Θ. Γιαλαμάς: Γύρισε από την Aμερική για να “ριζώσει” στην Eλλάδα αλλά αναγκάστηκε να μεταναστεύσει ξανά, στην Aυστραλία

Συ­νέ­ντευ­ξη

στην Μαίρη Φώτη

Ο Θε­ό­φι­λος Για­λα­μάς πήρε την από­φα­ση να με­τα­κο­μί­σει το 2012 από τη Ρόδο στην Αυ­στρα­λία με τη σύ­ζυ­γο και τα τέσ­σε­ρα παι­διά τους, όταν κα­τά­λα­βε ότι στην Ελ­λά­δα “δεν πάει άλλο”…

Παιδί με­τα­να­στών της Αμε­ρι­κής ο ίδιος, ήθελε πάντα να ρι­ζώ­σει στην πα­τρί­δα και να “χτί­σει” την οι­κο­γέ­νειά του στην Ελ­λά­δα αλλά… όταν ήρθε η στιγ­μή που δεν είχε χρή­μα­τα ούτε για το γάλα των παι­διών του, πήραν με τη σύ­ζυ­γό του την με­γά­λη από­φα­ση. Τα άφη­σαν όλα πίσω και έφυ­γαν για το Ντάρ­γουιν ανα­ζη­τώ­ντας κα­λύ­τε­ρη τύχη.

Όπως λέει στη συ­νέ­ντευ­ξή του στη “δ”, δεν περνά μέρα που να μην σκε­φτεί την επι­στρο­φή του αλλά «κάθε φορά που έρ­χε­ται στην πα­τρί­δα η κα­τά­στα­ση είναι όλο και χει­ρό­τε­ρη». Εξο­μο­λο­γεί­ται πως αν δεν είχε οι­κο­γέ­νεια θα έμενε εδώ, κι ας έτρω­γε μόνο ψωμί κι ελιά και συ­γκι­νη­μέ­νος κλεί­νει την εξο­μο­λό­γη­ση με τους στί­χους του Ελύτη: «Σ’ όλους τους τό­πους και αν γυρνώ μόνον ετού­τον αγαπώ»… έχο­ντας στο μυαλό του την ημέρα που θα επι­στρέ­ψει στην πα­τρί­δα και θα αντα­μώ­σει ξανά με όλα όσα άφησε φεύ­γο­ντας, χωρίς να γυ­ρί­σει να κοι­τά­ξει πίσω του.

• Θε­ό­φι­λε, πότε με­τα­κό­μι­σες στην Αυ­στρα­λία;

Τον Οκτώ­βριο του 2012.

• Πάνω που ξε­κι­νού­σε η κρίση δη­λα­δή.

Ναι, πάνω που ξε­κι­νού­σε η κρίση και πάνω που η “Euromedica” όπου δού­λευα ως συ­ντη­ρη­τής, άρ­χι­σε να παίρ­νει την κάτω βόλτα… Εγώ είχα άκρες στην Αμε­ρι­κή, γιατί ήταν εκεί οι γο­νείς μου με­τα­νά­στες.

• Και οι γο­νείς σου με­τα­νά­στες λοι­πόν.

Ναι. Η σύ­ζυ­γός μου ωστό­σο είχε γεν­νη­θεί στο Ντάρ­γουιν, κι έτσι εί­πα­με να δο­κι­μά­σου­με να έρ­θου­με εδώ. Δόξα τω Θεώ μέχρι στιγ­μής όλα καλά.

• Εσείς μέ­να­τε, λοι­πόν, στη Ρόδο μέχρι το 2012.

Ναι. Η κα­τα­γω­γή μου είναι από Κά­λυ­μνο, φύ­γα­με από εκεί οι­κο­γε­νεια­κώς το 1986, όταν ήμουν σε ηλι­κία 8-9 ετών και πή­γα­με στη Ρόδο όπου οι συν­θή­κες ζωής ήταν κα­λύ­τε­ρες. Και έκτο­τε έμενα εκεί. Δεν την αλ­λά­ζω με τί­πο­τα τη Ρόδο και προ­σπα­θώ, όσο γί­νε­ται, να πη­γαί­νω κάθε χρόνο.

