Ανάπτυξη έως 4,8% φέτος βλέπει το Γραφείο Προϋπολογισμού Βουλής-SOS για τον αριθμό των κρουσμάτων γιατί πλήττει τον τουρισμό

Σαφώς βελ­τιω­μέ­νες προ­βλέ­ψεις για την πορεία του ΑΕΠ φέτος, με την προ­σω­ρινή εκτί­μηση για το ρυθμό ανά­καμ­ψης να φτάνει έως το 4,8% περι­λαμ­βά­νει η νέα έκθεση για το Α τρίμηνο του 2021 από το Γραφείο Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού του Κράτους στη Βουλή. Ωστόσο καθιστά σαφές ότι ακόμα υπάρ­χουν σημα­ντι­κοί κίν­δυ­νοι στην οικο­νο­μία και αβε­βαιό­τη­τες, οι οποίες συν­δέ­ο­νται και με την πορεία της παν­δη­μίας αλλά και με την πορεία του του­ρι­σμού.

Εφιστά την προσοχή στο θέμα του δυισμού ανα­φο­ρικά με τις επι­δό­σεις της χώρας σε εμβο­λια­σμούς (που πάνε καλά) και σε αριθμό κρου­σμά­των. Με το 2ο πεδίο να  προ­κα­λεί τριγ­μούς  στις του­ρι­στι­κές ροές.

Αλλά και κατα­γρά­φει τα τρία προ­βλή­ματα της επό­με­νης μέρας δίνο­ντας έμφαση στις μεγάλες πληγές που μπορεί να προ­κα­λέ­σει μία άνιση στήριξη του επι­χει­ρη­μα­τι­κού κόσμου και του ιδιω­τι­κού τομέα.

Πηγές του γρα­φείου θεωρούν προ­φα­νές πως θα γίνουν ρυθ­μί­σεις χρεών αφού «είναι αυτο­νό­ητο πως θα πρέπει με κάποιον ομαλό τρόπο να γίνουν οι πλη­ρω­μές». Δίνουν έμφαση σε εναλ­λα­κτική στήριξη (πχ μέσω κατάρ­τι­σης) προς όσους δεν επι­βιώ­σουν.  Για το κατώ­τατο μισθό και για πιθανή ανα­θε­ώ­ρηση του το γραφείο έχει τη θέση πως δεν  πρέπει να μείνει παγω­μέ­νος. Επίσης κατα­γρά­φει πολύ μεγάλη πρόοδο στην εικόνα για τις εκκρε­μείς συντά­ξεις.

Η μελέτη

Η έκθεση του Γρα­φείου Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού του Κράτους στη Βουλή αφορά το πρώτο τρίμηνο του 2021  και παρου­σιά­στηκε από τον Συντο­νι­στή του Γρα­φείου Φρα­γκί­σκο Κου­τε­ντάκη.

Εκτιμά πως οι οικο­νο­μι­κές εξε­λί­ξεις στο πρώτο τρίμηνο του 2021 είναι ενθαρ­ρυ­ντι­κές, δεδο­μέ­νων των συν­θη­κών. Η ετήσια μετα­βολή του ΑΕΠ στο πρώτο τρίμηνο του 2021 ήταν -2,3%, κατα­γρά­φο­ντας σαφώς ηπιό­τερη ύφεση από όλες τις προ­βλέ­ψεις, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης εκείνης του Γρα­φείου Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού.

«Εφόσον τα επόμενα τρίμηνα εξε­λι­χθούν σύμφωνα με τις εκτι­μή­σεις, η ετήσια μεγέ­θυνση ανα­μέ­νε­ται να υπερβεί το βασικό μας σενάριο (2,7%), και να κινηθεί κοντύ­τερα στο θετικό σενάριο μεταξύ 3,6% και 4,8%» εκτι­μά­ται.

