Παγκόσμια Ημέρα κατά του Παιδικού Καρκίνου η 15η Φεβρουαρίου

Η Πα­γκό­σμια Ημέρα κατά του Παι­δι­κού Καρ­κί­νου γιορ­τά­ζε­ται κάθε χρόνο στις 15 Φε­βρουα­ρί­ου, με πρω­το­βου­λία της Διε­θνούς Ένω­σης Γο­νέ­ων με Καρ­κι­νο­πα­θή Παι­διά (INTERNATIONAL CONFEDERATION OF CHILDHOOD CANCER PARENT ORGANIZATIONS – ICCCPO), για την ενη­μέ­ρω­ση της διε­θνούς κοι­νής γνώ­μης για τις παι­δι­κές νε­ο­πλα­σί­ες (καρ­κί­νους) και για την ευαι­σθη­το­ποί­η­ση του ευ­ρύ­τε­ρου κοι­νω­νι­κού πε­ρι­βάλ­λο­ντος σχε­τι­κά με τις ανά­γκες των παι­διών που νο­σούν από καρ­κί­νο σε όλο τον πλα­νή­τη.

Κάθε χρόνο, πε­ρί­που 250.000 παι­διά σε όλο τον κόσμο νο­σούν από καρ­κί­νο, από τα οποία μόνο πο­σο­στό 20% έχει δυ­να­τό­τη­τα πρό­σβα­σης σε σωστή ια­τρι­κή φρο­ντί­δα. Το 80% από αυτά προ­έρ­χε­ται από χώρες μέσου και χα­μη­λού ει­σο­δή­μα­τος. Πάνω από 150.000 θά­να­τοι κάθε χρόνο θα μπο­ρού­σαν να είχαν απο­φευ­χθεί, εάν υπήρ­χε δυ­να­τό­τη­τα έγκαι­ρης διά­γνω­σης και εξει­δι­κευ­μέ­νης θε­ρα­πεί­ας σε όλα τα παι­διά. Πο­σο­στό 70% – 80% από τα παι­διά που έχουν πρό­σβα­ση σε εξει­δι­κευ­μέ­νη θε­ρα­πεία γί­νε­ται καλά με την πρό­ο­δο της ια­τρι­κής και λόγω της επάρ­κειας φαρ­μά­κων και κα­ταρ­τι­σμέ­νου επι­στη­μο­νι­κού προ­σω­πι­κού. Κάθε μέρα εκτι­μά­ται ότι πε­ρί­που 20 παι­διά πε­θαί­νουν από καρ­κί­νο στην Ευ­ρώ­πη.

Στη χώρα μας, πε­ρί­που 300 παι­διά προ­σβάλ­λο­νται ετη­σί­ως από καρ­κί­νο, κυ­ρί­ως από λευ­χαι­μία. Η εμ­φά­νι­ση καρ­κί­νου στα παι­διά απο­τε­λεί τη δεύ­τε­ρη συ­χνό­τε­ρη αιτία θα­νά­του μετά από τα ατυ­χή­μα­τα. Ταυ­τό­χρο­να όμως, οκτώ στα δέκα παι­διά που εμ­φα­νί­ζουν σή­με­ρα λευ­χαι­μία θε­ρα­πεύ­ο­νται και αυτό είναι το μή­νυ­μα που θα πρέ­πει να συ­γκρα­τή­σου­με όλοι μας.

Η Ελ­λη­νι­κή Ομο­σπον­δία Καρ­κί­νου (ΕΛΛΟΚ) έχει ανα­γά­γει σε θέμα εθνι­κής προ­τε­ραιό­τη­τας για το Σύ­στη­μα Υγεί­ας, τη βελ­τί­ω­ση της πε­ρί­θαλ­ψης και της φρο­ντί­δας για τον καρ­κί­νο της παι­δι­κής ηλι­κί­ας και επι­ση­μαί­νει την έλ­λει­ψη κα­τάλ­λη­λων υπο­δο­μών για τα παι­διά που νο­σούν από καρ­κί­νο, καθώς και την αδυ­να­μία να κα­λυ­φθούν επαρ­κώς οι ιδιαί­τε­ρες ανά­γκες που έχουν, τόσο οι μι­κροί ασθε­νείς, όσο και οι οι­κο­γέ­νειές τους. Η ανε­πάρ­κεια στην κά­λυ­ψη των ανα­γκών σε με­γά­λο βαθμό οφεί­λε­ται, στη γε­ω­γρα­φι­κή κα­τα­νο­μή των παιδο-ογκο­λο­γι­κών κλι­νι­κών, τη λει­τουρ­γία του συ­στή­μα­τος υγεί­ας, το οποίο αδυ­να­τεί να αντα­πο­κρι­θεί στις ιδιαί­τε­ρες ανά­γκες του καρ­κί­νου κατά την παι­δι­κή και εφη­βι­κή ηλι­κία και την έλ­λει­ψη κοι­νω­νι­κής μέ­ρι­μνας.

Τα παι­διά με καρ­κί­νο πρέ­πει να θε­ρα­πεύ­ο­νται σε ει­δι­κά παι­δια­τρι­κά ογκο­λο­γι­κά τμή­μα­τα και να αντι­με­τω­πί­ζο­νται από εξει­δι­κευ­μέ­νο ια­τρι­κό και νο­ση­λευ­τι­κό προ­σω­πι­κό, ψυ­χο­λό­γους και κοι­νω­νι­κούς λει­τουρ­γούς που θα τα φρο­ντί­ζουν όχι μόνο κατά τη διάρ­κεια της θε­ρα­πεί­ας αλλά και στην πε­ρί­ο­δο της επα­νέ­ντα­ξης.

Στον καρ­κί­νο η έγκαι­ρη διά­γνω­ση είναι πρω­ταρ­χι­κής ση­μα­σί­ας. Θα πρέ­πει λοι­πόν να δοθεί ιδιαί­τε­ρη ση­μα­σία στην εκ­παί­δευ­ση των επαγ­γελ­μα­τιών της υγεί­ας ώστε να είναι σε θέση να δια­γνώ­σουν έγκαι­ρα τη νόσο, και στη σωστή ενη­μέ­ρω­ση των γο­νιών ώστε να απευ­θύ­νο­νται έγκαι­ρα στα παι­δια­τρι­κά νο­σο­κο­μεία.