• Πόσο καιρό καλ­λιερ­γού­σα­τε στο μυαλό σας την προ­ο­πτι­κή να φύ­γε­τε στην Αυ­στρα­λία; Είναι με­γά­λη από­φα­ση να με­τα­κο­μί­σεις τόσο μα­κριά.

Συ­νέ­βη­σαν όλα τόσο γρή­γο­ρα που πραγ­μα­τι­κά ούτε εγώ κα­τά­λα­βα πότε πή­ρα­με την από­φα­ση, πότε μα­ζέ­ψα­με τα πράγ­μα­τα, άλλα τα που­λή­σα­με, άλλα τα στεί­λα­με στην Κά­λυ­μνο. Δεν πήρα χα­μπά­ρι… Μέσα σε ένα εξά­μη­νο η σύ­ζυ­γός μου έβγα­λε τα δια­βα­τή­ρια των παι­διών, εγώ τα­κτο­ποί­η­σα τη βίζα μου και ση­κω­θή­κα­με και φύ­γα­με άρον άρον γιατί δεν αντέ­χα­με άλλο. Ήταν η πρώτη φορά που στη Ρόδο έφτα­σα σε ση­μείο να πω, δεν πάει άλλο. Δεν έβρι­σκα να κρα­τη­θώ από κάπου, δεν έβλε­πα διέ­ξο­δο. Όλα ήταν πολύ δύ­σκο­λα… Είχα στα­μα­τή­σει να πλη­ρώ­νο­μαι, μας έδι­ναν κάθε μήνα ή δί­μη­νο ή και τρί­μη­νο, 400 ευρώ ένα­ντι του μι­σθού μας. Εγώ όμως έχω τέσ­σε­ρα παι­διά, πλή­ρω­να ενοί­κιο, είχα έξοδα, έπρε­πε να πλη­ρώ­νω και την βεν­ζί­νη για να πη­γαί­νω σε μια δου­λειά από την οποία δεν πλη­ρω­νό­μουν. Ίσως ακου­στεί πε­ρί­ερ­γο αυτό που θα πω για την εποχή μας, αλλά πί­στε­ψέ με, είχα φτά­σει σε ένα ση­μείο που δεν είχα χρή­μα­τα ούτε για να πάρω γάλα στα παι­διά μου…

• Σκλη­ρό αυτό που πε­ρι­γρά­φεις. Τι ηλι­κί­ας ήταν τότε τα παι­διά;

Ο μι­κρός μου ήταν στα 3, ο τρί­τος μου ήταν στα 6, ο δεύ­τε­ρός μου ήταν στα 10 και ο με­γά­λος 11 χρο­νών.

• Η σύ­ζυ­γος ερ­γα­ζό­ταν;

Πα­λαιό­τε­ρα ερ­γα­ζό­ταν ως τα­μί­ας στην Ιο­νι­κή Τρά­πε­ζα, μετά που την αγό­ρα­σε ομως η ALPHA BANK, απέ­λυ­σαν πα­ρά­νο­μα τη σύ­ζυ­γό μου, ενώ ήταν έγκυος στο δεύ­τε­ρο παιδί μας. Κά­να­με τε­ρά­στιο αγώνα για δύο χρό­νια να πά­ρου­με απο­ζη­μί­ω­ση, φτά­σα­με μέχρι τον Αρειο Πάγο, και το απο­τέ­λε­σμα ήταν μηδέν εις το πη­λί­κο… Όλα αυτά, σιγά σιγά έβα­ζαν το λι­θα­ρά­κι και μου έδει­χναν τον δρόμο ότι έπρε­πε να φύγω. Ημουν και πα­λαιό­τε­ρα στην Αμε­ρι­κή, μόλις τε­λεί­ω­σα το στρα­τιω­τι­κό μου, έφυγα για δου­λειά. Εμει­να αρ­κε­τά χρό­νια και πήρα την από­φα­ση το 2000 να επι­στρέ­ψω στην πα­τρί­δα μου, γιατί ήθελα να στήσω την οι­κο­γέ­νειά μου στην Ελ­λά­δα. Όμως δυ­στυ­χώς η πα­τρί­δα μάς έδιω­ξε ή για να το πω δια­φο­ρε­τι­κά, δεν μας έδωσε αυτά που έπρε­πε να μας δώσει για να μπο­ρέ­σου­με να κρα­τή­σου­με τις οι­κο­γέ­νειές μας ώστε να επι­βιώ­σου­με. Δεν θέ­λα­με να κά­νου­με πε­ριου­σία, θέ­λα­με να μπο­ρού­με να επι­βιώ­νου­με. Δυ­στυ­χώς ή ευ­τυ­χώς -όπως το πάρει ο κα­θέ­νας- τα πράγ­μα­τα ήρθαν έτσι, που έπρε­πε να φύ­γου­με.

