ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

Αννα Καραμάνου: «Είναι ευπρόσδεκτος και ανακουφιστικός ο ελληνοτουρκικός διάλογος»

news room 6 λεπτά ανάγνωση
Αννα Καραμάνου
Είναι ευπρόσδεκτος και ανακουφιστικός ο ελληνοτουρκικός διάλογος

ΑΝΝΑ ΚΑΡΑΜΑΝΟΥ

Η συγ­γρα­φέας -πολιτική επι­στή­μο­νας, πρώην ευρω­βου­λευ­τής και εκ των ιστο­ρι­κών προ­έ­δρων της Επι­τρο­πής Δικαιω­μά­των των Γυναι­κών και Ισό­τη­τας των Φύλων του Ευρω­παϊ­κού Κοι­νο­βου­λίου, Άννα Καρα­μά­νου, σε συνέ­ντευξη που παρα­χώ­ρησε στη «δ» σχο­λιά­ζει την πρό­σφατη επί­σκεψη του τούρκου προ­έ­δρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν στην Αθήνα και το νέο κεφά­λαιο των ελλη­νο­τουρ­κι­κών σχέσεων, δηλώ­νο­ντας ότι είναι ευπρόσ­δε­κτος και ανα­κου­φι­στι­κός ο ελλη­νο­τουρ­κι­κός διά­λο­γος σε ήρεμα νερά και με θετική ατζέντα.

Ακο­λου­θεί η συνέ­ντευξη της κυρίας Άννας Καρα­μά­νου ανα­λυ­τικά:

Κυρία Καρα­μά­νου, ποια είναι η άποψή σας για την επί­σκεψη του προ­έ­δρου Ταγίπ Ερντο­γάν στην Ελλάδα; Έχει ανοίξει ένα νέο κεφά­λαιο στις ελλη­νο­τουρ­κι­κές σχέσεις;

Έπειτα από αρκετά χρόνια έντασης, απειλών, αερο­μα­χιών και αντα­γω­νι­σμών για τα εξο­πλι­στικά συστή­ματα τελευ­ταίας τεχνο­λο­γίας, είναι ευπρόσ­δε­κτος και ανα­κου­φι­στι­κός ο ελλη­νο­τουρ­κι­κός διά­λο­γος σε ήρεμα νερά και με θετική ατζέντα. Προ­σω­πικά, χαί­ρο­μαι για την εκφρα­σμένη βούληση των δύο χωρών για συστη­μα­τική οικο­δό­μηση μέτρων εμπι­στο­σύ­νης (ΜΟΕ), ενί­σχυση της συνερ­γα­σίας σε πολλούς τομείς και προ­σπά­θεια επί­λυ­σης των δια­φο­ρών με θετικό άθροι­σμα, δηλαδή προς όφελος και των δύο χωρών, kazan-kazan, όπως λέει και ο Τούρκος πρό­ε­δρος. Ναι, πιστεύω ότι έχει ανοίξει ένα νέο πολύ σημα­ντικό κεφά­λαιο στις ελλη­νο­τουρ­κι­κές σχέσεις.

Πώς σχο­λιά­ζετε συγκε­κρι­μένα την υπο­γραφή της δια­κή­ρυ­ξης περί σχέσεων φιλίας και καλής γει­το­νίας, τη «Δια­κή­ρυξη των Αθηνών», που θέτει ως στόχο να ενι­σχύ­σει τη θετική ατζέντα στις σχέσεις των δύο χωρών;

