ΑΠΟΨΕΙΣ

Παραβατικότητα ανηλίκων. Σύγχρονοι προβληματισμοί και προτάσεις επίλυσης

news room
4 λεπτά ανάγνωση

Όπως έγραψε ο γνωστός αμε­ρι­κα­νός ψυχί­α­τρος Λεμπόν, « η βία είναι η ευτε­λέ­στερη, η πιο παρά­λογη, πιο ασύνετη, πιο άγονη και πιο επι­κίν­δυνη μορφή της επι­θε­τι­κό­τη­τας», η οποία παίρνει στην έκφραση της πρω­τεϊ­κές μορφές, γίνεται πολύ­μορφη, πολύ­πλοκη, γεμάτη απο­χρώ­σεις και ποι­κι­λίες. Η βία δεν είναι φαι­νό­μενο σύγ­χρονο, όπως συνήθως παρου­σιά­ζε­ται στο ευρύ κοινό. Η βία ίσως είναι η πιο πιστή συνοδός της ιστο­ρίας. Η Ιερά Εξέταση, τα μαρ­τύ­ρια παλιό­τε­ρων εποχών, οι ληστές του Μεσαί­ωνα δε δια­φέ­ρουν σε αγριό­τητα από τα σημε­ρινά γεγο­νότα. Στον άνθρωπο η επι­θε­τι­κό­τητα είναι ένα εγγενές χαρα­κτη­ρι­στικό που –κατά τους ειδι­κούς – του εξα­σφα­λί­ζει τη δύναμη για επι­βί­ωση σε ένα εχθρικό περι­βάλ­λον, κυρίως ως μέσο άμυνας στους εχθρούς. Στη συνέ­χεια ο Ε.Π. Παπα­νού­τσος έρχεται να προ­σθέ­σει πως στη σύγ­χρονη εποχή, αν και ο ψυχικός μας κόσμος παρου­σιά­ζει μια στιλπνή και περι­ποι­η­μένη επι­φά­νεια, ενώ είμαστε όλοι καθώς πρέπει άνθρω­ποι, όταν φουρ­του­νιά­σει η ζωή μας, όταν βρε­θούμε σε απροσ­δό­κη­τες και ταραγ­μέ­νες περι­πέ­τειες, τότε σπάει η ωραία γυα­λι­στερή κρούστα, εμφα­νί­ζο­νται κρα­τή­ρες και από τα έγκατα βγαίνει η λάβα και η λάσπη της βαρ­βα­ρό­τη­τας και της αγριό­τη­τας.

Όλα συνη­γο­ρούν ότι το άγριο θηρίο φωλιά­ζει μέσα στον άνθρωπο και όταν παρου­σια­στούν οι κατάλ­λη­λες συν­θή­κες τότε αυτό θα δρα­πε­τεύ­σει με τα πιο αρχέ­γονα ένστι­κτά του.

Τι συμ­βαί­νει όμως με τους ανή­λι­κους, με τους μαθητές οι οποίοι συνεχώς εμφα­νί­ζο­νται ως πρω­τα­γω­νι­στές, ως θύτες όπου περή­φανα κακο­ποιούν συνο­μη­λί­κους τους; Στη σύγ­χρονη εποχή τα παιδιά εκτί­θε­νται σε περι­βάλ­λο­ντα όπου εκτυ­λίσ­σε­ται βία, περισ­σό­τερο από ποτέ. Γονείς που ασκούν βία, καθώς το ξύλο απο­τε­λεί ακόμα και στις μέρες μας ιδανικό σύμ­βουλο για τη νου­θε­σία των παιδιών, ξεχα­σμένα ή καλύ­τερα «παρ­κα­ρι­σμένα» παιδιά σε διάφορα σπίτια συγ­γε­νών παρα­κο­λου­θώ­ντας ατε­λεί­ω­τες ώρες ταινίες βίας και τέλος βιντε­ο­παι­χνί­δια και κον­σό­λες όπου το παιδί-πρωταγωνιστής ασκεί συνεχώς βία σε φαντα­στι­κούς εχθρούς. Έτσι γεν­νή­σαμε έναν ανήλικο με έντονα επι­θε­τικά συναι­σθή­ματα καθώς η βία έχει κατα­στεί μέρος της ζωής του.

