Στη Βουλή το νομοσχέδιο για την επιστολική ψήφο – Τι προβλέπει

Στην Επι­τροπή Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης της Βουλής εισά­γε­ται σήμερα για επε­ξερ­γα­σία το νομο­σχέ­διο για την επι­στο­λική ψήφο.

«Η νέα κοι­νο­βου­λευ­τική χρονιά ξεκι­νάει τη Δευτέρα με ένα νομο­σχέ­διο το οποίο πιστεύω ότι έχει έναν ιδιαί­τερο συμ­βο­λι­σμό. Το πρωί θα είμαστε στη Βουλή για να υπε­ρα­σπι­στούμε το νομο­σχέ­διο που θεσπί­ζει για πρώτη φορά στην Ιστορία του ελλη­νι­κού κράτους τον θεσμό της επι­στο­λι­κής ψήφου» ανέφερε την Κυριακή σε εκδή­λωση στην Πάτρα η υπουρ­γός Εσω­τε­ρι­κών Νίκη Κερα­μέως και πρό­σθεσε: «Η επι­στο­λική ψήφος είναι ένα μέτρο το οποίο αφορά όλους τους Ελληνες που μένουν στο εξω­τε­ρικό, αλλά και όλους τους Ελληνες που είναι στη χώρα μας».

Τι προ­βλέ­πει το νομο­σχέ­διο

Με το νομο­σχέ­διο αυτό καθιε­ρώ­νε­ται η δυνα­τό­τητα επι­στο­λι­κής ψήφου στις ευρω­ε­κλο­γές και στα δημο­ψη­φί­σματα για όλους τους Ελληνες πολίτες που είναι εγγε­γραμ­μέ­νοι στους εκλο­γι­κούς κατα­λό­γους.

Το νομο­σχέ­διο περιέ­χει δια­τά­ξεις για τον τρόπο εκλογής των ευρω­βου­λευ­τών και εναρ­μο­νί­ζε­ται με το θεσμικό πλαίσιο που ισχύει για τις εθνικές εκλογές.

Εισάγει επίσης δια­δι­κα­σία εκκα­θά­ρι­σης των εκλο­γι­κών κατα­λό­γων με τη δια­γραφή την 31.10.2024, όσων σωρευ­τι­κώς έχουν γεν­νη­θεί πριν από την 1.1.1944, δεν έχουν υπο­βά­λει οι ίδιοι ή δεν εμφα­νί­ζο­νται ως εξαρ­τώ­μενα πρόσωπα σε φορο­λο­γι­κές δηλώ­σεις του φορο­λο­γι­κού έτους 2022, δεν έχουν ελλη­νικό δια­βα­τή­ριο σε ισχύ και δεν λαμ­βά­νουν σύνταξη.

Επι­πλέον λαμ­βά­νο­νται μέτρα για τη διευ­κό­λυνση άσκησης του εκλο­γι­κού δικαιώ­μα­τος με φυσική παρου­σία των ατόμων με ανα­πη­ρία και τη διευ­κό­λυνση πρό­σβα­σής τους στον προ­ε­κλο­γικό διάλογο.

Σύμφωνα με το ΥΠΕΣ, οι προ­ω­θού­με­νες δια­τά­ξεις παρέ­μει­ναν στη δια­βού­λευση για δύο εβδο­μά­δες και τα σχόλια που δια­τυ­πώ­θη­καν ελή­φθη­σαν υπόψη για την τελική δια­μόρ­φωση του νομο­σχε­δίου.

Ενδει­κτικά, ενσω­μα­τώ­θηκε πρό­βλεψη για τη μετά­δοση των προ­ε­κλο­γι­κών μηνυ­μά­των και με υπό­τι­τλους, κατόπιν πρό­τα­σης της Εθνικής Συνο­μο­σπον­δίας Ατόμων με Ανα­πη­ρία (ΕΣΑμεΑ). Κατόπιν άλλης πρό­τα­σης, ενσω­μα­τώ­θηκε πρό­βλεψη η ταυ­το­προ­σω­πία για τη συμπλή­ρωση του ψηφο­δελ­τίου να πραγ­μα­το­ποιεί­ται είτε μέσω gov.gr είτε με την απο­στολή απο­δει­κτι­κού ταυ­τό­τη­τας, όπως επίσης η απα­γό­ρευση η απο­στολή του φακέλου επι­στρο­φής να γίνει από τρίτο πρόσωπο (εκτός από την περί­πτωση ρητής εξου­σιο­δό­τη­σης).

