Πολιτικό σκάκι με τον εκλογικό νόμο

«Πολι­τικό σκάκι» στο οποίο, όμως, την απόλυτη πρω­το­βου­λία των κινή­σεων έχει ο πρω­θυ­πουρ­γός Κυριά­κος Μητσο­τά­κης, θα δρο­μο­λο­γή­σει η επερ­χό­μενη συζή­τηση επί των προ­γραμ­μα­τι­κών δηλώ­σεων της κυβέρ­νη­σης, καθώς μετά την παροχή ψήφου εμπι­στο­σύ­νης θα ανοίξει ο δρόμος για την αλλαγή του υφι­στά­με­νου εκλο­γι­κού νόμου της απλής ανα­λο­γι­κής που ψήφισε ο ΣΥΡΙΖΑ.

Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, η κυβέρ­νηση, όπως είχε κατα­στή­σει σαφές και προ­ε­κλο­γικά ο κ. Μητσο­τά­κης, θα κατευ­θυν­θεί σε επα­να­φορά συστή­μα­τος ενι­σχυ­μέ­νης ανα­λο­γι­κής. Ο πρω­θυ­πουρ­γός θα κατα­στή­σει σαφές πως η χώρα πρέπει να μπορεί να κυβερ­νη­θεί εάν το πρώτο κόμμα προ­σεγ­γί­ζει σε ποσοστά το 40%, χωρίς βεβαίως να ανα­φερ­θεί σε συγκε­κρι­μένο «πήχυ», ο οποίος θα προσ­διο­ρι­στεί όταν ο νέος εκλο­γι­κός νόμος κατα­τε­θεί προς ψήφιση στη Βουλή – ίσως και πριν από τα τέλη του χρόνου. Επί της ουσίας, η ανωτέρω περι­γραφή παρα­πέ­μπει στην επα­να­φορά του μπόνους που θα φθάνει με τα συγκε­κρι­μένα ποσοστά τις 50 ή 40 έδρες για το πρώτο κόμμα, είτε απευ­θείας είτε κλι­μα­κωτά, ανα­λό­γως με την εκλο­γική του επίδοση.

Επί της ουσίας, η κυβέρ­νηση είναι πλέον «απο­δε­σμευ­μένη» από την ανάγκη υπο­χρε­ω­τι­κών συναι­νέ­σεων με άλλα κόμματα και συγκε­κρι­μένα με το ΚΙΝΑΛ, για την αλλαγή του εκλο­γι­κού νόμου, παρότι θα την επι­διώ­ξει. Η δυνα­τό­τητα του κ. Μητσο­τάκη να κινηθεί μονο­με­ρώς προ­κύ­πτει από δύο δεδο­μένα: Πρώτον, διότι Ν.Δ. και ΚΙΝΑΛ αθροί­ζουν συνο­λικά 180 βου­λευ­τές, οπότε δεν είναι δυνατόν από την παρούσα Βουλή να προ­κύ­ψει η πλειο­ψη­φία των 200 εδρών που απαι­τεί­ται προ­κει­μέ­νου ο νέος εκλο­γι­κός νόμος να ισχύσει στην αμέσως επόμενη εκλο­γική ανα­μέ­τρηση, η οποία με τα υφι­στά­μενα δεδο­μένα θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί με σύστημα απλής ανα­λο­γι­κής.

Δεύ­τε­ρον, η αυτο­δυ­να­μία που επέτυχε η Ν.Δ. –αλλά και η προ­ε­κλο­γική άρνηση της Χαρι­λάου Τρι­κούπη να συμπρά­ξει σε κυβέρ­νηση συνερ­γα­σίας σε περί­πτωση μη αυτο­δυ­να­μίας– την απαλ­λάσ­σει από την ανάγκη να προ­χω­ρή­σει σε «συμ­βι­βα­σμούς» στο πεδίο του εκλο­γι­κού νόμου, που θα ήταν απα­ραί­τη­τοι εάν συγκυ­βερ­νούσε με το ΚΙΝΑΛ, ή το τελευ­ταίο είχε παρά­σχει ψήφο ανοχής στον κ. Μητσο­τάκη.

Θα πρέπει να επι­ση­μαν­θεί πάντως, πως μετά τη δια­μόρ­φωση του νέου κοι­νο­βου­λευ­τι­κού χάρτη, στο παρα­σκή­νιο συζη­τεί­ται ένα σενάριο που μπορεί να οδη­γή­σει σε συνερ­γα­σία Ν.Δ. και ΚΙΝΑΛ στην κατεύ­θυνση της αλλαγής του εκλο­γι­κού νόμου. Συγκε­κρι­μένα, μεταξύ των υπό ανα­θε­ώ­ρηση άρθρων του Συντάγ­μα­τος, είναι και το 54, που αφορά τον εκλο­γικό νόμο. Οπως λέγεται, Ν.Δ. και ΚΙΝΑΛ θα μπο­ρού­σαν με τις 180 ψήφους που δια­θέ­τουν αθροι­στικά να άρουν την πρό­βλεψη ότι για την άμεση ισχύ του νέου εκλο­γι­κού νόμου απαι­τού­νται 200 ψήφοι από τη Βουλή, κατε­βά­ζο­ντας το συγκε­κρι­μένο «πλαφόν», ώστε να απο­τρα­πεί ο κίν­δυ­νος οι επό­με­νες εκλογές να πραγ­μα­το­ποι­η­θούν με απλή ανα­λο­γική. Μάλιστα, κατά πλη­ρο­φο­ρίες, στη Χαρι­λάου Τρι­κούπη γίνο­νται ήδη σχε­τι­κές συζη­τή­σεις, αν και ανα­γνω­ρί­ζε­ται πως την απόλυτη πρω­το­βου­λία των κινή­σεων έχει ο πρω­θυ­πουρ­γός.

