Μισθοί «ψίχουλα» για τους νέους επιστήμονες

Σύμ­φω­να με αυτή, πέραν του γε­γο­νό­τος ότι το 37% των πτυ­χιού­χων ανώ­τα­της εκ­παί­δευ­σης δεν έχει ερ­γα­σία (ένα­ντι 22% στην ΕΕ28) στο πρό­βλη­μα έρ­χο­νται να προ­στε­θούν και οι χα­μη­λές αμοι­βές. Βέ­βαια η ανερ­γία των πτυ­χιού­χων θα ήταν ση­μα­ντι­κά υψη­λό­τε­ρη αν δεν υπήρ­χε το «brain drain» και δεν είχαν φύγει πε­ρισ­σό­τε­ροι από 250.000 ει­δι­κευ­μέ­νοι νέοι για ερ­γα­σία στο εξω­τε­ρι­κό.

Στην Ελ­λά­δα όμως, οι αρ­νη­τι­κές συ­νέ­πειες της κρί­σης, απο­τυ­πώ­νο­νται και στις μι­σθο­λο­γι­κές απο­λα­βές, καθώς σχε­δόν 6 στους 10 ερ­γα­ζό­με­νους (57%) οι οποί­οι έλα­βαν πτυ­χίο ανώ­τα­της εκ­παί­δευ­σης μετά το 2011 δη­λώ­νουν ότι λαμ­βά­νουν μισθό από 400 έως 800 ευρώ, ενώ πο­σο­στό 16% δη­λώ­νει ότι αμεί­βε­ται με λι­γό­τε­ρα από 400 ευρώ το μήνα.

Με λι­γό­τε­ρα από 800 ευρώ, πλη­ρώ­νε­ται και ένας στου τέσ­σε­ρις ερ­γα­ζό­με­νους (24%) που έχουν απο­κτή­σει πτυ­χίο πριν το 2011. Ευ­τυ­χώς όμως, το πο­σο­στό των πτυ­χιού­χων ερ­γα­ζο­μέ­νων που έλα­βαν πτυ­χίο πριν το 2011 και αμεί­βο­νται με λι­γό­τε­ρα από 400 ευρώ, είναι 0,4%.

Από 801 έως 1.200 ευρώ δη­λώ­νει ότι λαμ­βά­νει το 52% όσων έλα­βαν πτυ­χίο πριν το 2011 και το 23% όσων απο­φοί­τη­σαν μετά το 2011. Από 1.201 έως 1.600 ευρώ μη­νιαί­ως, λαμ­βά­νει το 15% των απο­φοί­των πριν το 2011 και μόλις το 0,2% όσων έλα­βαν πτυ­χίο μετά το 2011. Όσο για αυ­τούς που λαμ­βά­νουν πάνω από 1.600 ευρώ, αυτοί και για τις δύο κα­τη­γο­ρί­ες είναι ελά­χι­στοι το πο­σο­στό από­κτη­σης πτυ­χί­ου προ το 2011 να είναι μόλις στο 0,5% και για αυ­τούς που απο­φοί­τη­σαν μετά το συ­γκε­κρι­μέ­νο έτος ανα­φο­ράς να είναι ένας στους χί­λιους (0,1%).

Ως προς το 63% του πλη­θυ­σμού της χώρας με ανώ­τα­τη εκ­παί­δευ­ση που το 2016 είχε ερ­γα­σία, ένα­ντι 76% το 2009, οι πε­ρισ­σό­τε­ροι από αυ­τούς έχουν ολο­κλη­ρώ­σει σπου­δές στο ευ­ρύ­τε­ρο αντι­κεί­με­νο Κοι­νω­νι­κές επι­στή­μες-Οι­κο­νο­μι­κά-Νο­μι­κά(σχε­δόν 1 στους 3 στο σύ­νο­λο των ερ­γα­ζο­μέ­νων με ανώ­τα­τη εκ­παί­δευ­ση το 2016) και ακο­λου­θούν οι απα­σχο­λού­με­νοι με σπου­δές στον ευ­ρύ­τε­ρο τομέα Μη­χα­νο­λο­γία- Βιο­μη­χα­νία-Κα­τα­σκευ­ές, της Υγεί­ας και των Αν­θρω­πι­στι­κών Επι­στη­μών – Τέ­χνες. Οι ερ­γα­ζό­με­νοι με σπου­δές στις πα­ρα­πά­νω τέσ­σε­ρις (ευ­ρύ­τε­ρες) κα­τη­γο­ρί­ες απο­τε­λούν το 70% των ερ­γα­ζο­μέ­νων με ανώ­τα­τη εκ­παί­δευ­ση στη χώρα το 2016.

