Φάρμακα: Πόσο ακριβά μας στοιχίζουν – Ποια επιβαρύνουν περισσότερο την τσέπη μας

Ως το λιγό­τερο που μπορεί να γίνει για την «ανα­κού­φιση» από τις όλο και αυξα­νό­με­νες δαπάνες για φάρμακα θεω­ρεί­ται το μέτρο δωρεάν φαρ­μα­κευ­τι­κής περί­θαλ­ψης στους χαμη­λο­συ­ντα­ξιού­χους. Η εκτό­ξευση της φαρ­μα­κευ­τι­κής δαπάνης τα τελευ­ταία χρόνια και το γεγονός ότι ουσια­στικά το βάρος πέφτει στις φαρ­μα­κευ­τι­κές εται­ρείες και στους πολίτες μέσω των συμ­με­το­χών ή των ιδιω­τι­κών πλη­ρω­μών για σκευά­σματα που δεν απο­ζη­μιώ­νο­νται, έχει οδη­γή­σει τους Έλληνες να πλη­ρώ­νουν σημα­ντικά ποσά για τα φάρμακά τους – το ίδιο συμ­βαί­νει και γενι­κό­τερα για υπη­ρε­σίες υγείας, όπως π.χ για ιατρι­κές επι­σκέ­ψεις.

Πιο ανα­λυ­τικά, με βάση τα τελευ­ταία στοι­χεία όπως προ­κύ­πτουν από την πιο πρό­σφατη έκθεση του Ιδρύ­μα­τος Οικο­νο­μι­κών και Βιο­μη­χα­νι­κών Ερευνών (ΙΟΒΕ) και του Συν­δέ­σμου Φαρ­μα­κευ­τι­κών Επι­χει­ρή­σεων Ελλάδας (ΣΦΕΕ), το ύψος της συνο­λι­κής δαπάνης που κατέ­βα­λαν οι πολίτες (θεσμο­θε­τη­μένη συμ­με­τοχή και άμεσες πλη­ρω­μές) για φαρ­μα­κευ­τική περί­θαλψη το 2023, ανήλθε σε 1,8 δις ευρώ.

Η θεσμο­θε­τη­μένη συμ­με­τοχή των ασθενών το 2023 ανήλθε σε 434 εκατ. ευρώ, ενώ η επι­βά­ρυνση που προ­κύ­πτει από τη διαφορά λια­νι­κής με ασφα­λι­στική τιμή σε 300 εκατ. ευρώ. Η συμ­με­τοχή των ασθενών ανέρ­χε­ται συνο­λικά σε 734 εκατ. ευρώ και είναι αυξη­μένη σε σχέση με το 2022 κατά 45 εκατ. ευρώ (689 εκατ. ευρώ το 2022). Σε ό,τι αφορά στις λεγό­με­νες «out of pocket» (άμεσες πλη­ρω­μές), η δαπάνη για αγορά Μη Συντα­γο­γρα­φού­με­νων Φαρ­μά­κων (ΜΗΣΥΦΑ) έφτασε τα 391 εκατ. ευρώ το 2023, για φάρμακα αρνη­τι­κής λίστας (που δεν απο­ζη­μιώ­νο­νται από την Πολι­τεία) σε 130 εκατ. ευρώ και για φάρμακα που απο­ζη­μιώ­νο­νται μεν αλλά οι πολίτες επέ­λε­ξαν να τα πλη­ρώ­σουν κατά 100% σε 557 εκατ. ευρώ.

Η τελευ­ταία κατη­γο­ρία περι­λαμ­βά­νει σκευά­σματα που συντα­γο­γρα­φού­νται και απο­ζη­μιώ­νο­νται, αλλά για δικούς τους λόγους οι πολίτες επι­λέ­γουν να τα αγο­ρά­σουν με δική τους δαπάνη. Για παρά­δειγμα για λόγους οικο­νο­μίας χρόνου καθώς και ότι δε… συμ­φέ­ρει να πλη­ρώ­σουν το αντί­τιμο που ζητούν οι γιατροί για συντα­γο­γρά­φηση. Συνήθως είναι σκευά­σματα φθηνά, για παρά­δειγμα κορ­τι­ζό­νες, στα­τί­νες και άλλα φάρμακα από όλες τις θερα­πευ­τι­κές κατη­γο­ρίες.