Τους δύο ηγέτες φαί­νε­ται ότι ενέ­πνευσε το καλό παρά­δειγμα του Ελευ­θε­ρίου Βενι­ζέ­λου και Ισμέτ Ινονού (πρω­θυ­πουρ­γού επί προ­ε­δρίας Κεμάλ Ατα­τούρκ) οι οποίοι το 1930, έπειτα από μακρά περίοδο εχθρό­τη­τας συνήψαν «Σύμφωνο Φιλίας, Ουδε­τε­ρό­τη­τας και Διαι­τη­σίας», που είχε ως απο­τέ­λε­σμα σχέσεις καλής γει­το­νίας Ελλάδας -Τουρκίας μέχρι το 1950, όταν προ­έ­κυψε το Κυπριακό πρό­βλημα. Η «Δια­κή­ρυξη των Αθηνών», είναι ένα αισιό­δοξο κείμενο που μιλάει για ευη­με­ρία και των δύο λαών, πνεύμα καλής θέλησης και συνερ­γα­σίας, σχέσεις καλής γει­το­νίας, κλίμα φιλίας και αμοι­βαίας εμπι­στο­σύ­νης, πνεύμα αλλη­λεγ­γύης, διεθνές δίκαιο, δια­τή­ρηση της διε­θνούς ειρήνης, φιλική συνερ­γα­σία μεταξύ των κρατών, αμοι­βαίο σεβασμό, ειρη­νική συνύ­παρξη, κατα­νό­ηση και επίλυση κάθε δια­φο­ράς με φιλικό τρόπο και ειρη­νικά μέσα, επιτυχή δια­χεί­ριση των διμερών σχέσεων, με ιδιαί­τερη έμφαση στην αποφυγή συγκρου­σια­κών κατα­στά­σεων και δυνη­τι­κής κλι­μά­κω­σης, ενί­σχυση της οικο­νο­μι­κής συνερ­γα­σίας και εμβά­θυνση των δεσμών μεταξύ των λαών. Τι άλλο θέλουμε; Πιστεύω πως πρό­κει­ται για ένα σοβαρό και εξαι­ρε­τικά σημα­ντικό κείμενο δια­κή­ρυ­ξης. Ας ελπί­σουμε πως θα τηρηθεί.

Πιστεύ­ετε ότι έχουν αλλάξει οι τουρ­κι­κές θέσεις σε ό,τι αφορά στις πολυ­συ­ζη­τη­μέ­νες …κόκ­κι­νες γραμμές; Έχουν γίνει υπο­χω­ρή­σεις από την τουρ­κική ή αντί­στοιχα από την ελλη­νική πλευρά προ­κει­μέ­νου να φτά­σουμε σήμερα στην αλλαγή σελίδας στις ελλη­νο­τουρ­κι­κές σχέσεις.

Η θετική ατζέντα, ο διά­λο­γος και οι φιλικές σχέσεις δεν προ­ϋ­πο­θέ­τουν αλλαγή θέσεων ή σύμ­πτωση απόψεων. Προ­φα­νώς η τουρ­κική πλευρά δια­τη­ρεί τις δικές της απόψεις σχετικά με τη διευ­θέ­τηση των όποιων εκκρε­μο­τή­των, όπως ακριβώς και η ελλη­νική πλευρά τις δικές της. Οι υπο­χω­ρή­σεις, επί του παρό­ντος, αφορούν περισ­σό­τερο τη ρητο­ρική των δύο πλευρών και τους κανόνες καλής συμπε­ρι­φο­ράς. Οι συζη­τή­σεις επί των «σκληρών» θεμάτων, που άπτο­νται του Δικαίου της Θάλασ­σας, δεν έχουν καν ξεκι­νή­σει. Θα διε­ξα­χθούν αφού εμπε­δω­θεί κλίμα εμπι­στο­σύ­νης και αμοι­βαίας κατα­νό­η­σης. Άλλωστε, για τις δια­φο­ρές που δεν μπορούν να επι­λυ­θούν μέσω δια­λό­γου και αμοι­βαίων υπο­χω­ρή­σεων, υπάρχει το Διεθνές Δικα­στή­ριο της Χάγης. Κάπως έτσι διευ­θε­τούν τις δια­φο­ρές τους οι πολι­τι­σμέ­νοι λαοί και όχι με πανά­κριβα όπλα, αλλη­λο­σπα­ραγμό και αιμα­το­χυ­σίες.

Πόσο εφικτή είναι τελικά η ευρω­παϊκή προ­ο­πτική της Τουρ­κίας;

