Πάτμος και Λειψοί, οι τουριστικοί προορισμοί που ξεχωρίζουν για τα θρησκευτικά προσκυνήματα

Του­ρι­στι­κοί προ­ο­ρι­σμοί που ξε­χω­ρί­ζουν για τα θρη­σκευ­τι­κά προ­σκυ­νή­μα­τα τους απο­τε­λούν πόλο έλξης την κα­λο­και­ρι­νή πε­ρί­ο­δο σε όλη την νη­σιω­τι­κή Ελ­λά­δα. Μπο­ρεί ο δε­κα­πε­νταύ­γου­στος να έχει ταυ­τι­στεί με την Τήνο και το προ­σκύ­νη­μα στον Ιερό Ναό της Πα­να­γί­ας Ευαγ­γε­λί­στριας αλλά και την Πάρο στην Πα­να­γία Εκα­το­ντα­πυ­λια­νή, ωστό­σο η Πά­τμος αλλά και οι Λει­ψοί διεκ­δι­κούν τα δικά τους με­ρί­δια στους επι­σκέ­πτες που έλ­κο­νται από τα θρη­σκευ­τι­κά μνη­μεία.

Πά­τμος: “Το ιερό νησί”

Με όχημα τα θρη­σκευ­τι­κά μνη­μεία, η Πά­τμος ανα­γνω­ρί­ζε­ται ήδη ως πα­γκό­σμιος προ­ο­ρι­σμός για προ­σκυ­νη­μα­τι­κό του­ρι­σμό. Όντας μνη­μεία πα­γκό­σμιας κλη­ρο­νο­μιάς της UNESCO, όπως είναι η Χώρα, το Ιερό Σπή­λαιο της Απο­κά­λυ­ψης αλλά και του Μο­να­στη­ριού του Αγίου Ιω­άν­νη του Θε­ο­λό­γου, η Πά­τμος έχει κερ­δί­σει την πα­γκό­σμια ανα­γνω­ρι­σι­μό­τη­τα και αυτό απο­τυ­πώ­νε­ται από την αυ­ξη­μέ­νη επι­σκε­ψι­μό­τη­τα των ξένων επι­σκε­πτών. Από τα δε­κά­δες προ­σκυ­νή­μα­τα που έχει το νησί της απο­κά­λυ­ψης ξε­χω­ρί­ζουν το Ιερό Σπή­λαιο της Απο­κά­λυ­ψης αλλά και η Ιερά Μονή Ευαγ­γε­λι­σμού.

Το Ιερό Σπή­λαιο της Απο­κά­λυ­ψης

Το­πο­θε­τη­μέ­νο στο λόφο με­τα­ξύ της Σκά­λας και της Χώρας, το Ιερό Σπή­λαιο της Απο­κά­λυ­ψης είναι ένα από τα ση­μεία ανα­φο­ράς όχι μόνο της Πά­τμου, αλλά του χρι­στια­νι­σμού πα­γκο­σμί­ως. Το σπή­λαιο αυτό απο­τέ­λε­σε το κα­τα­φύ­γιο του μα­θη­τή του Ιησού Ιω­άν­νη το 95 μ.Χ. , όταν ο αυ­το­κρά­το­ρας Δο­μη­τια­νός τον εξό­ρι­σε στην Πάτμο, τι­μω­ρώ­ντας τον για την κή­ρυ­ξη του λόγου του Θεού στην Έφεσο. Όπως κα­τα­θέ­τει όμως ο ίδιος ο Ιω­άν­νης, δεν φτά­νει στην Πάτμο ως ένας εξό­ρι­στος ητ­τη­μέ­νος ή ένας πο­λι­τι­κός κρα­τού­με­νος σε και­ρούς χα­λε­πούς, αλλά ως εξό­ρι­στος «εν πνευ­μα­τι­κή απο­στο­λή», συ­νε­χί­ζο­ντας να με­τα­λα­μπα­δεύ­ει το Λόγο και την Ουσία του Θεού, πάντα με τα στοι­χεία που ανα­φέ­ρο­νται στην επί­ση­μη ιστο­σε­λί­δα του δήμου.

