Διπλωματικό θρίλερ-Πώς θα κριθεί το αίτημα πολιτικού ασύλου των 8 Τούρκων στασιαστών

Στη δίνη μιας διπλω­μα­τι­κής θύελλας εμπλέ­κε­ται πλέον η χώρα μας μετά τοαίτημα πολι­τι­κού ασύλου των 8 στα­σια­στών και το αίτημα έκδοσής τους από το τουρ­κικό ΥΠΕΞ. Πέραν των λεπτών πολι­τι­κών χει­ρι­σμών που προ­φα­νώς απαι­τού­νται και εντός του ΝΑΤΟ, υπάρχει εσω­τε­ρική και διεθνής δια­δι­κα­σία για αυτές τις περι­πτώ­σεις που είναι αδύ­να­τον να  παρα­καμ­φθεί.

Όπως εξηγεί ο ποι­νι­κο­λό­γος Αλέ­ξαν­δρος Λυκου­ρέ­ζος: “Το αίτημα για χορή­γηση ασύλου εκ μέρους των οκτώ Τούρκων στρα­τιω­τι­κών που εισήλ­θαν στη χώρα μας, τέμνει τη διπλω­μα­τία και την τήρηση θεμε­λιω­δών αρχών του νομικού μας πολι­τι­σμού.

Και τούτο, γιατί ενώ από διπλω­μα­τι­κής απόψεως η Ελλάδα δεν επι­θυ­μεί τη δια­τά­ραξη των σχέσεών της με την Τουρκία, εντού­τοις είναι παράλ­ληλα υπο­χρε­ω­μένη να τηρήσει εσω­τε­ρι­κούς και διε­θνείς κανόνες που δεν οδηγούν εκ των προ­τέ­ρων σε ικα­νο­ποί­ηση της απαί­τη­σης των τουρ­κι­κών αρχών για άμεση παρά­δοση των οκτώ στρα­τιω­τι­κών στην Τουρκία.

Η έλλειψη διμε­ρούς σύμ­βα­σης περί έκδοσης με την Τουρκία επι­βάλ­λει την τήρηση των κανόνων της ελλη­νι­κής ποι­νι­κής δικο­νο­μίας, η οποία –μεταξύ άλλων– ορίζει ότι η έκδοση απα­γο­ρεύ­ε­ται αν πρό­κει­ται για έγκλημα που κατά τους ελλη­νι­κούς νόμους χαρα­κτη­ρί­ζε­ται πολι­τικό ή στρα­τιω­τικό ή όταν από τις περι­στά­σεις προ­κύ­πτει ότι η έκδοση ζητεί­ται για λόγους πολι­τι­κούς, γεγονός που θα κριθεί εκ παραλ­λή­λου και με τη δια­τύ­πωση της κατη­γο­ρίας που τελικώς απο­δο­θεί από τις τουρ­κι­κές αρχές. Άπαντα δε τα ανωτέρω θέματα πρέπει να τεθούν στην κρίση του Συμ­βου­λίου Εφετών, του Αρείου Πάγου και εν τέλει του Υπουρ­γού Δικαιο­σύ­νης.

Πέραν δε της σαφούς ως άνω ελλη­νι­κής νομο­θε­τι­κής πρό­βλε­ψης, τίθεται μείζον ζήτημα ανα­φο­ρι­κώς και με την επι­βαλ­λό­μενη χορή­γηση ασύλου, ιδίως υπό το πρίσμα της Συν­θή­κης της Γενεύης του 1951 αλλά και της Οικου­με­νι­κής Δια­κή­ρυ­ξης των Δικαιω­μά­των του Ανθρώ­που του 1948. Δεδο­μέ­νου ότι έχει ήδη προ­α­ναγ­γελ­θεί η βαρύ­τατη τιμωρία των υπαι­τίων, έχουν ήδη παυθεί χιλιά­δες δικα­στι­κοί λει­τουρ­γοί και διο­ρί­ζο­νται νέοι προ­κει­μέ­νου να εκδι­κά­σουν τις υπο­θέ­σεις των φερό­με­νων ως “πρα­ξι­κο­πη­μα­τιών”, ενώ γίνεται λόγος και για επα­να­φορά της θανα­τι­κής ποινής –ειδικώς για τον κολασμό της συγκε­κρι­μέ­νης πράξης, η απόρ­ριψη αιτή­μα­τος ασύλου εμφα­νί­ζε­ται κατ’ αρχήν ως ηθικώς και νομικώς ανο­μι­μο­ποί­ητη.