Με­ρι­κά στοι­χεία για τον καρ­κί­νο παι­δι­κής ηλι­κί­ας

Τα παι­διά μπο­ρεί να προ­σβάλ­λο­νται πολύ σπα­νιό­τε­ρα από καρ­κί­νο σε σχέση με τους ενή­λι­κες, ωστό­σο, ο καρ­κί­νος πα­ρα­μέ­νει η συ­χνό­τε­ρη αιτία θα­νά­του σε παι­διά μετά τα ατυ­χή­μα­τα.

Εάν ο καρ­κί­νος δια­γνω­στεί αρ­κε­τά νωρίς και το παιδί υπο­βλη­θεί στα κα­τάλ­λη­λα θε­ρα­πευ­τι­κά πρω­τό­κολ­λα, τότε πε­ρί­που το 70% των καρ­κί­νων της παι­δι­κής ηλι­κί­ας είναι ιά­σι­μοι.

Υπο­λο­γί­ζε­ται ότι, στον κόσμο, κάθε χρόνο, πε­ρί­που 250.000 παι­διά νο­σούν από καρ­κί­νο. Ωστό­σο, σή­με­ρα μόνο το 20% των παι­διών ανά τον κόσμο μπο­ρούν να επω­φε­λη­θούν από την προηγ­μέ­νη ια­τρι­κή φρο­ντί­δα. Το 80% από αυτά, προ­έρ­χε­ται από χώρες μέσου και χα­μη­λού ει­σο­δή­μα­τος.

Πάνω από 150.000 θά­να­τοι κάθε χρόνο, θα μπο­ρού­σαν να είχαν απο­φευ­χθεί, εάν υπήρ­χε δυ­να­τό­τη­τα έγκαι­ρης διά­γνω­σης και εξει­δι­κευ­μέ­νης θε­ρα­πεί­ας σε όλα τα παι­διά.

Στη χώρα μας, πε­ρί­που 300 παι­διά προ­σβάλ­λο­νται ετη­σί­ως από καρ­κί­νο, κυ­ρί­ως από λευ­χαι­μία.

Η Διε­θνής Ένωση Γο­νέ­ων με Καρ­κι­νο­πα­θή Παι­διά υπάρ­χει έτσι ώστε οι γο­νείς αυτών των παι­διών να έχουν πρό­σβα­ση στις πλη­ρο­φο­ρί­ες που χρειά­ζο­νται για να πά­ρουν σω­στές απο­φά­σεις σχε­τι­κά με τη θε­ρα­πεία του παι­διού τους.

Η θε­ρα­πεία και η φρο­ντί­δα του καρ­κί­νου της παι­δι­κής ηλι­κί­ας απαι­τεί μια ολό­κλη­ρη διε­πι­στη­μο­νι­κή ομάδα, η οποία πα­ρέ­χει όχι μόνο την ια­τρι­κή πε­ρί­θαλ­ψη του παι­διού (το οποίο μπο­ρεί να πε­ρι­λαμ­βά­νει χει­ρουρ­γι­κή επέμ­βα­ση, χη­μειο­θε­ρα­πεία κα), αλλά και την ψυ­χο­κοι­νω­νι­κή στή­ρι­ξη για το παιδί και όλη την οι­κο­γέ­νεια.

Η στενή συ­νερ­γα­σία με­τα­ξύ της νο­ση­λευ­τι­κής ια­τρι­κής ομά­δας και των γο­νιών του παι­διού είναι ένα ου­σια­στι­κό συ­στα­τι­κό για την επι­τυ­χή θε­ρα­πεία, την υπο­στή­ρι­ξη και τη φρο­ντί­δα του παι­διού.

Να θυ­μά­στε, όταν ψά­χνε­τε για πλη­ρο­φο­ρί­ες στο δια­δί­κτυο …

ότι κάθε παιδί με καρ­κί­νο ανε­ξάρ­τη­τα από την οι­κο­νο­μι­κή ή κοι­νω­νι­κή του τάξη, ανε­ξάρ­τη­τα από την κα­τα­γω­γή του, αξί­ζει να έχει πρό­σβα­ση στην κα­λύ­τε­ρη δυ­να­τή θε­ρα­πεία και ια­τρι­κή πε­ρί­θαλ­ψη,

τα απο­τε­λέ­σμα­τα των δια­δι­κτυα­κών ανα­ζη­τή­σε­ων μπο­ρεί να πε­ρι­λαμ­βά­νουν συν­δέ­σεις σε πλη­ρο­φο­ρί­ες που σχε­τί­ζο­νται με καρ­κί­νους ενη­λί­κων, οι οποί­οι είναι συχνά δια­φο­ρε­τι­κοί από τους καρ­κί­νους της παι­δι­κής ηλι­κί­ας, ακόμη και αν έχουν ίδια ή πα­ρό­μοια ονό­μα­τα,

Τα απο­τε­λέ­σμα­τα μπο­ρεί να πε­ρι­λαμ­βά­νουν πλη­ρο­φο­ρί­ες που προ­ο­ρί­ζο­νται για δια­φο­ρε­τι­κά ακρο­α­τή­ρια, για πα­ρά­δειγ­μα πλη­ρο­φο­ρί­ες για ογκο­λό­γους όπου προ­ϋ­πό­θε­ση είναι ότι το συ­γκε­κρι­μέ­νο κοινό έχει προη­γού­με­νη γνώση και εξει­δι­κευ­μέ­νη εκ­παί­δευ­ση,

η ποιό­τη­τα των πλη­ρο­φο­ριών στο Δια­δί­κτυο είναι με­τα­βλη­τή,

οι χρή­στες θα πρέ­πει να μπο­ρούν να ανα­γνω­ρί­ζουν ποιες πηγές είναι αξιό­πι­στες

Συ­νί­στα­ται πάντα οι γο­νείς να συ­ζη­τούν με τον θε­ρά­πο­ντα ιατρό για την πο­σό­τη­τα και την ποιό­τη­τα της πλη­ρο­φο­ρί­ας που θέ­λουν να λαμ­βά­νουν, μιας και θε­ρά­πο­ντας ια­τρός είναι αυτός ο οποί­ος γνω­ρί­ζει συ­γκε­κρι­μέ­νες λε­πτο­μέ­ρειες για το παιδί τους.