Ανα­φέ­ρει πως σε θετική κατεύ­θυνση κινή­θη­καν και οι σημα­ντι­κό­τε­ρες μακρο­οι­κο­νο­μι­κές μετα­βλη­τές: η ανεργία παρα­μέ­νει σταθερή, ο απο­πλη­θω­ρι­σμός περιο­ρί­ζε­ται και το ισο­ζύ­γιο τρε­χου­σών συναλ­λα­γών βελ­τιώ­νε­ται. Επίσης, αξιο­ση­μεί­ωτη επι­τυ­χία είχε και η πρό­σφατη έκδοση δεκα­ε­τούς ομο­λό­γου, με το spread σε σχέση με τo γερ­μα­νικό ομόλογο να μειώ­νε­ται κάτω από τις 100 μονάδες. Οι βρα­χυ­χρό­νιοι δείκτες, τέλος, κατέ­γρα­ψαν σημα­ντική βελ­τί­ωση τον Μάιο με τη μερική άρση των περιο­ρι­στι­κών μέτρων και την επι­τά­χυνση του εμβο­λια­στι­κού προ­γράμ­μα­τος.

Ωστόσο, «η καλύ­τερη του ανα­με­νό­με­νου πορεία της οικο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας κατά το πρώτο τρίμηνο δεν πρέπει να υπερ­τι­μη­θεί καθώς οι οικο­νο­μι­κές προ­κλή­σεις και αβε­βαιό­τη­τες θα δια­τη­ρη­θούν και μετά το τέλος της παν­δη­μίας» ανα­φέ­ρε­ται.

Το υγειο­νο­μικό μέτωπο

Βρα­χυ­πρό­θε­σμα, η κρίσιμη αβε­βαιό­τητα είναι η εξέλιξη της υγειο­νο­μι­κής κατά­στα­σης που ανα­μέ­νε­ται να επη­ρε­ά­σει την οικο­νο­μική δρα­στη­ριό­τητα των επό­με­νων τρι­μή­νων, επι­ση­μαί­νε­ται.

Το Γραφείο εξηγεί πως «η χώρα μας βρί­σκε­ται πάνω από τον ευρω­παϊκό μέσο όρο στο ποσοστό του πλήρως εμβο­λια­σμέ­νου πλη­θυ­σμού αλλά ξεπερ­νάει τον ευρω­παϊκό μέσο όρο στην ανα­λο­γία των ημε­ρή­σιων κρου­σμά­των και θανάτων. Αυτό δείχνει ότι παρά την απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα της πορείας των εμβο­λια­σμών, η απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα των περιο­ρι­στι­κών μέτρων και της νοσο­κο­μεια­κής περί­θαλ­ψης παρα­μέ­νει σχετικά χαμηλή. Συνέ­πεια αυτής της ανα­ντι­στοι­χίας είναι η καθυ­στε­ρη­μένη άρση των περιο­ρι­στι­κών μέτρων και η δια­τή­ρηση της πίεσης στο σύστημα υγείας, με αρνη­τι­κές οικο­νο­μι­κές συνέ­πειες που εκδη­λώ­νο­νται κυρίως μέσω του του­ρι­σμού. Η ελκυ­στι­κό­τητα της Ελλάδας ως προ­ο­ρι­σμού και οι περιο­ρι­σμοί που θέτουν τα κράτη προ­έ­λευ­σης στους πολίτες τους που ταξι­δεύ­ουν στη χώρα μας, εξαρ­τώ­νται σε μεγάλο βαθμό από την υγειο­νο­μική της εικόνα. Είναι επο­μέ­νως σημα­ντικό να βελ­τιω­θεί αυτή η εικόνα και να προ­σεγ­γί­σει γρήγορα τον ευρω­παϊκό μέσο όρο πριν την ολο­κλή­ρωση της του­ρι­στι­κής περιό­δου».

Οι 3 κίν­δυ­νοι

Μεσο­πρό­θε­σμα, οι αβε­βαιό­τη­τες συν­δέ­ο­νται με την άρση των έκτα­κτων επε­κτα­τι­κών μέτρων δημο­σιο­νο­μι­κής και νομι­σμα­τι­κής πολι­τι­κής, ανα­φέ­ρε­ται. Αυτή η μετα­στροφή της οικο­νο­μι­κής πολι­τι­κής απο­τε­λεί μια μείζονα πρό­κληση τόσο από μακρο­οι­κο­νο­μική όσο και από δημο­σιο­νο­μική σκοπιά, εκτιμά.

