Ο υπουργός Πολιτισμού απαντά σε ερώτηση για το Κάστρο Μονολίθου

«Σε απά­ντηση της με αριθμ. πρω­το­κόλ­λου 4362/7-11-2014 ερώ­τη­σης των βου­λευ­τών κ.κ. Δημη­τρίου Γάκη, Γεωρ­γίου Πάντζα, Άννας Χατζη­σο­φιά, Μαρίας Διακάκη και Μάνιας Παπα­δη­μη­τρίου και σύμφωνα με τα στοι­χεία που έθεσαν υπόψη μας οι αρμό­διες Υπη­ρε­σίες μας, σας γνω­ρί­ζουμε τα εξής:

Το βυζα­ντινό κάστρο της Μονο­λί­θου βρί­σκε­ται σε από­κρη­μνο βράχο ύψους 120 μ., με μία μόνο απότομη πρό­σβαση, και επο­πτεύει τμήμα της δυτικής ακτο­γραμ­μής του νησιού σε από­σταση 70χλμ. ΝΔ της πόλης της Ρόδου. Μέρος του­λά­χι­στον του οχυρού περι­βό­λου (+13 στρέμ­ματα) χρο­νο­λο­γεί­ται στην ιππο­το­κρα­τία ενώ στο εσω­τε­ρικό του δια­τη­ρού­νται ναός, στέρνες και άλλες ερει­πω­μέ­νες κατα­σκευές.

Οι λιθο­δο­μές του φρου­ρίου είναι σε κακή κατά­σταση, με πολλές ετοι­μορ­ρο­πίες, και η ιδιο­μορ­φία του εδάφους (ιδιαί­τερα από­κρη­μνο) δυσχε­ραί­νει το έργο της αντι­με­τώ­πι­σης των πολ­λα­πλών προ­βλη­μά­των, όπως και την απο­τύ­πωση/μελέτη- απο­κα­τά­σταση, εφόσον μέρος από τα ικριώ­ματα εργα­σίας θα πρέπει να αγκυ­ρω­θούν στο εσω­τε­ρικό του κάστρου λόγω της απου­σίας ερει­σμά­των εξω­τε­ρικά.

Η πρό­σβαση στο κάστρο είναι δυνατή μόνο με τα πόδια, από μονο­πάτι δια­μορ­φω­μένο κλι­μα­κωτά και εν μέρει λαξευ­μένο στο σκληρό φυσικό βράχο. Το μνημείο δέχεται ικανό αριθμό επι­σκε­πτών κατά την του­ρι­στική περίοδο, τόσο οργα­νω­μέ­νων όσο και ανε­ξάρ­τη­των εκδρο­μέων, λόγω της ελκυ­στι­κής θέσης του και της εξαι­ρε­τι­κής θέας, αν και δεν είναι κατάλ­ληλο για άτομα που δεν δια­θέ­τουν καλή φυσική κατά­σταση και είναι επι­κίν­δυνο για τα παιδιά.

Προ­κει­μέ­νου το μνημείο να κατα­στεί περισ­σό­τερο προ­σβά­σιμο στον επι­σκέ­πτη απαι­τού­νται τα ακό­λουθα:

α) Απο­τύ­πωση και κατα­γραφή της παθο­λο­γίας των λιθο­δο­μών στον περί­με­τρο του κάστρου και στο εσω­τε­ρικό όπου ελλο­χεύ­ουν διάφορα απρό­ο­πτα (ανώμαλο έδαφος, κρυμ­μέ­νες στέρνες κ.ά.)

β) Μελέτη που θα περι­λαμ­βά­νει στε­ρέ­ωση και μερική συμπλή­ρωση των περι­με­τρι­κών λιθο­δο­μών καθώς και απο­κα­τά­σταση του­λά­χι­στον μίας στέρνας για την εξυ­πη­ρέ­τηση των αναγκών νερού για τις υπό­λοι­πες οικο­δο­μι­κές εργα­σίες και

γ) Δια­μόρ­φωση δια­δρο­μών και πρό­σβα­σης που θα μειώ­νουν τον κίνδυνο για τους επι­σκέ­πτες.

Ομοίως, στα άλλα δύο σημα­ντικά κάστρα της ροδια­κής υπαί­θρου, Φέρακλο και Ασκλη­πειό, οι δυσχέ­ρειες που έχουν ως τώρα εμπο­δί­σει την αξιο­ποί­ησή τους δεν έχουν εκλεί­ψει.

Η απο­μα­κρυ­σμένη θέση τους και η κλίμακα των παρεμ­βά­σεων που απαι­τού­νται για τη διάσωση, απο­κα­τά­σταση και την ασφαλή απόδοσή τους στο κοινό απαι­τούν μεγάλης κλί­μα­κας προ­γράμ­ματα με υψηλό κόστος και διάρ­κεια ετών.

