Που τα βρίσκουν, που τα σπάνε στο Brussels Group

Από τις έως τώρα διαρ­ροές προ­κύ­πτει ότι Αθήνα και θεσμοί έχουν κατα­φέ­ρει να βρουν σημεία προ­σέγ­γι­σης σε ΦΠΑ, φορο­λο­γική διοί­κηση και πτω­χευ­τικό δίκαιο, αλλά ακόμα έχουν πολύ δρόμο σε ότι αφορά εργα­σιακά, συντά­ξεις και δημο­σιο­νο­μικά. Έτσι, ο στόχος της κυβέρ­νη­σης για συμ­φω­νία εντός Μαΐου φαντά­ζει δύσκο­λος και απαιτεί κινή­σεις στρα­τη­γι­κής και πολύ… πολι­τική δια­πραγ­μά­τευση.

Φόροι – δημο­σιο­νο­μικά

Αν εξαι­ρέ­σει κανείς τα «ψιλο­λό­για» και τα σχετικά ανώδυνα πολι­τικά μέτρα, δύσκολα μπορούν να βρεθούν πεδία στα οποία υπάρχει απόλυτη συμ­φω­νία ανάμεσα στην ελλη­νική κυβέρ­νηση και τους «θεσμούς».

Ξεκι­νώ­ντας από τη βάση της συζή­τη­σης, το ύψος του πρω­το­γε­νούς πλε­ο­νά­σμα­τος για φέτος και συνα­κό­λουθα το μέγεθος του δημο­σιο­νο­μι­κού κενού, οι δια­φο­ρε­τι­κές προ­σεγ­γί­σεις είναι δεδο­μέ­νες.

Στο ύψος του πρω­το­γε­νούς πλε­ο­νά­σμα­τος, οι εμπλε­κό­με­νες στη δια­πραγ­μά­τευση πλευρές συμ­φω­νούν με βάση τις υπάρ­χου­σες πλη­ρο­φο­ρίες ότι ο στόχος για πλε­ό­να­σμα 3% του ΑΕΠ φέτος είναι εκτός ατζέ­ντας. Δεν έχει συμ­φω­νη­θεί ακόμα όμως ποιος είναι ο νέος στόχος. Η ελλη­νική πλευρά θα ήθελε όσο πιο κοντά στο 1% του ΑΕΠ, οι δανει­στές πιέζουν στην περιοχή του 2% και πάνω.

Μέχρι σήμερα δεν έχουν βρει κοινό σημείο, η εξεύ­ρεση του οποίου όμως είναι θεμε­λιώ­δους σημα­σίας για να πάει η συζή­τηση παρα­κάτω στο δημο­σιο­νο­μικό. Το ύψος του πρω­το­γε­νούς πλε­ο­νά­σμα­τος το οποίο θα συμ­φω­νη­θεί προσ­διο­ρί­ζει το ύψος των μέτρων τα οποία πρέπει να ληφθούν για να έρθει στα …ίσα του ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός.

Πλη­ρο­φο­ρίες ανα­φέ­ρουν ότι στις τελευ­ταίες συζη­τή­σεις στις Βρυ­ξέλ­λες, η πλευρά του ΔΝΤ δια­τύ­πωσε την εκτί­μηση ότι υπό την παρα­δοχή δια­τή­ρη­σης του ΕΝΦΙΑ στο ύψος του και φέτος και μη χορή­γη­σης της 13ης σύντα­ξης τον ερχό­μενο Δεκέμ­βρη, ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός θα εμφα­νί­σει πρω­το­γε­νές έλλειμμα 1,5 δισ. ευρώ. Ακόμα και αν ο στόχος για πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα τεθεί στο ιδανικό -για την ελλη­νική πλευρά- 1% του ΑΕΠ, αμέσως αμέσως δημιουρ­γεί­ται η ανάγκη για λήψη μέτρων της τάξεως των 3 δισ. ευρώ φέτος.

Το πώς θα προ­κύ­ψουν τα έξτρα έσοδα που απαι­τού­νται, επίσης είναι στον αέρα. Οι δανει­στές πιέζουν για ενιαίο συντε­λε­στή ΦΠΑ και κατάρ­γηση των εκπτώ­σεων στα νησιά, αλλά όπως προ­κύ­πτει από τις χθε­σι­νές δηλώ­σεις του Γ. Βαρου­φάκη οι αλλαγές στον ΦΠΑ πάνε για Σεπτέμ­βρη. Πάει δηλαδή η του­ρι­στική σεζόν από την οποία θα μπο­ρού­σαν να προ­κύ­ψουν έξτρα έσοδα.

