Επιστήμονες και ακαδημαϊκοί για την Αγία Σοφία: «Παραβιάζονται οι αξίες του μεγάλου Μνημείου»

«Το σπου­δαιό­τερο ιστορικό-θρησκευτικό σύμβολο της Ορθο­δο­ξίας και του Βυζα­ντίου, η Αγία Σοφία του Ιου­στι­νια­νού· ένα Μνημείο που ενώνει δια­φο­ρε­τι­κούς πολι­τι­σμούς και θρη­σκείες». «Υψώ­νουμε τη φωνή μας να υπε­ρα­σπι­στούμε τις αξίες της Αγίας Σοφίας του Ιου­στι­νια­νού, ενός μεγάλου Μνη­μείου της παγκό­σμιας πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς, που ενώνει την οικου­μένη και κατα­ξιώ­νει τον άνθρωπο, άνω θρώ­σκο­ντα…». Με την ελπίδα ότι οι φωνές τους θα απο­τε­λέ­σουν μέσο πίεσης και παρα­κα­τα­θήκη για την ανα­τροπή των σχεδίων του Τούρκου προ­έ­δρου Ταγίπ Ερντο­γάν, επι­στή­μο­νες και ακα­δη­μαϊ­κοί σε όλο τον κόσμο που εργά­ζο­νται για την προ­στα­σία της πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς, ενώνουν τη φωνή τους με όλες τις δυνά­μεις της παγκό­σμιας κοι­νό­τη­τας κατά της μετα­τρο­πής της Αγίας Σοφίας σε τζαμί. Χαρα­κτη­ρι­στικά, ο Τούρκος  Ahmet Çakmak, ο οποίος είναι επι­κε­φα­λής της ερευ­νη­τι­κής ομάδας του Πανε­πι­στη­μίου του Princeton για την προ­στα­σία της Αγίας Σοφίας και ομό­τι­μος καθη­γη­τής του ίδιου ΑΕΙ, μαζί με τον πρύτανη του ΕΜΠ κ. Ανδρέα Μπου­ντουβή ήταν οι δύο πρώτοι που υπέ­γρα­ψαν κείμενο-έκκληση για την υπε­ρά­σπιση των αξιών της Αγίας Σοφίας.

«Η Αγία Σοφία απο­τε­λεί κηρυγ­μένο από την UNESCO Μνημείο της παγκό­σμιας πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς. Η δεο­ντο­λο­γία της προ­στα­σίας της παγκό­σμιας πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς απαιτεί τον σεβασμό και την ανά­δειξη των αξιών όλων των ιστο­ρι­κών περιό­δων του μνη­μείου. Η θέσπιση της Αγίας Σοφίας ως μου­σείου, και μάλιστα στο σύνταγμα της σύγ­χρο­νης Τουρ­κίας  το 1934 από τον Ατα­τούρκ, υπο­γράμ­μισε την απόλυτη αυτή επιταγή ανα­γνώ­ρι­σης και δια­τή­ρη­σης των αξιών της παγκό­σμιας κλη­ρο­νο­μιάς. Η ανα­τροπή του καθε­στώ­τος αυτού από τον Τούρκο πρόεδρο Ερντο­γάν και η προ­σπά­θειά του περί μονο­με­ρούς λει­τουρ­γίας της Αγία Σοφίας ως ισλα­μι­κού τεμέ­νους παρα­βιά­ζει όλες τις αξίες του μεγάλου Μνη­μείου που πρέπει να δια­τη­ρη­θούν. Βεβη­λώ­νει τη λει­τουρ­γία του ως Μνη­μείου που ενώνει δια­φο­ρε­τι­κούς πολι­τι­σμούς και θρη­σκείες, όπως εκφρά­στηκε στο σύμφωνο συνερ­γα­σίας μεταξύ του Πανε­πι­στη­μίου του Princeton, του αντι­σει­σμι­κού ινστι­τού­του Kandilli του Πανε­πι­στη­μίου του Βοσπό­ρου και του ΕΜΠ στις 19 Μαρτίου 1994 στην Κων­στα­ντι­νού­πολη για την αντι­σει­σμική προ­στα­σία της Αγίας Σοφίας, την οποία και υπη­ρέ­τησε απο­τε­λε­σμα­τικά κατά τον μεγάλο σεισμό του Αυγού­στου 1999, καθώς και για τον μη κατα­στρο­φικό έλεγχο για την απο­κά­λυψη των ψηφι­δω­τών και για τη συντή­ρησή τους. Παρα­βιά­ζει τη συμ­φω­νία μεταξύ της Ελλη­νι­κής Δημο­κρα­τίας και της Δημο­κρα­τίας της Τουρ­κίας για την επι­στη­μο­νική, τεχνο­λο­γική και πολι­τι­στική συνερ­γα­σία που κυρώ­θηκε από τη Βουλή των Ελλήνων και την τουρ­κική Εθνο­συ­νέ­λευση το 2001, όπου ανα­φέ­ρε­ται στην υπο­δειγ­μα­τική ανά­πτυξή της σε εμβλη­μα­τικά Μνημεία-Μουσεία, όπως η Αγία Σοφία», ανα­φέ­ρει το κείμενο προς συλλογή υπο­γρα­φών που υπο­γρά­φε­ται από την Τώνια Μορο­πού­λου, επι­κε­φα­λής της ερευ­νη­τι­κής ομάδας του ΕΜΠ για την προ­στα­σία της Αγίας Σοφίας.

