Η φτωχή άνοιξη του ελληνικού τουρισμού

Αν και εκτι­μά­ται ότι φέτος ο αριθμός των ξένων επι­σκε­πτών θα ξεπε­ρά­σει ακόμα και τα 25 εκα­τομ­μύ­ρια, η μέση κατά κεφαλήν δαπάνη έχει μειωθεί κατά 32% σε σχέση με το 2008

Αλλη μια χρονιά-ρεκόρ για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό, του­λά­χι­στον ως προς τις αφίξεις, ανα­μέ­νε­ται να είναι το 2015, καθώς ο αριθμός των ξένων επι­σκε­πτών εκτι­μά­ται ότι θα ξεπε­ρά­σει ακόμα και τα 25 εκα­τομ­μύ­ρια, με βάση τις προ­βλέ­ψεις της Τρα­πέ­ζης της Ελλάδος.

Μετά τον Σύν­δε­σμο Ελλη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σεων (ΣΕΤΕ), και τα στοι­χεία της κεντρι­κής τρά­πε­ζας δεί­χνουν ότι ήδη το πρώτο τρίμηνο κατα­γρά­φηκε αύξηση του αριθμού των ξένων επι­σκε­πτών κατά 29%.

Με τη νέα του­ρι­στική περίοδο να αρχίζει μόλις τώρα, η προ­χθε­σινή δημο­σί­ευση των ορι­στι­κών στα­τι­στι­κών στοι­χείων από την Τράπεζα της Ελλάδος για την εξέλιξη των ταξι­διω­τι­κών εισπρά­ξεων και αφίξεων το 2014 επα­νέ­φερε στο προ­σκή­νιο τις θριαμ­βο­λο­γίες για τη «βαριά βιο­μη­χα­νία» της χώρας.

Ωστόσο, από την ανάλυση των στοι­χείων αυτών προ­κύ­πτει ότι παρά την αύξηση των επι­σκε­πτών το ελλη­νικό του­ρι­στικό προϊόν εξα­κο­λου­θεί να δια­τη­ρεί χαμηλή σχέση ποιό­τη­τας – τιμής. Η μέση κατά κεφαλήν δαπάνη έχει μειωθεί κατά 32% σε σχέση με το 2008, με την Ελλάδα να προ­σελ­κύει τις χαμη­λό­τε­ρες εισο­δη­μα­τι­κές τάξεις του­ρι­στών που ξοδεύ­ουν λίγα χρήματα.

Την ίδια στιγμή, το προϊόν all inclusive αυξά­νε­ται συνεχώς στον ελλη­νικό του­ρι­σμό, με άμεσο αντί­κτυπο στις τοπικές κοι­νω­νίες.

Με βάση τα τελικά στοι­χεία της κεντρι­κής τρά­πε­ζας, πέρυσι η αύξηση των ταξι­διω­τι­κών εισπρά­ξεων έναντι του 2013 ήταν κυρίως απο­τέ­λε­σμα της αύξησης των αφίξεων των ξένων ταξι­διω­τών κατά 23%. Σε από­λυ­τους αριθ­μούς, τα άμεσα έσοδα από τον του­ρι­σμό το 2014 ανήλθαν σε 13,3 δισ. ευρώ, παρου­σιά­ζο­ντας αύξηση κατά 10,2% σε σχέση με το 2013, ενώ τα έμμεσα έσοδα υπο­λο­γί­ζο­νται σε περίπου 32 δισ. ευρώ. Ομως, παρά το γεγονός αυτό, η μέση κατά κεφαλήν δαπάνη ανά ταξίδι υπο­χώ­ρησε ήδη στα 552 ευρώ!

Μείωση κατά 3,9% παρου­σί­ασε και η δαπάνη ανά δια­νυ­κτέ­ρευση (2014: 71,6 ευρώ, 2013: 74,6 ευρώ), ενώ και η μέση διάρ­κεια παρα­μο­νής δια­μορ­φώ­θηκε στις 7,7 δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις, υπο­χω­ρώ­ντας κατά 4,9% έναντι του 2013.

