Δημήτρης Γάκης: «Μόνο η ειρήνη στη Μέση Ανατολή θα δώσει οριστική λύση στο προσφυγικό»

Η ομιλία του βου­λευτή Δωδε­κα­νή­σου Δημήτρη Γάκη στην Ολο­μέ­λεια της Βουλής στη συζή­τηση επί του σχεδίου νόμου για το μετα­να­στευ­τικό, την Τρίτη 15 Μαΐου 2018.

Τα κύρια σημεία της ομιλίας του βου­λευτή Δωδε­κα­νή­σου:

«ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΓΑΚΗΣ: Κυρίες και κύριοι συνά­δελ­φοι, δεν μπορεί κανείς παρά να ενώσει τη φωνή του και τη δική του αγα­νά­κτηση και οργή με την αγα­νά­κτηση και οργή όλου του ελλη­νι­κού λαού, αλλά και της παγκό­σμιας κοι­νό­τη­τας, ενάντια στη δολο­φο­νική επίθεση του Ισραήλ απέ­να­ντι σε αμάχους, που θυμίζει εποχές «Γολιάθ» και «Δαβίδ», ξεχνώ­ντας όμως ότι κάποια στιγμή ο πραγ­μα­τι­κός «Δαβίδ» μπορεί να κερ­δί­σει τελικά τον επι­θε­τικό «Γολιάθ».

Κυρίες και κύριοι συνά­δελ­φοι, του­λά­χι­στον σε εμένα, κυριαρ­χεί μια βαριά μελαγ­χο­λία για αυτά που γίνο­νται. Μιλάω σπάνια από αυτό το βήμα για θέματα εκτός νομο­σχε­δίου. Το χρη­σι­μο­ποιώ μόνο όταν έχω πραγ­μα­τικά κάτι πολύ­τιμο να πω και αν το θέμα είναι πάρα πολύ «δυνατό» και πρέπει να πάρει κανείς θέση.

Θα περί­μενα λοιπόν, σε αυτό το ευαί­σθητο ανθρω­πι­στικό θέμα, να ακούσω παρεμ­βά­σεις συμ­βο­λής στην επίλυση των προ­βλη­μά­των και στη δια­μόρ­φωση εκείνων των συν­θη­κών ειρήνης, που πολλοί με «κρο­κο­δεί­λια» δάκρυα ισχυ­ρί­ζο­νται ότι υπε­ρα­σπί­ζο­νται. Αντί­θετα, ακού­στηκε ένας αρνη­τι­σμός και μία ισο­πέ­δωση της πραγ­μα­τι­κό­τη­τας και της λογικής και μία επι­λε­κτική ευαι­σθη­σία απέ­να­ντι σε αυτά τα ζητή­ματα.

Όσον αφορά το νομο­σχέ­διο, εμείς οι κάτοι­κοι του Ανα­το­λι­κού Αιγαίου και της Δωδε­κα­νή­σου, που τα τελευ­ταία χρόνια βιώ­νουμε πιο έντονα την προ­σφυ­γική κρίση, εμείς που γνω­ρί­σαμε από πρώτο χέρι τι σημαί­νει προ­σφυ­γιά για τα ίδια τα θύματά της πρώτα απ’ όλα, νιώσαμε περή­φα­νοι για τον τρόπο με τον οποίο υπο­δέ­χθη­καν οι κοι­νω­νίες των νησιών μας τους πρό­σφυ­γες εκεί­νους τους πρώτους δύσκο­λους μήνες, υπεν­θυ­μί­ζο­ντας σε όλη την Ευρώπη πως η φιλο­ξε­νία -όχι τυχαία- είναι μία λέξη ελλη­νι­κής κατα­γω­γής.