Σή­με­ρα, το Ιερό Σπή­λαιο της Απο­κά­λυ­ψης έχει δια­μορ­φω­θεί σε λα­τρευ­τι­κό χώρο, όπου δί­νε­ται η δυ­να­τό­τη­τα στον προ­σκυ­νη­τή να δει το χώρο στον οποίο γρά­φτη­κε η Απο­κά­λυ­ψη, να αγ­γί­ξει την τρι­πλή σχι­σμή στο βράχο, να επε­ξερ­γα­στεί το ση­μείο στο οποίο ανα­παυό­ταν ο Ευαγ­γε­λι­στής, καθώς και να αγ­γί­ξει τα κοι­λώ­μα­τα στον βράχο από όπου πια­νό­ταν για να ση­κω­θεί, ενώ ακόμα έχει δη­μιουρ­γη­θεί σε ύψος αν­θρώ­πι­νου ανα­στή­μα­τος το ανα­λό­γιο του Πρό­χο­ρου.

Η Ιερά Μονή Ευαγ­γε­λι­σμού

Η Ιερά Μονή Ευαγ­γε­λι­σμού, το με­γα­λύ­τε­ρο γυ­ναι­κείο Μο­να­στή­ρι του νη­σιού, βρί­σκε­ται στο νο­τιο­δυ­τι­κό τμήμα του νη­σιού και έχει θέα προς τον κόλπο των Κήπων, αφού είναι χτι­σμέ­νη στην άκρη του βρά­χου.

Το 1613 ο Ηγού­με­νος της Μονής του Αγίου Ιω­άν­νη του Θε­ο­λό­γου έχτι­σε ένα ερη­μη­τή­ριο στο ση­μείο αυτό, αφιε­ρώ­νο­ντάς το στον Άγιο Λουκά τον Ευαγ­γε­λι­στή που τον θε­ρά­πευ­σε από μια θα­να­τη­φό­ρο νόσο. Το 1937 ο Γέ­ρο­ντας Αμ­φι­λό­χιος Μα­κρής με­τέ­τρε­ψε το ερη­μη­τή­ριο σε Μονή χτί­ζο­ντας και νέα κτί­σμα­τα και το αφιέ­ρω­σε στον Ευαγ­γε­λι­σμό της Θε­ο­τό­κου .

Οι ει­κό­νες και οι τοι­χο­γρα­φί­ες της Μονής χρο­νο­λο­γού­νται από τον 15ο έως και τον 17ο αιώνα. Ση­μα­ντι­κό ρόλο δια­δρα­μά­τι­σε και η μο­να­χή Ολυ­μπιάς, μα­θή­τρια του διά­ση­μου αγιο­γρά­φου Φώτη Κό­ντο­γλου, η οποία αγιο­γρά­φη­σε ση­μα­ντι­κό αριθ­μό των ει­κό­νων της Μονής, ενώ πα­ράλ­λη­λα πέ­ρα­σε την τέχνη στους δι­κούς της μα­θη­τές.

Η Μονή δια­δρα­μά­τι­σε ση­μα­ντι­κό ρόλο κατά την Ιτα­λι­κή κα­το­χή, καθώς οι μο­να­χές στην προ­σπά­θεια τους να δια­τη­ρή­σουν την Ελ­λη­νι­κή γλώσ­σα, ασχο­λή­θη­καν με την δι­δα­σκα­λία της στα μικρά παι­διά.

Σή­με­ρα η μονή κα­τοι­κεί­ται από μο­να­χές. Η κύρια δρα­στη­ριό­τη­τα τους είναι η κε­ντη­τι­κή με την πε­ρι­βό­η­τη Πα­τι­νιώ­τι­κη βε­λο­νιά, η οποία λέ­γε­ται πως δια­τη­ρεί­ται από την εποχή του Βυ­ζα­ντί­ου. Άλλες ασχο­λί­ες τους είναι η Κη­που­ρι­κή και η Με­λισ­σο­κο­μία, ενώ η Μονή ανα­πτύσ­σει με­γά­λη φι­λαν­θρω­πι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα.

