Tα παιδιά των «κλουβιών» στο BBC

Το βρε­τα­νικό δίκτυο BBC ασχο­λεί­ται με τα «κλουβιά της ντροπής», τα ειδικά, αυτο­σχέ­δια κρε­βά­τια που φιλο­ξε­νούν πάνω από 65 παιδιά με ειδικές ανάγκες στο ΚΕΠΕΠ Λεχαι­νών. Οι εικόνες με τα μικρά παιδιά με ανα­πτυ­ξια­κές δια­τα­ρα­χές που είναι περιο­ρι­σμένα και εγκλω­βι­σμένα μέσα σε ξύλινα κλουβιά, είναι γροθιά στο στομάχι.

«Η εννιά­χρονη Τζένη κάθεται μέσα στο ξύλινο κλουβί της και κου­νιέ­ται μπρος-πίσω χαζεύ­ο­ντας τις ξύλινες μπάρες. Είναι συνη­θι­σμένη σε αυτού του τύπου την καθη­με­ρι­νό­τητα, καθώς μένει στο ίδιο αυτό κλουβί από τα δυο της χρόνια» ανα­φέ­ρει το BBC, περι­γρά­φο­ντας μια κατά­σταση όπου τα παιδιά περνούν μεγάλο μέρος της ημέρας σε χώρους και κρε­βά­τια περιο­ρι­ζό­μενα από ξύλινες δια­χω­ρι­στι­κές μπάρες.

«Στην Ελλάδα, τα άτομα με νοητική ανα­πη­ρία είναι στιγ­μα­τι­σμένα και πρέπει να παλεύ­ουν με νύχια και με δόντια προ­κει­μέ­νου να λάβουν την υπο­στή­ριξη και τη βοήθεια που χρειά­ζο­νται» ανα­φέ­ρει το δημο­σί­ευμα, που ειδικά για το ΚΕΠΕΠ Λεχαι­νών σημειώ­νει πως προ­σω­πικό ανα­φέ­ρει ότι οι συν­θή­κες πρέπει να βελ­τιω­θούν, αλλά δεν υπάρ­χουν επαρκή χρήματα.

Έξι μέλη προ­σω­πι­κού φρο­ντί­ζουν περισ­σό­τερα από 65 παιδιά με ειδικές ανάγκες, υπάρχει μόνο ένας νοση­λευ­τής και ένας βοηθός ανά όροφο, με ευθύνη για πάνω από 20 παιδιά, ενώ δεν υπάρχει μόνιμος γιατρός στο κέντρο.

«Δεν μπο­ρούσα να φαντα­στώ ποτέ ότι θα ήμασταν μάρ­τυ­ρες μιας τέτοιας κατά­στα­σης σε μια σύγ­χρονη ευρω­παϊκή χώρα, αλλά μου προ­κά­λεσε ακόμα μεγα­λύ­τερη έκπληξη ότι το προ­σω­πικό συμπε­ρι­φε­ρό­ταν σαν να ήταν κάτι συνη­θι­σμένο» λέει η εθε­λό­ντρια ψυχο­λό­γος Κατα­ρίνα Νέβες από την Πορ­το­γα­λία, προ­σθέ­το­ντας πως την πρώτη μέρα που αντί­κρισε αυτό το θέαμα είχε σοκα­ρι­στεί.

Μάλιστα, η ίδια η Νέβες καθώς και υπό­λοι­ποι εθε­λο­ντές είχαν στείλει από το 2010 μια επι­στολή σε έλληνες πολι­τι­κούς, οργα­νώ­σεις ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των, μέχρι και την ίδια την Ευρω­παϊκή Ενωση, κατα­θέ­το­ντας τους την εμπει­ρία τους από το κέντρο περί­θαλ­ψης.

Το μόνο που εισέ­πρα­ξαν, σημειώ­νει το BBC, ήταν ευχα­ρι­στή­ρια σημειώ­ματα κι υπο­σχέ­σεις για άμεση διευ­θέ­τηση του ζητή­μα­τος. Τότε, η έκθεση των εθε­λο­ντών υπέπεσε στην αντί­ληψη του έλληνα Συνη­γό­ρου του Πολίτη, ο οποίος συνέ­ταξε μία κατα­δι­κα­στική έκθεση όπου γινόταν αναφορά και σε αρκε­τούς θανά­τους λόγω ελλι­πούς επί­βλε­ψης.

Η έκθεση του Συνη­γό­ρου του Πολίτη είχε χαρα­κτη­ρί­σει τα κλουβιά αυτά ως «μια ξεκά­θαρα παρά­νομη πρα­κτική, που έρχεται σε απευ­θείας αντι­δια­στολή με την υπο­χρέ­ωση σεβα­σμού και προ­στα­σίας των ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των».

