Η ακτινογραφία της φτώχειας που προκάλεσαν τα πρώτα μέτρα

Φτω­χό­τε­ρα κατά 1.171 ευρώ κατά μέσον όρο κα­τέ­στη­σαν το 2011 τα ελ­λη­νι­κά νοι­κο­κυ­ριά, μετά την κατά 5,9% μεί­ω­ση του κατά κε­φα­λήν ΑΕΠ στο σύ­νο­λο της χώρας σε σχέση με το 2010.

Στις πε­ρι­φέ­ρειες, μά­λι­στα, της Αν. Μα­κε­δο­νί­ας, Θρά­κης, των Ιο­νί­ων νη­σιών και της Ηπεί­ρου που επλή­γη­σαν πε­ρισ­σό­τε­ρο, η μεί­ω­ση του κατά κε­φα­λήν ει­σο­δή­μα­τος φτά­νει μέχρι και το 9,7% (φτω­χό­τε­ρα νοι­κο­κυ­ριά κατά 1.430 ευρώ). Μο­να­δι­κή και αξιο­μνη­μό­νευ­τη εξαί­ρε­ση απο­τε­λεί η πε­ρι­φέ­ρεια της Δ. Μα­κε­δο­νί­ας της οποί­ας το κατά κε­φα­λήν ΑΕΠ πα­ρου­σιά­ζει αύ­ξη­ση 2,1% χάρη κυ­ρί­ως στην αυ­ξη­μέ­νη οι­κο­νο­μι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα των με­ταλ­λεί­ων της με­τα­ποί­η­σης της ενέρ­γειας και της πα­ρο­χής νερού.

Ει­δι­κό­τε­ρα και σύμ­φω­να με στοι­χεία που πα­ρου­σί­α­σε η Ελ­λη­νι­κή Στα­τι­στι­κή Υπη­ρε­σία, το κατά κε­φα­λήν ει­σό­δη­μα πε­ριο­ρί­στη­κε συ­νο­λι­κά στη χώρα στα 18.747 ευρώ το 2011 ένα­ντι 19.918 ευρώ το 2010. Η πε­ριο­χή της Ατ­τι­κής και ο το­μέ­ας των υπη­ρε­σιών εξα­κο­λου­θούν να κλέ­βουν την πα­ρά­στα­ση στην πίτα του Ακα­θά­ρι­στου Εγ­χώ­ριου Προ­ϊ­ό­ντος, απο­δει­κνύ­ο­ντας ότι η ακτι­νο­γρα­φία της ελ­λη­νι­κής οι­κο­νο­μί­ας πολύ δύ­σκο­λα μπο­ρεί να απο­κτή­σει μία δια­φο­ρε­τι­κή ει­κό­να.

Πράγ­μα­τι, στη μεν Ατ­τι­κή πα­ρά­γε­ται σχε­δόν το ήμισυ του συ­νο­λι­κού ΑΕΠ της χώρας (48,1%) πράγ­μα από­λυ­τα βε­βαί­ως λο­γι­κό με βάση το πο­σο­στό συ­γκέ­ντρω­σης του πλη­θυ­σμού στο Λε­κα­νο­πέ­διο. Επί­σης λο­γι­κό, σε σχέση με τη διάρ­θρω­ση της οι­κο­νο­μί­ας μας, είναι και το γε­γο­νός ότι ο το­μέ­ας των υπη­ρε­σιών συμ­με­τέ­χει στο ΑΕΠ με το εντυ­πω­σια­κό πο­σο­στό του σχε­δόν 75%, τη στιγ­μή που η συμ­με­το­χή του πρω­το­γε­νή τομέα πε­ριο­ρί­ζε­ται περί το 4% και του δευ­τε­ρο­γε­νή περί το 20%.

