Ακούγιου: μια βόμβα στην πόρτα μας

Η ισχυρή σει­σμική δόνηση 5,3 βαθμών η οποία ταρα­κού­νησε τη Νοτιο­α­να­το­λική Μεσό­γειο το Σάββατο 5 Δεκεμ­βρίου επα­νέ­φερε ανα­πό­δρα­στα στη συζή­τηση το πολύ­κροτο θέμα του πυρη­νι­κού σταθμού του Ακου­γιου, τον οποίο η Ρωσία ανε­γεί­ρει για λογα­ρια­σμό της Τουρ­κίας κοντά στη Σελεύ­κεια (Silifke), μόλις εκατό χιλιό­με­τρα από το επί­κε­ντρο του νέου σεισμού και πάνω σε σει­σμικό ρήγμα, παρά τις έντονες αντι­δρά­σεις.

Μια ματιά και μόνο στον χάρτη τρο­μά­ζει, αν δει κανείς την από­σταση του επί­κε­ντρου από τον υπό ανέ­γερση σταθμό και εάν ανα­λο­γι­στεί πως ο σεισμός των 5,3 ρίχτερ έγινε αισθη­τός μέχρι και το Τελ Αβίβ. Αυτό δε που προ­κα­λεί ακόμη μεγα­λύ­τερη ανη­συ­χία, όχι μόνο στην Κύπρο, από τα βόρεια παράλια της οποίας είναι ορατές κάποτε οι ακτές της Παμ­φυ­λίας όπου χτί­ζε­ται ο σταθμός, αλλά και στην Ελλάδα και αλλού είναι πως στο ιστο­ρικό της ανέ­γερ­σής του συναντά κανείς άκρως ανη­συ­χη­τικά δεδο­μένα.

Ρωγμές και καταγ­γε­λίες

Το κόστους 20 δισε­κα­τομ­μυ­ρίων πυρη­νικό εργο­στά­σιο χτί­ζε­ται από η Ρωσία και παρου­σιά­ζε­ται από ανα­λυ­τές ως η κινη­τή­ρια δύναμη πίσω από την προ ετών επα­να­προ­σέγ­γιση της Μόσχας με την Αγκυρα. Η Ρωσία δια­βε­βαιώ­νει ότι θα είναι ασφαλές, ωστόσο οι ανη­συ­χίες που δια­τυ­πώ­νο­νται δεν αφορούν μόνο την τοπο­θε­σία και το σει­σμικό ρήγμα αλλά και σφάλ­ματα όπως η ρωγμή η οποία είχε ανα­κα­λυ­φθεί τον Μάιο του 2019 στο τσι­με­ντέ­νιο περί­βλημα του πρώτου αντι­δρα­στήρα. Λίγο αργό­τερα, η Ενωση Επι­με­λη­τη­ρίων των Μηχα­νι­κών και Αρχι­τε­κτό­νων της Τουρ­κίας (TMMOB) είχε απο­κα­λύ­ψει ότι μια δεύτερη ρωγμή εντο­πί­στηκε μέρες μόλις μετά την πρώτη, με εκπρό­σωπο της ΤΜΜΟΒ να λέει χαρα­κτη­ρι­στικά: «Ανα­κα­λύ­ψαμε ότι οφει­λό­ταν σε μια τρο­μα­κτική έλλειψη επι­θε­ω­ρή­σεων. Το εργο­τά­ξιο λει­τουρ­γεί με τη λογική των εργο­λά­βων αντί των μηχα­νι­κών».

Ακτι­βι­στές της Greenpeace ενα­ντίον της κατα­σκευής του πυρη­νι­κού εργο­στα­σίου, σε δια­δή­λωση στην Αγκυρα

Οι φωνές στο εσω­τε­ρικό της Τουρ­κίας αλλά και στο εξω­τε­ρικό πλη­θαί­νουν όσο περνάει ο καιρός και η ανέ­γερση του Ακου­γιου προχωρά με ορί­ζο­ντα την ολο­κλή­ρωση του έργου το 2023. Εντού­τοις η κυβέρ­νηση στην Αγκυρα αγνοεί επι­δει­κτικά τις προει­δο­ποι­ή­σεις θεω­ρώ­ντας ως ύψιστη προ­τε­ραιό­τητα το Ακου­γιου και επι­μέ­νο­ντας στην κρι­σι­μό­τητά του για την ενερ­γειακή αυτάρ­κεια της χώρας, χωρίς να εξηγεί πώς ακριβώς θα βοη­θή­σει προς αυτή την κατεύ­θυνση. Την ώρα που οι επι­κρι­τές του υπο­στη­ρί­ζουν με στοι­χεία ότι ακριβώς το αντί­θετο συμ­βαί­νει.