Ανη­συ­χούμε ακόμη, κάθε φορά που ακραίες ξενο­φο­βι­κές φωνές, εκμε­ταλ­λευό­με­νες τα προ­βλή­ματα που πράγ­ματι δημιουρ­γή­θη­καν στις τοπικές κοι­νω­νίες από την πρω­το­φανή σε όγκο μετα­κί­νηση πλη­θυ­σμών προς την Ευρώπη, πάνε να αμαυ­ρώ­σουν αυτή την εικόνα των νησιών και της πατρί­δας μας.

Όλοι εμείς που ζούμε στα νησιά, που απο­τε­λούν τις πύλες εισόδου προς την Ευρώπη, χαι­ρε­τί­ζουμε την κατά­θεση του σημε­ρι­νού νομο­σχε­δίου σαν ένα σημα­ντικό βήμα για την προ­στα­σία των προ­σφύ­γων και των αιτού­ντων άσυλο.

Στα­χυο­λογώ κάποια σημα­ντικά σημεία, που θεωρώ ότι απο­δει­κνύ­ουν το παρα­πάνω:

Στο άρθρο 6 και σε άλλα σημεία του νομο­σχε­δίου, όπως στο άρθρο 20, θεσπί­ζε­ται μία σειρά σημα­ντι­κών μέτρων για την προ­στα­σία των ασυ­νό­δευ­των ανη­λί­κων. Μας φτάνει; Όχι.

Με το άρθρο 9 καθο­ρί­ζο­νται σημα­ντικά ζητή­ματα, που αφορούν τις συν­θή­κες κρά­τη­σης, όπως ο πολύ σημα­ντι­κός χωρι­σμός των αιτού­ντων άσυλο από τους ποι­νι­κούς και η δυνα­τό­τητα επι­κοι­νω­νίας με τους οικεί­ους τους. Μας φτάνει; Όχι.

Τα κρα­τη­τή­ρια που λει­τουρ­γούν ακόμη σαν χώροι συγκέ­ντρω­σης -στη Ρόδο παρα­δείγ­μα­τος χάρη, που δεν υπάρχει κέντρο φιλοξενίας- δεν περι­ποιούν τιμή για το νησί μας, κύριε Υπουργέ. Χρειά­ζε­ται μια παρέμ­βαση, τελικά. Πρέπει να βρούμε έναν τρόπο, έτσι ώστε οι συν­θή­κες κρά­τη­σης στα κρα­τη­τή­ρια, που γίνεται εξ ανάγκης, να βελ­τιω­θούν, να γίνουν ανθρώ­πι­νες.

Σημα­ντική είναι και η πρό­βλεψη του νομο­σχε­δίου για τα βασικά δικαιώ­ματα στην υγεία και την παιδεία, καθώς ανα­φέ­ρε­ται ρητά στο νομο­σχέ­διο ότι οι ιατρι­κές εξε­τά­σεις γίνο­νται απο­κλει­στικά για το συμ­φέ­ρον των ίδιων των αιτού­ντων άσυλο και των προ­σφύ­γων, με σεβασμό στο ιατρικό απόρ­ρητο.

Κατο­χυ­ρώ­νε­ται η ένταξη των ανη­λί­κων ή και η πρό­σβαση των ενη­λί­κων στη δημόσια εκπαί­δευση εντός τριών μηνών από την ολο­κλή­ρωση της δια­δι­κα­σίας ταυ­το­ποί­η­σης.

Κυρίες και κύριοι συνά­δελ­φοι, παρ’ όλο που όσα ενδει­κτικά ανέφερα είναι σημα­ντι­κές απο­φά­σεις που επη­ρε­ά­ζουν θετικά τη ζωή των προ­σφύ­γων και συνά­δουν με τις λει­τουρ­γίες ενός σύγ­χρο­νου κράτους δικαίου, δεν μπορεί ωστόσο να απο­τε­λούν ορι­στική λύση για ένα τόσο σύνθετο πανευ­ρω­παϊκό και παγκό­σμιο πρό­βλημα.