Κλι­μα­κωτό «μπόνους»

Πάντως, το ΚΙΝΑΛ, όπως ανα­φέ­ρουν συνο­μι­λη­τές της κ. Φώφης Γεν­νη­ματά, δεν πρό­κει­ται να στη­ρί­ξει εκλο­γικό νόμο που θα ενι­σχύει υπέρ­με­τρα το πρώτο κόμμα, όπως αυτός που ίσχυσε στην πρό­σφατη εκλο­γική ανα­μέ­τρηση. Θα συζη­τή­σει μόνο ένα κλι­μα­κωτό «μπόνους» που θα οδηγεί σε αύξηση των εδρών του πρώτου κόμ­μα­τος, ανάλογη με το ύψος του ποσο­στού του. Από την πλευρά του ο ΣΥΡΙΖΑ θα επι­μεί­νει στην ισχύ της απλής ανα­λο­γι­κής που ο ίδιος εισή­γαγε. Εξάλλου, ο ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να προσ­δοκά –ως ο δεύ­τε­ρος πυλώνας του νέου δικομ­μα­τι­σμού– τα οφέλη της επα­να­φο­ράς ενός συστή­μα­τος ενι­σχυ­μέ­νης ανα­λο­γι­κής, χωρίς να χρεωθεί ο ίδιος την κατάρ­γηση της απλής ανα­λο­γι­κής που έχει απήχηση στο αρι­στε­ρό­στροφο τμήμα του εκλο­γι­κού του ακρο­α­τη­ρίου.

Παράλ­ληλα, είναι πολύ πιθανό ανοί­γο­ντας τον διάλογο για τον νέο εκλο­γικό νόμο, ο πρω­θυ­πουρ­γός να βάλει στην ατζέντα το λεγό­μενο «γερ­μα­νικό μοντέλο» που συν­δυά­ζει μονο­ε­δρι­κές περι­φέ­ρειες και ευρεία λίστα και διευ­κο­λύ­νει την είσοδο νέων προ­σώ­πων στην πολι­τική. Εξάλλου, η ανα­νέ­ωση του πολι­τι­κού προ­σω­πι­κού βρί­σκε­ται στον πυρήνα της σκέψης του κ. Μητσο­τάκη, όπως κατέστη σαφές τόσο από τα ψηφο­δέλ­τια της Ν.Δ., όσο και από τη σύνθεση του νέου κυβερ­νη­τι­κού σχή­μα­τος.

Εάν, πάντως, η κυβέρ­νηση θα έχει τον τελικό λόγο ανα­φο­ρικά με τον νέο εκλο­γικό νόμο, θα ανα­ζη­τή­σει ευρύ­τε­ρες συναι­νέ­σεις στο πεδίο της ανα­θε­ώ­ρη­σης του Συντάγ­μα­τος. Μάλιστα, κατά πλη­ρο­φο­ρίες, η Ν.Δ. προ­σα­να­το­λί­ζε­ται να στη­ρί­ξει, με επί μέρους ανα­δια­τυ­πώ­σεις, ορι­σμένα από τα άρθρα που πρό­τεινε ο ΣΥΡΙΖΑ και συγκέ­ντρω­σαν 151 ψήφους κατά την πρώτη φάση της ανα­θε­ω­ρη­τι­κής δια­δι­κα­σίας στην προη­γού­μενη Βουλή.

Σε κάθε περί­πτωση, πρόθεση του κ. Μητσο­τάκη είναι η δεύτερη φάση της συνταγ­μα­τι­κής ανα­θε­ώ­ρη­σης να εκκι­νή­σει περί τον Σεπτέμ­βριο και να έχει ολο­κλη­ρω­θεί πριν από την έναρξη των δια­δι­κα­σιών για την εκλογή του επό­με­νου Προ­έ­δρου της Δημο­κρα­τίας. Τούτο σημαί­νει ότι ο νέος Πρό­ε­δρος θα μπορεί να εκλεγεί ακόμη και με 151 ψήφους, μόνο από τη Ν.Δ., χωρίς βεβαίως να απο­κλεί­ε­ται να ανα­ζη­τη­θούν υπο­ψη­φιό­τη­τες που θα δια­σφα­λί­ζουν ευρύ­τε­ρες συναι­νέ­σεις.

Τέλος, θα πρέπει να επι­ση­μαν­θεί πως στις σκέψεις του κ. Μητσο­τάκη είναι και μια μεγάλη τομή στο πολι­τικό σύστημα. Συγκε­κρι­μένα, εξε­τά­ζει το ενδε­χό­μενο να προ­τεί­νει τη μείωση του αριθμού των βου­λευ­τών από 300 σε 250. Εξάλλου, απο­τε­λεί κοινή παρα­δοχή ότι ο αριθμός των βου­λευ­τών στην ελλη­νική Βουλή είναι δυσα­νά­λογα μεγάλος σε σχέση με τον πλη­θυ­σμό της χώρας.

πηγή kathimerini.gr

ΚΩΣΤΗΣ Π. ΠΑΠΑΔΙΟΧΟΣ