Η αρνη­τική αυτή εξέλιξη απο­δί­δε­ται στη σημα­ντική αύξηση των αφίξεων από χώρες εκτός της ζώνης του ευρώ, οι οποίες εμφα­νί­ζουν μικρό­τερη από τον μέσο όρο διάρ­κεια παρα­μο­νής και δαπάνη ανά δια­νυ­κτέ­ρευση. Πάντως, ο αριθμός των δια­νυ­κτε­ρεύ­σεων το 2014 αυξή­θηκε κατά 14,7% (λόγω της αύξησης των αφίξεων) και δια­μορ­φώ­θηκε στις 187 εκατ. δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις.

Ειδι­κό­τερα, σύμφωνα με τα στοι­χεία της Τρα­πέ­ζης της Ελλάδος, πέρυσι οι αφίξεις από το εξω­τε­ρικό έφθασαν στα 22.033.462, έναντι 17.919.681 αφίξεων το 2013. Στα στοι­χεία αυτά περι­λαμ­βά­νο­νται και οι επι­βά­τες της κρουα­ζιέ­ρας.

ΔΙΨΗΦΙΑ ΑΥΞΗΣΗ. Για φέτος όλοι προ­ε­ξο­φλούν διψή­φιους ρυθμούς αύξησης. Σύμφωνα με τον Ανδρέα Στεφανή, εξει­δι­κευ­μένο σύμ­βουλο του­ρι­στι­κού και ξενο­δο­χεια­κού μάρ­κε­τινγκ και μέλος του Διοι­κη­τι­κού Συμ­βου­λίου του Γερ­μα­νο­ελ­λη­νι­κού Επι­χει­ρη­μα­τι­κού Συν­δέ­σμου (DHW). Ωστόσο, η αύξηση αυτή δεν θα οφεί­λε­ται στη δια­μόρ­φωση και ανα­βάθ­μιση του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος των ελλη­νι­κών περιο­χών. Επίσης, η ανα­με­νό­μενη αύξηση δεν θα αφορά όλες τις περιο­χές της Ελλάδας, παρά μόνο αυτές που είτε είναι γνωστές (Κρήτη, Ρόδος, Κως, Κέρκυρα κ.λπ.) είτε έγιναν διά­ση­μες λόγω συγκε­κρι­μέ­νων μονα­δι­κών πλε­ο­νε­κτη­μά­των (π.χ. Μύκονος, Σαντο­ρίνη), τα λεγό­μενα USP (Unique Selling Prepositions).

Οπως λένε στελέχη της του­ρι­στι­κής αγοράς, η συνει­σφορά του του­ρι­σμού στην ανά­πτυξη, την οικο­νο­μία και την απα­σχό­ληση αρχίζει να «θαμπώ­νει» όταν κανείς ανα­τρέ­ξει στο 2008, δηλαδή στα προ της κρίσης στοι­χεία για τον του­ρι­σμό.

Από αυτά προ­κύ­πτει σαφώς ότι ενώ ο αριθμός των ταξι­διω­τών που επι­σκέ­πτο­νται τη χώρα μας αυξή­θηκε σε σχέση με το 2008 κατά 52,2%, οι ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις αυξή­θη­καν μόλις κατά 15,5%, με απο­τέ­λε­σμα η μέση κατά κεφαλήν δαπάνη ανά ταξίδι να έχει μειωθεί κατά 32,3%.