Πάντως, στην πρόταση της Υπη­ρε­σίας για τα νέα ΕΣΠΑ περι­λαμ­βά­νε­ται η «Προ­ε­τοι­μα­σία υπο­δο­μής για σωστικά μέτρα και ερευ­νη­τικό πρό­γραμμα για το κάστρο του Φερα­κλού και τους περί αυτό αρχαιο­λο­γι­κούς χώρους», εφόσον το 2013 ολο­κλη­ρώ­θηκε η δια­δι­κα­σία της θεσμο­θέ­τη­σης Ζώνης Προ­στα­σίας Α’ και οριο­θέ­τη­σης Ζώνης Προ­στα­σίας Β’ του αρχαιο­λο­γι­κού χώρου (ΥΠΑΙΘΠΑ/ ΓΔΑΠΚ/ ΔΒΜΑ/ ΤΑΧΜΑΕ/ 83552/41374/ 3004/1366/ 21-5-2013, ΦΕΚ 220/ΑΠΠ/12-6-2013) στο Χαράκι Μαλώνας νήσου Ρόδου, Περι­φε­ρεια­κής Ενό­τη­τας Νοτίου Αιγαίου.

Κατά τις προη­γού­με­νες προ­γραμ­μα­τι­κές περιό­δους, ανα­και­νί­σθη­καν και ανα­βαθ­μί­στη­καν τόσο οι κτη­ρια­κές υπο­δο­μές όσο και οι εκθέ­σεις του Αρχαιο­λο­γι­κού Μου­σείου Ρόδου. Ενδει­κτικά ανα­φέ­ρουμε ότι, σύμφωνα με στοι­χεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ., η επι­σκε­ψι­μό­τητα του συνόλου των μου­σείων της Ρόδου παρου­σί­ασε τον Ιούνιο του 2014 αύξηση κατά 25,4% σε σχέση με αυτή του 2013, γεγονός που απο­δει­κνύει το έργο που επι­τε­λεί­ται στον τομέα του πολι­τι­στι­κού του­ρι­σμού από τις Υπη­ρε­σίες του ΥΠ.ΠΟ.Α.

Σε ό,τι αφορά την αρχαία ακρό­πολη της Ρόδου, η ένταξη της δια­μόρ­φω­σης, ανά­πλα­σης και ανά­δει­ξης του αρχαιο­λο­γι­κού χώρου του λόφου του Μόντε Σμιθ στο πρό­γραμμα ΣΕΣ 2014-2020 έχει προ­τα­θεί ως πρώτη προ­τε­ραιό­τητα.

Στη μεσαιω­νική πόλη της Ρόδου, το 2014-20158 θα απο­δο­θούν στο κοινό τα υπό εξέλιξη έργα της Πανα­γίας του Κάστρου και της απο­κα­τά­στα­σης του κτηρίου που στε­γά­ζει την Κοσμη­τική Συλλογή Ρόδου καθώς και πέντε ακόμα έργα.

Στον προ­γραμ­μα­τι­σμό για τα νέα ΕΣΠΑ (ΣΕΣ), έχουν ήδη περι­λη­φθεί έξι μνημεία ενώ επίσης σχε­διά­ζε­ται πρόταση δια­χεί­ρι­σης των μνη­μείων της μεσαιω­νι­κής πόλης και σύσταση ενιαίας βάσης δεδο­μέ­νων για τα ακίνητα δια­χεί­ρι­σης ΤΑΠΑ.

Η Ρόδος χαρα­κτη­ρί­ζε­ται από ιδιαί­τερα πλούσια και αξιό­λογη μνη­μειακή πολι­τι­στική κλη­ρο­νο­μιά που σημα­το­δο­τεί όλες τις ιστο­ρι­κές περιό­δους του νησιού. Οι Υπη­ρε­σίες του υπουρ­γείου Πολι­τι­σμού και Αθλη­τι­σμού έχουν πραγ­μα­το­ποι­ή­σει τα προη­γού­μενα έτη και υλο­ποιούν στο τρέχον διά­στημα προ­γράμ­ματα και εργα­σίες υψηλής μέρι­μνας για την απο­κα­τά­σταση και την ανά­δειξη μνη­μείων και την καλύ­τερη δυνατή επι­κοι­νω­νία τους με το κοινό.

Σημειώ­νε­ται ότι το υπουρ­γείο κατα­βάλ­λει κάθε δυνατή προ­σπά­θεια και προ­βαί­νει σε ενέρ­γειες για την προ­στα­σία, την ανα­στή­λωση, την αξιο­ποί­ηση και την προβολή των μνη­μείων και των αρχαιο­λο­γι­κών χώρων του κράτους, στο πλαίσιο των δημο­σιο­νο­μι­κών συν­θη­κών που ισχύουν και τις δυνα­τό­τη­τες που απορ­ρέ­ουν από αυτές.

Ο υπουρ­γός

Kωνσταντίνος Tασούλας».