Υψηλές πληρότητες εν μέσω Γεωπολιτικών Αναταράξεων, αλλά με συγκρατημένη καταναλωτική δαπάνη

Ο γραμ­μα­τέας της Ένωσης Του­ρι­στι­κών Γρα­φείων Δωδε­κα­νή­σου, κ. Τάσος Χατζη­λια­μής, προ­βαί­νει σε έναν εφ’ όλης της ύλης απο­λο­γι­σμό της του­ρι­στι­κής περιό­δου, ανα­λύ­ο­ντας τις επι­πτώ­σεις της διε­θνούς αστά­θειας, τη στροφή των ταξι­διω­τών στις κρα­τή­σεις της τελευ­ταίας στιγμής (last minute), τις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις για τα νέα συμ­βό­λαια, καθώς και τις προ­ο­πτι­κές του ελλη­νι­κού του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος.

Αν και η του­ρι­στική περί­ο­δος, βρί­σκε­ται ακόμη σε πλήρη εξέλιξη, με την δρα­στη­ριό­τητα να χτυπά «κόκκινο» στην Ελλάδα και στις του­ρι­στι­κές περιο­χές, ο απο­λο­γι­σμός της μέχρι τώρα πορείας του του­ρι­σμού απο­δεί­χθηκε μια σύνθετη εξίσωση. Η φετινή του­ρι­στική χρονιά ξεκί­νησε με έντονο προ­βλη­μα­τι­σμό και σοβαρές προ­κλή­σεις, εξαι­τίας των ευρύ­τε­ρων γεω­πο­λι­τι­κών ανα­τα­ρά­ξεων στη Μέση Ανατολή, όπου η κατά­σταση δεν έχει ακόμη στα­θε­ρο­ποι­η­θεί. Παρά τις αρχικές αβε­βαιό­τη­τες και την υπο­χώ­ρηση των προ­κρα­τή­σεων (early bookings), η Ρόδος κατά­φερε να επι­δεί­ξει αξιο­ση­μεί­ωτη προ­σαρ­μο­στι­κό­τητα και να κατα­γρά­ψει εξαι­ρε­τι­κές πλη­ρό­τη­τες, επι­βε­βαιώ­νο­ντας τη θέση της ανάμεσα στους κορυ­φαί­ους και πιο δημο­φι­λείς προ­ο­ρι­σμούς της Μεσο­γείου.

Ωστόσο, η εικόνα των γεμάτων ξενο­δο­χείων δεν συνε­πά­γε­ται απα­ραί­τητα και αντί­στοιχη αύξηση στα συνο­λικά έσοδα. Οι αλλαγές στο προφίλ του σύγ­χρο­νου ταξι­διώτη, η οικο­νο­μική πίεση που υφί­στα­νται τα ευρω­παϊκά νοι­κο­κυ­ριά και η μετα­τό­πιση προς τις κρα­τή­σεις «ultra last minute» δια­μορ­φώ­νουν ένα νέο περι­βάλ­λον στην του­ρι­στική αγορά. Για τις εξε­λί­ξεις αυτές, τη φετινή κίνηση, τις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις των συμ­βο­λαίων της επό­με­νης περιό­δου αλλά και τις τιμο­λο­για­κές τάσεις, μίλησε ανα­λυ­τικά στην ‘δ’ ο Γραμ­μα­τέας της Ένωσης Του­ρι­στι­κών Γρα­φείων Δωδε­κα­νή­σου, κ. Τάσος Χατζη­λια­μής.

Από τα Early Bookings στο Ultra Last Minute:

Η αλλαγή του Μοντέ­λου

Όπως δια­πι­στώ­νε­ται, η φετινή σεζόν χαρα­κτη­ρί­στηκε από μια απότομη μετα­τό­πιση στη συμπε­ρι­φορά των κατα­να­λω­τών, οι οποίοι καθυ­στέ­ρη­σαν σημα­ντικά τον προ­γραμ­μα­τι­σμό των δια­κο­πών τους λόγω της διε­θνούς αβε­βαιό­τη­τας. Ανα­φε­ρό­με­νος στη ροή των κρα­τή­σεων και στον τρόπο με τον οποίο εξε­λί­χθηκε η ζήτηση, ο κ. Τάσος Χατζη­λια­μής εξήγησε τη δυνα­μική που δια­μορ­φώ­θηκε στην αγορά:

«Η εικόνα αυτή τη στιγμή που έχουμε στο peak της high season είναι η εξής: έχουμε μετα­φερ­θεί στο ‘ultra last minute’ λόγω της ανά­φλε­ξης στην Μέση Ανατολή (με τα ακό­λουθα του πολέμου) ενώ τα early bookings μειώ­θη­καν πάρα πολύ. Η τελευ­ταία περί­ο­δος των early bookings από τον Φεβρουά­ριο και μετά φτάσαμε πολύ νωρί­τερα από την προη­γού­μενη σεζόν, στο last minute. Όσον αφορά τη Ρόδο, τα πράγ­ματα είναι καλά σε σχέση με άλλους προ­ο­ρι­σμούς διότι δούλεψε αρκετά το last minute. Συνεπώς, το demand (η ζήτηση) για την Ρόδο ήταν πολύ δυνατή στις βασικές της αγορές -ακόμα και σε αγορές που είχαν προ­βλή­ματα όπως η αγορά του Ισραήλ παρα­δείγ­μα­τος χάρη. Μπο­ρούμε να πούμε γενι­κό­τερα, ότι η Ρόδος για άλλη μια φορά γέμισε με το παρα­πάνω».

Το Προφίλ του «Last Minute» πελάτη

και η συγκρά­τηση

των Δαπανών

Παρά το γεγονός ότι οι αριθμοί των αφίξεων και η πλη­ρό­τητα των κατα­λυ­μά­των κυμαί­νο­νται σε πολύ υψηλά επίπεδα, η του­ρι­στική αγορά δια­πι­στώ­νει μετα­βολή στην κατα­να­λω­τική συμπε­ρι­φορά των επι­σκε­πτών. Ο ταξι­διώ­της της τελευ­ταίας στιγμής δια­θέ­τει δια­φο­ρε­τικά χαρα­κτη­ρι­στικά από εκείνον που προ­γραμ­μα­τί­ζει τις δια­κο­πές του μήνες πριν, ενώ η γενι­κό­τερη οικο­νο­μική ύφεση στην Ευρώπη επη­ρε­ά­ζει τις δαπάνες εκτός ξενο­δο­χείου. Περι­γρά­φο­ντας αυτή την πραγ­μα­τι­κό­τητα, ο γραμ­μα­τέας της Ένωσης Του­ρι­στι­κών Γρα­φείων Δωδε­κα­νή­σου υπο­γράμ­μισε τα εξής:

«Ο last minute πελάτης όπως ξέρουμε όλοι, είναι δια­φο­ρε­τι­κός από τον πελάτη του first minute σχετικά με την ποιό­τητα. Αυτά που θα ξοδέψει ο συγκε­κρι­μέ­νος πελάτης είναι λιγό­τερα από αυτά του πελάτη του first minute. Εμείς, ίσως πήραμε κι ένα κομμάτι των πελατών που θα πήγαι­ναν σε δια­φο­ρε­τικό destination λέω για παρά­δειγμα την Αίγυπτο, διότι ήταν μια από τις χώρες που επι­λέ­γουν περισ­σό­τερο στις κρα­τή­σεις λόγω της από­στα­σης με τις χώρες της Μέσης Ανα­το­λής. Αυτή τη στιγμή το βλέπω και το συζητάω με όλους τους συνα­δέλ­φους αλλά και ξενο­δό­χους ότι φέτος γίναμε ultra last minute… Παρόλα αυτά είμαστε γεμάτοι. Η αλήθεια είναι ότι η σεζόν πήγε καλά σε θέματα πλη­ρό­τη­τας όπως είπαμε πριν. Αλλά εδώ ίσως συμ­φω­νήσω ότι στο τέλος της μέρας ο τζίρος που θα επέλθει από τους πελάτες που είχαμε -παρότι γεμάτοι- ίσως είναι μικρό­τε­ρος από άλλες χρονιές λόγω του ότι οι πελάτες ξοδεύ­ουν λιγό­τερα βγαί­νουν στην αγορά έξω ξοδεύ­ουν λιγό­τερα. Ο πελάτης πλέον είτε είναι υψηλού εισο­δή­μα­τος είτε είναι χαμηλού εισο­δή­μα­τος είναι φει­δω­λός στο τι θα ξοδέψει. Δεν θα μειώσει τις φορές που θα ταξι­δέ­ψει ή δεν θα απο­φα­σί­σει να μην ταξι­δέ­ψει γιατί είναι απόλυτη ανάγκη για τον μέσο Ευρω­παίο να ταξι­δέ­ψει, αλλά θα είναι φει­δω­λός γιατί δεν ξέρει τι τον περι­μέ­νει το επόμενο διά­στημα. Ποια κόστη ενδέ­χε­ται να έχει και τι κρίσεις θα πρέπει να περάσει μέσα στο χειμώνα γιατί ζούμε σε μία περίοδο συνεχών κρίσεων και οι πελάτες μας, το γνω­ρί­ζουν αυτό. Γι αυτό είναι πολύ φει­δω­λοί με τις δαπάνες και τα έξοδα όταν έρχο­νται δια­κο­πές. Ωστόσο, πρέπει οπωσ­δή­ποτε να κάνουν δια­κο­πές γιατί αυτό υο θεωρούν απα­ραί­τητο».