Το Ευρω­παϊκό Κοι­νο­βού­λιο με την τελευ­ταία ετήσια έκθεσή του, που εγκρί­θηκε τον περα­σμένο Σεπτέμ­βρη 2023, με 434 ψήφους υπέρ, 18 κατά και 152 αποχές,υπο­στη­ρί­ζει ότι η δια­δι­κα­σία ένταξης στην ΕΕ δεν μπορεί να συνε­χι­στεί υπό τις παρού­σες συν­θή­κες και υπο­δει­κνύει στην ΕΕ και στην Τουρκία να βρουν ένα «παράλ­ληλο και ρεα­λι­στικό πλαίσιο» για τις σχέσεις τους. Η Τουρκία εγκα­λεί­ται κυρίως για παρα­βιά­σεις ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των, δια­κρί­σεις κατά των μειο­νο­τή­των και για χαμηλό βαθμό ευθυ­γράμ­μι­σης της εξω­τε­ρι­κής της πολι­τι­κής με την ΕΕ. Ωστόσο, η ΕΕ χαι­ρε­τί­ζει την φιλο­ξε­νία 4.000.000 προ­σφύ­γων – ο μεγα­λύ­τε­ρος προ­σφυ­γι­κός πλη­θυ­σμός στον κόσμο – στην τουρ­κική επι­κρά­τεια. Προ­σφά­τως, η Τουρκία δείχνει ενδια­φέ­ρον για ανα­ζω­ο­γό­νηση της δια­δι­κα­σίας ένταξης ή οποία ξεκί­νησε το 2005, αφού η Ελλάδα είχε άρει το βέτο κατά της ένταξής της και δια­κό­πηκε το 2018, λόγω επι­δεί­νω­σης του τουρ­κι­κού κράτους δικαίου.

Κατά τη γνώμη μου, με βάση τις συντε­λού­με­νες γεω­πο­λι­τι­κές αλλαγές και την ένταση του αντα­γω­νι­σμού Ανα­το­λής και Δύσης, με την Τουρκία στο μεταίχ­μιο των δύο κόσμων, θα ήταν προς όφελος της ΕΕ και του Δυτικού κόσμου η ένταξή της στην ΕΕ και η κατο­χύ­ρωση της θέσης της στη Δύση. Αυτό ήταν το όνειρο της Τουρ­κίας ήδη από την ύστερη περίοδο της Οθω­μα­νι­κής Αυτο­κρα­το­ρίας και εκφρά­στηκε στη συνέ­χεια από τη φιλο­δυ­τική πολι­τική του ιδρυτή της Τουρ­κι­κής Δημο­κρα­τίας Μου­σταφά Κεμάλ Ατα­τούρκ, πριν από 100 χρόνια (29 Οκτω­βρίου 2023).

Η Τουρκία είναι ιδρυ­τικό μέλος του Συμ­βου­λίου της Ευρώπης, μέλος του ΝΑΤΟ, έχει συνάψει Συμ­φω­νία Σύν­δε­σης από το 1963 & συν­δέ­ε­ται τελω­νειακά με την ΕΕ από το 1995. Η πλήρης ένταξή της στην ΕΕ θα επι­τα­χύ­νει τον εξευ­ρω­παϊ­σμό της σε όλους του τομείς της οικο­νο­μι­κής, πολι­τι­κής, κοι­νω­νι­κής και πολι­τι­σμι­κής ζωής, όπως ακριβώς συνέβη με την ένταξη της Ελλάδας το 1981.

Η ΕΕ θα ενι­σχυ­θεί με μία χώρα με γεω­πο­λι­τικό βάρος, της οποίας η οικο­νο­μία είναι 17η παγκο­σμίως και η 7η μεγα­λύ­τερη της ΕΕ σε κατά κεφαλήν ΑΕΠ. Είναι επίσης η 11η μεγα­λύ­τερη στον κόσμο και η 5η μεγα­λύ­τερη στην Ευρώπη σε αγο­ρα­στική δύναμη (στοι­χεία 2023). Σύμφωνα με το ΔΝΤ, η Τουρκία έχει ένα ανώτερο-μεσαίο εισό­δημα, μικτή αγορά, ανα­δυό­μενη οικο­νο­μία. Κατά τα τελευ­ταία είκοσι χρόνια η Τουρκία εξε­λί­χτηκε σε μία από τις ισχυ­ρό­τε­ρες χώρες του πλανήτη μας. Ο Ερντο­γάν παρέ­λαβε μια χρε­ο­κο­πη­μένη χώρα το 2002 και την απο­γεί­ωσε. Σήμερα συμ­με­τέ­χει στους G20 ενώ το 40% του πλη­θυ­σμού της είναι κάτω των 20 ετών. Προ­φα­νώς, μόνο όφελος θα έχει η ΕΕ, ασφαλώς και η Ελλάδα, από ενδε­χό­μενη ένταξη της Τουρ­κίας στην ΕΕ.