• Εκεί βρή­κα­τε δου­λειά αμέ­σως;

Στις 24 Οκτω­βρί­ου πε­τά­ξα­με από τη Ρόδο, στις 26 ήμα­σταν εδώ, στις 27 η σύ­ζυ­γός μου πήγε για δου­λειά. Ηταν Αυ­στρα­λή υπή­κο­ος και ένας ομο­γε­νής και μά­λι­στα συ­μπέ­θε­ρος την πήρε στη δου­λειά του -να είναι καλά ο άν­θρω­πος. Εγώ δεν μπο­ρού­σα να ερ­γα­στώ για τρεις μήνες, απα­γο­ρευό­ταν. Μετά άρ­χι­σα σιγά σιγά να δου­λεύω στην οι­κο­δο­μή, την ήξερα τη δου­λειά άσχε­τα που κάτω στην πα­τρί­δα ήμουν ηλε­κτρο­λό­γος. Λίγο από δω λίγο από εκεί, κα­τά­φε­ρα να μπω σε μια δου­λειά που αγα­πού­σα και έκανα εθε­λο­ντι­κά στη Ρόδο, ως εθε­λο­ντής Σα­μα­ρεί­της του Ελ­λη­νι­κού Ερυ­θρού Σταυ­ρού. Εδώ εκτι­μούν πάρα πολύ τον εθε­λο­ντι­σμό και τον εθε­λο­ντή και θέ­λουν αν­θρώ­πους με εμπει­ρία και δεύ­τε­ρη γλώσ­σα, κι έτσι προ­σλή­φθη­κα στο αντί­στοι­χο ΕΚΑΒ στα τε­λευ­ταία 3,5 χρό­νια.

• Για τα παι­διά πώς ήταν η με­τά­βα­ση;

Στην αρχή ήταν λίγο πε­ρί­ερ­γα αλλά έχουν εδώ ένα πολύ αξιό­λο­γο σύ­στη­μα προ­σαρ­μο­γής για τα παι­διά των με­τα­να­στών που τα βοηθά να εντα­χθούν στο παι­δα­γω­γι­κό σύ­στη­μα. Μέσα σε ένα εξά­μη­νο, οι τρεις γιοι μου μπή­καν κα­νο­νι­κά στο σχο­λείο χωρίς πρό­βλη­μα. Εντά­χθη­καν σε χρόνο ρεκόρ. Για τον μι­κρό­τε­ρο ήταν ακόμα πιο εύ­κο­λα, διότι πήγε από την αρχή στο σχο­λείο στην Αυ­στρα­λία.

• Σε αυτά τα 7,5 χρό­νια που λεί­πε­τε, έπεσε ποτέ στο τρα­πέ­ζι η ιδέα της επι­στρο­φής;