«Η μακρο­οι­κο­νο­μική αφορά τις επι­χει­ρή­σεις που λάμ­βα­ναν για μεγάλο χρονικό διά­στημα μετα­βι­βα­στι­κές πλη­ρω­μές από τον κρατικό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό και οι οποίες, πλέον, θα επα­να­λει­τουρ­γή­σουν χωρίς την κρατική στήριξη. Η παρα­τε­τα­μένη διακοπή της παρα­γω­γι­κής τους λει­τουρ­γίας ενδέ­χε­ται να έχει προ­κα­λέ­σει μόνιμες απώ­λειες, εξαι­τίας της απα­ξί­ω­σης του κεφα­λαια­κού απο­θέ­μα­τος και των εργα­σια­κών δεξιο­τή­των. Με δεδο­μένο ότι η δημο­σιο­νο­μική επέ­κταση δεν ήταν δυνατόν να αντι­σταθ­μί­σει πλήρως τις απώ­λειες της παν­δη­μίας, θα υπάρ­χουν επι­χει­ρή­σεις και νοι­κο­κυ­ριά με συσ­σω­ρευ­μένα χρέη που θα χρεια­στούν πρό­σθετη ρευ­στό­τητα για να τα εξυ­πη­ρε­τή­σουν. Η υπερ­βάλ­λουσα ρευ­στό­τητα που έχει συσ­σω­ρευ­τεί στο τρα­πε­ζικό σύστημα λόγω των ειδικών νομι­σμα­τι­κών συν­θη­κών και των αυξη­μέ­νων απο­τα­μιεύ­σεων δεν μπορεί να καλύψει αυτές τις ανάγκες. Αντί­θετα, ανα­μέ­νε­ται να στραφεί προς τη χρη­μα­το­δό­τηση νέων επεν­δυ­τι­κών σχεδίων σε ανερ­χό­με­νους κλάδους, όπως άλλωστε προ­βλέ­πει και το Εθνικό Σχέδιο Ανά­καμ­ψης και Ανθε­κτι­κό­τη­τας. Τίθεται, επο­μέ­νως, το ζήτημα της ανα­κα­τα­νο­μής του κεφα­λαίου και της απα­σχό­λη­σης από τους κλάδους που αδυ­να­τούν να επι­στρέ­ψουν στα προη­γού­μενα επίπεδα οικο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας προς τους δυνα­μι­κούς κλάδους που πληρούν κρι­τή­ρια μακρο­χρό­νιας βιω­σι­μό­τη­τας. Μια τέτοια δια­δι­κα­σία δεν είναι ούτε γρήγορη ούτε ομαλή. Θα πρέπει, εκτός από τη στήριξη των ανερ­χό­με­νων κλάδων, να υπάρξει και μέριμνα για τη διευ­κό­λυνση της μετά­βα­σης των συντε­λε­στών παρα­γω­γής από τους φθί­νο­ντες κλάδους».

Εξηγεί επίσης πως οι μακρο­οι­κο­νο­μι­κές αβε­βαιό­τη­τες μετα­φέ­ρο­νται και στα δημόσια οικο­νο­μικά. Σύμφωνα με το Πρό­γραμμα Στα­θε­ρό­τη­τας, η άρση των έκτα­κτων μέτρων θα προ­κα­λέ­σει μια δημο­σιο­νο­μική βελ­τί­ωση κατά 7 περίπου μονάδες ΑΕΠ (από -7,2% το 2021 σε -0,3% το 2022). Η πραγ­μα­το­ποί­ηση αυτής της πρό­βλε­ψης εξαρ­τά­ται από την ομαλή επα­να­φορά της οικο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας. Τα νοι­κο­κυ­ριά και οι επι­χει­ρή­σεις που αδυ­να­τούν να επι­στρέ­ψουν στα προη­γού­μενα επίπεδα εισο­δή­μα­τος είναι ανα­με­νό­μενο να μην μπορούν να απο­πλη­ρώ­σουν τις τρέ­χου­σες και τις συσ­σω­ρευ­μέ­νες φορο­λο­γι­κές και ασφα­λι­στι­κές τους υπο­χρε­ώ­σεις. Ο δημό­σιος τομέας ίσως χρεια­στεί να τους παρέχει πρό­σθετη οικο­νο­μική στήριξη, αφενός για να καλύ­ψουν τις βασικές τους ανάγκες και αφε­τέ­ρου για να διευ­κο­λύ­νει τη μετά­βασή τους σε πιο παρα­γω­γι­κούς κλάδους και δρα­στη­ριό­τη­τες. Επο­μέ­νως, υπάρ­χουν σημα­ντι­κοί κίν­δυ­νοι στη δια­δι­κα­σία απο­κα­τά­στα­σης της δημο­σιο­νο­μι­κής ισορ­ρο­πίας, τόσο από την πλευρά των εσόδων όσο και από την πλευρά των δαπανών, οι οποίοι θα πρέπει να παρα­κο­λου­θού­νται στενά.