Πλη­ρο­φο­ρίες πάντως ανα­φέ­ρουν ότι οι δύο πλευρές έχουν συμ­φω­νή­σει στο σενάριο του ενιαίου ΦΠΑ, αλλά τίποτα παρα­πάνω. Ούτε συντε­λε­στές, ούτε την τύχη των εξαι­ρέ­σεων.

Στα υπό­λοιπα φορο­μέ­τρα παράλ­ληλα φαί­νε­ται να υπάρ­χουν δεύ­τε­ρες σκέψεις στην κυβέρ­νηση τόσο για την αύξηση (μετά τη μείωση από την προη­γού­μενη κυβέρ­νηση) της έκτα­κτης εισφο­ράς κατά 30% για εισο­δή­ματα άνω των 30.000 ή 50.000 ευρώ όπως άλλωστε και για την αύξηση του φόρου πολυ­τε­λείας. Ενστά­σεις, συναντά εντός και εκτός και η πρόταση η οποία είχε πέσει στο τραπέζι για επιβολή φόρου στους 500 πιο πλού­σιους Έλληνες ή εναλ­λα­κτικά στις 500 μεγα­λύ­τε­ρες επι­χει­ρή­σεις…

Εργα­σιακά – ασφα­λι­στικό

Η Ελλάδα επι­διώ­κει να δια­τη­ρή­σει το ασφα­λι­στικό εντός των κόκ­κι­νων γραμμών που έχει θέσει και να μην προ­χω­ρή­σει σε μείωση συντά­ξεων, κύριων αλλά και επι­κου­ρι­κών. Οι δανει­στές από την άλλη πλευρά, έχουν διχα­στεί μεταξύ των πιέσεων του ΔΝΤ για μείωση των «γεν­ναιό­δω­ρων συντά­ξεων» αλλά και της Ευρω­παϊ­κής Κεντρι­κής Τρά­πε­ζας για καθο­λικό διάλογο που θα αφορά στην εξα­σφά­λιση της βιω­σι­μό­τη­τας του συντα­ξιο­δο­τι­κού συστή­μα­τος.

Μεταξύ αυτών των δύο γραμμών, της άμεσης δημο­σιο­νο­μι­κής και της μακρο­πρό­θε­σμης επι­χει­ρεί­ται από την Ελλάδα να φτιάξει την γέφυρα που θα την οδη­γή­σει στην πολυ­πό­θητη συμ­φω­νία.

Κοινός τόπος υπάρχει στο θέμα των πρόωρων συντα­ξιο­δο­τή­σεων και πιθα­νό­τατα η τελευ­ταία γραμμή άμυνας της κυβέρ­νη­σης να είναι το 2019, έτος κατά το οποίο είχε συμ­φω­νή­σει και η προη­γού­μενη κυβέρ­νηση ότι θα προ­χω­ρή­σουν οι αυξή­σεις στα ενδιά­μεσα όρια ηλικίας συντα­ξιο­δό­τη­σης.

Αλλά και στο θέμα των ενο­ποι­ή­σεων μπορεί να υπάρ­ξουν κοινές θέσεις.

Το «κλειδί» όμως της δια­πραγ­μά­τευ­σης είναι η εφαρ­μογή ή όχι δύο βασικών και καίριων για το μέλλον του ασφα­λι­στι­κού συστή­μα­τος παρεμ­βά­σεων: του νόμου Λοβέρ­δου – Κου­τρου­μάνη, με τις στα­δια­κές αλλαγές στον τρόπο υπο­λο­γι­σμού των κύριων συντά­ξεων και της ρήτρας μηδε­νι­κού ελλείμ­μα­τος στα επι­κου­ρικά ταμεία.

Η κυβέρ­νηση αρνεί­ται να εφαρ­μό­σει τις δια­τά­ξεις που οδηγούν σε μειώ­σεις συντά­ξεων. Οι θεσμοί, κυρίως το ΔΝΤ πιέζει για τη μείωση, με τους εκπρο­σώ­πους τους να θεωρούν ότι στη χώρα υπάρ­χουν ακόμη «εξαι­ρε­τικά γεν­ναιό­δω­ρες» συντά­ξεις οι οποίες πρέπει να μειω­θούν.