Και­νο­τόμα φάρμακα: Γιατί μόλις 2 στα 10 είναι δια­θέ­σιμα στους Έλληνες ασθε­νείς – Ο ρόλος του υπουρ­γείου Υγείας

Υπό τα παρα­πάνω δεδο­μένα, η χορή­γηση δωρεάν φαρ­μά­κων σε όλους τους χαμη­λο­συ­ντα­ξιού­χους, πρώην δικαιού­χους ΕΚΑΣ, την οποία εξήγ­γειλε ο Πρω­θυ­πουρ­γός κατά τη συζή­τηση στη Βουλή για τον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό του 2025, είναι ένα αυτο­νό­ητο ανα­κου­φι­στικό μέτρο. Και αυτό καθώς λαμ­βά­νουν συντά­ξεις ύψους 400 ή 500 ευρώ. Αξίζει να σημειω­θεί πως οι Έλληνες πολίτες δεν πλη­ρώ­νουν ακριβά μόνο τα φάρμακα αλλά όλες τις υπη­ρε­σίες υγείας. Τελευ­ταία δεδο­μένα για το 2022 δεί­χνουν ότι περίπου τέσσερα στα δέκα ευρώ από τα χρήματα που δαπα­νώ­νται στη χώρα μας για την αγορά υπη­ρε­σιών υγείας προ­έρ­χο­νται απευ­θείας από την «τσέπη» των ελλη­νι­κών νοι­κο­κυ­ριών.

Κολ­λη­μένη η δημόσια χρη­μα­το­δό­τηση για φάρμακα

Τα μεγάλα ποσά που δίνουν οι πολίτες για τα φάρμακά τους, είτε αφορούν στη συμ­με­τοχή είτε βασικά σε Μη Συντα­γο­γρα­φού­μενα σκευά­σματα, φάρμακα αρνη­τι­κής λίστας και όσα επι­λέ­γουν να πλη­ρώ­σουν οι ίδιοι, είναι απόρ­ροια της μικρής δημό­σιας χρη­μα­το­δό­τη­σης. Η «κλειστή» δημόσια φαρ­μα­κευ­τική δαπάνη και η αδυ­να­μία να βρεθεί έξτρα χρη­μα­το­δό­τηση έχει φέρει και τη φαρ­μα­κο­βιο­μη­χα­νία, που πλη­ρώ­νει κάθε χρόνο δυσθε­ώ­ρητα ποσά, σε οριακό σημείο.

Για ακόμη μια φορά, το πρό­βλημα της αυξη­μέ­νης δαπάνης και οι πιθανές λύσεις του βρέ­θη­καν στο επί­κε­ντρο της χθε­σι­νής συνά­ντη­σης μεταξύ εκπρο­σώ­πων των φαρ­μα­κευ­τι­κών επι­χει­ρή­σεων, του Υπουρ­γού Υγείας, Άδωνι Γεωρ­γιάδη και κυβερ­νη­τι­κών στε­λε­χών.

Όπως προ­κύ­πτει από πλη­ρο­φο­ρίες, οι δύο πλευρές συζή­τη­σαν πώς θα κλείσει το 2023 σε ό,τι αφορά στις αυτό­μα­τες επι­στρο­φές, όπως επίσης και το 2024, μετά τα πρό­σφατα μέτρα που έλαβε το Υπουρ­γείο Υγείας. Μεγάλο «αγκάθι» είναι η υπέρ­βαση για τη δαπάνη των νοσο­κο­μεια­κών φαρ­μά­κων που το πρώτο εξάμηνο του 2023 εκτο­ξεύ­τηκε στο 83%. Για το σύνολο του 2023 ο Υπουρ­γός Υγείας ενη­μέ­ρωσε τις εται­ρείες ότι το clawback δια­μορ­φώ­νε­ται γύρω στο 77%. Σε ό,τι αφορά στο 2024, εκτι­μά­ται ότι θα «κλείσει» περίπου στο 65%. Ακόμη και με αυτή τη μικρή συγκρά­τηση, όμως, τα ποσά είναι πολύ υψηλά σύμφωνα με τη φαρ­μα­κο­βιο­μη­χα­νία.

