Κατερίνα Εμμανουήλ: «Φιλοδοξούμε να συμβάλλουμε στη διαμόρφωση ενός καλύτερου αύριο, που αξίζει σε κάθε παιδί»

Κυρία Εμμα­νουήλ με απόφαση της Γραμ­μα­τέως Δικαιω­μά­των του Παιδιού, ορι­στή­κατε Συντο­νί­στρια Δικαιω­μά­των του Παιδιού Δωδε­κα­νή­σων στην Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου. Μιλήστε μας για τους επό­με­νους στόχους σας.

Με απόφαση της Γραμ­μα­τέως Δικαιω­μά­των του Παιδιού, κυρίας Μαρίας Καρα­γιάννη, ορί­στηκα τον περα­σμένο Φεβρουά­ριο ως Συντο­νί­στρια της Γραμ­μα­τείας για τα Δωδε­κά­νησα. Θα ήθελα να διευ­κρι­νίσω πως η Γραμ­μα­τεία Δικαιω­μά­των του Παιδιού απο­τε­λεί μια νεο­σύ­στατη Γραμ­μα­τεία της ΝΔ, η οποία δημιουρ­γή­θηκε το 2024 με πρω­το­βου­λία του Πρω­θυ­πουρ­γού και Προ­έ­δρου της ΝΔ Κυριά­κου Μητσο­τάκη, σημα­το­δο­τώ­ντας ότι η προ­στα­σία και η ανά­πτυξη του παιδιού βρί­σκο­νται στο επί­κε­ντρο της κυβερ­νη­τι­κής ατζέ­ντας.

Η στε­λέ­χωση της Γραμ­μα­τείας ακο­λου­θεί τον διοι­κη­τικό χάρτη της χώρας, με έναν συντο­νι­στή ανά περι­φέ­ρεια. Στην Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου ωστόσο, λόγω της γεω­γρα­φι­κής της ιδιαι­τε­ρό­τη­τας και της έκτασης, έχουν οριστεί δύο συντο­νί­στριες: εγώ για τα Δωδε­κά­νησα και η κυρία Ιφι­γέ­νεια Χατζη­γε­ωρ­γίου, με κατα­γωγή και μόνιμη κατοι­κία στην Πάρο, για τις Κυκλά­δες.

Ο βασικός μου στόχος είναι, κατά τη διάρ­κεια της θητείας μου, να επι­σκε­φθώ όσο το δυνατόν περισ­σό­τε­ρες δομές και φορείς που δρα­στη­ριο­ποιού­νται στον τομέα της παι­δι­κής προ­στα­σίας και της προ­ά­σπι­σης των δικαιω­μά­των του παιδιού στα Δωδε­κά­νησα, καθώς ευρύ­τερα ως Γραμ­μα­τεία στο­χεύ­ουμε να λει­τουρ­γούμε ως ο συν­δε­τι­κός κρίκος ανάμεσα στην κοι­νω­νία και την κυβέρ­νηση, ενι­σχύ­ο­ντας με ειση­γη­τικό ρόλο όλους όσοι εργά­ζο­νται καθη­με­ρινά για την ευη­με­ρία και την ασφά­λεια των παιδιών μας.

Μέσα από συνα­ντή­σεις, εθε­λο­ντι­κές δράσεις, δράσεις και εκδη­λώ­σεις ενη­μέ­ρω­σης, φιλο­δο­ξούμε να συμ­βά­λουμε ουσια­στικά — από το δικό μας μετε­ρίζι — στη δια­μόρ­φωση ενός καλύ­τε­ρου αύριο, που αξίζει σε κάθε παιδί.