Η κυβέρ­νηση οφείλει να επι­δεί­ξει ψυχραι­μία και νηφα­λιό­τητα κατά το χει­ρι­σμό του πρω­το­φα­νούς αυτού διπλω­μα­τι­κού αδιε­ξό­δου, εξα­ντλώ­ντας συνάμα όλες τις δυνα­τό­τη­τες που της παρέ­χουν οι κανόνες για την έκδοση και τη χορή­γηση ασύλου, μη λησμο­νώ­ντας ωστόσο το ρόλο της χώρας ως μέλους του Συμ­βου­λίου της Ευρώπης αλλά και ως δια­χρο­νι­κού θεμα­το­φύ­λακα των ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των”.

Τα στάδια

Σύμφωνα με όσα έχει πει ο κ. Λυκου­ρέ­ζος:

Το Συμ­βού­λιο Εφετών σε πρώτο στάδιο και ο Άρειος Πάγος σε δεύτερο θα πρέπει να απο­φαν­θούν για το αίτημα πολι­τι­κού ασύλου που υπέ­βα­λαν οι 8 επι­βαί­νο­ντες στο τουρ­κικό ελι­κό­πτερο που προ­σγειώ­θηκε στην Αλε­ξαν­δρού­πολη. Η σύλληψή τους (που θυμίζει την περί­πτωση -με άλλους όρους βέβαια- του Αμπ­ντου­λάχ Οτζαλάν)  έγινε για παρά­νομη είσοδο στη χώρα, ένα αδίκημα πλημ­με­λη­μα­τι­κού χαρα­κτήρα και περίπου ήσσονος σημα­σίας. Τα σπου­δαία ακο­λου­θούν:

– Οι 8 θα οδη­γη­θούν στον εισαγ­γε­λέα και θα παρα­πεμ­φθούν στο Αυτό­φωρο. Θα πάρουν μια τρι­ή­μερη προ­θε­σμία και μετά ή θα οριστεί ρητή δικά­σι­μος ή θα δικα­στούν και -πιθανόν- κατα­δι­κα­στούν σε μια ολι­γό­μηνη φυλά­κιση για το αδίκημα αυτό. Η ποινή αυτή πιθανόν θα είναι με ανα­στολή.

– Εφόσον έχει ζητηθεί η έκδοσή τους από την Τουρκία, τότε θα πρέπει να κρα­τη­θούν και η αίτηση να κριθεί από το Συμ­βού­λιο Εφετών Κομο­τη­νής. Αυτό προ­φα­νώς δεν μπορεί να γίνει εντός λίγων ημερών, αλλά θα είναι μια χρο­νο­βόρα δια­δι­κα­σία.

– Αν το αίτημα απορ­ρι­φθεί, τότε ορι­στική απόφαση θα κληθεί να πάρει ο Άρειος Πάγος, οπότε  ο χρόνος θα παρα­τα­θεί.

Πολι­τι­κοί κρα­τού­με­νοι;     

Το βασικό ζήτημα είναι ότι η συνθήκη της Γενεύης, αλλά και οι ευρω­παϊ­κοί κανόνες επι­βάλ­λουν να χορη­γεί­ται πολι­τικό άσυλο στα πρόσωπα που εισήλ­θαν παρά­νομα στη χώρα, εφόσον τίθεται ζήτημα ασφα­λείας τους μετά την έκδοσή τους.

Σε αυτό κατα­τεί­νουν:

– Εξαγ­γε­λίες του Τούρκου πρω­θυ­πουρ­γού για την επα­να­φορά της θανα­τι­κής ποινής στην Τουρκία.

– Απειλές  του Ερντο­γάν ότι οι πρα­ξι­κο­πη­μα­τίες θα τιμω­ρη­θούν σκληρά.

Χαρα­κτη­ρι­στικά,  η συνθήκη της Γενεύης του 1951, για τα άτομα που ζητούν διεθνή προ­στα­σία και τη χορή­γηση πολι­τι­κού ασύλου, ανα­φέ­ρει ότι  αίτηση για άσυλο μπορεί να υπο­βά­λει κάποιος ο οποίος έχει φύγει από τη χώρα του και δεν μπορεί να γυρίσει, επειδή φοβάται βάσιμα ότι θα υποστεί δίωξη για λόγους: φυλής, θρη­σκείας, εθνι­κό­τη­τας, συμ­με­το­χής σε ιδιαί­τερη κοι­νω­νική ομάδα, πολι­τι­κών πεποι­θή­σεων.

