Σε κείμενα του Θεόδωρου Γρηγοριάδη, του Κώστα Τσιρόπουλου και του Τίτου Πατρίκιου διαγωνίστηκαν οι υποψήφιοι. Σε κείμενα για τη γραφή και το βιβλίο εξετάστηκαν  οι υποψήφιοι των Πανελλαδικών Εξετάσεων των γενικών λυκείων, ενώ για αυτούς με το παλαιό σύστημα έπεσε θέμα με άρθρο του συγγραφέα Αλέξη Σταμάτη με θέμα την ανάγνωση.

Απαντήσεις θέματος

ΠΕΡΙΛΗΨΗ (Α 1.)

Για τον συγγραφέα του κειμένου 1 η ανάγνωση λογοτεχνικών βιβλίων αποτελεί λυτρωτική απόλαυση. Αρχικά, διότι συνιστά δημιουργικό τρόπο αξιοποίησης του ελεύθερου χρόνου του και τον ωθεί σε εσωτερικές αναζητήσεις. Μέσω της λογοτεχνικής ανάγνωσης νιώθει αυτοπεποίθηση και επικοινωνεί έμμεσα με τους συγγραφείς. Τέλος, ο χρόνος αφιέρωσης στην ανάγνωση βιβλίων αποτελεί μελλοντική επένδυση, ενώ έχει θεραπευτικό χαρακτήρα αφού παρέχει διαχρονικά θάρρος στην ψυχή του ανθρώπου.

(63 λέξεις)

ΘΕΜΑ Γ΄ 

Το θέμα που θίγει ο κορυφαίος ποιητής μας Τίτος Πατρίκιος είναι ο ρόλος της ποίησης και οι κρίσιμες στιγμές στις οποίες επεμβαίνει στις ζωές μας. Τέτοιες είναι οι στιγμές ενδοσκόπησης και απολογισμών της ζωής μας, όπως ρητά δηλώνεται από τα εισαγωγικά ρήματα / φράσεις : “εκεί που αναρωτιέσαι” , “εκεί που απορείς”  που εισάγουν όλες τις διερωτήσεις για γεγονότα και επιλογές της ζωής που βρίσκονταν στο απυρόβλητο έως πρότινος. Η επαναφορά του προθετικού συνόλου “για πράγματα” , σε συνδυασμό με τη χρήση οριστικής έγκλισης (για τροπικότητα βεβαιότητας) αναδεικνύουν ακριβώς τις εδραιωμένες πεποιθήσεις μας περί της πραγματικότητας όσων καθόρισαν την πορεία του βίου μας. Όμως, έρχεται πάντα η στιγμή της διερώτησης, της αμφιβολίας, αυτού του βασανιστικού “και αν…” και αυτή είναι η στιγμή της ποίησης, κατά το ποιητικό υποκείμενο. Γιατί η ποίηση ανοίγει ορίζοντες πρωτόγνωρους ερμηνείας ευφάνταστης, όσο και διεισδυτικής. “Τα φάρμακά σου φέρε Τέχνη της Ποιήσεως” κατά τον Αλεξανδρινό μας ποιητή, τον Καβάφη, να μας δώσεις τις διαισθητικές και εμπνευσμένες ερμηνείες που μόνο εσύ μπορείς και ξέρεις.

Στη δική μου ζωή η ποίηση είναι εύλογο να μη διαδραματίζει ένα ρόλο αντίστοιχης σπουδαιότητας με αυτόν που παίζει στη ζωή ενός ποιητή και ταυτόχρονα ανθρώπου με μακρά εμπειρία ζωής. Είμαι έφηβος και προτεραιότητά μου είναι να ζήσω, να μάθω, να αγαπήσω, ακόμη και να αποτύχω. Αργότερα πιστεύω ότι θα επικαλεστώ την ποίηση, για να με καθοδηγήσει. Ωστόσο, ήδη με έχει βοηθήσει να αντιμετωπίσω από άλλη οπτική γωνία καταστάσεις θλίψης, απογοήτευσης, αλλά και χαράς ή ενθουσιασμού. Με βοήθησε να τις διαχειριστώ πιο ώριμα, όσο, βέβαια, είναι δυνατό στην ηλικία μου.