Νέα του­ρι­στι­κά προ­ϊ­ό­ντα εμπλου­τί­ζουν το χαρ­το­φυ­λά­κιο της Πά­τμου

Σε νέα του­ρι­στι­κά προ­ϊ­ό­ντα πο­ντά­ρει η Πά­τμος για να διευ­ρύ­νει την του­ρι­στι­κή της πε­ρί­ο­δο αλλά και να ενι­σχύ­σει τα του­ρι­στι­κά έσοδα της. Όπως το­νί­ζει στο Αθη­ναϊ­κό Μα­κε­δο­νι­κό Πρα­κτο­ρείο Ει­δή­σε­ων, ο δή­μαρ­χος του νη­σιού Λευ­τέ­ρης Πέ­ντες, η Πά­τμος προ­σφέ­ρει ήδη σειρά εμπει­ριών στους επι­σκέ­πτες της, πέραν του θρη­σκευ­τι­κού του­ρι­σμού. Ο πε­ρι­πα­τη­τι­κός του­ρι­σμός, αλλά και η γα­στρο­νο­μία του νη­σιού έχει ήδη “αγκα­λια­στεί” από τους επι­σκέ­πτες της, ενώ ο κ. δή­μαρ­χος πο­ντά­ρει στην ενί­σχυ­ση του θα­λάσ­σιου του­ρι­σμού και συ­γκε­κρι­μέ­να της κρουα­ζιέ­ρας.

Η Πά­τμος είναι δεύ­τε­ρος προ­ο­ρι­σμός κρουα­ζιέ­ρας μετά τη Ρόδο αν και το νησί της απο­κά­λυ­ψης δεν προ­σφέ­ρει τη δυ­να­τό­τη­τα να πιά­σει λι­μά­νι το εκά­στο­τε κρουα­ζιε­ρό­πλοιο, με τις απο­βι­βά­σεις των επι­σκε­πτών να γί­νε­ται σή­με­ρα με “Λάν­τζα”. Στο ση­μείο αυτό ο κ. Πέ­ντες τό­νι­σε ότι έχει απο­φα­σι­στεί ο εκ­συγ­χρο­νι­σμός του λι­μέ­να στο νησί και θα μπει σε τρο­χιά υλο­ποί­η­σης, προ­κει­μέ­νου να δένει στο λι­μά­νι κα­νο­νι­κά σε προ­βλή­τα. Με τον τρόπο αυτό εκτι­μά­ται ότι η Πά­τμος θα απο­τε­λέ­σει πόλο έλξης για πε­ρισ­σό­τε­ρα κρουα­ζιε­ρό­πλοια, με ό,τι αυτό συ­νε­πά­γε­ται για την αύ­ξη­ση του του­ρι­στι­κού ει­σο­δή­μα­τος.

Η ατζέ­ντα των δρά­σε­ων για το επό­με­νο διά­στη­μα πε­ρι­λαμ­βά­νει εκ­συγ­χρο­νι­σμό του οδι­κού δι­κτύ­ου αλλά και των υπο­δο­μών του νη­σιού γε­νι­κό­τε­ρα, με έμ­φα­ση και την ορ­θο­λο­γι­κή δια­χεί­ρι­ση του νερού.

Με 5.000 πε­ρί­που δια­θέ­σι­μα δω­μά­τια η Πά­τμος στο ζενίθ φι­λο­ξε­νεί 18.000 επι­σκέ­πτες. Είναι χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό ότι στην κο­ρύ­φω­ση της του­ρι­στι­κής πε­ριό­δου, τον Αύ­γου­στο, δεν υπάρ­χει δια­θέ­σι­μο δω­μά­τιο ελεύ­θε­ρο. Ο του­ρι­σμός και σε αυτό το νησί κινεί την το­πι­κή οι­κο­νο­μία με τους κα­τοί­κους άμεσα ή έμ­με­σα να στη­ρί­ζο­νται στην του­ρι­στι­κή κί­νη­ση. Για το λόγο αυτό η επι­μή­κυν­ση της του­ρι­στι­κής κί­νη­σης απο­τε­λεί αί­τη­μα της το­πι­κής κοι­νω­νί­ας, που πο­ντά­ρει στον του­ρι­σμό για την οι­κο­νο­μι­κή της στή­ρι­ξη τις μέρες του χει­μώ­να.

