Σημαντικός στις ΗΠΑ ο ρόλος των δωδεκανησιακών παροικιακών σωματείων

Συ­νέ­ντευ­ξη στη

Μαίρη Φώτη

Η Αδα­μα­ντία Μαρή, τε­λειώ­νο­ντας το Λύ­κειο στη Λέρο, απο­φά­σι­σε να συ­νε­χί­σει τις σπου­δές της στην Αμε­ρι­κή και να επι­στρέ­ψει στην πα­τρί­δα για να ανοί­ξει το με­γά­λο κε­φά­λαιο της ενή­λι­κης ζωής της με εφό­διο τα πτυ­χία της… Αλλά δεν επέ­στρε­ψε, η Νέα Υόρκη έγινε τε­λι­κά η νέα της πα­τρί­δα.

Η αγάπη της για τη Λέρο και η νο­σταλ­γία της για όσα χρειά­στη­κε να αφή­σει πίσω στην Ελ­λά­δα, την οδή­γη­σαν να ασχο­λη­θεί με τους Πα­ροι­κια­κούς Δω­δε­κα­νη­σια­κούς Συλ­λό­γους της Αμε­ρι­κής, ξε­κι­νώ­ντας από τον Σύλ­λο­γο της Λέρου, συ­νε­χί­ζο­ντας στη Δω­δε­κα­νη­σια­κή Νε­ο­λαία και φτά­νο­ντας μέχρι την Ομο­σπον­δία Δω­δε­κα­νη­σια­κών Σω­μα­τεί­ων Αμε­ρι­κής της οποί­ας σή­με­ρα είναι γε­νι­κή γραμ­μα­τέ­ας.

Στην συ­νέ­ντευ­ξή της στην «δ» η Αδα­μα­ντία Μαρή, μιλά για το έργο της Ομο­σπον­δί­ας, την προ­σπά­θεια να δια­τη­ρη­θούν ζω­ντα­νοί και ισχυ­ροί οι δε­σμοί με τα Δω­δε­κά­νη­σα και την Ελ­λά­δα γε­νι­κό­τε­ρα αλλά και για τον ση­μα­ντι­κό ρόλο των πα­ροι­κια­κών σω­μα­τεί­ων, στην υπο­δο­χή και προ­σαρ­μο­γή των νε­ο­με­τα­να­στών που φτά­νουν από τα νησιά μας στην Αμε­ρι­κή.

• Αδα­μα­ντία, να ξε­κι­νή­σου­με την συ­νέ­ντευ­ξη από την ίδρυ­ση της Ομο­σπον­δί­ας Δω­δε­κα­νη­σια­κών Σω­μα­τεί­ων Αμε­ρι­κής. Πότε ιδρύ­θη­κε και για ποιο σκοπό;

Η Ομο­σπον­δία Δω­δε­κα­νη­σια­κών Σω­μα­τεί­ων Αμε­ρι­κής ιδρύ­θη­κε στις 26 Μαρ­τί­ου του 1951 με σκοπό την ανά­πτυ­ξη παν­δω­δε­κα­νη­σια­κής συ­νει­δή­σε­ως με­τα­ξύ των μελών των δω­δε­κα­νη­σια­κών συλ­λό­γων της Αμε­ρι­κής και την συ­νερ­γα­σία με­τα­ξύ όλων των Δω­δε­κα­νη­σί­ων για κοι­νω­νι­κούς, πα­τριω­τι­κούς και εκ­παι­δευ­τι­κούς σκο­πούς. Όλα αυτά πα­ράλ­λη­λα με την ενί­σχυ­ση και πε­ρι­φρού­ρη­ση των δω­δε­κα­νη­σια­κών συμ­φε­ρό­ντων στην Αμε­ρι­κή και στην Ελ­λά­δα, όπως επί­σης και την συν­δρο­μή σε φι­λαν­θρω­πι­κούς σκο­πούς σε Ελ­λά­δα και Αμε­ρι­κή. Φυ­σι­κά κατά την διάρ­κεια της πα­ρου­σί­ας της και ανα­λό­γως των ανα­γκών της επο­χής, υπήρ­ξαν και υπάρ­χουν επι­πρό­σθε­τοι λόγοι και σκο­ποί ύπαρ­ξης.

