Υψηλές πληρότητες εν μέσω Γεωπολιτικών Αναταράξεων, αλλά με συγκρατημένη καταναλωτική δαπάνη

Ο γραμ­μα­τέ­ας της Ένω­σης Του­ρι­στι­κών Γρα­φεί­ων Δω­δε­κα­νή­σου, κ. Τάσος Χα­τζη­λια­μής, προ­βαί­νει σε έναν εφ’ όλης της ύλης απο­λο­γι­σμό της του­ρι­στι­κής πε­ριό­δου, ανα­λύ­ο­ντας τις επι­πτώ­σεις της διε­θνούς αστά­θειας, τη στρο­φή των τα­ξι­διω­τών στις κρα­τή­σεις της τε­λευ­ταί­ας στιγ­μής (last minute), τις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις για τα νέα συμ­βό­λαια, καθώς και τις προ­ο­πτι­κές του ελ­λη­νι­κού του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος.

Αν και η του­ρι­στι­κή πε­ρί­ο­δος, βρί­σκε­ται ακόμη σε πλήρη εξέ­λι­ξη, με την δρα­στη­ριό­τη­τα να χτυπά «κόκ­κι­νο» στην Ελ­λά­δα και στις του­ρι­στι­κές πε­ριο­χές, ο απο­λο­γι­σμός της μέχρι τώρα πο­ρεί­ας του του­ρι­σμού απο­δεί­χθη­κε μια σύν­θε­τη εξί­σω­ση. Η φε­τι­νή του­ρι­στι­κή χρο­νιά ξε­κί­νη­σε με έντο­νο προ­βλη­μα­τι­σμό και σο­βα­ρές προ­κλή­σεις, εξαι­τί­ας των ευ­ρύ­τε­ρων γε­ω­πο­λι­τι­κών ανα­τα­ρά­ξε­ων στη Μέση Ανα­το­λή, όπου η κα­τά­στα­ση δεν έχει ακόμη στα­θε­ρο­ποι­η­θεί. Παρά τις αρ­χι­κές αβε­βαιό­τη­τες και την υπο­χώ­ρη­ση των προ­κρα­τή­σε­ων (early bookings), η Ρόδος κα­τά­φε­ρε να επι­δεί­ξει αξιο­ση­μεί­ω­τη προ­σαρ­μο­στι­κό­τη­τα και να κα­τα­γρά­ψει εξαι­ρε­τι­κές πλη­ρό­τη­τες, επι­βε­βαιώ­νο­ντας τη θέση της ανά­με­σα στους κο­ρυ­φαί­ους και πιο δη­μο­φι­λείς προ­ο­ρι­σμούς της Με­σο­γεί­ου.

Ωστό­σο, η ει­κό­να των γε­μά­των ξε­νο­δο­χεί­ων δεν συ­νε­πά­γε­ται απα­ραί­τη­τα και αντί­στοι­χη αύ­ξη­ση στα συ­νο­λι­κά έσοδα. Οι αλ­λα­γές στο προ­φίλ του σύγ­χρο­νου τα­ξι­διώ­τη, η οι­κο­νο­μι­κή πίεση που υφί­στα­νται τα ευ­ρω­παϊ­κά νοι­κο­κυ­ριά και η με­τα­τό­πι­ση προς τις κρα­τή­σεις «ultra last minute» δια­μορ­φώ­νουν ένα νέο πε­ρι­βάλ­λον στην του­ρι­στι­κή αγορά. Για τις εξε­λί­ξεις αυτές, τη φε­τι­νή κί­νη­ση, τις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις των συμ­βο­λαί­ων της επό­με­νης πε­ριό­δου αλλά και τις τι­μο­λο­για­κές τά­σεις, μί­λη­σε ανα­λυ­τι­κά στην ‘δ’ ο Γραμ­μα­τέ­ας της Ένω­σης Του­ρι­στι­κών Γρα­φεί­ων Δω­δε­κα­νή­σου, κ. Τάσος Χα­τζη­λια­μής.