Αφορμή για το παρόν άρθρο απο­τε­λεί το περι­στα­τικό βίας κατά 15χρονης μαθή­τριας στο 3ο Γυμνά­σιο Ηρα­κλείου, η οποία ξυλο­κο­πή­θηκε βάναυσα από τρεις άλλες μαθή­τριες 16 ετών, τη Τετάρτη 13 Μαρτίου 2024. Ιδιαι­τέ­ρως ανη­συ­χη­τικό ήταν και το φαι­νό­μενο των ενη­λί­κων που παρα­κο­λου­θού­σαν το ειδε­χθές συμβάν ως θεατές σε παρά­σταση, δίχως κάποια επι­θυ­μία παρέμ­βα­σης για να σώσουν τη μαθή­τρια από τις σωμα­τι­κές κακώ­σεις που υπέστη.

Μέχρι τώρα είχαμε συνη­θί­σει να παρα­τη­ρούμε παρό­μοια περι­στα­τικά στις μεγάλες πόλεις της πρω­τεύ­ου­σας και της συμπρω­τεύ­ου­σας, πιστεύ­ο­ντας ότι όλες αυτές οι κακο­ποι­η­τι­κές συμπε­ρι­φο­ρές είναι μακριά από εμάς. Η βία όμως φωλιά­ζει το ίδιο απρο­κά­λυ­πτα τόσο στις πολύ­βουες πόλεις όσο και στα πιο απο­μα­κρυ­σμένα χωριά. Επίσης καταρ­ρί­πτε­ται το κοι­νω­νικό στε­ρε­ό­τυπο που θέλει το αγόρι νταή και βάρβαρο, καθώς βλέ­πουμε πολυά­ριθμα περι­στα­τικά σφοδρής σωμα­τι­κής και εξευ­τε­λι­στι­κής κακο­ποί­η­σης από κορί­τσια σε άτομα του ίδιου φύλου.

Και κάπου εδώ, εμφα­νί­ζε­ται η ανάγκη, αλλά και η υπο­χρέ­ωση της επι­στη­μο­νι­κής κοι­νό­τη­τας, των ακα­δη­μαϊ­κών της παι­δα­γω­γι­κής επι­στή­μης, των δασκά­λων και των καθη­γη­τών οι οποία οφεί­λουν να εμπνεύ­σουν τους μαθητές τους με αξίες και ιδανικά, που υπα­γο­ρεύ­ουν τη διά­πλαση ενός μαθητή που θα ελέγχει τα συναι­σθή­ματά του, θα επιλύει τις δια­φω­νίες του με το διάλογο, που θα δια­χει­ρί­ζε­ται την αδικία που τον κυριεύει με πολι­τι­σμένο τρόπο δίχως να κατα­φεύ­γει σε πράξης σωμα­τι­κής ή ψυχο­λο­γι­κής βίας.

Ευθύνη και ατέρ­μονη υπο­χρέ­ωση από τους γονείς και κηδε­μό­νες, που θα μετα­τρέ­ψουν τους βλα­στούς της οικίας τους σε αυρια­νούς μιμητές καλο­σύ­νης. Παιδιά για τα οποία θα είναι υπε­ρή­φα­νοι, αντι­με­τω­πί­ζο­ντας άμεσα τα προ­βλή­ματα που εντο­πί­ζουν, δίχως να τα κρύβουν κάτω από χαλί από εγωισμό ότι το δικό μας παιδί δεν εμφα­νί­ζει τίποτα μεμπτό στη συμπε­ρι­φορά τους, ενώ όλοι και όλα συνη­γο­ρούν για το αντί­θετο.