Αξίζει το ρίσκο;

Περίπου το 40% της ενέρ­γειας στην Τουρκία σήμερα παρά­γε­ται με άνθρακα, αλλά ακόμα κι αν κανείς προ­σπε­ρά­σει τη διά­σταση του κιν­δύ­νου της πυρη­νι­κής ενέρ­γειας – σε μια άκρως σει­σμο­γενή μάλιστα περιοχή – και θεω­ρή­σει ότι η ενέρ­γεια αυτή είναι φιλική ή έστω φιλι­κό­τερη στο περι­βάλ­λον από τον άνθρακα, ο σταθμός του Ακου­γιου θα παράγει μόλις το 10% της συνο­λι­κής μάλιστα ενέρ­γειας της Τουρ­κίας. Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν δηλώνει πως με το Ακου­γιου θα στα­μα­τή­σει «η ενερ­γειακή εξάρ­τηση της Τουρ­κίας από ξένες χώρες». Ισχύει αυτό; Και εδώ, οι επι­κρι­τές απα­ντούν ότι πρό­κει­ται για σύνθημα περισ­σό­τερο.

Η Τουρκία εξηγούν – κι αυτό επι­βε­βαιώ­νε­ται επίσημα – έχει ανα­λά­βει την υπο­χρέ­ωση να απο­πλη­ρώ­σει τα δάνεια – μαμούθ που έλαβαν από ρωσικές τρά­πε­ζες οι κατα­σκευά­στριες εται­ρείες. Αυτό, σύμφωνα και με τον ρώσο ειδικό Βίκτορ Ναντέ­ντιν Ραγέβ­σκι, θα γίνει με τα έσοδα από την πώληση της ενέρ­γειας που θα παράγει το Ακου­γιου. Η ΤΜΜΟΒ υπο­λο­γί­ζει πως, για να γίνει αυτό, η ενέρ­γεια που θα παρά­γε­ται στον πυρη­νικό σταθμό θα πρέπει να πωλεί­ται κατά 275% ακρι­βό­τερα από τα συνη­θι­σμένα επίπεδα, με πολύ­τιμο ξένο συνάλ­λαγμα να φεύγει μαζικά στο εξω­τε­ρικό. Στην Τουρκία. Μια χώρα στην οποία τα συναλ­λαγ­μα­τικά απο­θέ­ματα έχουν φτάσει στο ναδίρ, βαθαί­νο­ντάς την όλο και περισ­σό­τερο στην οικο­νο­μική κρίση που τη μαστί­ζει. 

Τεχνο­γνω­σία; Από­βλητα; Συμ­βά­σεις;

Πέρα όμως από το ζήτημα της σει­σμι­κό­τη­τας της περιο­χής και των όντως τρο­μα­κτι­κών λαθών που εντο­πί­ζο­νται, το Ακου­γιου πονο­κε­φα­λιά­ζει τους επη­ρε­α­ζό­με­νους γεί­το­νες της Τουρ­κίας, πρώτα δε και κύρια την Κύπρο και την Ελλάδα, και για πολλούς άλλους λόγους. Κυριό­τε­ροι είναι η απειρία της Τουρ­κίας στον τομέα της πυρη­νι­κής ενέρ­γειας, η έλλειψη της όποιας πλη­ρο­φό­ρη­σης για τη διάθεση των πυρη­νι­κών απο­βλή­των καθώς και το γεγονός ότι η Τουρκία χτίζει το Ακου­γιου χωρίς όχι μόνο να δίνει την παρα­μι­κρή σημασία στις εκκλή­σεις των γει­τό­νων της – όπως είχε υπο­δεί­ξει πρό­σφατα και ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών Νίκος Δένδιας -, αλλά και χωρίς να έχει κυρώσει τις σχετικά διε­θνείς συν­θή­κες, ούτε και να δείχνει πρόθυμη να το κάνει. Κι αυτό δημιουρ­γεί ένα πρό­σθετο κενό στην πρό­σβαση και στον έλεγχο των εγκα­τα­στά­σεών της.

Η τουρ­κική αντι­πο­λί­τευση, το Ρεπου­μπλι­κα­νικό Λαϊκό Κόμμα (CHP) αλλά και το ακρο­δε­ξιό Κόμμα Εθνι­κι­στι­κής Δράσης (MHP), το οποίο συνερ­γά­ζε­ται κατά καιρούς με τον Ερντο­γάν, εκφρά­ζουν δημόσια ανη­συ­χίες και ενστά­σεις, με το CHP μάλιστα να παραλ­λη­λί­ζει ανοιχτά το Ακου­γιου με το Τσερ­νό­μπιλ. Εις ώτα μη ακουό­ντων πάντα. Εκεί όπου έπεσε και το ψήφισμα του Ευρω­κοι­νο­βου­λίου, το οποίο ζητούσε από την Τουρκία να στα­μα­τή­σει αμέσως το έργο λόγω των σοβα­ρό­τα­των κιν­δύ­νων για τις γει­το­νι­κές χώρες. Ετσι, εκτός συγκλο­νι­στι­κού απρο­ό­πτου, σε τρία χρόνια από σήμερα θα έχουμε συν τοις άλλοις και μια ωρο­λο­γιακή βόμβα στην πόρτα μας, «δώρο» από τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν.

Πηγή: in.gr

Λευ­κω­σία, Κώστας Κων­στα­ντί­νου