Σκοπός του σχεδίου νόμου, όπως σημειώ­νε­ται στην ειση­γη­τική έκθεση, είναι: α) Ο εκσυγ­χρο­νι­σμός του τρόπου εκλογής των ευρω­βου­λευ­τών, μεταξύ άλλων και μέσω της εισα­γω­γής της δυνα­τό­τη­τας άσκησης του εκλο­γι­κού δικαιώ­μα­τος με επι­στο­λική ψήφο για την εκλογή των ευρω­βου­λευ­τών της χώρας (ρύθμιση που πρό­κει­ται να ισχύει και για τη διε­ξα­γωγή δημο­ψη­φι­σμά­των), β) η περαι­τέρω διευ­κό­λυνση της συμ­με­το­χής ατόμων με ανα­πη­ρία στην εκλο­γική δια­δι­κα­σία.

Ανα­φέ­ρε­ται επίσης ότι η εισα­γωγή της επι­στο­λι­κής ψήφου μπορεί να απο­τε­λέ­σει ισχυρό κίνητρο για αύξηση της συμ­με­το­χής, ιδίως όσον αφορά ειδικές κατη­γο­ρίες ψηφο­φό­ρων.

Για τον σχε­δια­σμό της μεθο­δο­λο­γίας της επι­στο­λι­κής ψήφου, μελε­τή­θη­καν εκτενώς περι­πτώ­σεις εφαρ­μο­γής της ανά την Ευρώπη, στις ΗΠΑ και στην Αυστρα­λία. Σημα­ντικό βάρος δόθηκε στην πλήρη και αυστηρή ικα­νο­ποί­ηση των οδηγιών του Γρα­φείου Δημο­κρα­τι­κών Θεσμών και Ανθρω­πί­νων Δικαιω­μά­των του Οργα­νι­σμού για την Ασφά­λεια και την Συνερ­γα­σία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ).

Με το σχέδιο νόμου θεσπί­ζε­ται η δημιουρ­γία ηλε­κτρο­νι­κής εφαρ­μο­γής για την υποβολή αιτή­σεων των εκλο­γέων για τη δυνα­τό­τητα άσκησης του εκλο­γι­κού τους δικαιώ­μα­τος με επι­στο­λική ψήφο. Δεν τίθεται κανένας περιο­ρι­σμός, πέραν της εγγρα­φής του εκλογέα στους εκλο­γι­κούς κατα­λό­γους. Επίσης δεν τίθεται κανένας γεω­γρα­φι­κός περιο­ρι­σμός και δεν απαι­τεί­ται η επί­κληση οποιου­δή­ποτε λόγου επι­λο­γής της επι­στο­λι­κής ψήφου.

Οι αιτή­σεις μπορούν να υπο­βλη­θούν στην ηλε­κτρο­νική εφαρ­μογή έως σαράντα (40) ημέρες πριν από τη διε­νέρ­γεια των εκλογών. Ο εκλο­γέας εισέρ­χε­ται στην εφαρ­μογή με τους προ­σω­πι­κούς του κωδικούς-διαπιστευτήρια της ΓΓΠΣΨΔ (taxisnet/ΑΑΔΕ) και η αίτηση επι­βε­βαιώ­νε­ται με χρήση κωδικού μίας χρήσης σε κινητό τηλέ­φωνο και ηλε­κτρο­νικό ταχυ­δρο­μείο (One Time Password, OTP), για λόγους ασφα­λείας.

Δεν εμπλέ­κο­νται στη δια­δι­κα­σία τα πολι­τικά κόμματα ή οι υπο­ψή­φιοι, είτε στην απο­στολή είτε στην παρα­λαβή των φακέλων. Προ­βλέ­πο­νται αυστη­ρές ποινές σε όποιον δια­κι­νεί φάκελο ψηφο­φο­ρίας ή τον ανοίγει χωρίς αυτό να προ­βλέ­πε­ται από τις δια­τά­ξεις του νόμου.

Γίνεται ειδική μνεία για το ότι ο εκλο­γέας συνυ­πο­βάλ­λει υπεύ­θυνη δήλωση, με την οποία βεβαιώ­νει ότι συμπλή­ρωσε μόνος του το ψηφο­δέλ­τιο και ότι εκφρά­ζει την προ­σω­πική του βούληση και μόνο.

Το σχέδιο νόμου ορίζει ότι οι φάκελοι πρέπει να έχουν φτάσει στα χέρια της Επι­τρο­πής Συλ­λο­γής Ψηφο­δελ­τίων Επι­στο­λι­κής Ψήφου έως τις 17:00 της παρα­μο­νής της ημέρας των εκλογών.