Από τα Early Bookings στο Ultra Last Minute:

Η αλ­λα­γή του Μο­ντέ­λου

Όπως δια­πι­στώ­νε­ται, η φε­τι­νή σεζόν χα­ρα­κτη­ρί­στη­κε από μια από­το­μη με­τα­τό­πι­ση στη συ­μπε­ρι­φο­ρά των κα­τα­να­λω­τών, οι οποί­οι κα­θυ­στέ­ρη­σαν ση­μα­ντι­κά τον προ­γραμ­μα­τι­σμό των δια­κο­πών τους λόγω της διε­θνούς αβε­βαιό­τη­τας. Ανα­φε­ρό­με­νος στη ροή των κρα­τή­σε­ων και στον τρόπο με τον οποίο εξε­λί­χθη­κε η ζή­τη­ση, ο κ. Τάσος Χα­τζη­λια­μής εξή­γη­σε τη δυ­να­μι­κή που δια­μορ­φώ­θη­κε στην αγορά:

«Η ει­κό­να αυτή τη στιγ­μή που έχου­με στο peak της high season είναι η εξής: έχου­με με­τα­φερ­θεί στο ‘ultra last minute’ λόγω της ανά­φλε­ξης στην Μέση Ανα­το­λή (με τα ακό­λου­θα του πο­λέ­μου) ενώ τα early bookings μειώ­θη­καν πάρα πολύ. Η τε­λευ­ταία πε­ρί­ο­δος των early bookings από τον Φε­βρουά­ριο και μετά φτά­σα­με πολύ νω­ρί­τε­ρα από την προη­γού­με­νη σεζόν, στο last minute. Όσον αφορά τη Ρόδο, τα πράγ­μα­τα είναι καλά σε σχέση με άλ­λους προ­ο­ρι­σμούς διότι δού­λε­ψε αρ­κε­τά το last minute. Συ­νε­πώς, το demand (η ζή­τη­ση) για την Ρόδο ήταν πολύ δυ­να­τή στις βα­σι­κές της αγο­ρές -ακόμα και σε αγο­ρές που είχαν προ­βλή­μα­τα όπως η αγορά του Ισ­ρα­ήλ πα­ρα­δείγ­μα­τος χάρη. Μπο­ρού­με να πούμε γε­νι­κό­τε­ρα, ότι η Ρόδος για άλλη μια φορά γέ­μι­σε με το πα­ρα­πά­νω».

Το Προ­φίλ του «Last Minute» πε­λά­τη

και η συ­γκρά­τη­ση

των Δα­πα­νών

Παρά το γε­γο­νός ότι οι αριθ­μοί των αφί­ξε­ων και η πλη­ρό­τη­τα των κα­τα­λυ­μά­των κυ­μαί­νο­νται σε πολύ υψηλά επί­πε­δα, η του­ρι­στι­κή αγορά δια­πι­στώ­νει με­τα­βο­λή στην κα­τα­να­λω­τι­κή συ­μπε­ρι­φο­ρά των επι­σκε­πτών. Ο τα­ξι­διώ­της της τε­λευ­ταί­ας στιγ­μής δια­θέ­τει δια­φο­ρε­τι­κά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά από εκεί­νον που προ­γραμ­μα­τί­ζει τις δια­κο­πές του μήνες πριν, ενώ η γε­νι­κό­τε­ρη οι­κο­νο­μι­κή ύφεση στην Ευ­ρώ­πη επη­ρε­ά­ζει τις δα­πά­νες εκτός ξε­νο­δο­χεί­ου. Πε­ρι­γρά­φο­ντας αυτή την πραγ­μα­τι­κό­τη­τα, ο γραμ­μα­τέ­ας της Ένω­σης Του­ρι­στι­κών Γρα­φεί­ων Δω­δε­κα­νή­σου υπο­γράμ­μι­σε τα εξής:

«Ο last minute πε­λά­της όπως ξέ­ρου­με όλοι, είναι δια­φο­ρε­τι­κός από τον πε­λά­τη του first minute σχε­τι­κά με την ποιό­τη­τα. Αυτά που θα ξο­δέ­ψει ο συ­γκε­κρι­μέ­νος πε­λά­της είναι λι­γό­τε­ρα από αυτά του πε­λά­τη του first minute. Εμείς, ίσως πή­ρα­με κι ένα κομ­μά­τι των πε­λα­τών που θα πή­γαι­ναν σε δια­φο­ρε­τι­κό destination λέω για πα­ρά­δειγ­μα την Αί­γυ­πτο, διότι ήταν μια από τις χώρες που επι­λέ­γουν πε­ρισ­σό­τε­ρο στις κρα­τή­σεις λόγω της από­στα­σης με τις χώρες της Μέσης Ανα­το­λής. Αυτή τη στιγ­μή το βλέπω και το συ­ζη­τάω με όλους τους συ­να­δέλ­φους αλλά και ξε­νο­δό­χους ότι φέτος γί­να­με ultra last minute… Πα­ρό­λα αυτά εί­μα­στε γε­μά­τοι. Η αλή­θεια είναι ότι η σεζόν πήγε καλά σε θέ­μα­τα πλη­ρό­τη­τας όπως εί­πα­με πριν. Αλλά εδώ ίσως συμ­φω­νή­σω ότι στο τέλος της μέρας ο τζί­ρος που θα επέλ­θει από τους πε­λά­τες που εί­χα­με -πα­ρό­τι γε­μά­τοι- ίσως είναι μι­κρό­τε­ρος από άλλες χρο­νιές λόγω του ότι οι πε­λά­τες ξο­δεύ­ουν λι­γό­τε­ρα βγαί­νουν στην αγορά έξω ξο­δεύ­ουν λι­γό­τε­ρα. Ο πε­λά­της πλέον είτε είναι υψη­λού ει­σο­δή­μα­τος είτε είναι χα­μη­λού ει­σο­δή­μα­τος είναι φει­δω­λός στο τι θα ξο­δέ­ψει. Δεν θα μειώ­σει τις φορές που θα τα­ξι­δέ­ψει ή δεν θα απο­φα­σί­σει να μην τα­ξι­δέ­ψει γιατί είναι από­λυ­τη ανά­γκη για τον μέσο Ευ­ρω­παίο να τα­ξι­δέ­ψει, αλλά θα είναι φει­δω­λός γιατί δεν ξέρει τι τον πε­ρι­μέ­νει το επό­με­νο διά­στη­μα. Ποια κόστη εν­δέ­χε­ται να έχει και τι κρί­σεις θα πρέ­πει να πε­ρά­σει μέσα στο χει­μώ­να γιατί ζούμε σε μία πε­ρί­ο­δο συ­νε­χών κρί­σε­ων και οι πε­λά­τες μας, το γνω­ρί­ζουν αυτό. Γι αυτό είναι πολύ φει­δω­λοί με τις δα­πά­νες και τα έξοδα όταν έρ­χο­νται δια­κο­πές. Ωστό­σο, πρέ­πει οπωσ­δή­πο­τε να κά­νουν δια­κο­πές γιατί αυτό υο θε­ω­ρούν απα­ραί­τη­το».

Κα­θυ­στε­ρή­σεις

στη σύ­να­ψη των νέων συμ­βο­λαί­ων

για τη σεζόν του 2027

Πα­ράλ­λη­λα με την εξέ­λι­ξη της τρέ­χου­σας του­ρι­στι­κής πε­ριό­δου, οι επαγ­γελ­μα­τί­ες του κλά­δου βρί­σκο­νται στο στά­διο των δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων με τους διε­θνείς Tour Operators για τη συ­νο­μο­λό­γη­ση των συμ­βο­λαί­ων της επό­με­νης χρο­νιάς. Η δια­δι­κα­σία αυτή εμ­φα­νί­ζει φέτος χρο­νι­κή με­τά­θε­ση, καθώς η αβε­βαιό­τη­τα των αγο­ρών και οι υπο­λο­γι­σμοί του λει­τουρ­γι­κού κό­στους κα­θυ­στε­ρούν την ορι­στι­κο­ποί­η­ση των συμ­φω­νιών.