Τα παι­διά που πά­σχουν από καρ­κί­νο χρειά­ζο­νται τη βο­ή­θεια όλων!

Ασυ­νή­θι­στα συμ­πτώ­μα­τα

Πα­ρό­λο που η πρό­λη­ψη του καρ­κί­νου στα παι­διά είναι γε­νι­κά πε­ριο­ρι­σμέ­νη, απαι­τεί­ται ευαι­σθη­το­ποί­η­ση από πλευ­ράς του παι­διά­τρου, και γε­νι­κά της ια­τρι­κής κοι­νό­τη­τας, έτσι ώστε ύπο­πτα συμ­πτώ­μα­τα ή ευ­ρή­μα­τα να αξιο­λο­γού­νται και να πα­ρα­πέ­μπο­νται έγκαι­ρα για εξει­δι­κευ­μέ­νο έλεγ­χο.

Τα ασυ­νή­θι­στα ση­μεία ή συμ­πτώ­μα­τα πε­ρι­λαμ­βά­νουν:

Εμ­φά­νι­ση μάζας, όγκου ή οι­δή­μα­τος σε οποιο­δή­πο­τε μέρος του σώ­μα­τος του παι­διού (πρό­σω­πο, λαιμό, μα­σχά­λη, κοι­λιά, βου­βω­νι­κές χώρες, όρ­χεις, πόδια)

Απώ­λεια ενερ­γη­τι­κό­τη­τας του παι­διού, επί­μο­νη κού­ρα­ση

Από­το­μες αλ­λα­γές στη συ­μπε­ρι­φο­ρά του παι­διού

Ανε­ξή­γη­τη χλω­μά­δα

Ξαφ­νι­κή εμ­φά­νι­ση με­λα­νιών και μω­λώ­πων στο παιδί

Επί­μο­νος, εντο­πι­σμέ­νος πόνος, πόνος στα οστά, πρή­ξι­μο ή πρό­βλη­μα στο βά­δι­σμα του παι­διού

Ανε­ξή­γη­τος πα­ρα­τε­τα­μέ­νος πυ­ρε­τός

Επα­να­λαμ­βα­νό­με­νες μο­λύν­σεις

Συ­χνοί πο­νο­κέ­φα­λοι που συχνά μπο­ρεί να συ­νο­δεύ­ο­νται από εμε­τούς

Ξαφ­νι­κές αλ­λα­γές στα μάτια όπως στρα­βι­σμός και αλ­λα­γές στην όραση του παι­διού

Εμ­φά­νι­ση προ­βλη­μά­των στην ισορ­ρο­πία του παι­διού

Δια­πί­στω­ση ότι υπάρ­χει άσπρη κη­λί­δα που φαί­νε­ται δια μέσου της κόρης των μα­τιών

Ανε­ξή­γη­τη, υπερ­βο­λι­κή ή γρή­γο­ρη απώ­λεια βά­ρους του παι­διού

Η ύπαρ­ξη τέ­τοιων ση­μεί­ων και συμ­πτω­μά­των δεν δεί­χνει ανα­γκα­στι­κά ότι το παιδί έχει κά­ποια μορφή καρ­κί­νου αλλά επι­βάλ­λει να γί­νουν οι εξε­τά­σεις που θα απο­κλεί­σουν ή όχι, ένα τέ­τοιο εν­δε­χό­με­νο.

 

Παι­δι­κές μορ­φές καρ­κί­νου

Οι παι­δι­κές μορ­φές καρ­κί­νου είναι συχνά δια­φο­ρε­τι­κές από τους καρ­κί­νους ενή­λι­κου τύπου με πολ­λούς τρό­πους.

Για πα­ρά­δειγ­μα, η πρό­λη­ψη του καρ­κί­νου (με την έν­νοια της εφαρ­μο­γής οδη­γιών προς απο­φυ­γή δη­μιουρ­γί­ας καρ­κί­νου ή του προ­συμ­πτω­μα­τι­κού ελέγ­χου) είναι πε­ριο­ρι­σμέ­νη στο παιδί, ενώ απε­να­ντί­ας είναι πολύ ση­μα­ντι­κή για τον ενή­λι­κα.

Επι­πλέ­ον, πολ­λές κοι­νές μορ­φές ενή­λι­κου καρ­κί­νου πα­ρου­σιά­ζο­νται πολύ σπά­νια στα παι­διά και, ακόμα ση­μα­ντι­κό­τε­ρα, οι παι­δι­κοί καρ­κί­νοι έχουν υψη­λό­τε­ρο πο­σο­στό ίασης, με την έγκαι­ρη διά­γνω­ση και την κα­τάλ­λη­λη θε­ρα­πευ­τι­κή αγωγή. Γί­νε­ται σαφές λοι­πόν ότι η θε­ρα­πεία και γε­νι­κό­τε­ρα η αντι­με­τώ­πι­ση του παι­δι­κού καρ­κί­νου είναι δια­φο­ρε­τι­κή από του ενή­λι­κου.

Οι κυ­ριό­τε­ρες μορ­φές παι­δι­κού καρ­κί­νου είναι: Λευ­χαι­μί­ες (οξεία λεμ­φο­βλα­στι­κή, οξεία μυ­ε­λο­βλα­στι­κή), οι όγκοι του κε­ντρι­κού νευ­ρι­κού συ­στή­μα­τος που είναι κυ­ρί­ως εγκε­φα­λι­κοί όγκοι (αστρο­κύ­τω­μα, γλοί­ω­μα, μυ­ε­λο­βλά­στω­μα, επεν­δύ­μω­μα), τα λεμ­φώ­μα­τα (κα­κο­ή­θεις όγκοι λεμ­φα­δέ­νων ή άλλων ορ­γά­νων), οι όγκοι του αμ­φι­βλη­στροει­δούς (ρε­τι­νο­βλά­στω­μα), τα σαρ­κώ­μα­τα μα­λα­κών μο­ρί­ων (ρα­βδο­μυο­σάρ­κω­μα) και των οστών (οστε­ο­σάρ­κω­μα, σάρ­κω­μα Ewing),οι όγκοι νε­φρών (νε­φρο­βλά­στω­μα) και επι­νε­φρι­δί­ων (νευ­ρο­βλά­στω­μα), οι όγκοι ήπα­τος (ηπα­το­βλά­στω­μα), κ.α. Κα­κο­ή­θεις όγκοι ενή­λι­κου τύπου όπως ο καρ­κί­νος του μα­στού, του πνεύ­μο­να, του προ­στά­τη, κλπ είναι πάρα πολύ σπά­νιο να πα­ρα­τη­ρη­θούν στην παι­δι­κή ηλι­κία.

