολύ μεγάλο βαθμό, απα­σχο­λού­νται σε διά­φο­ρες θέσεις εργα­σίας, στα νησιά μας. Είναι φυσικό, λοιπόν, να μην έχουν την ευχέ­ρεια χρόνου να αφο­σιω­θούν απόλυτα στις σπουδές τους. Συνεπώς, αυτό που κάνει η κυβέρ­νηση, αντί να ενι­σχύ­σει τους φοι­τη­τές και να τους βοη­θή­σει (όπως ζητούν όλα τα δημόσια πανε­πι­στή­μια που έχουν εκφρά­σει την άποψή τους σε αυτό το θέμα), κάνει ακριβώς το αντί­θετο. Διώχνει τους φοι­τη­τές από το πανε­πι­στή­μιο.

Να σημειώ­σουμε ότι οι πρό­ε­δροι από όλα τα Τμήματα Μαθη­μα­τι­κών των πανε­πι­στη­μίων της Ελλάδας, εξέ­δω­σαν κοινή ανα­κοί­νωση ζητώ­ντας να μην εφαρ­μο­στεί αυτό το μέτρο των δια­γρα­φών, καθώς σημαί­νει τερά­στια απώλεια φοι­τη­τι­κού πλη­θυ­σμού. Επι­πλέον, πολλά παιδιά που είναι κοντά στην από­κτηση του πτυχίου τους, θα το χάσουν και θα ανα­γκα­στούν να στρα­φούν σε ιδιω­τικά πανε­πι­στή­μια. Π.χ. το Τμήμα στο Πανε­πι­στή­μιο Αιγαίου στην Σάμο, από τους 900 φοι­τη­τές, θα δια­γρα­φούν περί τους 600 (!)»

Υπεν­θυ­μί­ζουμε πως το θέμα των δια­γρα­φών για τους ‘αιώνιους’ φοι­τη­τές δεν είναι η πρώτη φορά που απα­σχο­λεί τα πανε­πι­στή­μια και τους φοι­τη­τές. Ήρθε ξανά στο παρελ­θόν, δημιούρ­γησε θύελλα αντι­δρά­σεων από καθη­γη­τές και φοι­τη­τές με απο­τέ­λε­σμα να απο­συρ­θεί το 2015.

«Το μέτρο ψηφί­στηκε το 1997 (Ν.815) και το επα­να­φέ­ρει με δια­στρε­βλω­μένη εικόνα. Τους ονο­μά­ζουν ‘αιώνιους’ φοι­τη­τές, σα να μην κάνουν τίποτα, αλλά στην πράξη δεν είναι έτσι. Παρου­σιά­ζε­ται μια εικόνα τελείως παρα­πλα­νη­τική. Εν τέλει, θα έλεγα ότι είναι συκο­φα­ντι­κός και απα­ξιω­τι­κός αυτός ο χαρα­κτη­ρι­σμός προς τους φοι­τη­τές –που είναι και εργα­ζό­με­νοι, οι οποίοι προ­σπα­θούν να πλη­ρώ­σουν τα δίδα­κτρα και να επι­βιώ­σουν και, βεβαίως, να πάρουν ένα πτυχίο και αν θέλουν, να συνε­χί­σουν για μετα­πτυ­χια­κούς τίτλους. Γι αυτό και καθυ­στε­ρούν τις σπουδές τους, χρω­στάνε κάποια μαθή­ματα κ.λπ.» -τόνισε χαρα­κτη­ρι­στικά η κα Ζορ­μπαλά.

Τέλος να σημειω­θεί ότι η επόμενη Σύνοδος των Πρυ­τά­νεων, θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες στις αρχές Μαΐου στη Θεσ­σα­λο­νίκη. Στα θέματα συζή­τη­σης ανα­μέ­νε­ται να τεθεί εκ νέου αυτό της νομο­θε­τι­κής πρω­το­βου­λίας για το ζήτημα των «αιωνίων» στον υπουργό Παι­δείας, ο οποίος ανα­μέ­νε­ται να δώσει και πάλι το «παρών» στη Σύνοδο, έχοντας μελε­τή­σει τα στοι­χεία που του έχουν παρα­δο­θεί από τα ΑΕΙ.