Κυκλο­φό­ρησε πρό­σφατα το νέο σας βιβλίο με τίτλο «100 χρόνια Τουρκία 1923-2023». Έχετε μελε­τή­σει και απο­τυ­πώ­νετε στο βιβλίο αυτό όλη τη δια­δρομή από τη γέννηση και την παρακμή του Ισλάμ μέχρι τη μακρό­χρονη ηγε­μο­νία του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν και τις εκλογές του 2023. Πώς βλέπετε το μέλλον της Τουρ­κίας και των σχέσεων με την Ελλάδα;

Το βιβλίο μου προ­σφέ­ρει έγκυρη γνώση για πολλά θέματα που δεν είναι γνωστά στην Ελλάδα και βοηθάει στην κατα­νό­ηση της ιστο­ρίας, της πολι­τι­κής, της ισλα­μι­κής κουλ­τού­ρας και των πολι­τι­σμι­κών δια­φο­ρών μας με την Τουρκία. Το κεφά­λαιο για την Οθω­μα­νική Αυτο­κρα­το­ρία προ­σφέ­ρει άγνωστη στην Ελλάδα γνώση για τη γένεση και παρακμή της Οθω­μα­νι­κής Αυτο­κρα­το­ρίας, για το γεω­πο­λι­τικό της πλαίσιο, την ιστο­ρική της εξέλιξη, την επε­κτα­τική της πολι­τική, το ρόλο του Ισλάμ, τη θέση των γυναι­κών, την εξουσία των χαρε­μιών, το πολυ­θρη­σκευ­τικό σύστημα, καθώς και την αλλη­λε­πί­δραση με την Ευρώπη, μέχρι τις μεταρ­ρυθ­μί­σεις tanzimat τον 19ο αιώνα και το κίνημα των Νέων Οθω­μα­νών και των Νεό­τουρ­κων. Το βιβλίο μου εξε­τά­ζει επίσης την ίδρυση της Τουρ­κι­κής Δημο­κρα­τίας κατά τα ευρω­παϊκά πρότυπα από τον Μου­σταφά Κεμάλ, τις μεγάλες μεταρ­ρυθ­μί­σεις, την πολι­τική εκκο­σμί­κευ­σης, την προ­σπά­θεια εκδυ­τι­κι­σμού με τα δικαιώ­ματα των γυναι­κών στο επί­κε­ντρο, τον ρόλο της πρώτης κυρίας Latife Ussaki Ατα­τούρκ, το κεμα­λικό πρότυπο της νεω­τε­ρι­κής κοι­νω­νίας, την κλη­ρο­νο­μιά του Κεμα­λι­σμού, την ισλα­μική μετάλ­λαξή του με την ανάδυση του Πολι­τι­κού Ισλάμ, καθώς και τους περιο­ρι­σμούς που επι­βάλ­λει στον εκσυγ­χρο­νι­σμό η συντη­ρη­τική, βαθύ­τατα θρη­σκευό­μενη τουρ­κική κοι­νω­νία. Παρά ταύτα και παρά τα αρνη­τικά δημο­σιεύ­ματα και τις προ­φη­τείες από τις κασ­σάν­δρες των ΜΜΕ περί πλη­θω­ρι­σμού & κατάρ­ρευ­σης της τουρ­κι­κής οικο­νο­μίας, η θέση της Τουρ­κίας συνεχώς ανα­βαθ­μί­ζε­ται διεθνώς, το μέλλον της προ­βλέ­πε­ται ευοίωνο, ενώ η επα­να­προ­σέγ­γιση με την Ελλάδα κομίζει μόνο καλά νέα!

Το βιβλίο μου τελειώ­νει με το μήνυμα των βρα­βείων Ιπεκτσί που παρα­μέ­νει επί­καιρο: “Η απο­κα­τά­σταση σχέσεων φιλίας και συνερ­γα­σίας μεταξύ των λαών της Ελλάδας και της Τουρ­κίας είναι θέμα ζωτικό και επείγον. Με τη γλώσσα της καρδιάς και της απλής λογικής, της τέχνης και της επι­στή­μης, εμείς κι αυτοί, ανώ­νυ­μοι και επώ­νυ­μοι, θα γνω­ρί­σουμε ο ένας τον άλλο, στην προ­σπά­θεια να γίνει η υπόθεση της ειρήνης, υπόθεση των δύο λαών».

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.