• Πά­ντως πα­ρα­μέ­νει εξαι­ρε­τι­κά ενερ­γή ως φο­ρέ­ας, διορ­γα­νώ­νο­ντας εκ­δη­λώ­σεις, ανα­λαμ­βά­νο­ντας πρω­το­βου­λί­ες… Πρό­σφα­τα διορ­γα­νώ­σα­τε και μια με­γά­λη εκ­δή­λω­ση για την επέ­τειο της Εν­σω­μά­τω­σης της Δω­δε­κα­νή­σου και μά­λι­στα συμ­με­τεί­χαν αρ­κε­τά σω­μα­τεία των νη­σιών μας.

Ναι, είναι αλή­θεια… Η εκ­δή­λω­ση ση­μεί­ω­σε επι­τυ­χία και έδω­σαν το «παρών» αρ­κε­τοί Δω­δε­κα­νή­σιοι. Ωστό­σο, κατά τη διάρ­κεια του χρό­νου προ­σπα­θού­με να κρα­τά­με επαφή και να εί­μα­στε σε συ­νερ­γα­σία και με άλ­λους συλ­λό­γους -όχι μόνο Δω­δε­κα­νη­σια­κούς- για αυτό και εί­μα­στε μέλη στην Ομο­σπον­δία Ελ­λη­νι­κών Σω­μα­τεί­ων Αμε­ρι­κής. Διορ­γα­νώ­νου­με την κοπή της Βα­σι­λό­πι­τας και το χορό μας, ενώ θα εί­μα­στε «παρών» και στην πα­ρέ­λα­ση για την εθνι­κή επέ­τειο της 25ης Μαρ­τί­ου 1821- η οποία φέτος θα γιορ­τα­στεί εδώ στην Αμε­ρι­κή στις 14 Απρι­λί­ου. Για εμάς αλλά και για τους ομο­γε­νείς της Νέας Υόρ­κης, όπως και άλλων πε­ριο­χών της Αμε­ρι­κής, κο­ρυ­φαία και μα­ζι­κή εκ­δή­λω­ση είναι αυτή της Εν­σω­μά­τω­σης που φέτος πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε την Κυ­ρια­κή 10 Μαρ­τί­ου. Με­γά­λο ρόλο στην εκ­δή­λω­ση αυτή, όπως και σε όλες τις άλλες, δια­δρα­μα­τί­ζει η Δω­δε­κα­νη­σια­κή Νε­ο­λαία με το χο­ρευ­τι­κό της, τις απαγ­γε­λί­ες ποι­η­μά­των, τα τρα­γού­δια αλλά και με τους μου­σι­κούς της. Φυ­σι­κά έχου­με και τα χο­ρευ­τι­κά των άλλων Δω­δε­κα­νη­σια­κών συλ­λό­γων που δί­νουν μια νότα υπε­ρη­φά­νειας και ελ­πί­δας για το μέλ­λον της Δω­δε­κα­νη­σια­κής πα­ροι­κί­ας εδώ στην Αμε­ρι­κή. Και ο φε­τι­νός εορ­τα­σμός της Εν­σω­μά­τω­σης στέ­φθη­κε με με­γά­λη επι­τυ­χία. Η πα­ρου­σία το­πι­κών πο­λι­τι­κών προ­σώ­πων και εκ­προ­σώ­πων της Εκ­κλη­σί­ας μας, μας δίνει θάρ­ρος και μας τιμά ιδιαί­τε­ρα. Όλοι μαζί ζή­σα­με νοερά τα ιστο­ρι­κά γε­γο­νό­τα της επο­χής και μνη­μο­νεύ­σα­με αυ­τούς που αγω­νί­στη­καν για την ένωση με την μη­τέ­ρα Ελ­λά­δα. Γιατί όπως ανέ­φε­ρε και στο λόγο της η πρό­ε­δρος της Δω­δε­κα­νη­σια­κής Ομο­σπον­δί­ας, «η ιστο­ρι­κή μνήμη είναι κρί­σι­μη για την δια­τή­ρη­ση του Ελ­λη­νι­κού έθνους…»

• Εσύ πώς ασχο­λή­θη­κες με την Ομο­σπον­δία, τι ήταν εκεί­νο που σε πα­ρα­κί­νη­σε;

