DW: Πρόβλημα στην Ελλάδα εάν αποτύχει η προσφυγική συμφωνία-Να εφαρμοστεί το ολλανδικό μοντέλο

Δύο χρόνια μετά την εφαρ­μογή της συμ­φω­νίας ΕΕ-Τουρκίας ο εμπνευ­στής της ζητά επί­σπευση της δια­δι­κα­σίας χορή­γη­σης ασύλου στα ελλη­νικά νησιά. «Απα­ρά­δε­κτες οι συν­θή­κες δια­μο­νής στα ελλη­νικά hot spot», επι­ση­μαί­νει.

H προ­σφυ­γική συμ­φω­νία (ή «κοινή δήλωση» όπως απο­κα­λεί­ται επίσημα) ΕΕ – Τουρ­κίας μπήκε σε εφαρ­μογή τέτοιες ημέρες πριν από δύο χρόνια. Εμπνευ­στής της ήταν ο Αυστρια­κός Γκέ­ραλντ Κνάους και αφορμή ο τρα­γι­κός πνιγμός του μικρού προ­σφυ­γό­που­λου Αϊλάν στις τουρ­κι­κές ακτές. Σήμερα, ο Κνάους βλέπει την όλη κατά­σταση πιο προ­σγειω­μένα. Ναι μεν μειώ­θηκε θεα­μα­τικά ο αριθμός των προ­σφύ­γων μέσω του Αιγαίου, αλλά στο μεταξύ σημειώ­νε­ται και πάλι αύξηση, ενώ οι συν­θή­κες δια­βί­ω­σης στα hot spot  των ελλη­νι­κών νησιών είναι «απα­ρά­δε­κτες», όπως σημειώ­νει, κάτι που θέτει σε κίνδυνο ολό­κληρη τη συμ­φω­νία.

«Να εφαρ­μο­στεί το ολλαν­δικό μοντέλο»

«Υπάρχει καθυ­στέ­ρηση στη δια­δι­κα­σία χορή­γη­σης ασύλου στην Ελλάδα» λέει. «Δεν υπάρ­χουν μηχα­νι­σμοί ελέγχου, που θα επέ­τρε­παν στις ελλη­νι­κές αρχές να επα­να­προ­ω­θή­σουν στην Τουρκία περισ­σό­τε­ρους πρό­σφυ­γες. Τον Μάρτιο του 2016, για παρά­δειγμα, ήταν 70 τέτοιες περι­πτώ­σεις, όταν πριν τη συμ­φω­νία ήταν πολύ περισ­σό­τε­ρες. Γιατί συμ­βαί­νει αυτό; Διότι σήμερα στα ελλη­νικά νησιά του Αιγαίου μπορούν να ζήσουν σε ανθρώ­πι­νες συν­θή­κες 6.000 πρό­σφυ­γες. Αλλά όταν έρχο­νται 3.000 πρό­σφυ­γες κάθε μέρα, αυτό σημαί­νει πρα­κτικά ότι μέσα σε δύο μήνες θα πρέπει να απο­φα­σι­στεί, ποιος μπορεί να μείνει στην ΕΕ και ποιος όχι. Στην πραγ­μα­τι­κό­τητα οι δευ­τε­ρο­βάθ­μιες επι­τρο­πές, στις οποίες προ­σφεύ­γουν οι πρό­σφυ­γες ενα­ντίον της πρω­τό­δι­κης από­φα­σης, μπορούν να απο­φα­σί­σουν μόνο για 100 τέτοιες περι­πτώ­σεις το μήνα. Το απο­τέ­λε­σμα είναι να στα­μα­τούν οι επα­να­προ­ω­θή­σεις. Εκτός ενός μικρού αριθμού προ­σφύ­γων, που λόγω των απάν­θρω­πων συν­θη­κών δια­βί­ω­σης εγκα­τα­λεί­πουν τις προ­σπά­θειες επα­νε­ξέ­τα­σης των αιτή­σεών τους». Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι από το Μάρτιο του 2016 μέχρι το τέλος του 2017 από τους 56.000 πρό­σφυ­γες στα ελλη­νικά νησιά, μόνο οι 1.500 επα­να­προ­ω­θή­θη­καν πίσω στην Τουρκία.

Τι προ­τεί­νει λοιπόν ο Γκέ­ραλντ Κνάους; Να ξεκι­νή­σει ένα πιλο­τικό πρό­γραμμα, εμπνευ­σμένο από το ολλαν­δικό σύστημα ασύλου, που να προ­βλέ­πει την εξέταση της αίτησης ασύλου σε πρώτο και δεύτερο βαθμό μέσα σε μια εβδο­μάδα. Όσο δεν λαμ­βά­νο­νται ανάλογα μέτρα, η Ευρώπη θα παρα­μεί­νει μαγνή­της για όλους όσους ανα­ζη­τούν εκεί μια καλύ­τερη ζωή. Ο αυστρια­κός σύμ­βου­λος σε θέματα πολι­τι­κής απο­κα­λύ­πτει ότι οι υπουρ­γοί Εσω­τε­ρι­κών της ΕΕ γνω­ρί­ζουν πολύ καλά ότι ο λεγό­με­νος βαλ­κα­νι­κός δρόμος δεν έχει κλείσει στην πραγ­μα­τι­κό­τητα.