Καθυ­στε­ρή­σεις

στη σύναψη των νέων συμ­βο­λαίων

για τη σεζόν του 2027

Παράλ­ληλα με την εξέλιξη της τρέ­χου­σας του­ρι­στι­κής περιό­δου, οι επαγ­γελ­μα­τίες του κλάδου βρί­σκο­νται στο στάδιο των δια­πραγ­μα­τεύ­σεων με τους διε­θνείς Tour Operators για τη συνο­μο­λό­γηση των συμ­βο­λαίων της επό­με­νης χρονιάς. Η δια­δι­κα­σία αυτή εμφα­νί­ζει φέτος χρονική μετά­θεση, καθώς η αβε­βαιό­τητα των αγορών και οι υπο­λο­γι­σμοί του λει­τουρ­γι­κού κόστους καθυ­στε­ρούν την ορι­στι­κο­ποί­ηση των συμ­φω­νιών.

Σχετικά με την πορεία των συμ­βο­λαίων και το χρο­νο­διά­γραμμα των δια­πραγ­μα­τεύ­σεων, ο κ. Χατζη­λια­μής σημεί­ωσε τα εξής:

«Αυτή την περίοδο, είμαστε στο peak της σύναψης των συμ­βο­λαίων για το 2027 -το οποίο έχει καθυ­στε­ρή­σει λίγο. Εν πρώτοις να σας πω ότι η περί­ο­δος των συμ­βο­λαίων έχει επι­μη­κυν­θεί κι έχει πάει περισ­σό­τερο προς τον Αύγου­στο. Συνήθως ο Ιούλιος ήταν ο μήνας των συμ­βο­λαίων ξεκι­νού­σαμε από τον Ιούνιο καθότι ξεκι­νούν και οι πωλή­σεις για την επόμενη σεζόν ειδικά για μεγάλες αγορές όπως είναι η Αγγλία και η Γερ­μα­νία. Πλέον και άλλες αγορές έχουν ωρι­μά­σει και πουλάνε νωρί­τερα. Συνεπώς ήδη μέσα στον Ιούλιο έπρεπε να είχαν τελειώ­σει τα συμ­βό­λαια. Αυτό που δια­πι­στώνω προ­σω­πικά και άλλοι συνά­δελ­φοι είναι ότι έχουμε επε­κτα­θεί μέσα στον Αύγου­στο κι ενδέ­χε­ται να πιά­σουμε και τις αρχές Σεπτέμ­βρη για την ολο­κλή­ρωση των συμ­βο­λαίων της επό­με­νης χρονιάς. Αυτή είναι μία δια­πί­στωση».

Τιμο­λο­για­κές αυξή­σεις

και το κόστος λει­τουρ­γίας των ξενο­δο­χείων

Ένα από τα κρι­σι­μό­τερα ζητή­ματα στις συζη­τή­σεις για την νέα του­ρι­στική περίοδο είναι η δια­μόρ­φωση των τιμών. Η άνοδος του πλη­θω­ρι­σμού, το ενερ­γειακό κόστος και οι αυξή­σεις στις τιμές των πρώτων υλών πιέζουν τις του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις, οι οποίες καλού­νται να βρουν την κατάλ­ληλη ισορ­ρο­πία μεταξύ της δια­τή­ρη­σης της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας και της κάλυψης των αυξη­μέ­νων εξόδων τους. Ανα­λυ­τι­κό­τερα, για το θέμα των τιμών και του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού, ο κ. Χατζη­λια­μής υπο­γράμ­μισε:

«Η αύξηση του κόστος έχει επη­ρε­ά­σει φυσικά όλο τον κόσμο και τις επι­χει­ρή­σεις -μεταξύ των οποίων και οι ξενο­δό­χοι. Επο­μέ­νως, δεν θα μπο­ρέ­σουν να απορ­ρο­φή­σουν οι ίδιοι τις όποιες αυξή­σεις και θα πρέπει να μετα­κυ­λη­θούν στους πελάτες όπως και με κάθε άλλο αγαθό προϊόν. Αλλά θεωρώ ότι αυτές θα είναι σε λογικά επίπεδα. Επι­πλέον, θεωρώ πως οι ξενο­δό­χοι κατα­λα­βαί­νουν ότι υπάρχει μία πίεση στο πορ­το­φόλι των μελ­λο­ντι­κών μας πελατών και άρα είναι επιει­κείς ως προς τις αυξή­σεις που ζητούν –αν και είναι λογικό να τις ζητούν. Η δια­πί­στωση που είπα και πριν, ισχύει κι εδώ. Κάποιοι κάνουν υπο­λο­γι­σμούς για το τι να ζητή­σουν όσον αφορά στις αυξή­σεις και γι αυτό έχουμε καθυ­στε­ρή­σεις. Αν εξαι­ρέ­σουμε λίγο όπως είπαμε τα σκα­μπα­νε­βά­σματα της ευρω­παϊ­κής αγοράς οι υπό­λοι­πες αγορές είναι όπως και πέρσι άλλος λίγο παρα­πάνω, άλλος λίγο παρα­κάτω αλλά δεν έχουμε μεγάλες απο­κλί­σεις στις αγορές που είχαμε».

Η ανθε­κτι­κό­τητα

του ελλη­νι­κού Brand

και ο αντα­γω­νι­σμός

στη Μεσό­γειο

Παρά τις αντι­ξο­ό­τη­τες, η Ελλάδα και ειδι­κό­τερα η Ρόδος απέ­δει­ξαν εκ νέου την ισχυρή ελκυ­στι­κό­τητα και τη στα­θε­ρό­τητα του του­ρι­στι­κού τους προ­ϊ­ό­ντος. Η γεω­πο­λι­τική ασφά­λεια που προ­σφέ­ρει η χώρα απο­τε­λεί καθο­ρι­στικό παρά­γο­ντα επι­λο­γής, ιδιαί­τερα όταν γει­το­νι­κοί προ­ο­ρι­σμοί αντι­με­τω­πί­ζουν σοβαρές πιέσεις εξαι­τίας των διεθνών συγκρού­σεων και των γεω­πο­λι­τι­κών εξε­λί­ξεων.

Συγκρί­νο­ντας την πορεία της Ελλάδας με άλλους προ­ο­ρι­σμούς της λεκάνης της Μεσο­γείου, ο κ. Χατζη­λια­μής ανέφερε χαρα­κτη­ρι­στικά:

«Ειδικά φέτος ενι­σχύ­θηκε πάρα πολύ το brand της Ελλάδας και το δια­πι­στώ­σαμε αυτό άμεσα τον περα­σμένο Φεβρουά­ριο που ξεκί­νη­σαν οι ταραχές στην Μέση Ανατολή, παρότι υπήρχε μια γενι­κό­τερη παγω­μάρα (και το δια­πι­στώ­σαμε και στην έκθεση του Βερο­λί­νου αργό­τερα) είδαμε ότι ήταν γι άλλη μια φορά ένα πολύ δυνατό brand. Η Ελλάδα, έδειξε μεγάλη ανθε­κτι­κό­τητα. Το βλέ­πουμε σε όλες τις αγορές έστω και με μικρές απο­κλί­σεις, κι αυτό γιατί έχουν δια­φο­ρε­τι­κές αγορές σε κάθε νησιά και κάθε περι­φε­ρειακά αερο­δρό­μια. Ωστόσο αυτή τη στιγμή κερ­δι­σμέ­νοι ήταν εν πρώτοις η Ισπανία λόγω και της από­στα­σης που έχουν από την περιοχή του προ­βλή­μα­τος και δευ­τε­ρευό­ντως εμείς η Ελλάδα. Το δια­πι­στώ­σαμε διότι όταν γέμιζαν οι Ισπανοί γεμί­ζαμε και εμείς ενώ άλλες χώρες είχαν πρό­βλημα. Π.χ. η Τουρκία, συνε­χί­ζει να έχει έντονο πρό­βλημα ακόμα και τώρα ενώ, και η Κύπρος –δυστυχώς- δεν έχει ανα­κάμ­ψει στα νούμερα που είχε πριν από τον πόλεμο ΗΠΑ – Ιράν. Άρα λοιπόν θεωρώ ότι γι άλλη μια φορά το ελλη­νικό brand αλλά και το ροδί­τικο όπως έχουμε συζη­τή­σει πολλές φορές έδειξε την ανθε­κτι­κό­τητά του ακόμη σε μία ακόμη περίοδο κρίσεων».