Ποια θα λέγατε ότι είναι τα μεγα­λύ­τερα προ­βλή­ματα που αντι­με­τω­πί­ζουν τα παιδιά σήμερα στην δική μας περιοχή, που έχει τον χαρα­κτήρα της νησιω­τι­κό­τη­τας;

Η νησιω­τι­κό­τητα απο­τε­λεί ένα από τα βασικά γεω­γρα­φικά χαρα­κτη­ρι­στικά της Ελλάδας, που δια­μορ­φώ­νει σε μεγάλο βαθμό την καθη­με­ρι­νό­τητα των κατοί­κων και φυσικά των παιδιών που μεγα­λώ­νουν σε αυτά. Στα Δωδε­κά­νησά μας, μια περιοχή με πλούσια ιστορία και πολι­τι­σμό, η ζωή στα νησιά προ­σφέ­ρει μονα­δι­κές εμπει­ρίες, αλλά συνο­δεύ­ε­ται και από ιδιαί­τε­ρες προ­κλή­σεις. Τα προ­βλή­ματα που δημιουρ­γού­νται από τη νησιω­τι­κό­τητα δια­φέ­ρουν ανάλογα με το μέγεθος και τις υπο­δο­μές κάθε νησιού.

Ένα από τα βασικά ζητή­ματα είναι η ισότιμη πρό­σβαση στην εκπαί­δευση. Στα μικρό­τερα νησιά, όπως η Τήλος, το Καστε­λό­ριζο ή η Χάλκη, τα σχολεία λει­τουρ­γούν με περιο­ρι­σμένο προ­σω­πικό λόγω της δυνα­μι­κό­τη­τάς τους. Αν και έχουν γίνει σημα­ντικά βήματα από την Κυβέρ­νηση για την ενί­σχυση των νησιω­τι­κών σχο­λείων – όπως η ενσω­μά­τωση ψηφια­κών εργα­λείων, η παροχή εξ απο­στά­σεως εκπαί­δευ­σης και η ενί­σχυση με ανα­πλη­ρω­τές εκπαι­δευ­τι­κούς – οι ιδιαι­τε­ρό­τη­τες των μικρών νησιών εξα­κο­λου­θούν να απαι­τούν στο­χευ­μέ­νες παρεμ­βά­σεις. Στα μεγα­λύ­τερα νησιά, όπως η Ρόδος και η Κως, τα εκπαι­δευ­τικά ιδρύ­ματα είναι φυσικά πιο οργα­νω­μένα, αλλά αντι­με­τω­πί­ζουν προ­βλή­ματα όπως υπε­ρά­ριθμα τμήματα ή καθυ­στε­ρή­σεις σε τοπο­θε­τή­σεις εκπαι­δευ­τι­κών, παρόλο που το ΥΠΑΙΘ διο­ρί­ζει κάθε χρόνο μεγάλο αριθμό μόνιμων και ανα­πλη­ρω­τών εκπαι­δευ­τι­κών.

Επι­πρό­σθετα παρά τις συνε­χό­με­νες κυβερ­νη­τι­κές πρω­το­βου­λίες για την ενί­σχυση των νησιω­τι­κών δομών υγείας, με απο­στο­λές γιατρών, κίνητρα στους για­τρούς για κάλυψη θέσεων σε απο­μα­κρυ­σμέ­νες περιο­χές και υπο­στή­ριξη μέσω τηλεϊ­α­τρι­κής, εξα­κο­λου­θούν να υπάρ­χουν νησιά με ελλεί­ψεις σε βασικές ειδι­κό­τη­τες. Η Πολι­τεία έχει ανα­γνω­ρί­σει αυτές τις ανάγκες και έχει προ­χω­ρή­σει σε βελ­τιώ­σεις, αλλά η συνέ­χιση και επέ­κταση τέτοιων πολι­τι­κών είναι ζωτικής σημα­σίας.

Η περιο­ρι­σμένη κοι­νω­νική ζωή και οι μειω­μέ­νες δυνα­τό­τη­τες για εξω­σχο­λι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες σε μικρό­τερα νησιά απο­τε­λούν μια ακόμα πρό­κληση. Αν και έχουν ξεκι­νή­σει δράσεις για την ανά­πτυξη πολι­τι­στι­κών και αθλη­τι­κών δομών, πολλά παιδιά εξα­κο­λου­θούν να μην έχουν πρό­σβαση σε ευκαι­ρίες που θεω­ρού­νται αυτο­νό­η­τες σε άλλες περιο­χές. Πρω­το­βου­λίες σε συνερ­γα­σία με την Τοπική Αυτο­διοί­κηση και πολι­τι­στι­κούς φορείς μπορούν να ενι­σχύ­σουν αυτή την κατεύ­θυνση.