Ο αντί­λο­γος έρχεται από τον Γιώργο Γώτη, που εργά­ζε­ται εδώ και είκοσι χρόνια ως εθε­λο­ντής γιατρός στο κέντρο.

«Το κέντρο περί­θαλ­ψης στα Λεχαινά είναι ένα από τα καλύ­τερα ιδρύ­ματα για παιδιά με ειδικές ανάγκες όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά σε όλη την Ευρώπη. Πολλά από τα παιδιά που φιλο­ξε­νού­νται εδώ, κατά­φε­ραν να ξεπε­ρά­σουν κατά πολύ το προσ­δό­κιμο ζωής τους. Τα ειδικά αυτά, πανά­κριβα κλουβιά κατα­σκευά­στη­καν για να προ­φυ­λάσ­σουν τα παιδιά από αυτο­τραυ­μα­τι­σμούς».

«Προ­φα­νώς και δεν θα έπρεπε να έχουμε κλουβιά, αλλά είναι αδύνατο για εμάς να τα κατα­φέ­ρουμε χωρίς αυτά με τόσο λίγο προ­σω­πικό. Κάποια απ’ αυτά τα παιδιά έχουν εκδη­λώ­σει αυτο­κα­τα­στρο­φι­κές τάσεις ή μπλέ­κουν σε καυ­γά­δες και έτσι -πάντα κατόπιν συμ­βου­λής γιατρού- πρέπει να χρη­σι­μο­ποιούμε αυτά τα ξύλινα δια­χω­ρι­στικά.

Αλλά τα παιδιά παρόλα αυτά είναι ελεύ­θερα να επι­κοι­νω­νούν και σε κάποιο βαθμό να αλλη­λε­πι­δρούν, δηλώνει στο BBC η νέα διευ­θύ­ντρια του κέντρου Τζίνα Τσου­καλά που επι­ση­μαί­νει πως η ίδια δεν έχει πλη­ρω­θεί εδώ και έναν χρόνο, αλλά ούτε και θέλει να υπο­βά­λει την παραί­τησή της λόγω της «υπο­χρέ­ω­σης που αισθά­νε­ται έναντι των παιδιών που δια­μέ­νουν εκεί».

Ταυ­τό­χρονα καταγ­γέλ­λει πως «τα 2/3 των παιδιών που μένουν στο κέντρο περί­θαλ­ψης έχουν εγκα­τα­λει­φθεί από τους γονείς τους κι εμείς τους προ­σφέ­ρουμε την καλύ­τερη δυνατή ψυχο­λο­γική υπο­στή­ριξη» ενώ παρα­πο­νιέ­ται πως «κάνουμε ό,τι είναι ανθρω­πί­νως δυνατό, αλλά δια­θέ­τουμε ελά­χι­στο υπαλ­λη­λικό προ­σω­πικό και πενιχρά οικο­νο­μικά μέσα».

«Τα κλουβιά αυτά δεν προ­ο­ρί­ζο­νται για την προ­στα­σία των παιδιών, αλλά του προ­σω­πι­κού. Βασί­ζο­νται σε ένα μοντέλο φρο­ντί­δας που έχει να κάνει με τον εξα­να­γκα­σμό και τον περιο­ρι­σμό των ατόμων με ανα­πη­ρία, κι όχι με τη μετα­χεί­ρισή τους ως ανθρώ­πινα όντα με ίσα δικαιώ­ματα», λέει στο BBC ο Στίβεν Άλεν, εκπρό­σω­πος του MDAC, μιας διε­θνούς οργά­νω­σης για την προ­στα­σία των δικαιω­μά­των των ανθρώ­πων με νοητική υστέ­ρηση.

«Ο εγκλει­σμός σε ένα κλουβί δημιουρ­γεί ψυχο­λο­γικά και ενδε­χο­μέ­νως σωμα­τικά προ­βλή­ματα, ενώ δεν έχει απο­λύ­τως καμία θερα­πευ­τική αξία. Υπάρ­χουν δε περι­πτώ­σεις όπου παρό­μοια κλουβιά έσπασαν και τα δοκάρια τους τραυ­μά­τι­σαν σοβαρά τους ασθε­νείς που βρί­σκο­νταν μέσα σε αυτά», προ­σθέ­τει ο Άλεν, κατα­λή­γο­ντας πως οι μόνες άλλες χώρες που χρη­σι­μο­ποιούν παρό­μοια κλουβιά είναι η Τσεχία και η Ρου­μα­νία.

Το άρθρο κατα­λή­γει με την επι­σή­μανση πως έκανε αίτηση να κάνει ρεπορ­τάζ σε κάποιο από τα υπό­λοιπα δώδεκα αντί­στοιχα κέντρα περί­θαλ­ψης παιδιών στην Ελλάδα, όπως στην Αθήνα και το Σιδη­ρό­κα­στρο, αλλά το αίτημα τους δεν έγινε δεκτό.