Η άνοδος της Αθήνας

και το φαι­νό­μενο

του City Hopping

Παράλ­ληλα με τους νησιω­τι­κούς προ­ο­ρι­σμούς, εντυ­πω­σιακή ανά­πτυξη κατα­γρά­φει και ο του­ρι­σμός πόλεων στην πρω­τεύ­ουσα. Η Αθήνα έχει εξε­λι­χθεί σε έναν αυτό­νομο, ελκυ­στικό προ­ο­ρι­σμό διε­θνούς βελη­νε­κούς, προ­σελ­κύ­ο­ντας επεν­δύ­σεις και ταξι­διώ­τες από αγορές μακρι­νών απο­στά­σεων. Ανα­φε­ρό­με­νος στη δυνα­μική της ελλη­νι­κής πρω­τεύ­ου­σας, ο κ. Τάσος Χατζη­λια­μής επε­σή­μανε:

«Ναι η Αθήνα έχει εκτός από τις μεγάλες επεν­δύ­σεις που γίνο­νται, τόσο στον του­ρι­σμό όσο και σε κατοι­κίες για ξένους- και πολλά συνέ­δρια. Συνεπώς, έχει γίνει πλέον ένας ελκυ­στι­κός πόλος έλξης για τους ανθρώ­πους που θέλουν να κάνουν city hopping. Η Αθήνα βρί­σκε­ται, θα έλεγα στο top 10 του ευρω­παϊ­κού city hopping και ανήκει στη λίστα των πόλεων που πρέπει κάποιος να επι­σκε­φθεί ειδικά αν είναι Αμε­ρι­κα­νός, Καναδός ή Ασιάτης. Πρέπει να ξέρετε ότι αυτοί οι άνθρω­ποι δεν ταξι­δεύ­ουν τόσο συχνά στην Ευρώπη και θεωρούν must σε ένα μακρινό ταξίδι που θα κάνουν, να ενσω­μα­τώ­σουν την Αθήνα. Βέβαια σε αυτό, παίζουν ρόλο και οι συν­δέ­σεις που υπάρ­χουν. Το αερο­δρό­μιο ‘Ελευ­θέ­ριος Βενιζέλος’ έχει κερ­δί­σει πάρα πολύ στη δια­συν­δε­σι­μό­τητά του καθώς έχει πολλές πτήσεις ημε­ρη­σίως από την Αμερική, από την Ασία, Ινδία κ.λπ.».

Σε κάθε περί­πτωση, η του­ρι­στική περί­ο­δος επι­βε­βαιώ­νει ότι η Ελλάδα δια­θέ­τει ένα από τα πιο ισχυρά και ανθε­κτικά του­ρι­στικά brand παγκο­σμίως. Ωστόσο, οι προ­κλή­σεις της επό­με­νης μέρας απαι­τούν προ­σε­κτική δια­χεί­ριση, προ­σαρ­μο­στι­κό­τητα στις μετα­βαλ­λό­με­νες συνή­θειες των ταξι­διω­τών και λελο­γι­σμένη τιμο­λο­γιακή πολι­τική. Η δια­τή­ρηση της ποιό­τη­τας των παρε­χό­με­νων υπη­ρε­σιών παρα­μέ­νει το κλειδί για να παρα­μεί­νει η Ρόδος και η χώρα συνο­λικά στην κορυφή των προ­τι­μή­σεων της διε­θνούς του­ρι­στι­κής αγοράς.