Σχε­τι­κά με την πο­ρεία των συμ­βο­λαί­ων και το χρο­νο­διά­γραμ­μα των δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων, ο κ. Χα­τζη­λια­μής ση­μεί­ω­σε τα εξής:

«Αυτή την πε­ρί­ο­δο, εί­μα­στε στο peak της σύ­να­ψης των συμ­βο­λαί­ων για το 2027 -το οποίο έχει κα­θυ­στε­ρή­σει λίγο. Εν πρώ­τοις να σας πω ότι η πε­ρί­ο­δος των συμ­βο­λαί­ων έχει επι­μη­κυν­θεί κι έχει πάει πε­ρισ­σό­τε­ρο προς τον Αύ­γου­στο. Συ­νή­θως ο Ιού­λιος ήταν ο μήνας των συμ­βο­λαί­ων ξε­κι­νού­σα­με από τον Ιού­νιο κα­θό­τι ξε­κι­νούν και οι πω­λή­σεις για την επό­με­νη σεζόν ει­δι­κά για με­γά­λες αγο­ρές όπως είναι η Αγ­γλία και η Γερ­μα­νία. Πλέον και άλλες αγο­ρές έχουν ωρι­μά­σει και που­λά­νε νω­ρί­τε­ρα. Συ­νε­πώς ήδη μέσα στον Ιού­λιο έπρε­πε να είχαν τε­λειώ­σει τα συμ­βό­λαια. Αυτό που δια­πι­στώ­νω προ­σω­πι­κά και άλλοι συ­νά­δελ­φοι είναι ότι έχου­με επε­κτα­θεί μέσα στον Αύ­γου­στο κι εν­δέ­χε­ται να πιά­σου­με και τις αρχές Σε­πτέμ­βρη για την ολο­κλή­ρω­ση των συμ­βο­λαί­ων της επό­με­νης χρο­νιάς. Αυτή είναι μία δια­πί­στω­ση».

Τι­μο­λο­για­κές αυ­ξή­σεις

και το κό­στος λει­τουρ­γί­ας των ξε­νο­δο­χεί­ων

Ένα από τα κρι­σι­μό­τε­ρα ζη­τή­μα­τα στις συ­ζη­τή­σεις για την νέα του­ρι­στι­κή πε­ρί­ο­δο είναι η δια­μόρ­φω­ση των τιμών. Η άνο­δος του πλη­θω­ρι­σμού, το ενερ­γεια­κό κό­στος και οι αυ­ξή­σεις στις τιμές των πρώ­των υλών πιέ­ζουν τις του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις, οι οποί­ες κα­λού­νται να βρουν την κα­τάλ­λη­λη ισορ­ρο­πία με­τα­ξύ της δια­τή­ρη­σης της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας και της κά­λυ­ψης των αυ­ξη­μέ­νων εξό­δων τους. Ανα­λυ­τι­κό­τε­ρα, για το θέμα των τιμών και του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού, ο κ. Χα­τζη­λια­μής υπο­γράμ­μι­σε:

«Η αύ­ξη­ση του κό­στος έχει επη­ρε­ά­σει φυ­σι­κά όλο τον κόσμο και τις επι­χει­ρή­σεις -με­τα­ξύ των οποί­ων και οι ξε­νο­δό­χοι. Επο­μέ­νως, δεν θα μπο­ρέ­σουν να απορ­ρο­φή­σουν οι ίδιοι τις όποιες αυ­ξή­σεις και θα πρέ­πει να με­τα­κυ­λη­θούν στους πε­λά­τες όπως και με κάθε άλλο αγαθό προ­ϊ­όν. Αλλά θεωρώ ότι αυτές θα είναι σε λο­γι­κά επί­πε­δα. Επι­πλέ­ον, θεωρώ πως οι ξε­νο­δό­χοι κα­τα­λα­βαί­νουν ότι υπάρ­χει μία πίεση στο πορ­το­φό­λι των μελ­λο­ντι­κών μας πε­λα­τών και άρα είναι επιει­κείς ως προς τις αυ­ξή­σεις που ζη­τούν –αν και είναι λο­γι­κό να τις ζη­τούν. Η δια­πί­στω­ση που είπα και πριν, ισχύ­ει κι εδώ. Κά­ποιοι κά­νουν υπο­λο­γι­σμούς για το τι να ζη­τή­σουν όσον αφορά στις αυ­ξή­σεις και γι αυτό έχου­με κα­θυ­στε­ρή­σεις. Αν εξαι­ρέ­σου­με λίγο όπως εί­πα­με τα σκα­μπα­νε­βά­σμα­τα της ευ­ρω­παϊ­κής αγο­ράς οι υπό­λοι­πες αγο­ρές είναι όπως και πέρσι άλλος λίγο πα­ρα­πά­νω, άλλος λίγο πα­ρα­κά­τω αλλά δεν έχου­με με­γά­λες απο­κλί­σεις στις αγο­ρές που εί­χα­με».