Για τη δια­σφά­λιση της δια­δι­κα­σίας και ιδίως της γνη­σιό­τη­τας της έκφρα­σης της λαϊκής βού­λη­σης και της μυστι­κό­τη­τας της ψήφου:

1. Οι αιτή­σεις των εκλο­γέων γίνο­νται σε ειδική ηλε­κτρο­νική εφαρ­μογή με τα δια­πι­στευ­τή­ρια που έχει ο εκλο­γέας, ενώ χρη­σι­μο­ποιεί­ται κωδικός μίας χρήσης με χρήση κινητού τηλε­φώ­νου και ηλε­κτρο­νι­κού ταχυ­δρο­μείου (άρθρο 8).

2. Δίνεται δυνα­τό­τητα υπο­βο­λής της αίτησης σε προ­ξε­νεία και στα κέντρα εξυ­πη­ρέ­τη­σης πολιτών, με χρήση και της υπη­ρε­σίας «my kep live». (παρ. 3 άρθρου 8).

3. Δεν μπορεί να ψηφίσει με φυσική παρου­σία ο εκλο­γέας ο οποίος έχει δηλώσει ότι επι­θυ­μεί να ασκήσει το εκλο­γικό του δικαί­ωμα με επι­στο­λική ψήφο, παρά μόνο υπό συγκε­κρι­μέ­νες προ­ϋ­πο­θέ­σεις στην περί­πτωση που δεν απέ­στειλε τον φάκελο επι­στρο­φής ή ο φάκελος δεν παρε­λή­φθη εμπρο­θέ­σμως, ώστε να απο­τρα­πεί η πιθα­νό­τητα διπλο­ψη­φίας (παρ. 6 άρθρου 21).

4. Οι Επι­τρο­πές Συλ­λο­γής Επι­στο­λι­κής Ψήφου και οι Εφο­ρευ­τι­κές Επι­τρο­πές Δια­λο­γής Επι­στο­λι­κής Ψήφου προ­ε­δρεύ­ο­νται από δικα­στικό και τα μέλη τους είναι νομικοί. Αντι­στοί­χως, στις Εφο­ρευ­τι­κές Επι­τρο­πές Δια­λο­γής Επι­στο­λι­κής Ψήφου δεν μπορούν να διο­ρι­στούν εκλο­γείς ως μέλη εφο­ρευ­τι­κών επι­τρο­πών (άρθρα 15, 16).

5. Οι ειδικές κάλπες φύλαξης φακέλων επι­στρο­φής επι­στο­λι­κών ψήφων σφρα­γί­ζο­νται καθη­με­ρινά με ειδική δια­δι­κα­σία και υπάρχει συνεχής κατα­γραφή σε κλειστό κύκλωμα τηλε­ό­ρα­σης των χώρων όπου βρί­σκο­νται. Το εκλο­γικό υλικό δια­τη­ρεί­ται στο Πρω­το­δι­κείο Αθηνών επί τριετία. Η Ελλη­νική Αστυ­νο­μία ανα­λαμ­βά­νει τη φύλαξη του χώρου (παρ. 4 και 5 άρθρου 10).

6. Ορί­ζε­ται γενικός έφορος, αντι­πρό­ε­δρος ή μέλος του Αρείου Πάγου, ο οποίος επι­βλέ­πει τη δια­δι­κα­σία (άρθρο 18).

7. Ο εκλο­γέας παρα­κο­λου­θεί με σύστημα ιχνη­λά­τη­σης (tracking) την πορεία του φακέλου, μόλις αυτός απο­στα­λεί από το υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών (παρ. 4 άρθρου 11).

8. Οι εται­ρείες ταχυ­δρο­μι­κών και ταχυ­με­τα­φο­ρι­κών υπη­ρε­σιών λει­τουρ­γούν και την παρα­μονή της ημέρας διε­ξα­γω­γής των εκλογών, ώστε να φτάσουν εγκαί­ρως οι επι­στο­λι­κές ψήφοι (παρ. 2 άρθρου 14).

9. Λαμ­βά­νε­ται ειδική μέριμνα για περι­πτώ­σεις αντι­κα­τά­στα­σης της αίτησης του εκλογέα και του ψηφο­δελ­τίου δίχως να τίθεται σε κίνδυνο η μυστι­κό­τητα της ψήφου (άρθρο 12).

10. Οι φάκελοι ψηφο­φο­ρίας όπου βρί­σκε­ται το ψηφο­δέλ­τιο είναι ανώ­νυ­μοι και δεν μπορούν να ταυ­το­ποι­η­θούν με τον εκλογέα (άρθρο 12).

Με το νομο­σχέ­διο αρχίζει εξάλλου δια­δι­κα­σία εκκα­θά­ρι­σης των εκλο­γι­κών κατα­λό­γων, με χρήση των δια­θέ­σι­μων μητρώων του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου. Επίσης εισά­γο­νται ρυθ­μί­σεις για τη διευ­κό­λυνση άσκησης του εκλο­γι­κού δικαιώ­μα­τος των ατόμων με ανα­πη­ρία.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