Από­λυ­τα, ωστό­σο, εν­δει­κτι­κή της ανι­σο­με­ρούς κα­τα­νο­μής του πλού­του είναι η γε­ω­γρα­φι­κή κα­τα­νο­μή του ΑΕΠ, από την οποία προ­κύ­πτει ότι στην Ατ­τι­κή το μέσο κατά κε­φα­λήν ΑΕΠ φτά­νει στα 25.224 ευρώ, τη στιγ­μή που στην Αν. Μα­κε­δο­νία και Θράκη δεν ξε­περ­νά στα 13.338 ευρώ, στη Θεσ­σα­λία τα 13.251 και στην Ηπει­ρο 12.957 ευρώ. Δεύ­τε­ρη μετά την Ατ­τι­κή πλου­σιό­τε­ρη πε­ρι­φέ­ρεια, εμ­φα­νί­ζε­ται η πε­ρι­φέ­ρεια του Ν. Αι­γαί­ου με το κατά κε­φα­λήν ΑΕΠ να δια­μορ­φώ­νε­ται στα 20.896 ευρώ (μεί­ω­ση 6,9% σε σχέση με το 2010).

Η Ακα­θά­ρι­στη Προ­στι­θέ­με­νη Αξία το 2011 μειώ­θη­κε κατά 6,2% στο σύ­νο­λο της χώρας με τη με­γα­λύ­τε­ρη σχε­τι­κή μεί­ω­ση να κα­τα­γρά­φει η Αν. Μα­κε­δο­νία-Θράκη με 9,1% και να ακο­λου­θούν με πε­ρί­που 8% τα Ιόνια Νησιά, η Ηπει­ρος και η Θεσ­σα­λία.

Κίν­δυ­νος φτώ­χειας

Τα πα­ρα­πά­νω στοι­χεία κα­τα­δει­κνύ­ουν σαφώς τον κίν­δυ­νο φτώ­χειας που αντι­με­τω­πί­ζουν άμεσα στα ελ­λη­νι­κά νοι­κο­κυ­ριά, καθώς με βάση τα απο­τε­λέ­σμα­τα της δειγ­μα­το­λη­πτι­κής έρευ­νας ει­σο­δή­μα­τος και συν­θη­κών δια­βί­ω­σης των νοι­κο­κυ­ριών έτους 2012 (πε­ρί­ο­δος ανα­φο­ράς ει­σο­δή­μα­τος το έτος 2011) προ­κύ­πτουν ζο­φε­ρά συ­μπε­ρά­σμα­τα για τον πλη­θυ­σμό της χώρας:

• Το κα­τώ­φλι της φτώ­χειας ανέρ­χε­ται στο ποσό των 5.708 ευρώ ετη­σί­ως ανά άτομο και σε 11.986 ευρώ για νοι­κο­κυ­ριά με δύο ενή­λι­κες και δύο εξαρ­τώ­με­να παι­διά ηλι­κί­ας κάτω των 14 ετών.

• Το έτος 2012, τo 23,1% του συ­νο­λι­κού πλη­θυ­σμού της χώρας ήταν σε κίν­δυ­νο φτώ­χειας όταν το όριο φτώ­χειας ορί­ζε­ται στο 60% του διά­με­σου συ­νο­λι­κού ισο­δύ­να­μου ει­σο­δή­μα­τος του νοι­κο­κυ­ριού.

• Το μέσο ετή­σιο ατο­μι­κό ισο­δύ­να­μο ει­σό­δη­μα ανέρ­χε­ται σε 10.676 ευρώ και το μέσο ετή­σιο δια­θέ­σι­μο ει­σό­δη­μα των νοι­κο­κυ­ριών της χώρας σε 17.977 ευρώ.

• Τα νοι­κο­κυ­ριά που βρί­σκο­νται σε κίν­δυ­νο φτώ­χειας εκτι­μώ­νται σε 914.873 και τα μέλη τους σε 2.535.700.

• Ο κίν­δυ­νος φτώ­χειας για παι­διά ηλι­κί­ας 0-17 ετών (παι­δι­κή φτώ­χεια) ανέρ­χε­ται σε 26,9% και είναι υψη­λό­τε­ρος κατά 2,8 πο­σο­στιαί­ες μο­νά­δες από το αντί­στοι­χο πο­σο­στό του συ­νο­λι­κού πλη­θυ­σμού.

• Ο κίν­δυ­νος φτώ­χειας για άτομα ηλι­κί­ας άνω των 65 ετών ανέρ­χε­ται σε 17,2% και είναι μειω­μέ­νος κατά 6,4 πο­σο­στιαί­ες μο­νά­δες σε σχέση με το 2011.