Θα επι­κε­ντρωθώ σε τρία ζητή­ματα γι’ αυτό. Πρώτον, γεω­γρα­φι­κός περιο­ρι­σμός παρα­μέ­νει σε ισχύ, με σκοπό όμως, όπως ρητά έχει δηλωθεί, τη διευ­κό­λυνση των δια­δι­κα­σιών χορή­γη­σης ασύλου και την ενί­σχυση των επι­τρο­πών. Απώ­τε­ρος στόχος της Κυβέρ­νη­σης εξα­κο­λου­θεί να είναι ο καλύ­τε­ρος κατα­με­ρι­σμός των προ­σφύ­γων σε διά­φο­ρες γεω­γρα­φι­κές περιο­χές και η απο­συμ­φό­ρηση των νησιω­τι­κών περιο­χών, τόσο για το συμ­φέ­ρον των ίδιων των προ­σφύ­γων, όσο και για το συμ­φέ­ρον των κατοί­κων των νησιών υπο­δο­χής.

Τα νησιά του νοτίου Αιγαίου, τα Δωδε­κά­νησα ιδιαί­τερα και βέβαια η Λέσβος, η Σάμος και η Χίος εξα­κο­λου­θούν να δοκι­μά­ζο­νται και ακραία στοι­χεία βρί­σκουν την ευκαι­ρία να «ψαρεύ­ουν σε θολά νερά» για να εκμε­ταλ­λευ­τούν τη δυσα­ρέ­σκεια των κατοί­κων. Γι’ αυτό θα πρέπει απα­ραί­τητα να επι­τα­χυν­θούν του­λά­χι­στον, όπως είπε ο Υπουρ­γός, οι δια­δι­κα­σίες ασύλου.

Επο­μέ­νως, τα μέτρα που παίρνει η Κυβέρ­νηση για τη νησιω­τι­κό­τητα, όπως πρό­σφατα το μετα­φο­ρικό ισο­δύ­ναμο, πρέπει να γίνει σαφές ότι είναι μέτρα που συντε­λούν στην ανα­πτυ­ξιακή πορεία των νησιών, με προ­ο­πτική και στόχο και είναι λάθος να τα αντι­λαμ­βα­νό­μα­στε ως ένα δώρο στους νησιώ­τες μας, ως αντί­τιμο για τη μόνιμη παρου­σία προ­σφύ­γων εκεί.

Για όλους τους παρα­πάνω λόγους, θα ήθελα να παρα­τη­ρήσω κλεί­νο­ντας ότι κανένα μέτρο και κανένα νομο­θέ­τημα, όσο καλά σχε­δια­σμένο κι αν είναι, δεν θα είναι ποτέ επαρκές αν δεν συνο­δεύ­ε­ται από μία ουσια­στική αλλαγή της ευρω­παϊ­κής πολι­τι­κής, που να ανα­γνω­ρί­ζει το προ­σφυ­γικό ζήτημα ως ένα πρό­βλημα που αφορά ολό­κληρη την Ευρώπη και να ισχύσει κάποια στιγμή η αρχή της ανα­λο­γι­κό­τη­τας στην κατα­νομή των προ­σφύ­γων που φτάνουν στην Ήπειρό μας.

Είναι ανάγκη να λει­τουρ­γή­σει επι­τέ­λους η περι­βό­ητη ευρω­παϊκή αλλη­λεγ­γύη. Γι’ αυτόν τον λόγο, είναι σημα­ντικό η χώρα μας να πρω­το­στα­τή­σει στην ανάληψη πρω­το­βου­λιών σε συνερ­γα­σία με τις κυβερ­νή­σεις των άλλων ευρω­παϊ­κών χωρών που κατ’ εξοχήν αντι­με­τω­πί­ζουν αυτό το πρό­βλημα. Θα είναι μια μάχη –κι έτσι πρέπει να αναδειχθεί- όχι μόνο για τα δίκαια των χωρών υπο­δο­χής, αλλά κυρίως μια προ­σπά­θεια υπε­ρά­σπι­σης των κοινών ευρω­παϊ­κών αξιών που τόσο δοκι­μά­ζο­νται στις μέρες μας.»