Από τη στιγ­μή που το είδος και το στά­διο της νόσου προσ­διο­ρι­στεί ολικά, η θε­ρα­πευ­τι­κή ομάδα δομεί ένα σχέ­διο το οποίο σκια­γρα­φεί τον ακρι­βή τύπο θε­ρα­πεί­ας, τη συ­χνό­τη­τα με την οποία το παιδί θα λαμ­βά­νει θε­ρα­πεία καθώς και τη διάρ­κεια αυτής. Τα κυ­ριό­τε­ρα προ­βλή­μα­τα κατά τη διάρ­κεια της θε­ρα­πεί­ας είναι:

οι επα­νει­λημ­μέ­νες ει­σα­γω­γές στο νο­σο­κο­μείο, οι λοι­μώ­ξεις ή άλλες επι­πλο­κές, η απο­τυ­χία κά­ποιων θε­ρα­πευ­τι­κών σχη­μά­των, οι πα­ρε­νέρ­γειες της χη­μειο­θε­ρα­πεί­ας (π.χ. τρι­χό­πτω­ση, ναυ­τία, εμε­τοί, έλκη στην στο­μα­τι­κή κοι­λό­τη­τα), οι πα­ρε­νέρ­γειες της ακτι­νο­θε­ρα­πεί­ας (π.χ. τρι­χό­πτω­ση, ερε­θι­σμός του δέρ­μα­τος, ναυ­τία, εμε­τοί), οι πα­ρε­νέρ­γειες της χει­ρουρ­γι­κής επέμ­βα­σης, οι αλ­λα­γές στην κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα του παι­διού, τις σχο­λι­κές και κοι­νω­νι­κές του δρα­στη­ριό­τη­τες.

Λευ­χαι­μία

Ο πιο συ­νη­θι­σμέ­νος καρ­κί­νος στην παι­δι­κή ηλι­κία είναι η λευ­χαι­μία, μια νόσος που προ­σβάλ­λει τα κύτ­τα­ρα που πα­ρά­γο­νται στον μυελό των οστών. Τα κύτ­τα­ρα μας ομα­δο­ποιού­νται σε 3 κυ­ρί­ως κα­τη­γο­ρί­ες: τα ερυ­θρά αι­μο­σφαί­ρια που είναι απα­ραί­τη­τα για τη με­τα­φο­ρά του οξυ­γό­νου στους ιστούς και για την ευ­ε­ξία του ατό­μου, τα λευκά αι­μο­σφαί­ρια (πο­λυ­μορ­φο­πύ­ρη­να και λεμ­φο­κύτ­τα­ρα, απα­ραί­τη­τα για την άμυνα του ορ­γα­νι­σμού και την αντι­με­τώ­πι­ση των λοι­μώ­ξε­ων) και τα αι­μο­πε­τά­λια που συμ­βάλ­λουν στην πήξη του αί­μα­τος. Όταν ένα παιδί δια­γνω­στεί με λευ­χαι­μία, στο μυελό των οστών του πα­ρα­τη­ρεί­ται υπερ­πα­ρα­γω­γή πα­θο­λο­γι­κών λευ­κών αι­μο­σφαι­ρί­ων που δεν λει­τουρ­γούν φυ­σιο­λο­γι­κά. Αυτά τα κύτ­τα­ρα στην πο­ρεία κα­τα­κλύ­ζουν τον μυελό των οστών και πα­ρε­μπο­δί­ζουν την πα­ρα­γω­γή των φυ­σιο­λο­γι­κών κυτ­τά­ρων που ανα­φέ­ρα­με πα­ρα­πά­νω (ερυ­θρά αι­μο­σφαί­ρια, λευκά αι­μο­σφαί­ρια και αι­μο­πε­τά­λια) .Ως απο­τέ­λε­σμα, όσο ο αριθ­μός των φυ­σιο­λο­γι­κών κυτ­τά­ρων μειώ­νε­ται τόσο κά­νουν την εμ­φά­νι­ση τους διά­φο­ρα συμ­πτώ­μα­τα (ωχρό­τη­τα, αναι­μία, κού­ρα­ση, πυ­ρε­τός, λοι­μώ­ξεις, αι­μορ­ρα­γι­κές εκ­δη­λώ­σεις, πόνος, διό­γκω­ση λεμ­φα­δέ­νων).

Υπάρ­χουν διά­φο­ροι τύποι λευ­χαι­μιών που πα­ρα­τη­ρού­νται στα παι­διά με τον κύριο τύπο να είναι η οξεία λεμ­φο­βλα­στι­κή λευ­χαι­μία (τα ανώ­μα­λα κύτ­τα­ρα ανή­κουν στην λεμ­φι­κή σειρά των λευ­κών αι­μο­σφαι­ρί­ων). Δεύ­τε­ρη σε συ­χνό­τη­τα είναι η οξεία μυ­ε­λο­γε­νής λευ­χαι­μία, ενώ οι χρό­νιες λευ­χαι­μί­ες είναι πολύ πιο σπά­νιες.