Η Ευρω­παίοι εταίροι, κυρίως δε η ΕΚΤ, τάσ­σο­νται υπέρ μιας «συζή­τηση εφ’ όλης της ύλης» που να αφορά τις προ­ο­πτι­κές και κυρίως τη βιω­σι­μό­τητα του ελλη­νι­κού συντα­ξιο­δο­τι­κού συστή­μα­τος, γεγονός που ίσως διευ­κο­λύ­νει την κυβέρ­νηση, που δηλώνει πρόθυμη να ξεκι­νή­σει ευρύ­τατο διάλογο για το ασφα­λι­στικό, από τον Σεπτέμ­βριο. Μέχρι τότε, θα έχει παρου­σιά­σει και την εμπε­ρι­στα­τω­μένη πρόταση που προ­ε­τοι­μά­ζει ο σύμ­βου­λος του αντι­προ­έ­δρου της Κυβέρ­νη­σης Γ. Δρα­γα­σάκη, Σάββας Ρομπό­λης, για το Ταμείο Πλούτου και Κοι­νω­νι­κής Ασφά­λι­σης, του νέου κου­μπαρά για τα ταμεία, που θα έχει έσοδα από του­λά­χι­στον 18 πηγές και θα καλύ­πτει τα μελ­λο­ντικά ελλείμ­ματα του ασφα­λι­στι­κού, καθώς η κυβέρ­νηση θεωρεί ότι το πρό­βλημα των ταμείων δεν είναι πρό­βλημα παροχών, αλλά δρα­μα­τικά περιο­ρι­σμέ­νων εσόδων.

Όσο για την κάλυψη των ελλειμ­μά­των του έτους, καθώς η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή είναι ξεκά­θαρη πως το ασφα­λι­στικό πρέπει να είναι «δημο­σιο­νο­μικά βιώσιμο», η κυβέρ­νηση ελπίζει ότι μπορεί να βγάλει το 2015 από τα αυξη­μένα έσοδα λόγω της μεγάλης συμ­με­το­χής στη νέα ρύθμιση χρεών, τα έσοδα από την πάταξη της εισφο­ρο­δια­φυ­γής, τη μείωση της μαύρης εργα­σίας και την αύξηση της απα­σχό­λη­σης, μέσω της αύξησης των κατώ­τα­των μισθών.

Κι εδώ, ερχό­μα­στε στο επόμενο «μεγάλο αγκάθι» των δια­πραγ­μα­τεύ­σεων, τα εργα­σιακά. Όσο ο χρόνος περνά, τόσο δια­φαί­νε­ται πως για να υπάρξει αμοι­βαία επω­φε­λής συμ­φω­νία, θα πρέπει να γίνουν αμοι­βαίοι επώ­δυ­νοι συμ­βι­βα­σμοί. Αυτό για την ελλη­νική πλευρά θα μπο­ρούσε να σημαί­νει ότι το σχέδιο νόμου του Π. Σκουρ­λέτη θα παρα­πεμ­φθεί στις ευρω­παϊ­κές καλέν­δες.

Σε μια καλύ­τερη εκδοχή, θα μπο­ρούσε να σημαί­νει ότι θα κατα­τε­θεί στη βουλή ένα νομο­σχέ­διο, όμως αυτό δεν θα είναι το ίδιο με αυτό που κατέ­θεσε στους κοι­νω­νι­κούς εταί­ρους και στο ILO ο υπουρ­γός Εργα­σίας. Καθώς μάλιστα, οι μεγα­λύ­τε­ρες αντι­δρά­σεις κατα­γρά­φο­νται στο θέμα της επα­να­φο­ράς του κατώ­τα­του μισθού στα 751 ευρώ (θέμα για το οποίο αντι­δρούν και οι εργο­δο­τι­κοί φορείς που κατά καιρούς είχαν ανοι­κτούς διαύ­λους με τους εκπρο­σώ­πους των δανει­στών), οι απόψεις συγκλί­νουν ότι ο συμ­βι­βα­σμός θα μπο­ρούσε να γίνει με την από­συρση του συγκε­κρι­μέ­νου άρθρου, εφόσον οι θεσμοί απο­σύ­ρουν τις πιέσεις τους για το θέμα των ομα­δι­κών απο­λύ­σεων.

Τα κόκκινα δάνεια

«Πολύ νερό στο κρασί της» έχει ανα­γκα­στεί να βάλει η Κυβέρ­νηση σε ότι αφορά τη ρύθμιση για τα κόκκινα δάνεια, σε μια προ­σπά­θεια να βρεθεί σημείο σύγκλι­σης με τους δανει­στές. Μπορεί χθες ο κυβερ­νη­τι­κός εκπρό­σω­πος Γαβριήλ Σακελ­λα­ρί­δης να δήλωσε ότι στο τραπέζι της δια­πραγ­μά­τευ­σης είναι η δημιουρ­γία badbank για τα «κόκκινα δάνεια», ωστόσο για τη συγκε­κρι­μένη λύση -όπως υπο­στη­ρί­ζουν στελέχη του υπουρ­γείου Οικονομίας- η συζή­τηση σε αυτήν τη φάση είναι επί της αρχής και η οποία απόφαση θα ληφθεί έως το τέλος του έτους προ­κει­μέ­νου να «τρέξει» από τις αρχές του επό­με­νου.

