Σωτήρης Σέρμπος: «Οι ευρωεκλογές είναι κρίσιμες για την στρατηγική κατεύθυνση της Ευρώπης σε μια σειρά από επιμέρους πολιτικές»

Θα ήθελα να ξεκι­νή­σουμε ζητώ­ντας από εσάς ένα πρώτο σχόλιο για τον πόλεμο στην Γάζα. Αν και οι εξε­λί­ξεις τρέχουν με τα δεδο­μένα να αλλά­ζουν καθη­με­ρινά, ποια είναι η δική σας εκτί­μηση;

Εξα­κο­λου­θούμε να βρι­σκό­μα­στε μπροστά σε ένα εξαι­ρε­τικά περί­πλοκο και σύνθετο πρό­βλημα, χωρίς άμεση λύση για την επόμενη μέρα και την στρα­τη­γική εξόδου. Από την μία, το Ισραήλ την 7η Οκτω­βρίου 2023 δέχτηκε μια κτηνώδη τρο­μο­κρα­τική επίθεση από την Χαμάς, ενερ­γο­ποιώ­ντας όλο το αίσθημα ασφά­λειας της χώρας και των πολιτών που τέθηκε εν αμφι­βόλω –ίσως για πρώτη φορά με τόσο βίαιο τρόπο, μετά το Ολο­καύ­τωμα. Αυτή είναι η μία όψη του νομί­σμα­τος.

Η άλλη όψη, είναι πώς θα κατα­φέ­ρουμε να κερ­δί­σουμε τους τρο­μο­κρά­τες και τον ριζο­σπα­στι­σμό –όχι μόνο με στρα­τιω­τικά μέσα που είναι απα­ραί­τητα αυτή την στιγμή, όσον αφορά καθαρά στο κομμάτι των προ­σώ­πων που εμπλέ­κο­νται στην Χαμάς αλλά πώς θα κερ­δη­θεί ένας πόλεμος με πολι­τικά και ιδε­ο­λο­γικά μέσα από την επόμενη μέρα που θα ξανα­μπεί στο τραπέζι η ειρη­νική συνύ­παρξη, μεταξύ Παλαι­στι­νίων και Ισραη­λι­νών (πάντα στο πλαίσιο του πνεύ­μα­τος των σχε­τι­κών απο­φά­σεων του Συμ­βου­λίου Ασφα­λείας του ΟΗΕ). Είναι κάτι πάρα πολύ δύσκολο, γιατί προ­ϋ­πο­θέ­τει ένα ‘άλμα ηγεσίας’ –τόσο από το ίδιο το Ισραήλ, όσο και από τους Παλαι­στί­νιους. Εκεί, υπάρχει μεγάλο κενό για την επόμενη μέρα αλλά και από την ίδια την διεθνή κοι­νό­τητα και τον διεθνή παρά­γο­ντα που θα πρέπει να ανα­λά­βει πολύ περισ­σό­τερο ενερ­γη­τική δράση προς αυτή την κατεύ­θυνση.

Παρα­μένω συγκρα­τη­μένα… απαι­σιό­δο­ξος για το πώς θα φτά­σουμε εκεί. Η μονα­δική ‘όαση’ που υπάρχει σε αυτή την έρημο είναι οι πρω­το­βου­λίες για μεγα­λύ­τερη ροή ανθρω­πι­στι­κής βοή­θειας και ανθρω­πι­στι­κούς δια­δρό­μους, τόσο για την τεχνητή πλατ­φόρμα των Αμε­ρι­κα­νών, όσο με τον πρω­τα­γω­νι­στικό ρόλο που θα δια­δρα­μα­τί­σει η Κύπρος γιατί: πρέπει να βλέ­πουμε μακριά, αλλά αλίμονο αν κινη­θούμε με μια λογική συλ­λο­γι­κής τιμω­ρίας έως και βίαιου εκτο­πι­σμού Παλαι­στι­νίων, που αυτή την στιγμή αντι­με­τω­πί­ζουν μια πρω­τό­γνωρη ανθρω­πι­στική κρίση που περι­λαμ­βά­νει τον κίνδυνο εξά­πλω­σης επι­δη­μιών, μολυ­σμα­τι­κών ασθε­νειών κ.λπ. Αντι­λαμ­βά­νε­στε τι σημαί­νει αυτό για όλους μας, για την Δύση, που οργα­νικό μέλος της απο­τε­λεί και η Ελλάδα.