Εγώ κάθε μέρα το σκέ­φτο­μαι, κάθε μέρα αυτή η προ­ο­πτι­κή είναι στο τρα­πέ­ζι. Όμως βλέ­που­με την κα­τά­στα­ση στην πα­τρί­δα, βλέ­που­με την κα­τά­στα­ση εδώ και κάπου τα ζυ­γί­ζου­με τα πράγ­μα­τα και κά­νου­με ένα βήμα μπρος και δέκα πίσω. Ενας από τους λό­γους που κρα­τάω την επαφή και είμαι σχε­δόν κάθε χρόνο στην πα­τρί­δα είναι γιατί ευ­ελ­πι­στώ κά­ποια στιγ­μή ότι κάτι θα αλ­λά­ξει, ότι θα φανεί φως, ότι θα μας δώ­σουν μια μικρή ελ­πί­δα, ότι τα παι­διά μας μπο­ρεί να έχουν μέλ­λον, ότι θα έχω μια σο­βα­ρή δου­λειά από την οποία θα πλη­ρώ­νο­μαι για να ζή­σου­με αξιο­πρε­πώς κι έτσι να πάρω την από­φα­ση να γυ­ρί­σω. Δυ­στυ­χώς όμως, κάθε χρόνο που κα­τε­βαί­νω, αντί κα­λύ­τε­ρα τα βρί­σκω χει­ρό­τε­ρα… Δεν ξέρω πραγ­μα­τι­κά τι να κάνω. Είναι πολύ δύ­σκο­λο για μένα, έφυγα 38 χρο­νών από την πα­τρί­δα, δεν ήμουν παιδί. Είχα τη ζωή μου, την οι­κο­γέ­νειά μου, τους φί­λους μου, τα πάντα μου ήταν εκεί κάτω.

• Στα χρό­νια που είσαι εκεί, είδες κι άλ­λους με­τα­νά­στες να έρ­χο­νται από την πε­ριο­χή μας;