Όλα τα παρα­πάνω δια­μορ­φώ­νουν και ένα τρίτο μέτωπο σύμφωνα με το Γραφείο: «οι απώ­λειες που προ­κά­λεσε η παν­δη­μία και το κόστος των παρεμ­βά­σεων για τον περιο­ρι­σμό των επι­πτώ­σεων δεν θα εξα­φα­νι­στούν μόλις τελειώ­σει η παν­δη­μία. Η επα­να­φορά στην ανά­καμψη δεν αρκεί να ιδωθεί μόνο μέσα από τα συνο­λικά μεγέθη και τους μέσους όρους, αλλά πρέπει να λάβει υπόψη και τις έντονες ασυμ­με­τρίες μεταξύ κλάδων, νοι­κο­κυ­ριών και επι­χει­ρή­σεων. Το ζήτημα των ανι­σο­τή­των δεν έχει λάβει τη δέουσα προσοχή και ενδέ­χε­ται να απο­δει­χθεί σημα­ντι­κό­τερο στα επόμενα χρόνια. Σε πρό­σφατο δοκίμιο εργα­σίας του ΔΝΤ, δια­πι­στώ­θηκε η δια­χρο­νική θετική συσχέ­τιση μεταξύ παν­δη­μιών και κοι­νω­νι­κής έντασης. Οι παν­δη­μίες επη­ρε­ά­ζουν αρνη­τικά την οικο­νο­μική μεγέ­θυνση και εντεί­νουν την ανι­σό­τητα, δημιουρ­γώ­ντας συν­θή­κες που οξύνουν τις κοι­νω­νι­κές εντά­σεις. Οι κοι­νω­νι­κές εντά­σεις, με τη σειρά τους, προ­κα­λούν πρό­σθε­τες μειώ­σεις στην οικο­νο­μική μεγέ­θυνση, δημιουρ­γώ­ντας έναν φαύλο κύκλο. Το πρό­βλημα μπορεί να εκδη­λω­θεί εντο­νό­τερα σε χώρες με σχετικά αδύναμο θεσμικό πλαίσιο και μηχα­νι­σμούς κοι­νω­νι­κής προ­στα­σίας, όπως η Ελλάδα, και να δημιουρ­γή­σει περισ­σό­τε­ρες αβε­βαιό­τη­τες για την επόμενη μέρα»…

Δημο­σιο­νο­μικό απο­τέ­λε­σμα Ελλάδας 2020

Το γραφείο εκτιμά πως το επίσημο δημο­σιο­νο­μικό απο­τέ­λε­σμα (ισο­ζύ­γιο) της Γενικής Κυβέρ­νη­σης για το 2020 σε όρους ESA 2010 δια­μορ­φώ­θηκε στα -16.130 εκατ. ευρώ, ή -9,7% του ΑΕΠ. Το πρω­το­γε­νές απο­τέ­λε­σμα (χωρίς τους τόκους δημο­σίου χρέους) δια­μορ­φώ­θηκε στα -11.185 εκατ. ευρώ, ή -6,7% του ΑΕΠ σε όρους ESA. Σύμφωνα με τη μεθο­δο­λο­γία της ενι­σχυ­μέ­νης επο­πτείας το πρω­το­γε­νές ισο­ζύ­γιο δια­μορ­φώ­θηκε σε έλλειμμα -12.493 εκατ. ευρώ, ή -7,5% του ΑΕΠ.