Η αν­θε­κτι­κό­τη­τα

του ελ­λη­νι­κού Brand

και ο αντα­γω­νι­σμός

στη Με­σό­γειο

Παρά τις αντι­ξο­ό­τη­τες, η Ελ­λά­δα και ει­δι­κό­τε­ρα η Ρόδος απέ­δει­ξαν εκ νέου την ισχυ­ρή ελ­κυ­στι­κό­τη­τα και τη στα­θε­ρό­τη­τα του του­ρι­στι­κού τους προ­ϊ­ό­ντος. Η γε­ω­πο­λι­τι­κή ασφά­λεια που προ­σφέ­ρει η χώρα απο­τε­λεί κα­θο­ρι­στι­κό πα­ρά­γο­ντα επι­λο­γής, ιδιαί­τε­ρα όταν γει­το­νι­κοί προ­ο­ρι­σμοί αντι­με­τω­πί­ζουν σο­βα­ρές πιέ­σεις εξαι­τί­ας των διε­θνών συ­γκρού­σε­ων και των γε­ω­πο­λι­τι­κών εξε­λί­ξε­ων.

Συ­γκρί­νο­ντας την πο­ρεία της Ελ­λά­δας με άλ­λους προ­ο­ρι­σμούς της λε­κά­νης της Με­σο­γεί­ου, ο κ. Χα­τζη­λια­μής ανέ­φε­ρε χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά:

«Ει­δι­κά φέτος ενι­σχύ­θη­κε πάρα πολύ το brand της Ελ­λά­δας και το δια­πι­στώ­σα­με αυτό άμεσα τον πε­ρα­σμέ­νο Φε­βρουά­ριο που ξε­κί­νη­σαν οι τα­ρα­χές στην Μέση Ανα­το­λή, πα­ρό­τι υπήρ­χε μια γε­νι­κό­τε­ρη πα­γω­μά­ρα (και το δια­πι­στώ­σα­με και στην έκ­θε­ση του Βε­ρο­λί­νου αρ­γό­τε­ρα) εί­δα­με ότι ήταν γι άλλη μια φορά ένα πολύ δυ­να­τό brand. Η Ελ­λά­δα, έδει­ξε με­γά­λη αν­θε­κτι­κό­τη­τα. Το βλέ­που­με σε όλες τις αγο­ρές έστω και με μι­κρές απο­κλί­σεις, κι αυτό γιατί έχουν δια­φο­ρε­τι­κές αγο­ρές σε κάθε νησιά και κάθε πε­ρι­φε­ρεια­κά αε­ρο­δρό­μια. Ωστό­σο αυτή τη στιγ­μή κερ­δι­σμέ­νοι ήταν εν πρώ­τοις η Ισπα­νία λόγω και της από­στα­σης που έχουν από την πε­ριο­χή του προ­βλή­μα­τος και δευ­τε­ρευό­ντως εμείς η Ελ­λά­δα. Το δια­πι­στώ­σα­με διότι όταν γέ­μι­ζαν οι Ισπα­νοί γε­μί­ζα­με και εμείς ενώ άλλες χώρες είχαν πρό­βλη­μα. Π.χ. η Τουρ­κία, συ­νε­χί­ζει να έχει έντο­νο πρό­βλη­μα ακόμα και τώρα ενώ, και η Κύ­προς –δυ­στυ­χώς- δεν έχει ανα­κάμ­ψει στα νού­με­ρα που είχε πριν από τον πό­λε­μο ΗΠΑ – Ιράν. Άρα λοι­πόν θεωρώ ότι γι άλλη μια φορά το ελ­λη­νι­κό brand αλλά και το ρο­δί­τι­κο όπως έχου­με συ­ζη­τή­σει πολ­λές φορές έδει­ξε την αν­θε­κτι­κό­τη­τά του ακόμη σε μία ακόμη πε­ρί­ο­δο κρί­σε­ων».