Πάρα μα πάρα πολ­λούς. Βρέ­θη­κα εδώ στο Ντάρ­γουιν με αν­θρώ­πους που συ­να­ντιό­μα­σταν στη Ρόδο. Εδώ μέχρι πρό­τι­νος ήμα­σταν μια με­γά­λη παρέα από τη Ρόδο. Ο Δη­μή­τρης ο Πα­πα­χρι­στο­δού­λου που είχε παλιά γρα­φείο κού­ριερ και με­τέ­πει­τα έγινε “Γερ­μα­νός” στην Εθνι­κής Αντι­στά­σε­ως, ο Μι­χά­λης ο Κυ­πριώ­της ο πο­δο­σφαι­ρι­στής του Δια­γό­ρα, αλλά κι άλλοι Ρο­δί­τες από τα Τριά­ντα, από τα Μά­σα­ρη… Ημα­σταν μια με­γά­λη, καλή δυ­να­τή παρέα από τη Ρόδο. Οι οι­κο­γέ­νειές μας ήρθαν κοντά, μας έδε­ναν πολλά πράγ­μα­τα. Οι πε­ρισ­σό­τε­ροι Ρο­δί­τες εδώ και 1,5 χρόνο πε­ρί­που έφυ­γαν από το Ντάρ­γουιν, με­τα­κό­μι­σαν στην Μελ­βούρ­νη όπου υπάρ­χουν κα­λύ­τε­ρες προ­ο­πτι­κές ερ­γα­σί­ας. Εφυγε ο Μι­χά­λης, έφυγε ο Δη­μή­τρης… Αλλοι πήγαν Σί­δνεϋ, Μελ­βούρ­νη, Αδε­λα­ΐ­δα. Από την παρέα της Ρόδου έμει­να εγώ κι άλλοι τρεις εδώ. Τώρα αν με ρωτάς για Κα­λύ­μνιους, έχουν κα­τα­κλύ­σει το Ντάρ­γουιν! Από το 2012 που είμαι εδώ μέχρι σή­με­ρα, έχουν έρθει από την πα­τρί­δα 12.000 Κα­λύ­μνιοι, τώρα εί­μα­στε πε­ρί­που 22.000 με 23.000 Κα­λύ­μνιοι συ­νο­λι­κά. Βρι­σκό­μα­στε σε κοι­νω­νι­κές εκ­δη­λώ­σεις με­τα­ξύ μας. Αν γίνει κα­νέ­νας γάμος, στο ελ­λη­νι­κό γλέ­ντι, κα­νέ­να πα­νη­γυ­ρά­κι να μα­ζευ­τού­με όλοι… Εμείς έχου­με κι ένα λόγο πα­ρα­πά­νω να πε­ρι­μέ­νου­με αυτές τις γιορ­τές, οι γιοι μου είναι αυ­το­δί­δα­κτοι ορ­γα­νο­παί­χτες, αγα­πούν την πα­ρά­δο­ση κι αυτό προ­σπα­θώ να τους με­τα­δώ­σω κι εγώ. Ήμουν χο­ρευ­τής στο Λύ­κειο Ελ­λη­νί­δων στην πα­τρί­δα και όταν ήρθα εδώ, προ­σπά­θη­σα να τους με­τα­λα­μπα­δεύ­σω κά­ποια πράγ­μα­τα αλλά δυ­στυ­χώς… Λέω δυ­στυ­χώς, διότι πι­κρά­θη­κα από ορι­σμέ­να γε­γο­νό­τα. Κατά τα άλλα δου­λειά-σπίτι, σπίτι-δου­λειά. Είναι μο­νό­το­νη η ζωή εδώ στο Ντάρ­γουιν. Όμως αυτό που πρέ­πει να πω είναι ότι έχου­με μια αξιό­λο­γη ελ­λη­νι­κή κοι­νό­τη­τα με κα­τα­ξιω­μέ­νους ομο­γε­νείς εδώ, που στη­ρί­ζει το ελ­λη­νι­κό σχο­λείο όπου τα παι­διά κά­νουν μά­θη­μα κάθε Σάβ­βα­το και μά­λι­στα ασχο­λεί­ται και η σύ­ζυ­γός μου ενερ­γά εκεί. Ο κ. Γιάν­νης Κα­ρα­βο­κυ­ρός είναι ένας αξιό­λο­γος ομο­γε­νής, της σει­ράς μου ως με­τα­νά­στης -ήρ­θα­με την ίδια πε­ρί­ο­δο- και ξε­κί­νη­σε έναν αγώνα ως φω­το­γρά­φος-δη­μο­σιο­γρά­φος για την προ­βο­λή δρα­στη­ριο­τή­των της ομο­γέ­νειας. Κά­να­με και ρα­διο­φω­νι­κή εκ­πο­μπή μαζί εδώ, εί­χα­με και επαφή με ενη­με­ρω­τι­κά μέσα στην Κά­λυ­μνο. Προς το παρόν αυτή η προ­σπά­θεια έχει πα­γώ­σει, ο κ. Χα­λί­κος που ήταν ο μέγας σπόν­σο­ρας έπαψε να ασχο­λεί­ται με αυτό το κομ­μά­τι. Επί­σης στο Πα­νε­πι­στή­μιο του Ντάρ­γουιν, έχου­με έναν αξιό­λο­γο άν­θρω­πο, τον κ. Γιώρ­γο Φραν­τζή, ο οποί­ος ήταν εκεί­νος που έδωσε με­γά­λο αγώνα για να εντα­χθεί ως επί­ση­μη γλώσ­σα η ελ­λη­νι­κή στο Πα­νε­πι­στή­μιο και υπάρ­χει μά­λι­στα με­γά­λο εν­δια­φέ­ρον και από ξέ­νους. Σε συ­νερ­γα­σία με το Αρι­στο­τέ­λειο Πα­νε­πι­στή­μιο, κάθε χρόνο Αυ­στρα­λοί αλλά και με­τα­νά­στες Έλ­λη­νες φοι­τη­τές, τα­ξι­δεύ­ουν στην Ελ­λά­δα, στο πλαί­σιο ερ­γα­σί­ας για το Πα­νε­πι­στή­μιο κι έτσι υπάρ­χει κι αυτή η πόρτα ανοι­χτή προς την πα­τρί­δα. Μά­λι­στα σε συ­νερ­γα­σία με το Αρι­στο­τέ­λειο Πα­νε­πι­στή­μιο, υπάρ­χει δυ­να­τό­τη­τα τα παι­διά των Ελ­λή­νων με­τα­να­στών, να απο­κτούν απο­λυ­τή­ριο Γυ­μνα­σί­ου και Λυ­κεί­ου από το ελ­λη­νι­κό σχο­λείο χάρις στις προ­σπά­θειες του κ. Φραν­τζή. Τα παι­διά μας έτσι, δια­τη­ρούν την επαφή με τη γλώσ­σα, την ιστο­ρία μας, την θρη­σκεία μας… Κι αυτό είναι πολύ ση­μα­ντι­κό.