Επιμέλεια απαντήσεων: ΟΛΓΑ ΚΑΤΣΟΥΝΗ, ΕΛΕΑΝΑ ΓΚΙΚΟΠΟΥΛΟΥ, ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΒΟΥΡΛΙΩΤΑΚΗΣ, ΙΩΑΝΝΗΣ ΝΤΑΡΙΔΗΣ

Δείτε εδώ τα θέματα των εξετάσεων 

Τα θέματα για τους εξεταζόμενους με το παλαιό σύστημα

Σχολιασμός των θεμάτων του μαθήματος της Νεοελληνικής Γλώσσας-Λογοτεχνίας.

Ο φιλόλογος – εκθεσιολόγος  Κούνος Λουκάς από το Νέο Φροντιστήριο σχολιάζει τα σημερινά θέματα

«Χωρίς ιδιαίτερες δυσκολίες τα φετινά θέματα στα οποία καλούνται να διαγωνιστούν οι υποψήφιοι στις Πανελλαδικές εξετάσεις.

Αν και δεν υπάρχει υποχρεωτικά σύνδεση των θεμάτων με την επικαιρότητα, φέτος η σύνδεση είναι αισθητή. Το θέμα της έκθεσης αφορά στο «βιβλίο» ως επιλογή για την αξιοποίηση του ελεύθερου χρόνου. Οπότε, την πρώτη χρονιά που συνεξετάζεται το μάθημα της Λογοτεχνίας, μόνο έκπληξη δεν συνιστά η επιλογή του «βιβλίου» ως θεματική ενότητα. Επίσης, φέτος που οι υποψήφιοι κλήθηκαν λόγω «καραντίνας» να διαχειριστούν τον χρόνο τους δημιουργικά, η επιλογή ενός καλού βιβλίου ανήκε στις προτάσεις προς τα παιδιά.

Τα θέματα είναι σε πλήρη συμφωνία με την γραμμή των πρότυπων διαγωνισμάτων που είχε δώσει το Υπουργείο. Επομένως, η επιλογή τριών κειμένων, οι εκφωνήσεις των ασκήσεων, η «εναλλακτική» εκδοχή περίληψης, αλλά και το όριο των 350 λέξεων για την έκθεση, δεν προκαλούν καμία έκπληξη. Στο θέμα της έκθεσης, οι μαθητές καλούνται να καταθέσουν τις απόψεις τους σε πιο εμπειρικό – βιωματικό ύφος, όπως επίσης είχε προταθεί φέτος.

Υλικό για την επιχειρηματολογία προκύπτει και από τις τρεις τάξεις του Λυκείου, από τις ενότητες που αφορούν στο βιβλίο, αλλά και στον ελεύθερο χρόνο και την αξιοποίησή του. Το 2009 ήταν η τελευταία χρονιά που είχε ζητηθεί ξανά από  τους υποψηφίους του Γενικού Λυκείου να γράψουν έκθεση για το «βιβλίο».

Ως προς τα θέματα των παιδιών που διαγωνίζονται με το παλαιό σύστημα, οι εκφωνήσεις των ασκήσεων ακολουθούν την «γραμμή» των προηγούμενων ετών, τόσο ως προς τις ασκήσεις, όσο και το θέμα της έκθεσης. Και εδώ το θέμα αφορά στο «βιβλίο» και μάλιστα ακολουθεί την προσφιλή επιλογή της επιτροπής για το Β’ ερώτημα, που συνδέει την εκάστοτε κεντρική έννοια (εδώ «βιβλίο») με το σχολείο και την εκπαίδευση.

Ευχόμαστε επιτυχία στα παιδιά που διαγωνίζονται και καλή συνέχεια στις εξετάσεις τους»

Το ethnos.gr θα δημοσιεύει τις απαντήσεις των θεμάτων των πανελλαδικών εξετάσεων σε συνεργασία με το «Νέο Φροντιστήριο» και την ομάδα των καθηγητών του. 

Θέμα Α’ / Περίληψη κειμένου (15 μονάδες)

Πληροφοριακή περίληψη αποσπάσματος ή συνοπτική απόδοση συγκεκριμένων απόψεων του συγγραφέα: Ο συντάκτης της περίληψης αποστασιοποιείται από το αρχικό κείμενο (προτάσσει το νοηματικό κέντρο, χρησιμοποιεί μεταδιατυπώσεις, ανάλογο ρηματικό λεξιλόγιο κ.λπ.).

Περιεχόμενο: Επιλογή των ουσιωδέστερων επιχειρημάτων / Μέσω της περίληψης θα πρέπει να αποδειχθεί η κατανόηση του βασικού θέματος και πώς αυτό συσχετίζεται με την υπόλοιπη επιχειρηματολογία.