Μην ξεχνάμε και την πολι­τική μοίρα του Νετα­νιά­χου, ο οποίος κου­βα­λάει πολύ μεγάλο μερίδιο ευθύνης για το πώς φτάσαμε εδώ.

Έχει επι­βα­ρύ­νει ακόμη, ένα κομμάτι του εκλο­γι­κού σώματος στις ΗΠΑ, την αρι­στερή πτέρυγα των Δημο­κρα­τι­κών, κοι­νό­τη­τες Αράβων στην Αμερική που ασκούν κριτική στον Μπάι­ντεν και την ίδια στιγμή η Ευρώπη, όπου το Μεσα­να­το­λικό πάντα μας δίχαζε και δεν μπο­ρού­σαμε να βρούμε έναν μέγιστο κοινό παρο­νο­μα­στή. Το λέω διότι η γεω­γρα­φία είναι ένας κρί­σι­μος παρά­γο­ντας, που θα βρούμε μπροστά μας ως Ευρω­παίοι. Ασφαλώς το πρώτο μέλημα είναι η αποφυγή μετα­να­στευ­τι­κών ροών προς την Αίγυπτο και αυτό είναι το στοί­χημα για την επόμενη μέρα. Ένα τεστ ηγεσίας για όλες τις πλευρές –αλλά δυστυ­χώς, ακόμη δεν υπάρχει μια στρα­τη­γική εξόδου.

Να περά­σουμε στην παρου­σία της Ελλάδας στην Ερυθρά Θάλασσα με την φρεγάτα ΥΔΡΑ. Επειδή εγεί­ρο­νται ερω­τη­μα­τικά, θα ήθελα το σχόλιό σας. Η Ελλάδα μπορεί να πρω­τα­γω­νι­στή­σει στην προ­στα­σία της ελεύ­θε­ρης ναυ­σι­πλο­ΐας στην περιοχή αυτή;

Απο­λύ­τως! Η Ελλάδα πρέπει να έχει στρα­τιω­τικό απο­τύ­πωμα σε αυτή την επι­χεί­ρηση της Ε.Ε. που λει­τουρ­γεί και συμπλη­ρω­μα­τικά προς την αμε­ρι­κα­νική πρω­το­βου­λία για τους εξής βασι­κούς λόγους:

1. Είναι ένα κρίσιμο πέρασμα για την διεθνή ναυ­σι­πλοΐα. Η Ελλάδα έχει έναν παγκό­σμιο ρόλο σε αυτό το σκέλος, άρα και της ασφά­λειας των παγκό­σμιων δια­δρο­μών.

Το να κάνει ένα πλοίο τον περί­πλου της Αφρικής, πέρα από μεγα­λύ­τερο μετα­φο­ρικό κόστος που θα φτάσει μέχρι την τσέπη μας, περι­λαμ­βά­νει ήδη, απώλεια εσόδων για το λιμάνι του Πειραιά με ό,τι αυτό συνε­πά­γε­ται και για τα λοιπά λιμάνια.

2. Η Αίγυ­πτος χάνει πάρα πολλά έσοδα από την Διώρυγα του Σουέζ –πράγμα που επι­βα­ρύ­νει πολύ την οικο­νο­μία της. Για εμάς, είναι κρί­σι­μος παρά­γο­ντας περι­φε­ρεια­κής δύναμης και γι αυτό έχουμε επεν­δύ­σει στρα­τη­γικά σε αυτή την σχέση.

3. Η Τουρκία, με μια σειρά άλλων συμ­φω­νιών, θέλει να έχει απο­τύ­πωμα στο μέλλον κι εκεί, στην Ερυθρά Θάλασσα.

Αυτή την στιγμή είμαστε μαζί με μια ομάδα κρατών – μελών που βλέ­πουμε την επόμενη μέρα (τον ρόλο της Ελλάδας και της Ευρώπης) και θα σας πω κάτι ακόμη: η αλλη­λεγ­γύη παρα­μέ­νει και νόμιμα εξαρ­γυ­ρώ­σιμο στην διεθνή πολι­τική. Αυτό που προ­σφέ­ρουμε τώρα, αργό­τερα ίσως μας είναι χρήσιμο για μια σειρά ζητη­μά­των όπως η εθνική μας ασφά­λεια.

Να σας ρωτήσω για την υπόθεση του Φρέντη Μπελέρη. Πώς βλέπετε τους χει­ρι­σμούς του Έντι Ράμα; Θα επη­ρε­ά­σουν τις διμε­ρείς μας σχέσεις με την Αλβανία; Ακού­σαμε και την δήλωση του Κ. Μητσο­τάκη.