Ευθύνη και καθο­λική υπο­χρέ­ωση σε μια πολι­τεία, που στη­ρί­ζει την οικο­γέ­νεια, τα σχολεία και τους εκπαι­δευ­τι­κούς και είναι αρωγός σε ουσια­στι­κές και έμπρα­κτες ενέρ­γειες εξά­λει­ψης κάθε μορφής βίας.

Και τέλος, ηθική υπο­χρέ­ωση των συλ­λό­γων γονέων & κηδε­μό­νων, ενώσεων συλ­λό­γων και κάθε συλ­λο­γι­κό­τη­τας σχε­τι­κής με τα σχολεία όπου δρουν γονείς και κηδε­μό­νες, οι οποίοι οφεί­λουν να συνε­πι­κου­ρούν τους καθη­γη­τές και τα σχολεία στο εκπαι­δευ­τικό τους έργο. Να στέ­κο­νται αρωγοί στους μαθητές και στους γονείς τους όταν αυτό απαι­τεί­ται, σε συνερ­γα­σία πάντα με τις διευ­θύν­σεις των σχο­λείων. Να είναι απαλ­λαγ­μέ­νοι από κάθε κομ­μα­τική υπο­τέ­λεια και υπη­ρε­σία, όπου τα εκλεγ­μένα μέλη σέβο­νται τις παναν­θρώ­πι­νες αξίες της ανι­διο­τε­λούς προ­σφο­ράς στο κοι­νω­νικό σύνολο, χωρίς να γίνο­νται φερέ­φωνα και αχυ­ράν­θρω­ποι κομ­μα­τι­κών οργάνων. Γονείς συν­δι­κα­λι­στές δηλαδή, που δεν εμφα­νί­ζο­νται ως λύκοι με προβιά προ­βά­του, εξυ­πη­ρε­τώ­ντας δια­φο­ρε­τικά συμ­φέ­ρο­ντα από αυτά για τα οποία ψηφί­στη­καν.

Σε μια κοι­νω­νία με οπλο­στά­σιο εκπαι­δευ­τι­κούς οι οποίοι με το παρά­δειγμά τους, μέσα από δια­δρα­στι­κές εκδη­λώ­σεις ενάντια στη βία (π.χ. δια­γω­νι­σμός εκθέ­σεων, ποι­η­μά­των, οργά­νωση εβδο­μά­δας κατά της βίας κ.λπ), συνε­πι­κου­ρού­με­νοι με τους γονείς και τον σύλλογο γονέων μπορούν πραγ­μα­τικά να κάνουν θαύματα και να αλλά­ξουμε την τάση που θέλει πλέον τον ανήλικο, παρα­βάτη, κακο­ποι­ητή και αυριανό εγκλη­μα­τία.

Κλεί­νο­ντας θα ανα­τρέ­ξουμε τέσ­σε­ρις δεκα­ε­τίες πριν, σε ένα συνέ­δριο ψυχια­τρι­κής όπου ο Bastiaans από το Λέυντεν της Ολλαν­δίας, υπα­γο­ρεύει πως για να θερα­πευ­τούν τα φαι­νό­μενα βίας στους ανη­λί­κους, πρέπει το άτομο να φτάσει στο ευχά­ρι­στο σημείο να ελέγχει ο ίδιος την επι­θε­τική και εχθρική του διάθεση, με τη βοήθεια της φιλίας, της αμοι­βαίας κατα­νό­η­σης και της συνερ­γα­σίας με τους άλλους, αφού στην ουσία η βίαιη συμπε­ρι­φορά προς τον άλλο, τραυ­μα­τί­ζει τόσο τη ψυχή του θύματος όσο και του δράστη.

Δρ. Γεώρ­γιος Τρια­ντα­φύλ­λου

Γενικός Γραμ­μα­τέας Συλ­λό­γου Γονέων & Κηδε­μό­νων 3ου Γυμνα­σίου Ηρα­κλείου

Επι­θε­ω­ρη­τής Εργα­σίας – Νομικός – Κοι­νω­νιο­λό­γος

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.