Προϊ­στο­ρία

Υπάρ­χουν αρκετές περι­πτώ­σεις που ο Άρειος Πάγος αρνή­θηκε για λόγους “πολι­τι­κών πεποι­θή­σεων” να εκδώσει εκζη­τού­μενα πρόσωπα. Τέτοια περί­πτωση, όπως ανα­φέ­ρει ο κ. Λου­κου­ρέ­ζος, είναι ο Γεωρ­για­νός που εκζη­τού­νταν από την κυβέρ­νηση της χώρας του, ενώ είχε υπάρξει αντί­πα­λός της και τελικά δεν εξεδόθη.

– Επίσης, όπως ανα­φέ­ρει ο ποι­νι­κο­λό­γος Σ. Κεχα­γιό­γλου, υπάρχει η περί­πτωση του Τούρκου υπηκόου Ι.Α. που εκζη­τού­νταν για φόνο από τη γείτονα, όμως το αίτημα απορ­ρί­φθηκε γιατί “κιν­δύ­νευε η σωμα­τική του ακε­ραιό­τητα”. Επίσης, η περί­πτωση του Ιρανού Ν.Ν. που εκζη­τού­νταν για ανθρω­πο­κτο­νία αλλά το αίτημα απορ­ρί­φθηκε από τον Άρειο Πάγο γιατί στη χώρα του ισχύει η θανα­τική ποινή.

Δύσκολο να απο­τρα­πεί η έκδοση των 8 πρα­ξι­κο­πη­μα­τιών

Κυβερ­νη­τι­κές πηγές ανα­φέ­ρουν, σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ, πως σε ό, τι αφορά τους 8 συλληφθέντες-επιβαίνοντες στο τουρ­κικό στρα­τιω­τικό ελι­κό­πτερο, οι οποίοι δήλωσαν ότι θα ζητή­σουν πολι­τικό άσυλο, στην ελλη­νική πλευρά υπάρχει η εκτί­μηση ότι σε περί­πτωση που οι συγκε­κρι­μέ­νοι άνθρω­ποι εμπλέ­κο­νται στοπρα­ξι­κό­πημα, είναι πολύ δύσκολο να απο­τρα­πεί η έκδοσή τους. Σε κάθε περί­πτωση, υπο­γραμ­μί­ζουν, θα τηρηθεί η προ­βλε­πό­μενη δια­δι­κα­σία.

Οι ίδιες πηγές ανα­φέ­ρουν ότι κρί­σι­μες για την έκβαση αυτής της υπό­θε­σης είναι οι εκτι­μή­σεις που θα γίνουν για το εάν με την έκδοση των 8 συλ­λη­φθέ­ντων μελών του πλη­ρώ­μα­τος στη χώρα τους, θα τεθεί σε κίνδυνο η ζωή τους, εάν δηλαδή θα δικα­στούν ή αν υπάρχει περί­πτωση να εκτεθεί η ζωή τους σε κίνδυνο λόγω θανα­τι­κής ποινής. Επι­ση­μαί­νε­ται ότι οι Συμ­βά­σεις απα­γο­ρεύ­ουν την έκδοση ανθρώ­πων εκεί όπου υπάρχει θανα­τική ποινή. Σε αυτή την παρά­με­τρο, σύμφωνα με τις πηγές της κυβέρ­νη­σης, κατά τις επι­κοι­νω­νίες που είχαν σήμερα ο Έλληνας υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών με τον Τούρκο ομόλογό του, ο Μεβλούτ Τσα­βού­σο­γλου απά­ντησε ότι στην Τουρκία δεν υπάρχει θανα­τική ποινή.

Επί της δια­δι­κα­σίας: Η δια­δι­κα­σία για την εξέταση των αιτή­σεων ασύλου θα ξεκι­νή­σει τη Δευτέρα, στην Αλε­ξαν­δρού­πολη, όπου θα μετα­βούν μετα­φρα­στές. Θα διαρ­κέ­σει 8 ημέρες και εάν υπάρξει έφεση θα διαρ­κέ­σει περίπου επι­πλέον 8 ημέρες. Συνο­λικά η όλη δια­δι­κα­σία του ασύλου θα διαρ­κέ­σει 15-16 ημέρες. Παράλ­ληλα, θα εξε­λίσ­σο­νται οι δια­δι­κα­σίες έκδοσης, οι οποίες διαρ­κούν περίπου ανάλογο χρονικό διά­στημα.

capital.gr