Επι­πρό­σθετα, η μετα­κί­νηση απο­τε­λεί σταθερό εμπόδιο για πολλές οικο­γέ­νειες. Οι περιο­ρι­σμέ­νες ακτο­πλοϊ­κές και αερο­πο­ρι­κές συν­δέ­σεις, σε συν­δυα­σμό με απρό­βλε­πτες και­ρι­κές συν­θή­κες, επη­ρε­ά­ζουν την καθη­με­ρι­νό­τητα, την εκπαι­δευ­τική και κοι­νω­νική ζωή των παιδιών. Η κυβέρ­νηση έχει επι­χει­ρή­σει να ενι­σχύ­σει την νησιω­τική συγκοι­νω­νία με επι­δο­τού­με­νες γραμμές και προ­γράμ­ματα όπως το Μετα­φο­ρικό Ισο­δύ­ναμο, ωστόσο απαι­τεί­ται διαρκής παρα­κο­λού­θηση και ανα­βάθ­μιση των συν­δέ­σεων.

Τέλος, σημα­ντι­κής ενί­σχυ­σης χρήζουν και οι τοπικές οικο­νο­μίες των νησιών για αυτό η κυβέρ­νηση της ΝΔ έχει εφαρ­μό­σει μέτρα στή­ρι­ξης για την ενί­σχυση των μικρών νησιω­τι­κών οικο­νο­μιών, ωστόσο χρειά­ζο­νται στα­θε­ρές και μακρο­πρό­θε­σμες πολι­τι­κές για να δια­σφα­λι­στεί η κοι­νω­νική συνοχή και η ισότητα ευκαι­ριών για όλα τα παιδιά.

Συνο­ψί­ζο­ντας, τα παιδιά των Δωδε­κα­νή­σων μεγα­λώ­νουν σε ένα όμορφο αλλά απαι­τη­τικό περι­βάλ­λον. Η Κυβέρ­νηση από το 2019 έχει κάνει βήματα προς τη στήριξη των νησιών και των οικο­γε­νειών τους – βήματα που πρέπει να συνε­χι­στούν και να ενι­σχυ­θούν. Ο στόχος πρέπει να είναι ένας: να δια­σφα­λί­σουμε ότι κάθε παιδί, ανε­ξάρ­τητα από τον τόπο δια­μο­νής του, έχει τα ίδια εφόδια και ευκαι­ρίες για ένα ποιο­τικό μέλλον.

Ποιες άλλες πρω­το­βου­λίες και δράσεις περι­λαμ­βά­νει η Γραμ­μα­τεία Δικαιω­μά­των του Παιδιού;

Η Γραμ­μα­τεία Δικαιω­μά­των του Παιδιού, από την πρώτη στιγμή της ίδρυσής της, έχει ανα­πτύ­ξει ένα ευρύ και δυνα­μικό φάσμα δράσεων, με στόχο την ουσια­στική προ­στα­σία και ενδυ­νά­μωση των παιδιών σε κάθε γωνιά της χώρας. Πέρα από τις επι­σκέ­ψεις και τις συνερ­γα­σίες με δομές παι­δι­κής προ­στα­σίας και φορείς της κοι­νω­νίας των πολιτών, που εργά­ζο­νται καθη­με­ρινά για την προ­ά­σπιση των δικαιω­μά­των του παιδιού, η Γραμ­μα­τεία δια­μορ­φώ­νει ειση­γή­σεις και θεσμι­κές προ­τά­σεις που ενι­σχύ­ουν το εθνικό πλαίσιο προ­στα­σίας των ανη­λί­κων.

