Νέος εκλογικός νόμος: Τα τέσσερα σχέδια και κυβερνησιμότητα μέσω ειδικών επιτροπών στην αυτοδιοίκηση

Με έτοι­μα προ­σχέ­δια η κυ­βέρ­νη­ση ετοι­μά­ζε­ται για την αλ­λα­γή του εκλο­γι­κού νόμου (για εξα­σφά­λι­ση της κυ­βερ­νη­σι­μό­τη­τας, σύμ­φω­να με τον Πρω­θυ­πουρ­γό Κυ­ριά­κο Μη­τσο­τά­κη), ενώ τα­χείς ρυθ­μοί κα­τα­γρά­φο­νται και στο «μέ­τω­πο» της Συ­νταγ­μα­τι­κής Ανα­θε­ώ­ρη­σης. Για την κυ­βέρ­νη­ση της ΝΔ, βα­σι­κή αρχή είναι η κα­τάρ­γη­ση της απλής ανα­λο­γι­κής και ήδη στο τρα­πέ­ζι υπάρ­χουν 3+1 σχέ­δια – μια δια­δι­κα­σία που ανέ­λα­βε το «δί­δυ­μο» Τάκη Θε­ο­δω­ρι­κά­κου και Θο­δω­ρή Λι­βά­νιου, υπουρ­γού και υφυ­πουρ­γού Εσω­τε­ρι­κών αντί­στοι­χα. Μά­λι­στα ο Λι­βά­νιος, αρ­μό­διος για θέ­μα­τα αυ­το­διοί­κη­σης και εκλο­γών, δεν πλέει σε άγνω­στα νερά καθώς έχει δια­τε­λέ­σει ει­δι­κός σύμ­βου­λος του Γιάν­νη Ρα­γκού­ση (το 2010) και έχει ερ­γα­στεί στην προ­ε­τοι­μα­σία για την εφαρ­μο­γή του «Καλ­λι­κρά­τη», ενώ ήταν γε­νι­κός γραμ­μα­τέ­ας στο Διοι­κη­τι­κής Με­ταρ­ρύθ­μι­σης επί υπουρ­γί­ας Μη­τσο­τά­κη.

Φαί­νε­ται, πά­ντως, πως η δια­δι­κα­σία της Ανα­θε­ώ­ρη­σης που ξε­κι­νά τον Σε­πτέμ­βριο με στόχο να έχει ολο­κλη­ρω­θεί ως το τέλος του έτους, θα μπο­ρού­σε να ανοί­ξει «πα­ρά­θυ­ρο» αλ­λα­γής του εκλο­γι­κού νόμου με 180 βου­λευ­τές και όχι με τους 200 που απαι­τού­νται σή­με­ρα. Και αυτό γιατί ανά­με­σα στις δια­τά­ξεις που θα φτά­σουν στη Βουλή με μικρή πλειο­ψη­φία (άρα απαι­τούν τώρα 180 βου­λευ­τές) είναι το άρθρο 54, η τρο­πο­ποί­η­ση του οποί­ου ίσως άλ­λα­ζε τα δε­δο­μέ­να, μειώ­νο­ντας την πλειο­ψη­φία των 2/3 που απαι­τεί σή­με­ρα το Σύ­νταγ­μα. Κυ­βερ­νη­τι­κή πηγή σχο­λιά­ζει στα «ΝΕΑ» ότι προς το παρόν δεν υπάρ­χει από­φα­ση για τέ­τοια «αξιο­ποί­η­ση» της ανα­θε­ω­ρη­τέ­ας διά­τα­ξης, χωρίς αυτό να ση­μαί­νει ότι δεν πρό­κει­ται για πι­θα­νό­τη­τα που μπο­ρεί να βρε­θεί στις κυ­βερ­νη­τι­κές επι­λο­γές.