Η διά­γνω­ση της λευ­χαι­μί­ας γί­νε­ται με την εξέ­τα­ση του μυ­ε­λού των οστών, η οποία λέ­γε­ται μυ­ε­λό­γραμ­μα και συ­νί­στα­ται στη λήψη υλι­κού με ει­δι­κή βε­λό­να από τα οστά, με χρήση το­πι­κής αναι­σθη­σί­ας ή βρα­χεί­ας νάρ­κω­σης

Η λευ­χαι­μία αντι­με­τω­πί­ζε­ται σε εξει­δι­κευ­μέ­να παι­δια­τρι­κά ογκο­λο­γι­κά κέ­ντρα που στε­λε­χώ­νο­νται από ει­δι­κούς παι­διά­τρους-ογκο­λό­γους, νο­ση­λευ­τι­κό προ­σω­πι­κό και ψυ­χο­λό­γους. Η θε­ρα­πεία της συ­νί­στα­ται σε χη­μειο­θε­ρα­πευ­τι­κή αγωγή και τα θε­ρα­πευ­τι­κά πρω­τό­κολ­λα συ­νή­θως πε­ρι­λαμ­βά­νουν μια αρ­χι­κή φάση που λέ­γε­ται θε­ρα­πεία εφό­δου, τις φά­σεις στα­θε­ρο­ποί­η­σης και επα­νε­φό­δου και την τε­λι­κή θε­ρα­πεία συ­ντή­ρη­σης. Με τις νέες θε­ρα­πεί­ες στα πε­ρισ­σό­τε­ρα παι­διά επι­τυγ­χά­νε­ται εξα­φά­νι­ση των πα­θο­λο­γι­κών κυτ­τά­ρων και επα­νεμ­φά­νι­ση των φυ­σιο­λο­γι­κών κυτ­τά­ρων του μυ­ε­λού μετά την θε­ρα­πεία εφό­δου (ύφεση της νόσου). Πρέ­πει να το­νι­στεί ότι η θε­ρα­πεία της λευ­χαι­μί­ας είναι μα­κρο­χρό­νια και σε πολ­λές πε­ρι­πτώ­σεις φτά­νει τα δύο χρό­νια.

 

Οι πα­ρε­νέρ­γειες της χη­μειο­θε­ρα­πεί­ας είναι ότι, μαζί με τα κύτ­τα­ρα των όγκων ή της λευ­χαι­μί­ας, κα­τα­στρέ­φο­νται και τα­χέ­ως πολ­λα­πλα­σια­ζό­με­να κύτ­τα­ρα όπως είναι τα φυ­σιο­λο­γι­κά κύτ­τα­ρα του μυ­ε­λού των οστών. Αυτό λέ­γε­ται απλα­σία μυ­ε­λού και απαι­τεί προ­σε­κτι­κή αντι­με­τώ­πι­ση διότι προ­κα­λεί αναι­μί­ες, αι­μορ­ρα­γι­κή διά­θε­ση και λοι­μώ­ξεις. Άλλες πα­ρε­νέρ­γειες είναι η προ­σω­ρι­νή απώ­λεια των μαλ­λιών, η ναυ­τία και ο εμε­τός, η νευ­ρο­το­ξι­κό­τη­τα, κλπ.

Επει­δή η χη­μειο­θε­ρα­πεία προ­κα­λεί πα­ρε­νέρ­γειες, η έρευ­να σή­με­ρα στρέ­φε­ται στον σχε­δια­σμό εξα­το­μι­κευ­μέ­νων θε­ρα­πειών, με μειω­μέ­νες δό­σεις φαρ­μά­κων σε λευ­χαι­μί­ες με καλή πρό­γνω­ση ώστε να πε­ριο­ρί­ζο­νται οι επι­πλο­κές. Αντί­θε­τα, σε παι­δι­κές λευ­χαι­μί­ες με κακή πρό­γνω­ση γί­νε­ται με­τα­μό­σχευ­ση στα αρ­χι­κά στά­δια της νόσου με απο­τέ­λε­σμα την απο­φυ­γή της πε­ριτ­τής χη­μειο­θε­ρα­πεί­ας.

Ένα μικρό πο­σο­στό παι­διών, που δεν αντα­πο­κρί­νε­ται στη χη­μειο­θε­ρα­πεία, αντι­με­τω­πί­ζε­ται με με­τα­μό­σχευ­ση μυ­ε­λού των οστών. Ιστο­συμ­βα­τός δότης του μυ­ε­λού των οστών ανα­ζη­τά­ται πρώτα στην οι­κο­γέ­νεια και αν δεν βρε­θεί εκεί, γί­νε­ται έρευ­να στην πα­γκό­σμια δε­ξα­με­νή εθε­λο­ντών δοτών, όπου σε ένα 60-70% των πε­ρι­πτώ­σε­ων θα εντο­πι­στεί κα­τάλ­λη­λος ξένος δότης. Η με­τα­μό­σχευ­ση μπο­ρεί επί­σης να γίνει με βλα­στο­κύτ­τα­ρα ομ­φα­λί­ου αί­μα­τος ξένου δότη απο­δε­κτής ιστο­συμ­βα­τό­τη­τας, όταν δεν ανευ­ρί­σκε­ται έγκαι­ρα ιστο­συμ­βα­τός ξένος δότης μυ­ε­λού των οστών. Η με­τα­μό­σχευ­ση ομ­φα­λί­ου αί­μα­τος του ίδιου του ασθε­νούς (αυ­τό­λο­γου) απο­θη­κευ­μέ­νου σε ιδιω­τι­κή ή δη­μό­σια τρά­πε­ζα δεν έχει έν­δει­ξη στη θε­ρα­πεία της παι­δι­κής λευ­χαι­μί­ας.

Πα­ρό­λο που η πο­ρεία και η εξέ­λι­ξη της νόσου, δη­λα­δή η πρό­γνω­ση της, επη­ρε­ά­ζε­ται από πολ­λούς πα­ρά­γο­ντες (ηλι­κία παι­διού, αριθ­μός λευ­κών αι­μο­σφαι­ρί­ων κατά τη διά­γνω­ση, τύπος των κα­κοη­θών κυτ­τά­ρων, κλπ) είναι πάρα πολύ ση­μα­ντι­κό να το­νί­σου­με ότι, με τα σύγ­χρο­να πρω­τό­κολ­λα αντι­με­τώ­πι­σης της νόσου το 80% πε­ρί­που των παι­διών επι­βιώ­νουν χωρίς προ­βλή­μα­τα. Κι αν το παιδί επι­βιώ­νει σε ύφεση για 5 χρό­νια από την αρ­χι­κή διά­γνω­ση τότε λέμε ότι έχου­με επι­τύ­χει την ίαση του.