Δομή-Οργάνωση: Προτάσσεται η βασική προβληματική του αποσπάσματος / Αλληλουχία νοημάτων / Μετρημένη χρήση μεταδιατυπώσεων / Αναδιάταξη της αρχικής δομής του κειμένου / Λειτουργική χρήση κειμενικών δεικτών (συνοχικών τρόπων).

Εκφραστική επάρκεια-Μορφή: Σαφής καταγραφή των κύριων επιχειρημάτων και ως προς τη νοηματική τους αυτοτέλεια αλλά και ως προς τη νοηματική τους διαπλοκή / Κατάλληλες μεταδιατυπώσεις / Πληροφοριακό ύφος / Αποφυγή αυτούσιας μεταφοράς λέξεων-φράσεων του αρχικού κειμένου και σχολιασμού των απόψεων του συγγραφέα.

Οι «προβληματικές» περιλήψεις: Υπερβολική αναδιατύπωση του αρχικού κειμένου.

  • Αμετρη χρήση μεταδιατυπώσεων (ρημάτων αναφοράς), οι οποίες διαμορφώνουν ένα τυποποιημένο μοντέλο περίληψης.
  • Αδυναμία αναδιάταξης της δομής του αρχικού κειμένου, όταν αυτό επιβάλλεται, εξαιτίας επαναλήψεων κάποιων στοιχείων.
  • Αδυναμία επιλογής της βασικής επιχειρηματολογίας. Υπερβολική υπέρβαση του ορίου των λέξεων.

Θέμα Β’ (40 μονάδες)

  • Πρόκειται για τρία ερωτήματα που εστιάζουν στο νόημα, στη δομή, στο ύφος και στη γλώσσα του κειμένου ή των κειμένων αναφοράς της Νεοελληνικής Γλώσσας.
  • Οι εξεταζόμενοι δεν πρέπει να αναπαράγουν μηχανιστικά μεταγλωσσικούς όρους, αλλά δυνητικά και πάντα στο πλαίσιο μιας κειμενοκεντρικής προσέγγισης.
  • Οφείλουν να έχουν διευρυμένη αντίληψη στις απαντήσεις τους. Για παράδειγμα, ένας συγγραφέας, προκειμένου να πείσει για τις προθέσεις του, μπορεί να χρησιμοποιεί τόσο γνωστές τεχνικές πειθούς όσο και αντίστοιχους κειμενικούς δείκτες.
  • Σύμφωνα με παλαιότερη οδηγία του ΙΕΠ, η επίθεση στο ήθος του αντιπάλου και η επίκληση στην αυθεντία είναι τρόποι ενίσχυσης της αξιοπιστίας του ήθους του πομπού.
  • Για την οργάνωση της επιχειρηματολογίας, εκπαιδευτικοί και υποψήφιοι θα ήταν χρήσιμο να έχουν υπόψη τους και το παρακάτω πλαίσιο από τον Φάκελο του Εκπαιδευτικού:

Η οργανωτική δομή των επιχειρηματολογικών κειμένων

Ισχυρισμός: Αποτελεί την κεντρική ιδέα του επιχειρήματος.

Δεδομένα: Πρόκειται για εκείνα τα στοιχεία -παραδείγματα, στατιστικά κ.λπ.- με τα οποία ο πομπός αποδεικνύει την αλήθεια του ισχυρισμού του.

Εγγυήσεις: Είναι οι απόψεις που συνιστούν αναμφισβήτητες αξίες και καθορίζουν τον ανθρώπινο πολιτισμό.

Υποστήριξη: Ο πομπός χρησιμοποιεί δεδομένα για να ενισχύσει τις εγγυήσεις του.

Αντίκρουση: Ο πομπός καταγράφει τον αντίλογο στο επιχείρημά του.

Θέμα Γ’ (15 μονάδες)

Πρόκειται για το ερμηνευτικό σχόλιο στο κείμενο της Λογοτεχνίας.

Πορεία συγγραφής του ερμηνευτικού σχολίου

1ος άξονας: Οι μαθητές διαβάζουν προσεκτικά το λογοτεχνικό κείμενο και επιλέγουν το κεντρικό θέμα, έτσι όπως αυτό προκύπτει από την απάντηση στο βασικό ερώτημα που θέτει το κείμενο.