-Ερ­χό­με­νη στην Νέα Υόρκη και μετά από την πε­ρί­ο­δο προ­σαρ­μο­γής στα και­νού­ρια δε­δο­μέ­να αφή­νο­ντας πίσω την Ελ­λά­δα, ήρθα σε επαφή με τον σύλ­λο­γο της Λέρου-από όπου και κα­τά­γο­μαι. Έγινα μέλος και γραμ­μα­τέ­ας και από εκεί «γνώ­ρι­σα» την Δω­δε­κα­νη­σια­κή Νε­ο­λαία και υπήρ­ξα πρό­ε­δρός της και γραμ­μα­τέ­ας. Στην Ομο­σπον­δία Δω­δε­κα­νη­σια­κών Σω­μα­τεί­ων Αμε­ρι­κής είμαι τώρα γε­νι­κή γραμ­μα­τέ­ας, αξί­ω­μα που είχα και σε προη­γού­με­να προ­ε­δρεία της Ομο­σπον­δί­ας κατά και­ρούς.

• Νέοι άν­θρω­ποι αλλά και νε­ο­με­τα­νά­στες, που φα­ντά­ζο­μαι θα είναι αρ­κε­τοί στα τε­λευ­ταία χρό­νια, είναι πρό­θυ­μοι να ασχο­λη­θούν με τους Δω­δε­κα­νη­σια­κούς Συλ­λό­γους και γί­νουν μέρος αυτής της με­γά­λης προ­σπά­θειας;

Πραγ­μα­τι­κά, στα τε­λευ­ταία χρό­νια πα­ρα­τη­ρεί­ται ένα νέο κύμα με­τα­νά­στευ­σης από την Ελ­λά­δα μας… Υπάρ­χουν ανά­με­σά τους Δω­δε­κα­νή­σιοι που ασχο­λού­νται με τους συλ­λό­γους μας. Ένας από τους στό­χους της Ομο­σπον­δί­ας είναι να αγκα­λιά­σει τους συ­μπο­λί­τες μας και να τους βοη­θή­σει στο και­νού­ριο τους ξε­κί­νη­μα, όσο μπο­ρεί. Είναι ση­μα­ντι­κό όσοι έρ­χο­νται εδώ για να αρ­χί­σουν ξανά από την αρχή τη ζωή τους, να ξέ­ρουν ότι υπάρ­χουν συ­μπα­τριώ­τες πρό­θυ­μοι να τους βοη­θή­σουν και να τους στη­ρί­ξουν στο νέο τους ξε­κί­νη­μα.

• Ποια είναι τα προ­βλή­μα­τα που αντι­με­τω­πί­ζε­τε ως Ομο­σπον­δία;

Κατά δια­στή­μα­τα υπάρ­χουν προ­βλή­μα­τα, όπως συμ­βαί­νει εξάλ­λου και σε κάθε άλλη Ομο­σπον­δία που έχει στο “σώμα” της δια­φο­ρε­τι­κούς συλ­λό­γους. Με γνώ­μο­να όμως το κοινό συμ­φέ­ρον και το καλό όλων των συλ­λό­γων μας, πάντα νικά η λο­γι­κή και η αγάπη για τον τόπο μας… Είναι φυ­σι­κό να υπάρ­χουν οι αντιρ­ρή­σεις και οι δια­φο­ρε­τι­κές γνώ­μες. Το παλιό με το νέο, η πα­ρά­δο­ση με την πρό­ο­δο, έρ­χο­νται αντι­μέ­τω­πες κυ­ρί­ως με άτομα δεύ­τε­ρης και τρί­της γε­νιάς Δω­δε­κα­νη­σί­ων. Βρί­σκε­ται όμως πάντα τρό­πος συ­νεν­νό­η­σης και συ­νε­χί­ζου­με το έργο μας και την προ­σπά­θειά μας, για τους νέους για τα νησιά μας και την πα­τρί­δα…

• Οι Δω­δε­κα­νή­σιοι γε­νι­κά βρί­σκε­στε με­τα­ξύ σας, έχετε αυτή την ανά­γκη;

Ναι βε­βαί­ως, όσο μπο­ρού­με βρι­σκό­μα­στε… Είναι πραγ­μα­τι­κά πε­ρί­ερ­γο πως παρά τις δια­φω­νί­ες και αντιρ­ρή­σεις, γε­μί­ζουν οι αί­θου­σες στους χο­ρούς και στις εκ­δη­λώ­σεις των Δω­δε­κα­νη­σια­κών συλ­λό­γων. Η ανά­γκη μας για επι­κοι­νω­νία και για ανταλ­λα­γή νέων φαί­νε­ται ότι τε­λι­κά νι­κά­ει και όλες οι Δω­δε­κα­νη­σια­κές εκ­δη­λώ­σεις είναι πάντα επι­τυ­χείς.