Οι δράσεις μας υλο­ποιού­νται τόσο σε τοπικό όσο και σε πανελ­λα­δικό επίπεδο. Πρό­σφατα, συμ­βά­λαμε στη συγκέ­ντρωση των “summer kits” για τον οργα­νι­σμό Μαζί για το Παιδί, τα οποία παρα­δό­θη­καν σε παιδιά που φιλο­ξε­νού­νται σε δομές παι­δι­κής προ­στα­σίας. Τα kits περιεί­χαν όλα τα απα­ραί­τητα για την παραλία, ώστε κανένα παιδί να μη στε­ρη­θεί τη χαρά του καλο­και­ριού.

Ιδιαί­τερη αξία είχε η έμπρα­κτη στήριξη της Υφυ­πουρ­γού Κοι­νω­νι­κής Συνοχής και Οικο­γέ­νειας, κυρίας Έλενας Ράπτη, Εθνικής Συντο­νί­στριας για την Πρόληψη και Αντι­με­τώ­πιση της Σεξουα­λι­κής Κακο­ποί­η­σης και Εκμε­τάλ­λευ­σης Ανη­λί­κων και Βου­λευτή Α’ Θεσ­σα­λο­νί­κης. Με την αρωγή της, κάθε backpack περιείχε υλικό από την Καμπά­νια “Ένα στα Πέντε” — είτε ένα παρα­μύθι, είτε ενη­με­ρω­τικό φυλ­λά­διο — ενι­σχύ­ο­ντας την πρόληψη και την ενη­μέ­ρωση με τρόπο φιλικό προς το παιδί.

Παράλ­ληλα, με μεγάλη συγκί­νηση και χαρά, μετά την εκπλή­ρωση της ευχής του μικρού Γιωρ­γάκη, 5 ετών, που πάσχει από τετρα­πά­ρεση, υιο­θε­τή­σαμε και δεύτερη ευχή μέσω του Make-A-Wish Ελλάδος: την ευχή του μικρού Ραφαήλ, 10 ετών, ο οποίος δίνει τη δική του γενναία μάχη με το μυε­λο­βλά­στωμα. Το όνειρό του μικρού Ραφαήλ είναι να επι­σκε­φθεί τη Legoland στη Γερ­μα­νία — και εμείς δεσμευ­τή­καμε να το κάνουμε πραγ­μα­τι­κό­τητα!

Τον Σεπτέμ­βριο λοιπόν, θα διορ­γα­νώ­σουμε φιλαν­θρω­πική εκδή­λωση, καθώς και ψηφιακή καμπά­νια ενί­σχυ­σης, ώστε να χαρί­σουμε στον μικρό Ραφαήλ, όχι απλώς ένα ταξίδι, αλλά μια εμπει­ρία γεμάτη χαρά, ξεγνοια­σιά και ελπίδα.

Τέλος, για την περιοχή μας, προ­γραμ­μα­τί­ζουμε μια σημα­ντική εκδή­λωση αμέσως μετά την ολο­κλή­ρωση της του­ρι­στι­κής περιό­δου, ώστε να εξα­σφα­λί­σουμε τη μέγιστη δυνατή συμ­με­τοχή και προ­σβα­σι­μό­τητα. Στόχος μας είναι η ουσια­στική ενη­μέ­ρωση των γονέων αλλά και των παιδιών για τα δικαιώ­ματά τους. Παράλ­ληλα, θα παρου­σιά­σουμε τα κυβερ­νη­τικά εργα­λεία και τις πολι­τι­κές που έχουν υλο­ποι­η­θεί από το 2019 έως σήμερα για την ενί­σχυση της παι­δι­κής προ­στα­σίας και των ελλη­νι­κών οικο­γε­νειών. Η εκδή­λωση θα έχει ενη­με­ρω­τικό και δια­δρα­στικό χαρα­κτήρα, με τη συμ­με­τοχή ειδικών, εκπρο­σώ­πων φορέων και παι­δα­γω­γών, ώστε να ενι­σχύ­σουμε τη γνώση, την πρόληψη και την ενεργή συμ­με­τοχή των πολιτών. Γιατί η ενη­μέ­ρωση είναι το πρώτο βήμα για την ενδυ­νά­μωση — και κάθε παιδί αξίζει να μεγα­λώ­νει σε ένα περι­βάλ­λον που γνω­ρί­ζει, σέβεται και προ­στα­τεύει τα δικαιώ­ματά του.