Μια εξήγηση για την εξέλιξη αυτή δίνει παλαιό­τερη μελέτη (2012) του Ξενο­δο­χεια­κού Επι­με­λη­τη­ρίου. Για παρά­δειγμα, σύμφωνα με στοι­χεία που αφορούν την Κρήτη, οι πελάτες των επι­χει­ρή­σεων ενοι­κια­ζό­με­νων δωμα­τίων εμφα­νί­ζο­νται ότι ξόδεψαν περισ­σό­τερα σε αγορές και επι­χει­ρή­σεις εστί­α­σης (330 ευρώ) σε σχέση με τους ταξι­διώ­τες που έμειναν σε ξενο­δο­χεία all inclusive (241 ευρώ το άτομο), ενώ λίγο περισ­σό­τερα ξόδεψαν οι πελάτες των ξενο­δο­χείων πέντε (382 ευρώ) και τεσ­σά­ρων αστέρων (368 ευρώ).

ΤΟ ALL INCLUSIVE. Ενα από τα βασικά προ­βλή­ματα του του­ρι­σμού, ανα­φέ­ρουν τα ίδια στελέχη, είναι και η εξά­πλωση του all inclusive (όλα πλη­ρω­μένα), δηλαδή του μαζικού του­ρι­σμού, που ευνοεί απο­κλει­στικά τα μεγάλα του­ρι­στικά συγκρο­τή­ματα.

Στο μεταξύ, ούτε και η απα­σχό­ληση βελ­τιώ­θηκε. Με βάση τα στοι­χεία δύο περιο­χών που περι­λαμ­βά­νο­νται στους 20 πιο δημο­φι­λείς προ­ο­ρι­σμούς της ΕΕ, το ποσοστό ανερ­γίας μεταξύ των ετών 2008 και 2014 πεντα­πλα­σιά­στηκε στο κρίσιμο γ’ τρίμηνο που συγκρο­τούν οι μήνες Ιούνιος, Ιούλιος και Αύγου­στος (είναι οι μήνες που λόγω της επο­χι­κό­τη­τας συγκρο­τούν το τρίμηνο με τους υψη­λό­τε­ρους δείκτες απα­σχό­λη­σης).

Επίσης, ο συνο­λι­κός αριθμός των εργα­ζο­μέ­νων στον κλάδο παροχής υπη­ρε­σιών δια­μο­νής και εστί­α­σης παρέ­μεινε στα­θε­ρός παρά τη μεγάλη αύξηση του αριθμού των ταξι­διω­τών. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι το 2014, που οι αφίξεις των ξένων του­ρι­στών στη χώρα έσπασαν κάθε προη­γού­μενο ρεκόρ, οι θέσεις απα­σχό­λη­σης αυξή­θη­καν μόλις κατά περίπου 2.000!

Η ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ. Με βάση τα στοι­χεία των εργα­ζο­μέ­νων στον του­ρι­σμό και στα επι­σι­τι­στικά επαγ­γέλ­ματα, η απα­σχό­ληση δεν αυξά­νε­ται, καθώς η μαύρη εργασία αφαιρεί νόμιμες θέσεις, κυρίως μέσω της απα­σχό­λη­σης «μαθη­τευό­με­νων» αλλο­δα­πών (από χώρες της Ανα­το­λι­κής Ευρώπης) που προ­σλαμ­βά­νο­νται με τη χρήση προ­γραμ­μά­των της ΕΕ. Σύμφωνα με τα στοι­χεία του υπουρ­γείου Εργα­σίας, ένας εκπαι­δευό­με­νος εργα­ζό­με­νος αμεί­βε­ται με 300 ευρώ τον μήνα για καθη­με­ρινή εργασία 10-12 ωρών, από τα οποία τα μισά είναι επι­δο­τού­μενα και τα άλλα μισά τα κατα­βάλ­λει ο ξενο­δό­χος.

Επίσης, όπως ανα­φέ­ρουν οι ίδιες πηγές, ο του­ρι­σμός είναι ένα προϊόν κατά το οποίο σημα­ντικό μέρος των δαπανών της του­ρι­στι­κής κίνησης πραγ­μα­το­ποιεί­ται στις χώρες προ­έ­λευ­σης των του­ρι­στών μέσω των μεγάλων τουρ οπε­ρέι­τορ και δεν φτάνει στις τοπικές κοι­νω­νίες.

Τα ΝΕΑ