• Εσύ πώς βρέ­θη­κες στην Αμε­ρι­κή;

Εγώ ήρθα στην Νέα Υόρκη για σπου­δές, μετά την απο­φοί­τη­σή μου από το Γε­νι­κό Λύ­κειο της Λέρου. Οι αδελ­φές μου ήταν ήδη εδώ και το γε­γο­νός ότι υπήρ­χαν και συγ­γε­νείς, ήταν ακόμα ένα θε­τι­κό στοι­χείο στην από­φα­ση για να κάνω αυτό το τα­ξί­δι. Ετσι ήρθα εδώ, όπου τε­λεί­ω­σα Πο­λι­τι­κές Επι­στή­μες και Μέσα Μα­ζι­κής Ενη­μέ­ρω­σης, με δεύ­τε­ρο πτυ­χίο σε Βυ­ζα­ντι­νές και Ελ­λη­νι­κές Σπου­δές. Οι σπου­δές, η ερ­γα­σία, οι σύλ­λο­γοι ήταν «σύ­ντρο­φοι» σε μια δια­φο­ρε­τι­κή ζωή… σε μια με­γα­λού­πο­λη με δια­φο­ρε­τι­κούς ρυθ­μούς και τρόπο ζωής. Σκο­πός πάντα η επι­στρο­φή στο νησί… αλλά η ζωή τα έφερε δια­φο­ρε­τι­κά και είμαι ακόμα εδώ. Με την οι­κο­γέ­νειά μου και με το μυαλό και την καρ­διά μου πάντα στην πα­τρί­δα…

• Μιας και ανα­φέ­ρε­σαι στην πα­τρί­δα, τι είναι εκεί­νο που σου λεί­πει πε­ρισ­σό­τε­ρο;

Τι είναι εκεί­νο που μου λεί­πει από την πα­τρί­δα…; Μα η ίδια η πα­τρί­δα, το σπίτι μου, το νησί μου, η γει­το­νιά, η πλα­τεία, η θά­λασ­σα, οι παι­δι­κοί φίλοι, τα βιώ­μα­τα από Πάσχα, Χρι­στού­γεν­να, Απο­κριές, πα­ρε­λά­σεις σχο­λι­κές γιορ­τές…. Όλα μού λεί­πουν!

• Ερ­χε­στε τα­κτι­κά στην Ελ­λά­δα;

Προ­σπα­θώ κάθε κα­λο­καί­ρι να είμαι στη Λέρο… όχι μόνο για μένα αλλά και για την οι­κο­γέ­νειά μου. Η δια­μο­νή μας στο νησί είναι πάντα συ­ναι­σθη­μα­τι­κά φορ­τι­σμέ­νη αλλά μας δίνει και δύ­να­μη μέχρι την επό­με­νη φορά…

• Στους αν­θρώ­πους που σκέ­φτο­νται να με­τα­κο­μί­σουν στην Αμε­ρι­κή ανα­ζη­τώ­ντας ένα κα­λύ­τε­ρο μέλ­λον, και δεν είναι λίγοι, τι θα έλε­γες, τι θα τους συμ­βού­λευ­ες;

Για αυ­τούς που σκέ­φτο­νται να με­τα­κο­μί­σουν θα έλεγα ότι θα πρέ­πει να το σκε­φτούν καλά και να είναι έτοι­μοι για υπο­χω­ρή­σεις και για συμ­βι­βα­σμούς, ώστε να μπο­ρέ­σουν να δη­μιουρ­γή­σουν εδώ κάτι. Η ζωή εδώ δεν μοιά­ζει κα­θό­λου με αυτή στην Ελ­λά­δα… Και πρέ­πει να έχουν στο μυαλό τους… ότι κάθε αρχή και δύ­σκο­λη. Με πίστη, υπο­μο­νή και δύ­να­μη όμως όλα γί­νο­νται!