Ο Δήμος δεν μπορεί πλέον να προστατεύσει την Κοιλάδα των Πεταλούδων

Απαι­τεί­ται πλέον ένα νέο μοντέλο δια­χεί­ρι­σης του βιό­το­που καθώς ο Δήμος Ρόδου δε μπορεί ή δε θέλει να προ­στα­τεύ­σει την Κοιλάδα των Πετα­λού­δων.

Έχουμε ασχο­λη­θεί πολλές φορές με το θέμα της Κοι­λά­δας των Πετα­λού­δων. Κι όχι μόνο εμείς αλλά και άλλοι φορείς και πολίτες καθώς ακόμα και η δικαιο­σύνη. Αφορμή για να γρά­ψουμε για ακόμα μια φορά είναι τα τελευ­ταία δημο­σιεύ­ματα στον τοπικό τύπο για προ­κα­ταρ­κτική ανά­κριση για την περίοδο του 2011 (!!!) καθώς και η επι­στολή συμπο­λίτη μας. Το τελευ­ταίο λοιπόν χρονικό διά­στημα η αγωνία για το μέλλον της Κοι­λά­δας ξεχει­λί­ζει καθώς δια­πι­στώ­νε­ται ότι είναι θέμα χρόνου να απο­λέ­σουμε τον πολύ­τιμο αυτό πόρο. Μαζί με την αγωνία ξεχει­λί­ζει όμως και η οργή για τον τρόπο δια­χεί­ρι­σής του από τις τοπικές αρχές και περισ­σό­τερο από το Δήμο Ρόδου.

Να θυμί­σουμε για μια ακόμα φορά τα βασικά ζητή­ματα που έπρεπε εδώ και χρόνια να έχουν επι­λυ­θεί και τα οποία απει­λούν την ίδια την ύπαρξη του βιό­το­που και ίσως και του εντόμου Panaxia Quantripunctaria δηλαδή της Πετα­λού­δας της Ρόδου.

ΚΑΤΣΙΚΙΑ

Τα κατσί­κια στην ευρύ­τερη περιοχή αλλά κυρίως αυτά που βρί­σκο­νται μέσα στην Κοιλάδα είναι η κυριό­τερη αιτία κατα­στρο­φής του βιο­τό­που. Από την μια πλευρά κατα­τρώ­γουν τη νεαρή βλά­στηση, όπως μπο­ρείτε να δια­πι­στώ­σετε σε χθεσινή φωτο­γρα­φία, και από την άλλη κατα­πα­τούν και υπο­σκά­πτουν τα πρανή της Κοι­λά­δας η ευστά­θεια των οποίων είναι βασική προ­ϋ­πό­θεση για τη δια­τή­ρηση της χλω­ρί­δας και ολό­κλη­ρου του βιο­τό­που. Τα κατσί­κια όμως έχουν αφε­ντικά με τα οποία κανένας δε θέλει να έρθει σε σύγκρουση. Για ποιο λόγο άραγε; Οι ασύ­δο­τοι αυτοί άνθρω­ποι είναι ένας-δυο και όμως κατα­φέρ­νουν να επι­βιώ­νουν παρά­νομα και κόντρα σε κάθε απα­γό­ρευση.

Εδώ τερά­στιες είναι και οι ευθύνες της Περι­φέ­ρειας και ειδικά της επι­τρο­πής σταυ­λι­σμού η οποία με βάση το Ν. 4056(ΦΕΚ 52^Α/12-3-2012)  είναι αρμόδια για τον έλεγχο, τη διε­νέρ­γεια αυτο­ψίας και  την παροχή γνώμης για κάθε θέμα κτη­νο­τρο­φι­κής εγκα­τά­στα­σης καθώς και για την  επιβολή διοι­κη­τι­κών κυρώ­σεων.

Οι κάθε είδους εγκα­τα­στά­σεις στην περιοχή Πετα­λού­δων α) δεν είναι αδειο­δο­τη­μέ­νες, β) είναι κατε­ξο­χήν σε περιο­χές που σύμφωνα με το νόμο δεν μπορούν να αδειο­δο­τη­θούν, γ) είναι σε περιοχή που δεν έχει οριστεί ως βοσκό­το­πος από το Δήμο  εδώ και περίπου δεκα­πέ­ντε χρόνια, δ) είναι εντός περιο­χής NATURA 2000 (GR4210006), ε) βρί­σκο­νται σε περιοχή όπου σύμφωνα με το Γενικό Πολε­ο­δο­μικό Σχέδιο του τέως Δήμου Πετα­λού­δων (ΦΕΚ 413ΑΠΠΘ/18-09-2008) απα­γο­ρεύ­ε­ται η βοσκή και στ)  όπως ανα­φέ­ρει το ΑΠ 33638/26-05-2014 έγγραφο της Διεύ­θυν­σης Δασών Δωδε­κα­νή­σου, προ­κύ­πτει βόσκηση αδέ­σπο­των και ανε­πι­τή­ρη­των ζώων χωρίς ενώτια που προ­κα­λούν εκτε­τα­μέ­νες ζημιές μετά από σχε­τι­κούς ελέγ­χους του Δασο­νο­μείου Ρόδου.