Σε αυτήν τη φάση η «κόκκινη γραμμή» από την πλευρά της Κυβέρ­νη­σης φαί­νε­ται να περιο­ρί­ζε­ται στο σκέλος του παγώ­μα­τος των πλει­στη­ρια­σμών έστω και αν η ρύθμιση, αν και εφόσον περάσει, δεν θα έχει καμία σχέση με αυτήν που είχε σταλεί στην ΕΚΤ. Και αυτό γιατί η ΕΚΤ, ήδη από το Μεγάλο Σάββατο, ένα μήνα πριν, έκανε κάτι περισ­σό­τερο από σαφές ότι η ρύθμιση που της είχε στείλει το αρμόδιο υπουρ­γείο, σύμφωνα με την οποία επί της ουσίας προ­στα­τευό­ταν η συντρι­πτική πλειο­ψη­φία των δανειο­λη­πτών, δεν ήταν δυνατόν να περάσει.

Οι επι­ση­μάν­σεις της ΕΚΤ περί «υπερ­βο­λικά γεν­ναιό­δω­ρων κρι­τη­ρίων» αλλά και τα περί κιν­δύ­νου συνο­λι­κής επι­βά­ρυν­σης της στα­θε­ρό­τη­τας του χρη­μα­το­πι­στω­τι­κού τομέα στην Ελλάδα ουσια­στικά έβαλαν φρένο στις προ­θέ­σεις του αρμό­διου υπουρ­γείου.

Επί τους παρό­ντος η Κυβέρ­νηση επι­λέ­γει να κινηθεί εκ του ασφα­λούς, αξιο­ποιώ­ντας υπάρ­χου­σες παρεμ­βά­σεις με κάποιες βελ­τιώ­σεις, προ­κει­μέ­νου η δια­χεί­ριση των κόκ­κι­νων δανείων να μην απο­τε­λέ­σει «αγκάθι» στις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις. Στο πλαίσιο αυτό προ­τεί­νει παρεμ­βά­σεις στους νόμους Κατσέλη (υπερ­χρε­ω­μένα νοι­κο­κυ­ριά) και Δένδια (δια­χεί­ριση κόκ­κι­νων επι­χει­ρη­μα­τι­κών δανείων), ανα­βί­ωση των κρι­τη­ρίων του νόμου Χατζη­δάκη για το πάγωμα των πλει­στη­ρια­σμών και αξιο­ποί­ηση του Κώδικα Δεο­ντο­λο­γίας των Τρα­πε­ζών.

Οι ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεις

Η κυβέρ­νηση έχει συμ­φω­νή­σει στο γενικό πλαίσιο των ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεων με τους δανει­στές, υπό την αίρεση πως θα υπάρ­ξουν αλλαγές στους όρους δια­γω­νι­σμών για αύξηση των εσόδων του δημο­σίου και δια­τή­ρηση ποσο­στού σε σημα­ντικά περιου­σιακά στοι­χεία.

Όμως, φαί­νε­ται πως δεν έχει κλείσει ακόμα το θέμα που αφορά το που θα πηγαί­νουν τα έσοδα από την αξιο­ποί­ηση κρα­τι­κών περιου­σια­κών στοι­χείων. Αρχικώς η κυβέρ­νηση είχε ανα­κοι­νώ­σει πως θα κατευ­θύ­νο­νται στο σύνολό τους για τη στήριξη του ασφα­λι­στι­κού συστή­μα­τος και κοι­νω­νι­κές παροχές.

Στη συνέ­χεια κυκλο­φό­ρησε πως οι δύο πλευρές βρί­σκο­νται κοντά σε συμ­φω­νία με βάση την οποία το 50% θα πηγαί­νει για την απο­πλη­ρωμή του δημο­σίου χρέους και το υπό­λοιπο 50% για το ασφα­λι­στικό. Οι «θεσμοί» φαί­νε­ται πως τηρούν πιο σκληρή στάση καθώς ο ιδρυ­τι­κός νόμος του ΤΑΙΠΕΔ προ­βλέ­πει πως το 100% των εσόδων θα οδεύει για την απο­πλη­ρωμή του χρέους. Σ’ αυτό το σημείο φαί­νε­ται πως θα κριθεί και η ορι­στι­κο­ποι­ί­ηση της συμ­φω­νίας για τις ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεις.

E2day