2ος άξονας: Είναι η διαδικασία της προσωπικής ανταπόκρισης των μαθητών στην ερμηνεία του βασικού θέματος. Οι μαθητές, λοιπόν, οφείλουν να τεκμηριώσουν την ερμηνευτική τους πρόσληψη με την επιλογή ανάλογων κειμενικών δεικτών και, μέσω αυτών, να εμβαθύνουν στα νοήματα του κειμένου. Η τεκμηρίωση της άποψής τους με κειμενικούς δείκτες θεωρείται απαραίτητη, ακόμα και αν δεν ζητείται από την εκφώνηση του θέματος.

Διευκρινιστική οδηγία: Θετικό στοιχείο θεωρείται η ποικιλία στην επιλογή συγκεκριμένων κειμενικών δεικτών.

Διευκρινιστική οδηγία: Οι κειμενικοί δείκτες αφορούν τόσο τη μορφή (γλωσσικά στοιχεία, θεωρία αφηγηματολογίας κ.λπ.) όσο και το περιεχόμενο (συγκείμενο, ο τίτλος, οι ήρωες κ.λπ.) ενός κειμένου.

Θέμα Δ’ (30 μονάδες)

Πρόκειται για την παραγωγή λόγου, έκτασης 300-400 λέξεων.

Περιεχόμενο: Οι μαθητές οφείλουν να αξιοποιήσουν δημιουργικά -και όχι να αντιγράψουν- πληροφορίες από τα κείμενα αναφοράς της Ν. Γλώσσας.

Η μηχανιστική καταγραφή ιδεών λειτουργεί απολύτως αρνητικά στην ανάλυση και αιτιολόγηση των επιχειρημάτων. Συνεπώς, εκείνο που κρίνεται απολύτως αναγκαίο είναι οι μαθητές να μπορούν να μετατρέψουν τις αποδεικτέες θέσεις σε επιχειρήματα, στα οποία θα φαίνονται η πορεία ανάλυσής τους και οι εννοιολογικές σχέσεις μεταξύ των περιόδων του επιχειρήματος.

Η παραγωγή λόγου δεν προσφέρεται για ανούσια επίδειξη γνώσεων. Ο μαθητής θα κριθεί για την ποιότητα των επιχειρημάτων του και όχι για την ποσότητα.

Δομή: Είναι αναγκαίο κάθε παράγραφος, ανάλογα με τον οργανωτικό στόχο που επιτελεί, να διακρίνεται για τη δομική της αρτιότητα.

Μορφή: Το κείμενο «παίρνει ζωή» εντασσόμενο σε ένα συγκεκριμένο επικοινωνιακό «περιβάλλον», η γνώση του οποίου είναι απαραίτητη για τους μαθητές, προκειμένου να οργανώσουν και να αναπτύξουν λειτουργικά το θέμα τους.

Ο λόγος των μαθητών πρέπει να είναι απλός και σαφής, αλλά όχι απλοϊκός, ακολουθώντας πάντα την επικοινωνιακή περίσταση του θέματος. Ούτε η άγονη προφορικότητα ούτε το εξεζητημένο ύφος οδηγούν στο επιθυμητό αποτέλεσμα.

Νέο Φροντιστήριο: 52 χρόνια επιτυχίες

Ο όμιλος Νέο Φροντιστήριο, ιδρύθηκε το 1968 & σήμερα  αριθμεί πάνω από 80 εκπαιδευτικά κέντρα με 600 καθηγητές, 100 συνεργάτες διευθυντές σπουδών κάθε ειδικότητας, πλήρη σειρά εκδόσεων και πλούσιο ηλεκτρονικό εκπαιδευτικό υλικό. Η πλούσια ακαδημαϊκή του παράδοση διατηρείται αναλλοίωτη, αφού οι άνθρωποι του βρίσκονται σε συνεχή εγρήγορση αφουγκραζόμενοι τις νέες εξελίξεις & προκλήσεις της εποχής, κάτι που επιβεβαιώθηκε περίτρανα στην πρόσφατη περιπέτεια της πανδημίας.   Η  διαχρονική πρωτοκαθεδρία του οργανισμού στην προετοιμασία των μαθητών για την τριτοβάθμια εκπαίδευση, ανεξαρτήτως του τρόπου εισαγωγής τους, καταδεικνύεται από τα αποτελέσματα, αφού κάθε χρόνο πάνω από 1200 μαθητές των  φροντιστηρίων μας εισάγονται στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Υπολογίζεται ότι πάνω από 60000 σημερινοί επιστήμονες πέρασαν από τα θρανία του όλα αυτά τα χρόνια!

Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε το https://neo.edu.gr/

Σχολιασμός άρθρου

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