Τα σχέ­δια

Αυτό που εξε­τά­ζε­ται λε­πτο­με­ρώς είναι σε ποιο από τα τέσ­σε­ρα σχέ­δια θα βα­σι­στεί ο νέος εκλο­γι­κός νόμος:

1. Ψηλά στις προ­τι­μή­σεις  βρί­σκε­ται το σε­νά­ριο υιο­θέ­τη­σης – με πα­ραλ­λα­γές – του γερ­μα­νι­κού μο­ντέ­λου. Αν αυτό προ­κρι­θεί τε­λι­κά, θα απο­τε­λέ­σει με­ταρ­ρύθ­μι­ση με εντε­λώς νέους όρους στο πο­λι­τι­κό σκη­νι­κό καθώς πρό­κει­ται για μει­κτό σύ­στη­μα. Ει­δι­κό­τε­ρα, εξε­τά­ζε­ται ο συν­δυα­σμός της εκλο­γής σε μο­νο­ε­δρι­κές πε­ρι­φέ­ρειες των με­ρι­κών χι­λιά­δων κα­τοί­κων και της εκλο­γής με λίστα από διευ­ρυ­μέ­νες πε­ρι­φέ­ρειες. Ηταν το 2009 όταν (με από­φα­ση Ρα­γκού­ση) επι­στη­μο­νι­κή επι­τρο­πή με­λε­τού­σε τον τρόπο προ­σαρ­μο­γής του γερ­μα­νι­κού μο­ντέ­λου, ενώ υπέρ του συ­στή­μα­τος έχουν εμ­φα­νι­στεί στο πα­ρελ­θόν κο­ρυ­φαία στε­λέ­χη της ΝΔ, όπως η Ντόρα Μπα­κο­γιάν­νη.

2. Μία επι­λο­γή που έχει στα χέρια του ο Πρω­θυ­πουρ­γός είναι ου­σια­στι­κά η επα­να­φο­ρά των νόμων Σκαν­δα­λί­δη και Παυ­λό­που­λου, δη­λα­δή η επι­στρο­φή του μπό­νους (40 ή 50 εδρών).

3. Εδώ, ωστό­σο, εξε­τά­ζε­ται ένα τρίτο σε­νά­ριο που προ­βλέ­πει πλα­φόν για την πρι­μο­δό­τη­ση εδρών. Σύμ­φω­να με έγκυ­ρες πλη­ρο­φο­ρί­ες, η κυ­ρί­αρ­χη σκέψη αυτή τη στιγ­μή είναι να κα­θο­ρι­στεί το 25% ως το κα­τώ­τα­το όριο που θα πρέ­πει να πιά­νει το πρώτο κόμμα προ­κει­μέ­νου να παίρ­νει τις επι­πλέ­ον έδρες. Στο κυ­βερ­νη­τι­κό επτε­λείο συ­ζη­τεί­ται ευ­ρέ­ως, άλ­λω­στε, το προη­γού­με­νο των εκλο­γών του Μαΐου του 2012 όταν τα δύο πρώτα κόμ­μα­τα είχαν κι­νη­θεί σε χα­μη­λά πο­σο­στά – κάτω του 19% – με τη ΝΔ να κερ­δί­ζει το μπό­νους και 108 έδρες με πο­σο­στό μόλις 18,85%.

4. Στη βάση του τε­λευ­ταί­ου σε­να­ρί­ου, εξάλ­λου, εξε­τά­ζε­ται και μία πα­ραλ­λα­γή: το κλι­μα­κω­τό μπό­νους. Πρό­κει­ται για πρό­τα­ση που κερ­δί­ζει έδα­φος προ­βλέ­πο­ντας σύν­δε­ση του μπό­νους με την εκλο­γι­κή από­δο­ση. Με απλά λόγια, από το εν­δε­χό­με­νο πλα­φόν του 25% και για κάθε πο­σο­στιαία μο­νά­δα θα αυ­ξά­νε­ται η πρι­μο­δό­τη­ση.

