Το παρασκήνιο του «χειμώνα» Αθήνας – Μόσχας

Η απέλαση δύο Ρώσων διπλω­μα­τών και η απα­γό­ρευση εισόδου σε δύο πολίτες της Ρωσικής Ομο­σπον­δίας, που απο­κά­λυψε η «Κ» την περα­σμένη Τετάρτη, απο­τε­λεί το τελευ­ταίο δυσά­ρε­στο επει­σό­διο στις σχέσεις Αθήνας – Μόσχας, οι οποίες τα δύο προη­γού­μενα χρόνια έχουν περάσει αρκετές φάσεις. Παρά τα –υπαρκτά– προ­βλή­ματα και τους σαφέ­στατα δια­φο­ρε­τι­κούς στρα­τη­γι­κούς προ­σα­να­το­λι­σμούς των δύο χωρών σε ό,τι αφορά τα Βαλ­κά­νια, την Ανα­το­λική Μεσό­γειο, αλλά και την Τουρκία, τους προη­γού­με­νους μήνες είχε κατα­γρα­φεί μια προ­σπά­θεια δια­τή­ρη­σης χαμηλών τόνων. Οπως είναι ανα­με­νό­μενο, η Αθήνα, παρά τη συμ­με­τοχή της στο ΝΑΤΟ και στην Ε.Ε. και τον σεβασμό στις συλ­λο­γι­κές απο­φά­σεις, προ­σπα­θούσε να κρα­τή­σει μια ισορ­ρο­πη­μένη σχέση με τη Μόσχα. Το πλέον ενδει­κτικό παρά­δειγμα είναι η άρνηση της Αθήνας να προ­χω­ρή­σει σε απε­λά­σεις Ρώσων διπλω­μα­τών για την περιώ­νυμη «υπόθεση Σκριπάλ», παρά τις πολύ έντονες πιέσεις από τους Δυτι­κούς εταί­ρους της, ελλεί­ψει πραγ­μα­τι­κών απο­δεί­ξεων.

Αντι­θέ­τως, ανα­φέ­ρουν διπλω­μα­τι­κές πηγές, για τις υπο­θέ­σεις που αφορούν τη δρα­στη­ριο­ποί­ηση των προ­σώ­πων τα οποία απε­λά­θη­καν από τις ελλη­νι­κές αρχές, οι απο­δεί­ξεις ήταν αδιά­σει­στες. Πρα­κτικά, η Αθήνα βρέθηκε προ έντονου διλήμ­μα­τος αν οι τέσ­σε­ρις Ρώσοι πολίτες πρέπει να απε­λα­θούν ή όχι, λόγω, μεταξύ άλλων, της πολύ έντονης δημό­σιας αντι­πα­ρά­θε­σης σχετικά με το ονο­μα­το­λο­γικό. Ωστόσο, δεδο­μέ­νης της κατά­στα­σης και των στοι­χείων που βρέ­θη­καν στα χέρια των ελλη­νι­κών αρχών, η συγκε­κρι­μένη επιλογή κρίθηκε μονό­δρο­μος και μάλιστα στο ανώτατο δυνατό κυβερ­νη­τικό επίπεδο. Οι απε­λά­σεις. που τελικά έγιναν (σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες οι δύο Ρώσοι διπλω­μά­τες απο­χώ­ρη­σαν από την Ελλάδα την Παρα­σκευή), κρίθηκε ότι θα πρέπει να απο­τε­λέ­σουν ένα σχετικά μετριο­πα­θές μήνυμα, γι’ αυτό και επε­λέ­γη­σαν πρόσωπα που δεν βρί­σκο­νται στις υψηλές βαθ­μί­δες της πρε­σβείας στην Αθήνα ή του προ­ξε­νείου της Θεσ­σα­λο­νί­κης. Εκ των απε­λα­θέ­ντων, ο Βίκτορ Γιά­κο­βλεφ είναι σύμ­βου­λος πρε­σβείας Γ΄.

Φόβοι για κλι­μά­κωση

Οι πρώτες ρωσικές αντι­δρά­σεις, δηλαδή η κλήση Ελληνα πρέσβη στη Μόσχα στο ομο­σπον­διακό υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών, για έντονες δια­μαρ­τυ­ρίες, αλλά και οι προει­δο­ποι­ή­σεις για ανα­λο­γική απά­ντηση, κρί­νο­νται από την Αθήνα ανα­με­νό­με­νες. Παράλ­ληλα, βέβαια, υπάρχει ο φόβος για κλι­μά­κωση των αντι­ποί­νων εκ μέρους των Ρώσων, όπως φάνηκε και από την πολύ έντονη δημόσια αντί­δραση στην απόφαση της ελλη­νι­κής Δικαιο­σύ­νης να εκδώσει τον «Mr. Bitcoin» Αλε­ξά­ντερ Βίνικ στη Γαλλία, καθώς κατη­γο­ρεί­ται για ξέπλυμα «μαύρου» χρή­μα­τος μέσω Δια­δι­κτύου.