Η σημα­ντική δημο­σιο­νο­μική επι­δεί­νωση προ­έρ­χε­ται κατά κύριο λόγο από τα έκτακτα επε­κτα­τικά δημο­σιο­νο­μικά μέτρα που πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν εντός του 2020 για την αντι­με­τώ­πιση της παν­δη­μίας καθώς και από τη σημα­ντική μείωση του ΑΕΠ εξαι­τίας της πτώσης της οικο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας.

Δημο­σιο­νο­μικό απο­τέ­λε­σμα χωρών Ευρω­ζώ­νης 2020

Συγκρι­τικά με τις υπό­λοι­πες χώρες της Ευρω­ζώ­νης  το πρω­το­γε­νές έλλειμμα ως ποσοστό του ΑΕΠ της Γενικής Κυβέρ­νη­σης στην Ελλάδα το 2020 (-6,7%)  υπερ­βαί­νει τον μέσο όρο (-5,7%). Οι χώρες με τη χει­ρό­τερη δημο­σιο­νο­μική επίδοση σε όρους πρω­το­γε­νούς απο­τε­λέ­σμα­τος ως ποσοστό του ΑΕΠ ήταν η Ισπανία και η Μάλτα (-8,8%), ακο­λου­θού­με­νες από την Γαλλία (-7,9%) και την Αυστρία (-7,6%).

Το συνο­λικό δημο­σιο­νο­μικό απο­τέ­λε­σμα (ισο­ζύ­γιο) ως ποσοστό του ΑΕΠ (κατά ESA) στην Ελλάδα δια­μορ­φώ­θηκε σε -9,7%, με τα υψη­λό­τερα ελλείμ­ματα να κατα­γρά­φο­νται στην Ισπανία (-11%) και στην Μάλτα (-10,1%) και τα χαμη­λό­τερα ελλείμ­ματα στο Λου­ξεμ­βούργο (-4,1%) και στη Γερ­μα­νία (-4,2%). Στο σύνολο της Ευρω­ζώ­νης, το συνο­λικό δημο­σιο­νο­μικό απο­τέ­λε­σμα ως ποσοστό του ΑΕΠ δια­μορ­φώ­θηκε σε -7,2%.

Το ακα­θά­ρι­στο χρέος Γενικής Κυβέρ­νη­σης ως ποσοστό του ΑΕΠ στην Ελλάδα αυξή­θηκε από το 180,5% το 2019 στο 205,6% το 2020 και παρα­μέ­νει το υψη­λό­τερο στην Ευρω­ζώνη.

Δημο­σιο­νο­μικά στοι­χεία Ιανουα­ρίου – Απρι­λίου 2021

Σύμφωνα με την εκτί­μηση του Γρα­φείου Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού του Κράτους στη Βουλή, το Ενο­ποι­η­μένο Πρω­το­γε­νές Απο­τέ­λε­σμα Γενικής Κυβέρ­νη­σης με προ­σαρ­μο­γές το πρώτο τετρά­μηνο Ιανουα­ρίου – Απρι­λίου του 2021 κατα­γρά­φει πρω­το­γε­νές έλλειμμα 7.496 εκατ. ευρώ που ισο­δυ­να­μεί με επι­δεί­νωση 4.975 εκατ. ευρώ σε σύγκριση με το αντί­στοιχο πρώτο τετρά­μηνο του προη­γού­με­νου έτους.

Ο Κρα­τι­κός Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός παρου­σιά­ζει ταμειακό πρω­το­γε­νές απο­τέ­λε­σμα (πρω­το­γε­νές έλλειμμα 6.201 εκατ. ευρώ) μειω­μένο κατά 4.685 εκατ. ευρώ σε σύγκριση με το αντί­στοιχο πρώτο τετρά­μηνο του 2020. Στην πλευρά των εσόδων, εμφα­νί­ζο­νται αυξη­μένα τα φορο­λο­γικά έσοδα κατά 723 εκατ. ευρώ και τα μη φορο­λο­γικά και μη τακτικά έσοδα κατά 244 εκατ. ευρώ, ενώ τα έσοδα του ΠΔΕ εμφα­νί­ζο­νται αυξη­μένα κατά 75 εκατ. ευρώ.