Πρό­σφατα επι­σκε­φθή­κατε την κλειστή ελεγ­χό­μενη δομή Λέρου. Περι­γράψτε μας την κατά­σταση και ποιες παρεμ­βά­σεις προ­ω­θείτε σε ανά­λο­γες περι­πτώ­σεις;

Επι­σκέ­φθηκα την Κλειστή Ελεγ­χό­μενη Δομή Λέρου, σε μια προ­σπά­θεια, να δια­πι­στώσω δια ζώσης τις συν­θή­κες φιλο­ξε­νίας και τις δια­δι­κα­σίες προ­στα­σίας των δικαιω­μά­των και δια­σφά­λι­σης των συμ­φε­ρό­ντων, των ανη­λί­κων που φιλο­ξε­νού­νται.

Κατά τη διάρ­κεια της επί­σκε­ψής μου, είχα την ευκαι­ρία να κάνω μια ουσια­στική συζή­τηση με τη Διοι­κή­τρια, κα. Κυπρί­ζο­γλου, για θέματα που άπτο­νται της λει­τουρ­γίας του Κέντρου.

Λίγους μήνες πριν, στη δομή βρι­σκό­ταν πλήθος ασυ­νό­δευ­των ανη­λί­κων που υπε­ρέ­βαινε κατά πολύ τον σχε­δια­ζό­μενο αριθμό. Με δεδο­μένη τη σημα­ντική σε σχέση με πέρυσι, μείωση των μετα­να­στευ­τι­κών ροών, το Κέντρο φιλο­ξε­νεί τη δεδο­μένη στιγμή, 14 ασυ­νό­δευτα ανήλικα (14-17 ετών), ενώ τα ανήλικα που φιλο­ξε­νού­νται μαζί με τις οικο­γέ­νειές τους ξεπερ­νούν τα 250.

Για όλα τα παιδιά προ­σχο­λι­κής ηλικίας λει­τουρ­γεί δημόσιο Νηπια­γω­γείο εντός της Δομής, ενώ τα μεγα­λύ­τερα παιδιά εγγρά­φο­νται στα δημόσια σχολεία του νησιού, ανάλογα με τη βαθμίδα που ανήκουν ηλι­κιακά.

Η Δομή της Λέρου λει­τουρ­γεί ως Κέντρο Υπο­δο­χής και Ταυ­το­ποί­η­σης και δεν απο­τε­λεί Κέντρο φιλο­ξε­νίας, οπότε μόλις ολο­κλη­ρω­θεί η δια­δι­κα­σία ταυ­το­ποί­η­σης, οι μετα­νά­στες μετα­φέ­ρο­νται στην ενδο­χώρα ή στην περί­πτωση που τους απο­δο­θεί διεθνής προ­στα­σία, επι­λέ­γουν οι ίδιοι που θα μείνουν.

Τα ασυ­νό­δευτα ανήλικα μετα­φέ­ρο­νται στα ειδικά Κέντρα φιλο­ξε­νίας ανη­λί­κων ή σε άλλου είδους κατα­λύ­ματα, κατάλ­ληλα για ανή­λι­κους απο­κλει­στικά.

Στο μετα­να­στευ­τικό από το 2020 η Κυβέρ­νηση της ΝΔ πραγ­μα­τικά έχει κάνει άλματα ιδιαί­τερα όσον αφορά στην προ­στα­σία των δικαιω­μά­των τόσο των ασυ­νό­δευ­των ανη­λί­κων, όσο και των ανη­λί­κων που φτάνουν στη χώρα μας με τις οικο­γέ­νειες τους. Το Υπουρ­γείο Μετα­νά­στευ­σης και Ασύλου συνε­χί­ζει να ενι­σχύει τις δομές για ασφαλή, αξιο­πρεπή και ουσια­στική ένταξη των ανη­λί­κων.