Η Αθήνα θα προ­τι­μούσε το κακό κλίμα στις σχέσεις με τη Μόσχα να περιο­ρι­στεί στα περι­στα­τικά των τελευ­ταίων ημερών. Ωστόσο είναι απο­λύ­τως σαφές ότι κάτι τέτοιο βρί­σκε­ται πλέον πέρα από τις δυνα­τό­τη­τες της ελλη­νι­κής πλευράς. Αν η Μόσχα απα­ντή­σει σκληρά, η Αθήνα θα βρεθεί ξανά προ διλήμ­μα­τος. Ηδη η τάση αυτή φάνηκε στο οξύ σχόλιο διπλω­μα­τι­κών πηγών της Αθήνας, έναντι των ρωσικών κατη­γο­ριών περί λήψης της από­φα­σης για απέλαση έπειτα από αμε­ρι­κα­νι­κές πιέσεις.

Των ρωσικών κατη­γο­ριών είχε προη­γη­θεί το σχόλιο αξιω­μα­τού­χου του Στέιτ Ντι­πάρ­τμεντ, που τάχθηκε υπέρ του δικαιώ­μα­τος της Ελλάδας να υπε­ρα­σπί­ζε­ται την κυριαρ­χία της έναντι της «κακό­βου­λης ρωσικής επιρ­ροής». Ο ίδιος αξιω­μα­τού­χος συνέ­δεσε ευθέως την «κακό­βουλη ρωσική επιρροή» με τις εξε­λί­ξεις των τελευ­ταίων μηνών και την προ­σπά­θεια Αθήνας και Σκοπίων να ολο­κλη­ρώ­σουν και να υλο­ποι­ή­σουν τη συμ­φω­νία των Πρεσπών.

Αν και η Αθήνα προ­σπα­θεί να υπο­βαθ­μί­σει τη σημασία του γεγο­νό­τος αλλά και τη σύνδεσή του με τις εξε­λί­ξεις στο ονο­μα­το­λο­γικό, είναι σαφές ότι οι εξε­λί­ξεις σε ΠΓΔΜ και Ελλάδα έχουν δια­δρα­μα­τί­σει σημα­ντικό ρόλο. Στην ελλη­νική πλευρά των συνόρων, η δρα­στη­ριο­ποί­ηση εκκλη­σια­στι­κών κύκλων είναι γνωστή. Κάποιοι εξ αυτών ανα­μεί­χθη­καν ενεργά στη διορ­γά­νωση των συλ­λα­λη­τη­ρίων δια­μαρ­τυ­ρίας ενα­ντίον της λύσης στο ονο­μα­το­λο­γικό. Αλλωστε απο­τυ­πώ­θηκε και μέσω της απα­γό­ρευ­σης εισόδου στη χώρα δύο Ρώσων πολιτών οι οποίοι είναι μέλη της Αυτο­κρα­το­ρι­κής Ορθό­δο­ξης Παλαι­στι­νια­κής Ενωσης.

Κύκλοι της Ιεραρ­χίας

Η Αθήνα γνω­ρί­ζει πολύ καλά για τη δράση συγκε­κρι­μέ­νων κύκλων της Ιεραρ­χίας σε τόσο στενή συνερ­γα­σία με πρόσωπα ρωσικής επιρ­ροής, κάτι το οποίο ενοχλεί εδώ και χρόνια όχι μόνο το Οικου­με­νικό Πατριαρ­χείο Κων­στα­ντι­νου­πό­λεως αλλά και την Αρχιε­πι­σκοπή Αθηνών. Παράλ­ληλα, αρκετοί στην Αθήνα εκτι­μούν ότι η ρωσική διείσ­δυση στο Αγιον Ορος είναι πολύ σημα­ντι­κό­τερη απ’ όσο φαί­νε­ται. Αξιο­ση­μεί­ωτο είναι, τέλος, ότι οι συγκε­κρι­μέ­νες ειδή­σεις προ­κά­λε­σαν κάποια αίσθηση και στην Κύπρο. Πριν από λίγους μήνες, με απόφαση του Αρχιε­πι­σκό­που Κύπρου Χρυ­σο­στό­μου, πρα­κτικά απο­φα­σί­στηκε να μην πωληθεί ο τηλε­ο­πτι­κός σταθμός της Εκκλη­σίας σε εται­ρεία επι­χει­ρη­μα­τία που δια­τη­ρεί στενές σχέσεις με τη Ρωσία. Μέσα στην κυπριακή Ιεραρ­χία εκφρά­ζο­νται ανη­συ­χίες για την επόμενη μέρα, καθώς η Μόσχα φαί­νε­ται ότι έχει δικό της εκλεκτό, σε περί­πτωση που τεθεί τέτοιο θέμα.

Πηγή: Καθη­με­ρινή