Ωστό­σο, λαμ­βά­νο­ντας υπόψη το πο­σο­στό απα­σχό­λη­σης η ει­κό­να των απο­φοί­των ανώ­τα­της εκ­παί­δευ­σης με βάση το πεδίο σπου­δών είναι δια­φο­ρε­τι­κή. Το υψη­λό­τε­ρο πο­σο­στό απα­σχό­λη­σης το 2016 κα­τα­γρά­φε­ται στους απο­φοί­τους των επι­στη­μών Υγεί­ας και στους από­φοι­τους σχο­λών πλη­ρο­φο­ρι­κής (71% και 69% αντί­στοι­χα). Στους απο­φοί­τους του πε­δί­ου σπου­δών Βιο­μη­χα­νία – Κα­τα­σκευ­ές το πο­σο­στό απα­σχό­λη­σης δια­μορ­φώ­θη­κε στο 65% κα­τα­γρά­φο­ντας πτώση 16 πο­σο­στιαί­ων μο­νά­δων σε σχέση με το 2009, ενώ στους απο­φοί­τους Κοι­νω­νι­κών-Οι­κο­νο­μι­κών-Νο­μι­κών σπου­δών ήταν αντί­στοι­χο με εκεί­νο με το σύ­νο­λο των ερ­γα­ζό­με­νων με ανώ­τα­τη εκ­παί­δευ­ση (63%).

Με βάση τον τομέα ανώ­τα­της εκ­παί­δευ­σης τα υψη­λό­τε­ρα πο­σο­στά απα­σχό­λη­σης στους απο­φοί­τους πα­νε­πι­στη­μια­κών σχο­λών κα­τα­γρά­φο­νται στους πτυ­χιού­χους επι­στη­μών Υγεί­ας (κυ­ρί­ως ια­τρι­κών σχο­λών 74%) και των επι­στη­μών Εκ­παί­δευ­σης (78%) όπου και η κάμψη σε σχέση με το 2009 είναι ηπιό­τε­ρη.

Αντί­θε­τα χα­μη­λό­τε­ρα πο­σο­στά συ­γκε­ντρώ­νουν οι πτυ­χιού­χοι επι­στη­μών της Ζωής (50%) και Ξένων γλωσ­σών (52%) όπου κα­τα­γρά­φε­ται υπο­χώ­ρη­ση κατά 24 πο­σο­στιαί­ες μο­νά­δες σε σχέση με το 2009 εξέ­λι­ξη που υπο­δει­κνύ­ει τις πε­ρι­κο­πές δα­πα­νών των νοι­κο­κυ­ριών για την εκ­μά­θη­ση κά­ποιας ξένης γλώσ­σας.

Στους πτυ­χιού­χους του ευ­ρύ­τε­ρου πε­δί­ου Κοι­νω­νι­κές επι­στή­μες- Οι­κο­νο­μι­κά – Νο­μι­κή το πο­σο­στό απα­σχό­λη­σης το 2016 υπο­χώ­ρη­σε κατά 17 πο­σο­στιαί­ες μο­νά­δες σε σχέση με το 2009, όταν στους απο­φοί­τους ΤΕΙ η πτώση ήταν χα­μη­λό­τε­ρη (9 πο­σο­στιαί­ες μο­νά­δες) με απο­τέ­λε­σμα το πο­σο­στό απα­σχό­λη­σης να δια­μορ­φω­θεί στο 68%.