Επι­ση­μαί­νε­ται ότι σε δεύ­τε­ρη φάση θα ρυθ­μι­στεί και η ψήφος των απο­δή­μων (έγκυ­ρη πηγή μιλά για «δια­δο­χι­κά νο­μο­σχέ­δια») που θα αφορά όσους Ελ­λη­νες του εξω­τε­ρι­κού είναι εγ­γε­γραμ­μέ­νοι στους εκλο­γι­κούς κα­τα­λό­γους.

Κυ­βερ­νη­σι­μό­τη­τα μέσω ει­δι­κών επι­τρο­πών

Με ισχυ­ρές επι­τρο­πές που θα έχουν τον τε­λι­κό λόγο στις πιο κρί­σι­μες απο­φά­σεις θα επι­διώ­ξει η κυ­βέρ­νη­ση να λύσει τα χέρια σε «αδι­κη­μέ­νους» νι­κη­τές της αυ­το­διοί­κη­σης, που ανα­λαμ­βά­νουν κα­θή­κο­ντα (την 1η Σε­πτεμ­βρί­ου) με μειο­ψη­φία στα συμ­βού­λια. Για το κυ­βερ­νη­τι­κό επι­τε­λείο απο­τε­λεί προ­τε­ραιό­τη­τα να προ­λά­βει τυχόν χάος στους δή­μους, γι’ αυτό και πα­ρεμ­βά­σεις ανα­μέ­νο­νται στο πρώτο νο­μο­σχέ­διο του υπουρ­γεί­ου Εσω­τε­ρι­κών. Για σή­με­ρα μά­λι­στα ο υπουρ­γός Τάκης Θε­ο­δω­ρι­κά­κος προ­γραμ­μα­τί­ζει σύ­σκε­ψη με τους πε­ρι­φε­ρειάρ­χες με­τα­ξύ άλλων και για την εξα­σφά­λι­ση της «κυ­βερ­νη­σι­μό­τη­τας» στην το­πι­κή αυ­το­διοί­κη­ση.

Εγκυ­ρη πηγή μιλά για «μικρό πλέγ­μα δια­τά­ξε­ων άμε­σης εφαρ­μο­γής» και κε­ντρι­κός πυ­λώ­νας θα είναι η δυ­να­τό­τη­τα λήψης ση­μα­ντι­κών απο­φά­σε­ων «από άλλο όρ­γα­νο, εφό­σον δεν το κα­τα­φέρ­νει το συμ­βού­λιο και, άρα, κιν­δυ­νεύ­ουν συμ­φέ­ρο­ντα του δήμου». Τέ­τοια πε­ρί­πτω­ση μπο­ρεί να είναι, εν­δει­κτι­κά, η ψή­φι­ση προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού, ενώ το εν λόγω «όρ­γα­νο» πι­θα­νό­τα­τα θα είναι δύο ή τρεις επι­τρο­πές (Οι­κο­νο­μι­κή, Εκτε­λε­στι­κή, Ποιό­τη­τας Ζωής) με αυ­ξη­μέ­νη αρ­μο­διό­τη­τα και με τον δή­μαρ­χο να επι­λέ­γει τα πε­ρισ­σό­τε­ρα μέλη. Πέραν όσων ορί­ζει ο «Καλ­λι­κρά­της», θα κα­θο­ρι­στούν ανα­λυ­τι­κά τα κα­θή­κο­ντα, ώστε να μην υπάρ­ξει – πρα­κτι­κά – σύγ­χυ­ση. Το­πι­κοί άρ­χο­ντες χωρίς πλειο­ψη­φία πε­ρι­μέ­νουν πώς και πώς τις ρυθ­μί­σεις, καθώς θα αφο­ρούν δε­κά­δες πε­ρι­πτώ­σεις, όπως τον δή­μαρ­χο Ορε­στιά­δας Βα­σί­λη Μαυ­ρί­δη (κέρ­δι­σε μά­λι­στα από τον πρώτο γύρο), τον Κων­στα­ντί­νο Ζέρβα στην Θεσ­σα­λο­νί­κη κ.ά.

. Πηγή tanea.gr