• Ο πλη­θυ­σμός που δια­βιεί σε νοι­κο­κυ­ριά που δεν ερ­γά­ζε­ται κα­νέ­να μέλος ή ερ­γά­ζε­ται λι­γό­τε­ρο από 3 μήνες, συ­νο­λι­κά, το έτος, ανέρ­χε­ται σε 1.010.900 άτομα ή σε 16,1% του πλη­θυ­σμού ηλι­κί­ας 18-59 ετών, ενώ το 2011 ανερ­χό­ταν σε 837.300 άτομα.

• Το πο­σο­στό του πλη­θυ­σμού που απει­λεί­ται από τη φτώ­χεια ως προς το σύ­νο­λο του πλη­θυ­σμού για κάθε μία από τις πα­ρα­κά­τω ομά­δες είναι:

– Μο­νο­γο­νεϊ­κά νοι­κο­κυ­ριά με, του­λά­χι­στον, ένα εξαρ­τώ­με­νο παιδί (66%).

– Αν­δρες άνερ­γοι (52,1%).

– Λοι­ποί μη οι­κο­νο­μι­κά ενερ­γοί (εκτός συ­ντα­ξιού­χων) (33,3%).

– Παι­διά ηλι­κί­ας 0-17 ετών (26,9%).

– Μο­νο­πρό­σω­πα νοι­κο­κυ­ριά με μέλος θήλυ (24,1%).

– Νοι­κο­κυ­ριά με έναν ενή­λι­κα ηλι­κί­ας 65 ετών και άνω (23,5%).

• Ο πλη­θυ­σμός σε κίν­δυ­νο φτώ­χειας ή κοι­νω­νι­κό απο­κλει­σμό ανέρ­χε­ται σε 3.795.100 άτομα ή σε 34,6% του συ­νό­λου του πλη­θυ­σμού (το έτος 2011 ήταν 3.403.300 άτομα).

• Ο κίν­δυ­νος φτώ­χειας μετά τις κοι­νω­νι­κές με­τα­βι­βά­σεις, υπο­λο­γι­ζό­με­νος με κα­τώ­φλια διά­φο­ρα του 60% του διά­με­σου συ­νο­λι­κού δια­θέ­σι­μου ισο­δύ­να­μου ει­σο­δή­μα­τος, ανέρ­χε­ται σε:

– 10,6%, αν το κα­τώ­φλι ορι­στεί στο 40% του διά­με­σου συ­νο­λι­κού δια­θέ­σι­μου ισο­δύ­να­μου ει­σο­δή­μα­τος.

– 16%, αν το κα­τώ­φλι ορι­στεί στο 50% του διά­με­σου συ­νο­λι­κού δια­θέ­σι­μου ισο­δύ­να­μου ει­σο­δή­μα­τος και

– 27,3%, αν το κα­τώ­φλι ορι­στεί στο 70% του διά­με­σου συ­νο­λι­κού δια­θέ­σι­μου ισο­δύ­να­μου ει­σο­δή­μα­τος, αντί­στοι­χα.

Κοι­νω­νι­κές με­τα­βι­βά­σεις

και κίν­δυ­νος φτώ­χειας

Το πο­σο­στό κιν­δύ­νου φτώ­χειας πριν από όλες τις κοι­νω­νι­κές με­τα­βι­βά­σεις (δη­λα­δή μη συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των κοι­νω­νι­κών επι­δο­μά­των και των συ­ντά­ξε­ων στο συ­νο­λι­κό δια­θέ­σι­μο ει­σό­δη­μα των νοι­κο­κυ­ριών) ανέρ­χε­ται σε 49,8%, ενώ, όταν πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται μόνο οι συ­ντά­ξεις και όχι τα κοι­νω­νι­κά επι­δό­μα­τα, μειώ­νε­ται στο 26,8%. Το ανω­τέ­ρω πο­σο­στό μετά τις κοι­νω­νι­κές με­τα­βι­βά­σεις ανέρ­χε­ται σε 23,1%.