Η Αρι­στο­τέ­λους φαί­νε­ται σχετικά ικα­νο­ποι­η­μένη από την εξέλιξη της νοσο­κο­μεια­κής φαρ­μα­κευ­τι­κής δαπάνης για το 2024, αφού φαί­νε­ται πως δεν θα υπάρχει αύξηση των αυτό­μα­των επι­στρο­φών. «Τρύπα» βέβαια είναι η σχετική δαπάνη των Φαρ­μά­κων Υψηλού Κόστους (ΦΥΚ) που παρου­σιά­ζει αύξηση κατά περίπου 15% για το 2024.

Εκτός από την ενί­σχυση κατά 400 εκατ. ευρώ, η οποία προ­έρ­χε­ται από το Ταμείο Ανά­καμ­ψης και κατά 60 εκατ. Ευρώ, χρήματα που προ­κύ­πτουν από την αύξηση του ΑΕΠ, δε φαί­νε­ται ότι θα δοθούν άλλοι κρα­τι­κοί πόροι για φάρμακα. Οι εται­ρείες εκτι­μούν ότι τα χρήματα αυτά είναι τα μισά σε σχέση με αυτά που απαι­τού­νται για να «κρα­τη­θεί» η αγορά.

Στο… τραπέζι της συζή­τη­σης βρέθηκε και η πιθα­νό­τητα ενός Μνη­μο­νίου Συνερ­γα­σίας μεταξύ Υπουρ­γείου Υγείας και φαρ­μα­κευ­τι­κών επι­χει­ρή­σεων. Η πρω­το­βου­λία αυτή συζη­τή­θηκε σε «χαλαρό» πλαίσιο, αφού πρό­βλημα απο­τε­λεί η έννοια της δέσμευ­σης που απαι­τεί­ται και από τις δύο πλευρές. Ειδι­κό­τερα, οι εται­ρείες δε βλέπουν πώς το Υπουρ­γείο μπορεί να δεσμευ­τεί για τη χρη­μα­το­δό­τηση του φαρ­μά­κου σε βάθος τριε­τίας.

Στη συνά­ντηση συμ­με­τεί­χαν ο Υπουρ­γός Υγείας, ο Υφυ­πουρ­γός Μάριος Θεμι­στο­κλέ­ους, ο Γενικός Γραμ­μα­τέας Άρης Αγγελής, ο Υπουρ­γός Επι­κρα­τείας, Άκης Σκέρ­τσος και ο Υφυ­πουρ­γός παρά τω πρω­θυ­πουργώ Θανάσης Κοντο­γε­ώρ­γης. Από την αγορά παρό­ντες ήταν εκπρό­σω­ποι από τον Σύν­δε­σμο Φαρ­μα­κευ­τι­κών Επι­χει­ρή­σεων Ελλάδας (ΣΦΕΕ), την Πανελ­λή­νια Ένωση Φαρ­μα­κο­βιο­μη­χα­νίας (ΠΕΦ), το PhARMA Innovation Forum Greece (PIF) και το Σύλλογο Αντι­προ­σώ­πων Φαρ­μα­κευ­τι­κών Ειδών και Ειδι­κο­τή­των (ΣΑΦΕΕ). Παρού­σες ήταν και οι επι­κε­φα­λής του ΕΟΠΥΥ, της Επι­τρο­πής Δια­πραγ­μά­τευ­σης, του ΙΦΕΤ, της Επι­τρο­πής Αξιο­λό­γη­σης, καθώς και ο πρό­ε­δρος της ΕΚΑΠΥ.