Η άνο­δος της Αθή­νας

και το φαι­νό­με­νο

του City Hopping

Πα­ράλ­λη­λα με τους νη­σιω­τι­κούς προ­ο­ρι­σμούς, εντυ­πω­σια­κή ανά­πτυ­ξη κα­τα­γρά­φει και ο του­ρι­σμός πό­λε­ων στην πρω­τεύ­ου­σα. Η Αθήνα έχει εξε­λι­χθεί σε έναν αυ­τό­νο­μο, ελ­κυ­στι­κό προ­ο­ρι­σμό διε­θνούς βε­λη­νε­κούς, προ­σελ­κύ­ο­ντας επεν­δύ­σεις και τα­ξι­διώ­τες από αγο­ρές μα­κρι­νών απο­στά­σε­ων. Ανα­φε­ρό­με­νος στη δυ­να­μι­κή της ελ­λη­νι­κής πρω­τεύ­ου­σας, ο κ. Τάσος Χα­τζη­λια­μής επε­σή­μα­νε:

«Ναι η Αθήνα έχει εκτός από τις με­γά­λες επεν­δύ­σεις που γί­νο­νται, τόσο στον του­ρι­σμό όσο και σε κα­τοι­κί­ες για ξέ­νους- και πολλά συ­νέ­δρια. Συ­νε­πώς, έχει γίνει πλέον ένας ελ­κυ­στι­κός πόλος έλξης για τους αν­θρώ­πους που θέ­λουν να κά­νουν city hopping. Η Αθήνα βρί­σκε­ται, θα έλεγα στο top 10 του ευ­ρω­παϊ­κού city hopping και ανή­κει στη λίστα των πό­λε­ων που πρέ­πει κά­ποιος να επι­σκε­φθεί ει­δι­κά αν είναι Αμε­ρι­κα­νός, Κα­να­δός ή Ασιά­της. Πρέ­πει να ξέ­ρε­τε ότι αυτοί οι άν­θρω­ποι δεν τα­ξι­δεύ­ουν τόσο συχνά στην Ευ­ρώ­πη και θε­ω­ρούν must σε ένα μα­κρι­νό τα­ξί­δι που θα κά­νουν, να εν­σω­μα­τώ­σουν την Αθήνα. Βέ­βαια σε αυτό, παί­ζουν ρόλο και οι συν­δέ­σεις που υπάρ­χουν. Το αε­ρο­δρό­μιο ‘Ελευ­θέ­ριος Βε­νι­ζέ­λος’ έχει κερ­δί­σει πάρα πολύ στη δια­συν­δε­σι­μό­τη­τά του καθώς έχει πολ­λές πτή­σεις ημε­ρη­σί­ως από την Αμε­ρι­κή, από την Ασία, Ινδία κ.λπ.».

Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση, η του­ρι­στι­κή πε­ρί­ο­δος επι­βε­βαιώ­νει ότι η Ελ­λά­δα δια­θέ­τει ένα από τα πιο ισχυ­ρά και αν­θε­κτι­κά του­ρι­στι­κά brand πα­γκο­σμί­ως. Ωστό­σο, οι προ­κλή­σεις της επό­με­νης μέρας απαι­τούν προ­σε­κτι­κή δια­χεί­ρι­ση, προ­σαρ­μο­στι­κό­τη­τα στις με­τα­βαλ­λό­με­νες συ­νή­θειες των τα­ξι­διω­τών και λε­λο­γι­σμέ­νη τι­μο­λο­για­κή πο­λι­τι­κή. Η δια­τή­ρη­ση της ποιό­τη­τας των πα­ρε­χό­με­νων υπη­ρε­σιών πα­ρα­μέ­νει το κλει­δί για να πα­ρα­μεί­νει η Ρόδος και η χώρα συ­νο­λι­κά στην κο­ρυ­φή των προ­τι­μή­σε­ων της διε­θνούς του­ρι­στι­κής αγο­ράς.