«Ο βαλ­κα­νι­κός δρόμος δεν έχει κλείσει»

«Τα τελευ­ταία δύο χρόνια έχουν περάσει από αυτόν τον δρόμο τόσοι, όσοι ήρθαν από την Τουρκία στην Ελλάδα» υπο­στη­ρί­ζει. «Άρα, δεν μπο­ρούμε να μιλάμε για κλεί­σιμο. Σε περί­πτωση που αυξηθεί και πάλι δρα­μα­τικά ο αριθμός όσων έρχο­νται στην Ελλάδα, τότε η μεθο­ριακή αστυ­νο­μία στην ΠΓΔΜ και στη Σερβία δεν θα είναι σε θέση να εμπο­δί­σει αυτούς τους ανθρώ­πους να συνε­χί­σουν το ταξίδι τους». Στο ερώτημα, εάν μπορεί κανείς να πάρει στα σοβαρά τις τουρ­κι­κές απειλές για καταγ­γε­λία της συμ­φω­νίας ΕΕ-Τουρκίας, ο Κνάους απαντά αρνη­τικά. γιατί είναι σε αντί­θεση με τα δικά της συμ­φέ­ρο­ντα. «Εάν υπο­τε­θεί ότι η Τουρκία δέχεται 70 πρό­σφυ­γες το μήνα από την Ελλάδα, ακόμη κι αν είναι 1000, σε αντάλ­λαγμα παίρνει από την ΕΕ βοήθεια δισε­κα­τομ­μυ­ρίων για την αντι­με­τώ­πιση της προ­σφυ­γι­κής κρίσης. Τη συμ­φέ­ρει και πολι­τικά και ανθρω­πι­στικά». Χαρα­κτη­ρί­ζει ουτοπία την «επίθεση απε­λά­σεων», όπως την απο­κα­λεί, μερικών νεαρών Αφγανών που έχουν ενσω­μα­τω­θεί στο μεταξύ μετά από πολλά χρόνια παρα­μο­νής τους στην Ευρώπη και επι­κρί­νει το ότι κάποιοι ζητούν να μην γίνο­νται καθόλου επα­να­προ­ω­θή­σεις στην Τουρκία, όπου η δια­βί­ωση πολλών Σύρων είναι πολύ καλύ­τερη απ΄ότι σε ορι­σμέ­νες ευρω­παϊ­κές χώρες. «Πρό­κει­ται για έναν ιδε­ο­λο­γικό πόλεμο σε βάρος μια εκλο­γι­κευ­μέ­νης προ­σφυ­γι­κής πολι­τι­κής», υπο­στη­ρί­ζει.

Ποιο είναι το συμπέ­ρα­σμα μετά από δύο χρόνια; «Είναι ντρο­πια­στικό ότι και τον δεύτερο χειμώνα της συμ­φω­νίας βλέ­πουμε ανθρώ­πους να κοι­μού­νται έξω από τους καταυ­λι­σμούς, ότι δεν υπάρχει ασφά­λεια για τις γυναί­κες στα hot spots, ότι δεν υπάρχει ψυχο­λο­γική στήριξη» τονίζει ο Κνάους. «Δεν υπάρχει έλλειψη χρη­μά­των και είναι δύσκολο να μην συν­δέ­σει κανείς στο μυαλό του αυτές τις άθλιες συν­θή­κες με μια κυνική στρα­τη­γική εκφο­βι­σμού των προ­σφύ­γων, όπως έκανε η Ελλάδα πριν από το 2015». Ο Κνάους προει­δο­ποιεί: «Εάν απο­τύ­χει η συμ­φω­νία, η Ελλάδα θα έχει τερά­στιο πρό­βλημα. Ήδη η ανθρω­πι­στική κατά­σταση είναι απα­ρά­δε­κτη. Εάν έρθουν ακόμη περισ­σό­τε­ροι, τότε θα πρέπει να μετα­φερ­θούν στην ηπει­ρω­τική χώρα, οι πιέσεις στη βαλ­κα­νική οδό θα αυξη­θούν δρα­μα­τικά, ασθε­νείς χώρες όπως η ΠΓΔΜ και η Σερβία θα αντι­με­τω­πί­σουν σοβαρά προ­βλή­ματα, θα πνί­γο­νται περισ­σό­τε­ροι άνθρω­ποι στη Μεσό­γειο. Που σημαί­νει ότι για ολό­κληρη την Ευρώπη, την Ελλάδα και τη Γερ­μα­νία, παρα­μέ­νει εξαι­ρε­τικά σημα­ντικό να υλο­ποι­η­θεί η συμ­φω­νία κατά τέτοιον τρόπο, που να είναι λει­τουρ­γική».

Πηγή: DW