Η Πά­τμος της φι­νέ­τσας και της αρ­χο­ντιάς

Η Πά­τμος έχο­ντας πα­ρα­μεί­νει πιστή στον γνή­σιο χα­ρα­κτή­ρα και την πα­ρα­δο­σια­κή αρ­χι­τε­κτο­νι­κή της, συν­δυά­ζει τη φι­νέ­τσα με τα μνη­μεία πα­γκό­σμιας ακτι­νο­βο­λί­ας και για το λόγο αυτό την επι­λέ­γουν επι­σκέ­πτες από όλο τον κόσμο. Η Πά­τμος έχει μια αρ­χο­ντι­κή ομορ­φιά, ση­μειώ­νει ο κ. Πέ­ντες και για το λόγο αυτό έχει πολύ με­γά­λο αριθ­μό επα­να­λαμ­βα­νό­με­νων επι­σκε­πτών. Την ίδια στιγ­μή, πολ­λοί Ιτα­λοί έχουν επεν­δύ­σει σε ακί­νη­τα στην “Χώρα” της Πά­τμου και κάθε κα­λο­καί­ρι πλημ­μυ­ρί­ζει το νησί από επι­σκέ­πτες από την Ιτα­λία. Πα­ρα­μέ­νο­ντας στο χάρτη της επι­σκε­ψι­μό­τη­τας του νη­σιού, ο θα­λάσ­σιος του­ρι­σμός στο νησί οφεί­λει την άν­θι­ση του στους επι­σκέ­πτες από την Τουρ­κία, καθώς η μα­ρί­να κα­τα­κλύ­ζε­ται από σκάφη ανα­ψυ­χής από τη γεί­το­να χώρα.

Λει­ψοί: Το θρη­σκευ­τι­κό συ­ναί­σθη­μα στους Λει­ψούς, κο­ρυ­φώ­νε­ται στις 23 Αυ­γού­στου

Λίγα μίλια ανα­το­λι­κά από την Πάτμο βρί­σκο­νται οι Λει­ψοί που τα τε­λευ­ταία έχουν εξε­λι­χτεί σε πόλο έλξης για προ­σκυ­νη­μα­τι­κό του­ρι­σμού, γε­γο­νός που οφεί­λε­ται στην ει­κό­να της Πα­να­γί­ας του Χάρου. Η συ­γκε­κρι­μέ­νη ει­κό­να της Πα­να­γί­ας του Χάρου, βρί­σκε­ται στην Ελ­λά­δα, σε ένα μικρό βυ­ζα­ντι­νό εκ­κλη­σά­κι που έχτι­σαν στους Λει­ψούς το 1600 μο­να­χοί από την Πάτμο. Το ονό­μα­σαν «Πα­να­γία του Χάρου» εξαι­τί­ας του κει­μη­λί­ου που φι­λο­ξε­νού­σε. Μια ει­κό­να της Πα­να­γί­ας που δεν κρατά τον Χρι­στό στην αγκα­λιά της όπως συ­νη­θί­ζε­ται, αλλά τον Σταυ­ρό με τον Ιησού επάνω του. Ο ναός χτι­σμέ­νος σε βυ­ζα­ντι­νό ρυθμό, έχει χα­μη­λό τρού­λο, ακα­νό­νι­στα τόξα, λίγα και στε­νό­μα­κρα πα­ρά­θυ­ρα. Το πέ­ρα­σμα του χρό­νου άφησε ανέ­πα­φη την Εκ­κλη­σί­ας, σε­βά­στη­κε το ιερό κει­μή­λιο, τη θαυ­μα­τουρ­γι­κή ει­κό­να της Πα­να­γί­ας του Χάρου, αλλά ερή­μω­σε τα γύρω κελιά των μο­να­χών. Σύμ­φω­να με την το­πι­κή πα­ρά­δο­ση, τον Απρί­λη του 1943, μια κά­τοι­κος των Λει­ψών το­πο­θέ­τη­σε στην ει­κό­να με­ρι­κούς κρί­νους. Αυτοί ξε­ρά­θη­καν και πα­ρέ­μει­ναν ξη­ρα­μέ­νοι στην ει­κό­να για μήνες.