Όγκοι του κε­ντρι­κού νευ­ρι­κού συ­στή­μα­τος

Μετά τη λευ­χαι­μία οι συ­χνό­τε­ροι όγκοι της παι­δι­κής ηλι­κί­ας είναι οι όγκοι του κε­ντρι­κού νευ­ρι­κού συ­στή­μα­τος με συ­χνό­τε­ρη εντό­πι­ση τον εγκέ­φα­λο.

Για την απο­τε­λε­σμα­τι­κή αντι­με­τώ­πι­ση αυτών των καρ­κί­νων ση­μα­σία έχει το είδος των κυτ­τά­ρων του όγκου (ιστο­λο­γι­κός τύπος), ο τρό­πος που ανα­πτύσ­σο­νται στον εγκέ­φα­λο και η δυ­να­τό­τη­τα χει­ρουρ­γι­κής εξαί­ρε­σης των, καθώς και η ηλι­κία του παι­διού.

Τα συμ­πτώ­μα­τα που εμ­φα­νί­ζει ένα παιδί με όγκο εγκε­φά­λου εξαρ­τώ­νται από την ηλι­κία του παι­διού (κλάμα, υπνη­λία, πο­νο­κέ­φα­λος, εμε­τός, δυ­σκο­λία στη στή­ρι­ξη και στη βά­δι­ση κλπ) και από την εντό­πι­ση του όγκου και την πίεση που ασκεί μες στον εγκέ­φα­λο (δια­τα­ρα­χές όρα­σης, πο­νο­κέ­φα­λος, αδυ­να­μία στα άκρα, δια­τα­ρα­χές της ισορ­ρο­πί­ας, δια­τα­ρα­χές της ομι­λί­ας, σπα­σμοί, κλπ).

Οι πιο συ­χνοί όγκοι εγκε­φά­λου είναι τα γλοιώ­μα­τα και ακο­λου­θούν τα μυ­ε­λο­βλα­στώ­μα­τα. Για τη διά­γνω­ση τους χρη­σι­μο­ποιού­νται απει­κο­νι­στι­κές εξε­τά­σεις όπως η αξο­νι­κή το­μο­γρα­φία και η μα­γνη­τι­κή το­μο­γρα­φία και με βάση αυτές τις εξε­τά­σεις απο­φα­σί­ζε­ται η χει­ρουρ­γι­κή επέμ­βα­ση που θα ακο­λου­θή­σει, η οποία ανά­λο­γα με την εντό­πι­ση και το είδος του όγκου μπο­ρεί να είναι απλή βιο­ψία, με­ρι­κή ή πλή­ρης αφαί­ρε­ση του όγκου.

Είναι προ­φα­νές ότι ο απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τε­ρος τρό­πος αντι­με­τώ­πι­σης είναι η χει­ρουρ­γι­κή αφαί­ρε­ση η οποία δεν είναι όμως πάντα δυ­να­τή λόγω της εντό­πι­σης (όγκοι στο στέ­λε­χος του εγκε­φά­λου, στα οπτι­κά νεύρα κλπ). Η ακτι­νο­θε­ρα­πεία χρη­σι­μο­ποιεί­ται σε ορι­σμέ­νους όγκους, λαμ­βά­νο­ντας υπόψη τις πα­ρε­νέρ­γειες που έχει στον ανα­πτυσ­σό­με­νο εγκέ­φα­λο ενός παι­διού, ενώ η χη­μειο­θε­ρα­πεία χρη­σι­μο­ποιεί­ται σε όγκους υψη­λής κα­κο­ή­θειας, σε όγκους που δεν είναι δυ­να­τή η χει­ρουρ­γι­κή εκτο­μή και όπου η ακτι­νο­θε­ρα­πεία απο­φεύ­γε­ται.

Λεμ­φώ­μα­τα

Το λέμ­φω­μα είναι η τρίτη πιο πι­θα­νή μορφή καρ­κί­νου σε παι­διά μετά την λευ­χαι­μία και τους όγκους του κε­ντρι­κού νευ­ρι­κού συ­στή­μα­τος.

Τα λεμ­φώ­μα­τα δια­κρί­νο­νται σε Hodgkin και μη- Hodgkin και είναι όγκοι που προ­σβάλ­λουν τους πε­ρι­φε­ρι­κούς λεμ­φα­δέ­νες, τον λεμ­φι­κό ιστό δια­φό­ρων ορ­γά­νων όπως είναι οι αμυ­γδα­λές, το έντε­ρο και άλλοι λεμ­φα­δέ­νες του θώ­ρα­κα και της κοι­λιάς.

Νόσος Hodgkin

Στα πε­ρισ­σό­τε­ρα παι­διά η νόσος εκ­δη­λώ­νε­ται με ανώ­δυ­νη διό­γκω­ση των τρα­χη­λι­κών κυ­ρί­ως λεμ­φα­δέ­νων που συ­νο­δεύ­ε­ται συ­νή­θως και από διό­γκω­ση των αδέ­νων του με­σο­θω­ρα­κί­ου. Άλλες εντο­πί­σεις της νόσου είναι ο σπλή­νας, οι λεμ­φα­δέ­νες της κοι­λιάς, κλπ. Σε ορι­σμέ­να παι­διά πα­ρα­τη­ρεί­ται απώ­λεια βά­ρους, πυ­ρε­τός, κλπ. Ο έλεγ­χος της επέ­κτα­σης της νόσου πε­ρι­λαμ­βά­νει απει­κο­νι­στι­κές εξε­τά­σεις και σε με­ρι­κές πε­ρι­πτώ­σεις με­λέ­τη του μυ­ε­λού των οστών. Η αδε­νι­κή βιο­ψία οδη­γεί στη διά­γνω­ση της νόσου και η θε­ρα­πεία συ­νί­στα­ται σε συν­δυα­σμό χη­μειο­θε­ρα­πεί­ας και ακτι­νο­θε­ρα­πεί­ας. Η πρό­γνω­ση της νόσου Hodgkin είναι καλή και τα πε­ρισ­σό­τε­ρα παι­διά θε­ρα­πεύ­ο­νται.