Παρά το γεγονός πως η ελλη­νική διπλω­μα­τία έδωσε αρκετό χρόνο στον Αλβανό πρω­θυ­πουργό, εκείνος φαί­νε­ται πως υπο­τί­μησε την σημασία του ζητή­μα­τος –όχι μόνον για την Ελλάδα. Δεν είναι μόνον ένα διμερές ζήτημα. Αφορά και στο μέλλον της εθνικής μειο­νό­τη­τας που έχουμε αυτή την στιγμή στην Αλβανία, τον πυρήνα του κράτους δικαίου, των ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των, για μια χώρα που θέλει να έχει ευρω­παϊκή προ­ο­πτική. Η Ελλάδα έχει στη­ρί­ξει την Αλβανία σε αυτό και αν δεν κάνει κάποια πράγ­ματα, θα είναι εις βάρος της. Το μόνο σίγουρο είναι ότι δεν προχωρά η εντα­ξιακή δια­δι­κα­σία.

Για να κλεί­σουμε. Είναι σημα­ντι­κές και κρί­σι­μες οι επι­κεί­με­νες ευρω­ε­κλο­γές; Τα κόμματα της αντι­πο­λί­τευ­σης έχουν προσ­δώ­σει ιδιαί­τερη βαρύ­τητα στα απο­τε­λέ­σματα.

Οι συγκε­κρι­μέ­νες εκλογές είναι εξαι­ρε­τικά σημα­ντι­κές –όχι μόνο για την δική μας χώρα, αλλά συνο­λικά, για την επόμενη μέρα της Ευρώπης και τα κράτη – μέλη που την απαρ­τί­ζουν. Επίσης είναι κρί­σι­μες για την στρα­τη­γική της κατεύ­θυνση σε μια σειρά από επι­μέ­ρους πολι­τι­κές (από την μετα­νά­στευση, το κλίμα έως την βιο­μη­χα­νία, την ενέρ­γεια και το εμπόριο –με ειδικό κεφά­λαιο την ευρω­παϊκή άμυνα).

Οι πολίτες θεωρούν ότι οι ευρω­ε­κλο­γές είναι δευ­τε­ρεύ­ου­σας ή τρι­τεύ­ου­σας σημα­σίας. Για την Ελλάδα όμως, υπάρχει μια αλλαγή μετρή­σιμη και ουσια­στική. Το ζητού­μενο είναι πώς θα ενι­σχύ­σουμε και το εθνικό μας απο­τύ­πωμα, συνο­λικά σε αυτό που λέγεται ‘ευρω­παϊκή διακυβέρνηση’. Ο κόσμος έχει αλλάξει, εμείς έχουμε ήδη αλλάξει, άρα τώρα πρέπει να δούμε τι πρέπει να κάνει η Ευρώπη τις επό­με­νες δύο πεντα­ε­τίες. Αυτό που λείπει από τον μέσο Ευρω­παίο και αξιο­ποιούν αυτό το κενό οι λαϊ­κι­στές (από όπου κι αν προ­έρ­χο­νται) είναι το θετικό αφήγημα.

Όλοι τρέ­φο­νται από τις απο­τυ­χίες της Ευρώπης, όπου δεν έχει φέρει τόσο ουσια­στικά απο­τε­λέ­σματα. Άρα πρέπει να διεκ­δι­κη­θεί ξανά, ένα θετικό αφήγημα απέ­να­ντι στους λαούς της Ευρώπης σε μια κοι­νω­νική νομι­μο­ποί­ηση η οποία σε ένα βαθμό, έχει χαθεί, μιλώ­ντας με τόλμη για όλα τα ζητή­ματα.

Θα πρέπει να επι­κοι­νω­νη­θεί σωστά ενόψει των ευρω­ε­κλο­γών, διότι ο κόσμος, πράγ­ματι θεωρεί ότι δεν υπάρχει δια­κύ­βευμα ή ότι είναι μια πρόβα τζε­νε­ράλε σφυγ­μο­μέ­τρη­σης όλων των κομ­μά­των. Αυτό, δεν ισχύει και η Ελλάδα έχει τις δυνα­τό­τη­τες να βρεθεί στην πρώτη γραμμή για την προ­στα­σία και την συνοχή των ευρω­παϊ­κών κοι­νω­νιών.