Οι υπο­γρά­φο­ντες απευ­θύ­νουν έκκληση στον ΟΗΕ και όλους τους διε­θνείς οργα­νι­σμούς, πανε­πι­στή­μια, ερευ­νη­τικά κέντρα και επι­στη­μο­νικά Fora, όπως και η Σύγκλη­τος του Πανε­πι­στη­μίου Αθηνών που ενώνει τη φωνή της με τους πανε­πι­στη­μια­κούς και καλεί την παγκό­σμια πανε­πι­στη­μιακή κοι­νό­τητα να ανα­δεί­ξει τις κατα­στρο­φι­κές συνέ­πειες που θα έχει η συγκε­κρι­μένη διχα­στική πολι­τική απόφαση τόσο στον διάλογο μεταξύ των θρη­σκειών όσο και στη γενι­κό­τερη προ­σπά­θεια δια­πο­λι­τι­σμι­κής κατα­νό­η­σης. «Το ΕΚΠΑ με τη μακρά πορεία του στην προ­στα­σία της πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς, απευ­θύ­νει έκκληση ώστε να δια­σφα­λι­στούν η προ­στα­σία και ο χαρα­κτή­ρας του μνη­μείου του ναού της Αγίας Σοφίας και όλων όσα αυτό εκπρο­σω­πεί στη σύγ­χρονη πολυ­πο­λι­τι­σμική διεθνή πραγ­μα­τι­κό­τητα» λέει η Σύγκλη­τος, και τονίζει: «Από το 1934 ο Ναός της Αγίας Σοφίας λει­τουρ­γεί ως μουσείο, μετά σχετικό διά­ταγμα του Κεμάλ Ατα­τούρκ, δίδο­ντας έτσι τη δυνα­τό­τητα σε αυτό το Μνημείο, ως μουσείο πλέον, να απο­τε­λέ­σει πόλο παγκό­σμιας πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς, που ενώνει πολι­τι­σμούς, μακριά από πολι­τι­κούς και θρη­σκευ­τι­κούς φανα­τι­σμούς που “εργα­λειο­ποιούν” Μνημεία και κατα­πα­τούν διε­θνείς συμ­βά­σεις και κάθε έννοια δικαίου».

Παρέμ­βαση αρχι­τε­κτό­νων

Την παρέμ­βαση των διεθνών θεσμι­κών οργάνων που εκπρο­σω­πούν την κοι­νό­τητα των αρχι­τε­κτό­νων (UIA, CAE, UMAR) ζητεί ο Σύλ­λο­γος Αρχι­τε­κτό­νων Διπλω­μα­τού­χων Ανω­τά­των Σχολών (ΣΑΔΑΣ)-Πανελλήνια Ενωση Αρχι­τε­κτό­νων για το θέμα της Αγίας Σοφίας. Στόχος είναι έτσι «η αντί­δραση να είναι καθο­λική και σε παγκό­σμιο επίπεδο, ενάντια στη βεβή­λωση ενός μνη­μείου, ενός αρχι­τε­κτο­νι­κού αρι­στουρ­γή­μα­τος, εγγε­γραμ­μέ­νου στη Λίστα της Παγκό­σμιας Κλη­ρο­νο­μιάς της UNESCO, που επι­χει­ρεί­ται να κατα­στεί λάφυρο πολι­τι­κής αντι­πα­ρά­θε­σης, ανα­μο­χλεύ­ο­ντας θρη­σκευ­τι­κές και ιδε­ο­λο­γι­κές αξίες για την εξυ­πη­ρέ­τηση άλλων στόχων, δημιουρ­γώ­ντας νέες περι­πέ­τειες στους λαούς της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου και όχι μόνο» όπως λένε οι εκπρό­σω­ποι των αρχι­τε­κτό­νων. Μάλιστα, συντάσ­σο­νται με τη δήλωση της UNESCO για την Αγία Σοφία που επι­ση­μαί­νει την παρα­βί­αση των κανόνων που απορ­ρέ­ουν από τη Σύμβαση Παγκό­σμιας Κλη­ρο­νο­μιάς του 1972.

Πηγή: kathimerini.gr