Νόσος μη-Hodgkin

Το μη-Hodgkin λέμ­φω­μα είναι ο συ­χνό­τε­ρος τύπος λεμ­φώ­μα­τος σε παι­διά και συ­νί­στα­ται στη δι­ή­θη­ση λεμ­φα­δέ­νων ή λεμ­φι­κού ιστού ορ­γά­νων από κα­κο­ή­θη κύτ­τα­ρα.

Τύποι και συμ­πτώ­μα­τα:

Εντό­πι­ση του λεμ­φώ­μα­τος στο θώ­ρα­κα: η νόσος συ­νή­θως εντο­πί­ζε­ται στο με­σο­θω­ρά­κιο και το παιδί έχει δύ­σπνοια, δυ­σκο­λία στην ανα­πνοή και οί­δη­μα.

Κοι­λια­κή εντό­πι­ση: Η νόσος εκ­δη­λώ­νε­ται με κοι­λια­κή διό­γκω­ση, εμετό ή ει­κό­να από­φρα­ξης του εντέ­ρου.

Η νόσος εκ­δη­λώ­νε­ται σε οποια­δή­πο­τε πε­ριο­χή (δέρμα, πνεύ­μο­νες, κοι­λιά, οστά, κλπ). Αυτός ο τύπος λέ­γε­ται λέμ­φω­μα από με­γά­λα κύτ­τα­ρα. Η διά­γνω­ση συ­νή­θως επι­τυγ­χά­νε­ται με άντλη­ση και επε­ξερ­γα­σία πλευ­ρι­τι­κού ή ασκι­τι­κού υγρού ή με βιο­ψία πε­ρι­φε­ρι­κών αδέ­νων ή βιο­ψία με λεπτή βε­λό­να συ­μπα­γούς μάζας υπό απει­κο­νι­στι­κή εξέ­τα­ση. Η θε­ρα­πεία που προ­τι­μά­ται είναι η επι­θε­τι­κή χη­μειο­θε­ρα­πεία η διάρ­κεια της οποί­ας εξαρ­τά­ται από τον τύπο του όγκου. Η πρό­γνω­ση των μη Hodgkin λεμ­φω­μά­των είναι καλή.

 

Κοι­λια­κοί όγκοι

Οι συ­χνό­τε­ροι κοι­λια­κοί όγκοι στα παι­διά είναι οι όγκοι του νε­φρού (νε­φρο­βλά­στω­μα) και οι όγκοι που προ­έρ­χο­νται από τα κύτ­τα­ρα του συ­μπα­θη­τι­κού νευ­ρι­κού συ­στή­μα­τος (νευ­ρο­βλά­στω­μα).

Το νε­φρο­βλά­στω­μα συ­νή­θως προ­σβάλ­λει παι­διά μι­κρό­τε­ρα των 5 ετών. Τα παι­διά αυτά συ­νή­θως εμ­φα­νί­ζουν διό­γκω­ση στην κοι­λιά, πόνο και κα­κο­δια­θε­σία. Η διά­γνω­ση γί­νε­ται με τη βο­ή­θεια υπε­ρη­χο­γρα­φή­μα­τος και αξο­νι­κής το­μο­γρα­φί­ας κοι­λί­ας και τα θε­ρα­πευ­τι­κά μέσα πε­ρι­λαμ­βά­νουν χη­μειο­θε­ρα­πεία και χει­ρουρ­γι­κή εξαί­ρε­ση του όγκου , δη­λα­δή νε­φρε­κτο­μή. Τα παι­διά με νε­φρο­βλά­στω­μα απα­ντούν πολύ καλά στη θε­ρα­πεία και τα πε­ρισ­σό­τε­ρα θε­ρα­πεύ­ο­νται πλή­ρως.

Τα νευ­ρο­βλα­στώ­μα­τα συ­νή­θως εντο­πί­ζο­νται είτε στο επι­νε­φρί­διο που είναι ένας εν­δο­κρι­νής αδέ­νας που βρί­σκε­ται πάνω από το νεφρό, ή στα γάγ­γλια του συ­μπα­θη­τι­κού νευ­ρι­κού συ­στή­μα­τος που βρί­σκο­νται δεξιά ή αρι­στε­ρά της σπον­δυ­λι­κής στή­λης. Η νόσος προ­σβάλ­λει από βρέφη μέχρι παι­διά έως 5 ετών. Η επι­λο­γή της θε­ρα­πεί­ας εξαρ­τά­ται από την ηλι­κία του παι­διού και το στά­διο της νόσου (παι­διά με­γα­λύ­τε­ρα του ενός χρό­νου συχνά εμ­φα­νί­ζουν με­τα­στά­σεις στα οστά και στον μυελό των οστών). Η συ­νή­θης αγωγή είναι χη­μειο­θε­ρα­πεία και χει­ρουρ­γι­κή εξαί­ρε­ση του όγκου. Η πρό­γνω­ση σε παι­διά με με­τα­στα­τι­κή νόσο είναι ιδιαί­τε­ρα επι­φυ­λα­κτι­κή, ενώ η πρό­γνω­ση στα βρέφη είναι εξαι­ρε­τι­κά καλή.

Σαρ­κώ­μα­τα

Τα σαρ­κώ­μα­τα είναι κα­κο­ή­θεις όγκοι εμ­βρυ­ϊ­κής προ­έ­λευ­σης που εντο­πί­ζο­νται είτε στα μα­λα­κά μόρια ή στα οστά. Τα σαρ­κώ­μα­τα μα­λα­κών μο­ρί­ων δια­κρί­νο­νται σε ρα­βδο­μυω­σαρ­κώ­μα­τα και σε μη-ρα­βδο­μυω­σαρ­κώ­μα­τα μα­λα­κών μο­ρί­ων η κα­λύ­τε­ρη θε­ρα­πεία για τα οποία είναι η πλή­ρης χει­ρουρ­γι­κή αφαί­ρε­ση.