Εάν από τα παρα­πάνω δεν προ­κύ­πτουν ικανοί λόγοι για να απο­μα­κρυν­θούν ΣΗΜΕΡΑ οι «κτη­νο­τρό­φοι» από την περιοχή, πραγ­μα­τικά δε γνω­ρί­ζουμε αν ζούμε σε πολι­τεία με νόμους, κανόνες και θεσμούς.

ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΧΛΩΡΙΔΑΣ – ΝΕΕΣ ΦΥΤΕΥΣΕΙΣ

Λόγω λοιπόν των κατσι­κιών είναι δύσκολο να ανα­πτυ­χθούν νέα φυτά μέσα στην Κοιλάδα και κυρίως οι αυτο­φυ­είς και χαρα­κτη­ρι­στι­κές σε αυτή ζητιές (υγράμ­βαρη – liquidambar orientalis), πλα­τά­νια και άλλα αυτοφυή φυτά. Από την άλλη πλευρά δεν γίνο­νται καθόλου προ­σπά­θειες να φυτευ­τούν νέα δέντρα έστω και προ­στα­τευ­μένα στην αρχή και το φυτώριο που είχε δημιουρ­γη­θεί κοντά στη Μονή της Καλό­πε­τρας έχει εγκα­τα­λει­φθεί.

Δυστυ­χώς όμως τα παλιά δέντρα πεθαί­νουν και δεν ανα­πλη­ρώ­νο­νται (μόνο τις τελευ­ταίες πέντε μέρες έπεσαν δύο). Αυτό έχει ως απο­τέ­λε­σμα να δια­τα­ράσ­σε­ται το μικρο­κλίμα στην Κοιλάδα, δηλαδή οι χαμηλές θερ­μο­κρα­σίες και η υψηλή υγρασία, που είναι καθο­ρι­στικό για την επι­βί­ωση του εντόμου. Ενώ πριν από μερικά χρόνια λοιπόν η Κοιλάδα ήταν μια περιοχή σκιερή και δροσερή λόγω της κάλυψης από τα ψηλά δέντρα, εδώ και αρκετό καιρό όπως βλέπετε και στις φωτο­γρα­φίες οι ακτίνες του ήλιου δια­περ­νούν την αραιή βλά­στηση αυξά­νο­ντας προ­φα­νώς και τη θερ­μο­κρα­σία μέσα στην Κοιλάδα.

Δυστυ­χώς όμως τα παλιά δέντρα πεθαί­νουν και δεν ανα­πλη­ρώ­νο­νται (μόνο τις τελευ­ταίες πέντε μέρες έπεσαν δύο). Αυτό έχει ως απο­τέ­λε­σμα να δια­τα­ράσ­σε­ται το μικρο­κλίμα στην Κοιλάδα, δηλαδή οι χαμηλές θερ­μο­κρα­σίες και η υψηλή υγρασία, που είναι καθο­ρι­στικό για την επι­βί­ωση του εντόμου. Ενώ πριν από μερικά χρόνια λοιπόν η Κοιλάδα ήταν μια περιοχή σκιερή και δροσερή λόγω της κάλυψης από τα ψηλά δέντρα, εδώ και αρκετό καιρό όπως βλέπετε και στις φωτο­γρα­φίες οι ακτίνες του ήλιου δια­περ­νούν την αραιή βλά­στηση αυξά­νο­ντας προ­φα­νώς και τη θερ­μο­κρα­σία μέσα στην Κοιλάδα.

Σε όλα τα παρα­πάνω ήρθε να προ­στε­θεί τα τελευ­ταία χρόνια και το πρό­βλημα της βαμ­βα­κί­α­σης. Προ­κα­λεί­ται από  το μελι­το­γόνο έντομο «Μαρ­σα­λίνα» (Marchalina hellenica)  που απο­μυ­ζεί  κυριο­λε­κτικά  τα πεύκα με απο­τέ­λε­σμα να τα ξεραί­νει (βλ. Οικο­λο­γικά Ροδιακά, 14/12/2011). Απ’ ότι φαί­νε­ται η φετινή ανομ­βρία επι­δεί­νωσε την κατά­σταση αφού τα δέντρα δεν ξεπλύ­θη­καν και προ­φα­νώς οι συγκε­ντρώ­σεις του εντόμου ήταν ακόμα μεγα­λύ­τε­ρες.