Στην πλευρά των δαπανών του Κρα­τι­κού Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού παρα­τη­ρεί­ται αύξηση κατά 5.750 εκατ. ευρώ σε σύγκριση με το αντί­στοιχο πρώτο τετρά­μηνο του 2020, η οποία απο­δί­δε­ται στην αύξηση των δαπανών ΠΔΕ κατά 1.092 εκατ. ευρώ, των Πρω­το­γε­νών δαπανών του τακτι­κού προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού κατά 4.462 εκατ. ευρώ, και των δαπανών για τόκους κατά 196 εκατ. ευρώ.

Η μεγα­λύ­τερη αύξηση των ληξι­πρό­θε­σμων υπο­χρε­ώ­σεων της Γενικής Κυβέρ­νη­σης κατά 477 εκατ. ευρώ το πρώτο τετρά­μηνο του 2021 έναντι μικρό­τε­ρης αύξησης κατά 417 εκατ. ευρώ το αντί­στοιχο πρώτο τετρά­μηνο του 2020 είχε περισ­σό­τερο αρνη­τική επί­πτωση στο πρω­το­γε­νές απο­τέ­λε­σμα της Γενικής Κυβέρ­νη­σης το πρώτο τετρά­μηνο του 2021.

Ληξι­πρό­θε­σμες υπο­χρε­ώ­σεις δημο­σίου

Τον Απρίλιο του 2021 κατα­γρά­φηκε μείωση των συνο­λι­κών ληξι­πρό­θε­σμων υπο­χρε­ώ­σεων του Δημο­σίου κατά 93 εκατ. ευρώ σε σύγκριση με τον Απρίλιο του 2020. Ειδι­κό­τερα, οι ληξι­πρό­θε­σμες οφειλές μειώ­θη­καν κατά 37 εκατ. ευρώ φτά­νο­ντας τα 1.745 εκατ. ευρώ και οι εκκρε­μείς επι­στρο­φές φόρων μειώ­θη­καν κατά 56 εκατ. ευρώ φτά­νο­ντας τα 570 εκατ. ευρώ.

Σύμφωνα με τα στοι­χεία της ΑΑΔΕ, το συνο­λικό ληξι­πρό­θε­σμο υπό­λοιπο στο τέλος του Απρι­λίου του 2021, δια­μορ­φώ­θηκε στα 109,1 δις ευρώ, αυξη­μένο κατά 3,4 δις ευρώ σε σχέση με τον Απρίλιο του 2020. Η αύξηση αυτή ανα­λύ­ε­ται (α) στις ληξι­πρό­θε­σμες οφειλές προη­γού­με­νου δια­στή­μα­τος ύψους 1,2 δις ευρώ που βεβαιώ­θη­καν μετα­γε­νέ­στερα, (β) στις νέες ληξι­πρό­θε­σμες οφειλές ύψους 7,6 δις ευρώ που δημιουρ­γή­θη­καν και (γ) στις εισπρά­ξεις και δια­γρα­φές 5,4 δις ευρώ.

Επίσης., σύμφωνα με την 1η Τρι­μη­νιαία Έκθεση Προόδου Έτους 2021 του ΚΕΑΟ, το σύνολο των ληξι­πρό­θε­σμων ασφα­λι­στι­κών οφειλών στο τέλος του πρώτου τρι­μή­νου του 2021 δια­μορ­φώ­θηκε στα 37,8 δις ευρώ, δηλαδή παρου­σί­ασε αύξηση κατά 234,2 εκατ. ευρώ σε σχέση με το προη­γού­μενο τρίμηνο. Η αύξηση αυτή προ­έρ­χε­ται από την αύξηση των πρό­σθε­των τελών (κατά 359,7 εκατ. ευρώ), καθώς οι κύριες οφειλές σημεί­ω­σαν μείωση κατά 125,5 εκατ. ευρώ.

Πηγή insider.gr