Πρό­σφατα βρε­θή­κατε στο πλευρό των παιδιών με ανα­πη­ρίες και των οικο­γε­νειών τους στην Κάλυμνο. Πώς έχουν τα πράγ­ματα εκεί;

Επι­σκέ­φθηκα για ακόμη μία φορά το ΚΔΑΠ ΑμεΑ Καλύ­μνου, σε μια συνά­ντηση με ουσία που μου έδωσε την ευκαι­ρία να δια­πι­στώσω το πολύ­τιμο έργο του Σωμα­τείου Γονέων & Κηδε­μό­νων ΑμεΑ «Ο Άγιος Παντε­λε­ή­μων».

Βρέθηκα στους χώρους του Κέντρου, καθώς και τη νέα Δομή Ημε­ρή­σιας Δια­βί­ω­σης, που ολο­κλη­ρώ­θηκε με δαπάνες της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου. Συζή­τησα με τη νέα πρόεδρο κα. Βαρ­δα­ούλη και τη Γραμ­μα­τέα και κοι­νω­νική λει­τουργό κα. Γαβαλά, για θέματα λει­τουρ­γίας του Κέντρου και ενη­με­ρώ­θηκα για τις ανάγκες και τη δυνα­μική της δομής στην τοπική κοι­νω­νία. Το Κέντρο εξυ­πη­ρε­τεί 25 άτομα σήμερα, ενώ υπάρχει η δυνα­τό­τητα να ωφε­λη­θούν και περισ­σό­τερα.

Σκοπός του Κέντρου είναι η συστη­μα­τική στήριξη των ατόμων με ανα­πη­ρίες και των οικο­γε­νειών τους, μέσω εκπαι­δευ­τι­κών, ψυχο­κοι­νω­νι­κών και δημιουρ­γι­κών δράσεων που ενδυ­να­μώ­νουν και εντάσ­σουν.

Το προ­σω­πικό αξιο­λο­γεί και κατα­γρά­φει τις ανάγκες των παιδιών και των οικο­γε­νειών, συνερ­γά­ζε­ται με τοπι­κούς φορείς και παρέχει εκπαί­δευση σε διάφορα εργα­στή­ρια, όπως Εργα­στή­ρια Υφα­ντι­κής, Αγγειο­πλα­στι­κής, Δια­κο­σμη­τι­κής, Εικα­στι­κής Τέχνης & Χει­ρο­τε­χνίας.

Το ΚΔΑΠ ΑμεΑ Καλύ­μνου «Άγιος Παντε­λε­ή­μων» παρέχει σημα­ντική υπο­στή­ριξη στα παιδιά με ανα­πη­ρία και στις οικο­γέ­νειές τους και λει­τουρ­γεί σταθερά και με υπευ­θυ­νό­τητα, δια­θέ­το­ντας εξει­δι­κευ­μένο προ­σω­πικό και υπο­στη­ρι­κτικό πλαίσιο, παρά τους περιο­ρι­σμέ­νους οικο­νο­μι­κούς πόρους. Συνερ­γα­σίες με την τοπική αυτο­διοί­κηση και δράσεις υπο­στή­ρι­ξης από την κοι­νω­νία φαί­νε­ται να ενι­σχύ­ουν την ποιό­τητα του έργου του.

Ως Γραμ­μα­τεία Δικαιω­μά­των του Παιδιού είμαστε στο πλευρό των παιδιών με ανα­πη­ρίες και των οικο­γε­νειών τους και προ­σπα­θούμε να στε­κό­μα­στε αρωγοί σε κάθε δομή που προ­σφέ­ρει ουσια­στική φρο­ντίδα, προάγει την ισότητα και εξα­σφα­λί­ζει ένα υπο­στη­ρι­κτικό περι­βάλ­λον για κάθε παιδί.