Τα ρα­βδο­μυω­σαρ­κώ­μα­τα είναι όγκοι μα­λα­κών μο­ρί­ων των οποί­ων τα κύτ­τα­ρα μοιά­ζουν με τα κύτ­τα­ρα των γραμ­μω­τών μυών του εμ­βρύ­ου. Η χη­μειο­θε­ρα­πεία είναι η αρ­χι­κή θε­ρα­πεία και στη συ­νέ­χεια ακο­λου­θεί η χει­ρουρ­γι­κή εξαί­ρε­ση του όγκου.

Όγκοι των οστών

Οι συ­χνό­τε­ροι τύποι κα­κο­ή­θων όγκων που προ­σβάλ­λουν τα οστά στα παι­διά είναι το οστε­ο­σαρ­κω­μα και το σάρ­κω­μα Ewing.

Το οστε­ο­σάρ­κω­μα είναι όγκος των εφή­βων που προ­σβάλ­λει τα αγό­ρια συ­χνό­τε­ρα από τα κο­ρί­τσια. Προ­σβάλ­λει συ­νή­θως οστά γύρω από την άρ­θρω­ση του γό­να­τος και εκ­δη­λώ­νε­ται με πόνο και διό­γκω­ση, αλλά σπά­νια πυ­ρε­τό. Η θε­ρα­πεία είναι προ­εγ­χει­ρη­τι­κή χη­μειο­θε­ρα­πεία και ακο­λού­θως χει­ρουρ­γι­κή εξαί­ρε­ση του όγκου.

Το σάρ­κω­μα Ewing είναι όγκος των εφή­βων και των νε­α­ρών ενη­λί­κων που όμως προ­σβάλ­λει και παι­διά και μά­λι­στα τα αγό­ρια συ­χνό­τε­ρα από τα κο­ρί­τσια. Εντο­πί­ζε­ται συ­χνό­τε­ρα στα οστά της λε­κά­νης, του θώ­ρα­κα και του μηρού, με πόνο, πρή­ξι­μο, δυ­σλει­τουρ­γία του οστού και πυ­ρε­τό. Η διά­γνω­ση γί­νε­ται με λήψη βιο­ψί­ας και η θε­ρα­πεία πε­ρι­λαμ­βά­νει χη­μειο­θε­ρα­πεία ενώ ακο­λου­θεί χει­ρουρ­γι­κή εξαί­ρε­ση της νόσου. Η νόσος ελέγ­χε­ται με ακτι­νο­γρα­φία, αξο­νι­κή και μα­γνη­τι­κή το­μο­γρα­φία του προ­σβε­βλη­μέ­νου οστού, αξο­νι­κή θώ­ρα­κος και σπιν­θη­ρο­γρά­φη­μα οστών.

Ρε­τι­νο­βλά­στω­μα

Το ρε­τι­νο­βλά­στω­μα είναι κα­κο­ή­θης όγκος στο μάτι που ανα­πτύσ­σε­ται στον αμ­φι­βλη­στροει­δή και εμ­φα­νί­ζε­ται απο­κλει­στι­κά στα παι­διά ενώ ρόλο στην εμ­φά­νι­ση του παί­ζει και η κλη­ρο­νο­μι­κό­τη­τα. Το παιδί με ρε­τι­νο­βλά­στω­μα μπο­ρεί να εμ­φα­νί­ζει λευκό μάτι, στρα­βι­σμό η κόκ­κι­νο μάτι. Πι­θα­νές μορ­φές θε­ρα­πεί­ας είναι η χη­μειο­θε­ρα­πεία, η κρυο­θε­ρα­πεία, το λέι­ζερ, κλπ.

Ηπα­το­βλά­στω­μα, ηπα­το­κυτ­τα­ρι­κό καρ­κί­νω­μα, όγκοι από αρ­χέ­γο­να γεν­νη­τι­κά κύτ­τα­ρα

Άλλοι, σπα­νιό­τε­ροι όγκοι που πα­ρου­σιά­ζο­νται στα παι­διά είναι το ηπα­το­βλά­στω­μα και το ηπα­το­κυτ­τα­ρι­κό καρ­κί­νω­μα καθώς και οι όγκοι από αρ­χέ­γο­να γεν­νη­τι­κά κύτ­τα­ρα.

Στο ηπα­το­βλά­στω­μα τα παι­διά πα­ρου­σιά­ζουν πυ­ρε­τό, ανο­ρε­ξία, ίκτε­ρο, απώ­λεια βά­ρους. Το υπε­ρη­χο­γρά­φη­μα και η αξο­νι­κή το­μο­γρα­φία δεί­χνουν ύπαρ­ξη όγκου σε κά­ποιον από τους λο­βούς του ήπα­τος (ή και στους δύο). Η νόσος αντι­με­τω­πί­ζε­ται με προ­εγ­χει­ρη­τι­κή θε­ρα­πεία και ακο­λού­θως χει­ρουρ­γι­κή εξαί­ρε­ση του όγκου. Το ηπα­το­κυτ­τα­ρι­κό καρ­κί­νω­μα είναι πιο επι­θε­τι­κός όγκος που εμ­φα­νί­ζε­ται σε με­γα­λύ­τε­ρα παι­διά.

Οι όγκοι από αρ­χέ­γο­να γεν­νη­τι­κά κύτ­τα­ρα προ­έρ­χο­νται από κύτ­τα­ρα του φυ­σιο­λο­γι­κού εμ­βρύ­ου (γεν­νη­τι­κά κύτ­τα­ρα) τα οποία δη­μιουρ­γούν τους όρ­χεις ή τις ωο­θή­κες ή εντο­πί­ζο­νται στη μέση γραμ­μή του σώ­μα­τος. Οι όγκοι συ­νε­πώς που δη­μιουρ­γού­νται εντο­πί­ζο­νται στους όρ­χεις ή στις ωο­θή­κες ή στη μέση γραμ­μή (ιε­ρο­κοκ­κυ­γι­κή πε­ριο­χή, με­σο­θω­ρά­κιο, επί­φυ­ση).

Πηγή: Υπ. Υγεί­ας