ΦΥΛΑΞΗ – ΚΛΕΙΔΩΜΑ ΚΟΙΛΑΔΑΣ

Μέσα στην Κοιλάδα φέτος δεν υπάρχει ούτε φύλαξη που είναι απα­ραί­τητη ώστε να μην ενο­χλού­νται οι πετα­λού­δες. Είναι γνωστό ότι το συγκε­κρι­μένο έντομο είναι νυκτό­βιο και δεν πρέπει να ενο­χλεί­ται καθόλου την ημέρα ώστε να μπο­ρέ­σει να κάνει το κύκλο της ζωής του και να απο­θέ­σει τα αυγά του στο τέλος του καλο­και­ριού. Πολλοί επι­σκέ­πτες δε γνω­ρί­ζουν το στοι­χεία αυτό (ή δεν ενδια­φέ­ρο­νται) και ενο­χλούν τα έντομα αφού δεν υπάρ­χουν καθόλου φύλακες.

Από την άλλη πλευρά οι είσοδοι της Κοι­λά­δας δεν ασφα­λί­ζο­νται με απο­τέ­λε­σμα να μην υπάρχει ασφά­λεια τη νύχτα και βέβαια να υπάρχει αυξη­μέ­νος κίν­δυ­νος κάποιας παρά­νο­μης ενέρ­γειας εντός της Κοι­λά­δας. Από την άλλη πλευρά οι κάμερες επι­τή­ρη­σης έχουν πλη­ρω­θεί τρεις (3) φορές αλλά κάμερες αυτή τη στιγμή δεν λει­τουρ­γούν.

ΜΟΥΣΕΙΟ

Η κατά­σταση στο Μουσείο είναι πραγ­μα­τικά τραγική. Δεν υπάρχει ούτε ένας υπεύ­θυ­νος για να ξενα­γή­σει τους επι­σκέ­πτες ή να προ­σέ­χει το χώρο, τα εκθέ­ματα δεν έχουν ανα­νε­ω­θεί εδώ και χρόνια, αυτά που φθεί­ρο­νται απλά απο­σύ­ρο­νται και το κυριό­τερο σημα­ντικά είδη της πανίδας του νησιού που θα έπρεπε να βρί­σκο­νται στις προ­θή­κες του μου­σείου, όπως το ελάφι της Ρόδου, δεν υπάρ­χουν.

ΚΑΘΑΡΙΟΤΗΤΑ

Η καθα­ριό­τητα σε γενικές γραμμές είναι σε καλό επίπεδο όμως λόγω του οικο­του­ρι­στι­κού χαρα­κτήρα της Κοι­λά­δας θα μπο­ρού­σαν να υπάρ­χουν κάδοι για ανα­κύ­κλωση πλα­στι­κού και αλου­μι­νίου αφού εκα­το­ντά­δες τέτοιες συσκευα­σίες απορ­ρί­πτο­νται καθη­με­ρινά από τους επι­σκέ­πτες. Μια τέτοια κίνηση θα έδειχνε και την ευαι­σθη­σία (!!) των υπευ­θύ­νων για το περι­βάλ­λον γενι­κό­τερα.

ΥΠΑΡΧΕΙ ΛΥΣΗ;

Ο καθη­γη­τής Ν. Μάρ­γα­ρης είχε προ­βλέ­ψει ότι σε λίγο θα έχουμε μόνο μεταλ­λι­κές πετα­λού­δες

Φαί­νε­ται πλέον καθαρά ότι ο Δήμος Ρόδου δεν μπορεί ή δε θέλει να δια­χει­ρι­σθεί σωστό  το βιότοπο της Κοι­λά­δας. Δεν υπάρχει σχέδιο και δεν υπάρ­χουν και υπεύ­θυ­νοι άνθρω­ποι να το κάνουν. Άνθρω­ποι που να έχουν τη γνώση, την υπευ­θυ­νό­τητα και την ευαι­σθη­σία να κατα­στρώ­σουν ένα δια­χει­ρι­στικό σχέδιο για την Κοιλάδα και να το εφαρ­μό­σουν. Είναι λυπηρό που η τοπική αυτο­διοί­κηση και οι δημο­τι­κές αρχές απο­τυγ­χά­νουν οικτρά στο ρόλο τους αλλά δυστυ­χώς αυτή είναι η αλήθεια.

Η μονα­δική πλέον λύση που φαί­νε­ται να υπάρχει είναι να περάσει η δια­χεί­ριση και ο σχε­δια­σμός για την Κοιλάδα σε ένα άλλο όργανο. Το όργανο αυτό θα μπο­ρούσε να είναι μια ολι­γο­με­λής δια­χει­ρι­στική αρχή που θα απο­φά­σιζε το τι ακριβώς θα γίνει στην Κοιλάδα αφού τα έσοδα από αυτήν είναι ιδιαί­τερα υψηλά (περίπου 1,3 εκατ. ευρώ ετησίως) και μέρος τους θα μπο­ρούσε να επεν­δυ­θεί για να σωθεί ο βιό­το­πος. Ο χρόνος όμως  εξα­ντλεί­ται και οι ευθύνες όλων είναι τερά­στιες.

oikologicarodiaka.wordpress.com