Η κρίση που επη­ρε­ά­ζει τον κα­τα­σκευα­στι­κό κλάδο απο­τυ­πώ­νε­ται στους απο­φοί­τους του ευ­ρύ­τε­ρου πε­δί­ου σπου­δών Βιο­μη­χα­νία – Κα­τα­σκευ­ές όπου η πτώση του πο­σο­στού απα­σχό­λη­σης ήταν αντί­στοι­χη (πε­ρί­που 16 πο­σο­στιαί­ες μο­νά­δες) στους απο­φοί­τους πα­νε­πι­στη­μί­ων και ΤΕΙ.

Δια­χρο­νι­κά το μι­κρό­τε­ρο πο­σο­στό ανερ­γί­ας κα­τα­γρά­φε­ται στους απο­φοί­τους των επι­στη­μών Υγεί­ας. Το 2016 δια­μορ­φώ­θη­κε στο 10,6%, το χα­μη­λό­τε­ρο για την τε­λευ­ταία πε­ντα­ε­τία. Αντί­θε­τα, το πο­σο­στό ανερ­γί­ας στους απο­φοί­τους με σπου­δές στις Κοι­νω­νι­κές επι­στή­μες- Οι­κο­νο­μι­κά-Νο­μι­κή δι­πλα­σιά­στη­κε το 2016 σε σχέση με το 2009 (17,5%), ενώ αντί­στοι­χη τάση πα­ρα­τη­ρεί­ται και στους απο­φοί­τους στο ευ­ρύ­τε­ρο πεδίο σπου­δών Βιο­μη­χα­νία- Κα­τα­σκευ­ές (18,6%). Η πρό­σβα­ση στην αγορά ερ­γα­σί­ας είναι πιο δύ­σκο­λη στους απο­φοί­τους με σπου­δές στις Αν­θρω­πι­στι­κές επι­στή­μες-Τέ­χνες. Το πο­σο­στό ανερ­γί­ας αυ­ξή­θη­κε ση­μα­ντι­κά φτά­νο­ντας στο 32% το 2013, υπο­χω­ρώ­ντας κα­τό­πιν στο 24% το 2016.

Στα υπό­λοι­πα πεδία σπου­δών, αξιο­ση­μεί­ω­τη όπως προ­α­να­φέρ­θη­κε είναι η αρ­νη­τι­κή επί­δρα­ση της οι­κο­νο­μι­κής ύφε­σης στους από­φοι­τους σχο­λών ξένων γλωσ­σών και επι­στη­μών της Ζωής (π.χ. Βιο­χη­μεία, Βιο­λο­γία), καθώς η άνο­δος του πο­σο­στού ανερ­γί­ας το 2016 ξε­πέ­ρα­σε τις 20 πο­σο­στιαί­ες μο­νά­δες σε σχέση με το 2009.

Χα­μη­λό­τε­ρο από το μέσο όρο στο σύ­νο­λο των απο­φοί­των ανώ­τα­της εκ­παί­δευ­σης είναι το πο­σο­στό ανερ­γί­ας στο πεδίο σπου­δών Υπη­ρε­σί­ες, καθώς στην κα­τη­γο­ρία αυτή πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται οι στρα­τιω­τι­κές σχο­λές και οι σχο­λές σω­μά­των ασφα­λεί­ας όπου η επαγ­γελ­μα­τι­κή απο­κα­τά­στα­ση είναι άμεση, όπως επί­σης και οι σχο­λές του­ρι­στι­κών επαγ­γελ­μά­των οι από­φοι­τοι των οποί­ων επη­ρε­ά­ζο­νται θε­τι­κά από την ανά­πτυ­ξη του του­ρι­στι­κού τομέα στην Ελ­λά­δα. Προ­κύ­πτει επί­σης ότι η ανερ­γία πλήτ­τει σε χα­μη­λό­τε­ρο σχε­τι­κά βαθμό τους απο­φοί­τους Μα­θη­μα­τι­κών και σχο­λών Στα­τι­στι­κής.

Στους απο­φοί­τους ΤΕΙ αξιο­ση­μεί­ω­το είναι το υψηλό πο­σο­στό ανερ­γί­ας στους απο­φοί­τους επι­στη­μών υγεί­ας (π.χ. τμή­μα­τα νο­ση­λευ­τι­κής), ενώ ση­μα­ντι­κή άνο­δος κα­τα­γρά­φε­ται στους απο­φοί­τους Πλη­ρο­φο­ρι­κής.