• Την τε­λευ­ταία βρα­διά πριν πε­τά­ξεις για την Αυ­στρα­λία τη θυ­μά­σαι;

Ξε­χνιέ­ται; Τι να πω… Τα συ­ναι­σθή­μα­τα είναι τόσο πολύ δυ­να­τά και ανά­μι­κτα. Δεν μπορώ να τα πε­ρι­γρά­ψω. Το πρώτο μου σοκ ήταν από την δεύ­τε­ρή μου οι­κο­γέ­νεια, τον Ελ­λη­νι­κό Ερυ­θρό Σταυ­ρό, που μου έκανε ένα απί­στευ­το απο­χαι­ρε­τι­στή­ριο. Μετά, το τε­λευ­ταίο βράδυ η οι­κο­γέ­νεια, οι συγ­γε­νείς, οι φίλοι… Ήταν όλα πάρα πολύ δύ­σκο­λα. Με πήγαν στο αε­ρο­δρό­μιο για να φύγω και δεν ήθελα να κοι­τά­ξω πίσω να δω κα­νέ­ναν…

• Συ­γκι­νεί­σαι ακόμα και σή­με­ρα όταν το σκέ­φτε­σαι…

Είναι πολύ δυ­να­τά τα συ­ναι­σθή­μα­τα. Άφησα πίσω μια ολό­κλη­ρη ζωή, άφησα τα πάντα. Δεν ήταν εύ­κο­λο. Κάθε φορά που πη­γαί­νω κάτω στη Ρόδο έχω απί­στευ­τη χαρά κι ευ­τυ­χώς λόγω των συν­θη­κών ερ­γα­σί­ας μου μπορώ να έρ­χο­μαι σχε­δόν κάθε χρόνο στην πα­τρί­δα μου. Μόνο μια φορά έκανα 18 μήνες να έρθω και κό­ντευα να τρε­λα­θώ. Φέτος, είναι επί­σης λίγο δύ­σκο­λο, διότι θέ­λου­με να χτί­σου­με σπίτι εδώ.

• Αρα βά­ζεις θε­μέ­λια εκεί στο Ντάρ­γουιν…

Σε ει­σα­γω­γι­κά. Εγώ είπα στους γιους μου, που εδώ έχουν τε­ρά­στιες ευ­και­ρί­ες μέσω του εκ­παι­δευ­τι­κού συ­στή­μα­τος να στα­διο­δρο­μή­σουν επαγ­γελ­μα­τι­κά, ότι μόλις τα­κτο­ποι­η­θούν και δρο­μο­λο­γη­θούν και οι τέσ­σε­ρις, θα το που­λή­σω και θα γυ­ρί­σω πίσω! Ένα στρέμ­μα στα Λα­χα­νιά­τι­κα ή στο Πλημ­μύ­ρι, κι ό,τι βρέ­ξει ας κα­τε­βά­σει μετά. Εγώ και η σύ­ζυ­γός μου ήρ­θα­με στην Αυ­στρα­λία για τα παι­διά μας, για να έχουν ένα αξιο­πρε­πές μέλ­λον. Αν ήμουν μόνος μου δεν θα έκανα αυτό το βήμα, θα την έβγα­ζα την άκρη στην πα­τρί­δα, κι ας έτρω­γα μόνο ψωμί κι ελιά… Αρκεί να ήμουν εκεί. Κι όπως λέει κι ο Ελύ­της…

“Ε, σεις στε­ριές και θά­λασ­σες

τ’ αμπέ­λια και οι χρυ­σές ελιές

ακού­τε τα χα­μπέ­ρια μου

μέσα στα με­ση­μέ­ρια μου.

Σ’ όλους τους τό­πους

και αν γυρνώ

μόνον ετού­τον αγαπώ” …Την Ρόδο μας… την Ελ­λά­δα μας…