Όμως, όταν πλη­σί­α­σε το πα­νη­γύ­ρι , οι ξη­ρα­μέ­νοι κρί­νοι άρ­χι­σαν να πα­ρου­σιά­ζουν ρα­βδώ­σεις και χυ­μούς. Μά­λι­στα μέχρι την ημέρα του πα­νη­γυ­ριού στις 23 Αυ­γού­στου – στα εν­νιά­με­ρα της Πα­να­γί­ας- βλά­στη­σαν πολλά μπου­μπού­κια. Το θαύμα αυτό επα­να­λαμ­βά­νε­ται κάθε χρόνο, ανα­φέ­ρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Ελένη Γερ­μα­νί­δου, η οποία και εθε­λο­ντι­κά φρο­ντί­ζει να ανοί­γει και να κλεί­νει τον Ναό. Τα κρι­νά­κια αυτά, τα κρι­νά­κια της Πα­να­γιάς τα μα­ζεύ­ουν μετά την γιορ­τή της και τα προ­σφέ­ρουν για ευ­λο­γία στους προ­σκυ­νη­τές, ανα­φέ­ρει.

Η Ελένη Γερ­μα­νί­δου ανα­φέ­ρει ότι επι­σκέ­πτες από κάθε γωνιά του κό­σμου επι­σκέ­πτο­νται κα­θη­με­ρι­νά τον Ναό. Από Κα­να­δά, τη Σου­η­δία, από Αγ­γλία, Ιτα­λία κλπ έρ­χο­νται ως επι­σκέ­πτες να προ­σκυ­νή­σουν την ει­κό­να της Πα­να­γί­ας ανα­φέ­ρει. Η Ελένη Γερ­μα­νί­δου δα­σκά­λα, στο επάγ­γελ­μα, άφησε τις Σέρ­ρες, όπου γεν­νή­θη­κε και ήλθε στο ακρι­τι­κό νησί να ασκή­σει το επάγ­γελ­μα της. Έχουν πε­ρά­σει δυο και πλέον δε­κα­ε­τί­ες και η Ελένη Γερ­μα­νί­δου δεν έχει με­τα­νιώ­σει για την επι­λο­γή της. Συ­ντα­ξιού­χος πλέον έχει αφιε­ρώ­σει εθε­λο­ντι­κά με­γά­λο μέρος του προ­σω­πι­κού της χρό­νου στην “Χάρη της Πα­να­γί­ας”, όπως λέει. Η Ελένη Γερ­μα­νί­δου είναι αυτή που υπο­δέ­χε­ται τους επι­σκέ­πτες και ακού­ρα­στα μοι­ρά­ζει την ιστο­ρία του ναού και της Πα­να­γί­ας του Χάρου. Για όσους βρε­θούν στο ακρι­τι­κό νησί οι ώρες επί­σκε­ψης είναι από τις 9.30 το πρωί έως τις 13.30 το με­ση­μέ­ρι.

Το ακρι­τι­κό νησί που έχει γίνει γνω­στό για τις μο­να­δι­κές πα­ρα­λί­ες αλλά και τις δρά­σεις του δήμου στο μέ­τω­πο της αει­φο­ρί­ας. Αφού ο δήμος, όπως εξη­γεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο δή­μαρ­χος Φώτης Μάγ­γος, δεν επι­τρέ­πει την κα­τα­σκευή πι­σί­νας στα εξο­χι­κά ή και ενοι­κια­ζό­με­να κα­τα­λύ­μα­τα, την ίδια στιγ­μή οι πα­ρα­λί­ες του νη­σιού δεν έχουν κα­τα­λη­φθεί από ομπρέ­λες πα­ρα­λί­ας. Ο λόγος απλός. Ο δήμος επι­θυ­μεί να πα­ρα­μεί­νουν οι πα­ρα­λί­ες αναλ­λοί­ω­τες από την αν­θρώ­πι­νη πα­ρέμ­βα­ση και στο πλαί­σιο αυτό δεν έχει επι­τρέ­ψει την ορ­γά­νω­ση αυτών από ομπρέ­λες και ξα­πλώ­στρες.

ΑΠΕ – ΜΠΕ