Κ. Καρεκλάς: «Ο εθελοντισμός φαντάζει ως ο μοναδικός φάρος ελπίδας»

Κώστα, πότε «γεν­νή­θηκε» η ανάγκη να ενερ­γο­ποι­η­θείς ως εθε­λο­ντής στις φυσικές κατα­στρο­φές;

Αυτό προ­έ­κυψε πριν από περίπου οκτώ χρόνια, μέσω του Σωμα­τείου Ιδιο­κτη­τών Μηχα­νη­μά­των Χωμα­τουρ­γι­κών Εργων Ρόδου, πριν ακόμα γίνω πρό­ε­δρος του Σωμα­τείου.

Και πώς προ­έ­κυψε;

Αυτό προ­έ­κυψε επειδή αγαπάω το νησί μου. Όταν έβλεπα τη Ρόδο να απει­λεί­ται είτε από φωτιές, είτε από πλημ­μύ­ρες, από φυσικά φαι­νό­μενα γενικά, δεν μπο­ρούσα να είμαι αδιά­φο­ρος. Δεν είναι δυνατόν να καί­γε­ται ο τόπος και να κάθεσαι να χαζεύ­εις από μακριά την κατα­στροφή.

Η πρώτη φορά στην οποία πήγες ως εθε­λο­ντής πότε ήταν;

Ηταν περίπου πριν από οκτώ χρόνια, σε φωτιά.

Οταν πήρες την απόφαση την πρώτη φορά, πήγες μόνος σου;

Ναι, την πρώτη φορά πήγα μόνος μου για να βοηθήσω. Όμως μόλις ανέλαβε η σημε­ρινή περι­φε­ρειακή αρχή, έγιναν κάποιες συζη­τή­σεις και από εκεί και πέρα απο­φα­σί­σαμε να πηγαί­νουμε οργα­νω­μένα ως Σωμα­τείο και να βοηθάμε όπου προ­κύ­πτει ανάγκη.

Πόσα άτομα συμ­με­τέ­χετε από το Σωμα­τείο;

Ανα­λό­γως την περί­πτωση και την έκταση. Από δύο μέχρι και 20 μηχα­νή­ματα σε σύνολο 45 μελών που αριθμεί το Σωμα­τείο μας.

Και ο ρόλος σας ποιος είναι στις φωτιές όπου και δυστυ­χώς ανα­γκά­ζε­στε να παρεμ­βαί­νετε πιο συχνά;

Ο ρόλος μας είναι είτε να ανοί­γουμε ζώνες δυστυ­χώς την ώρα της φωτιάς, κάτι που θα έπρεπε να γίνεται πολύ πιο πριν ή να ανοί­γουμε δρόμους στα πυρο­σβε­στικά οχήματα για να μπορούν να πλη­σιά­σουν σε σημεία όπου δεν υπάρχει πρό­σβαση.

Απ΄ότι αντι­λαμ­βά­νο­μαι περνάτε κυριο­λε­κτικά μέσα από τις φωτιές.

Βεβαίως, ναι. Εχει τύχει μάλιστα, τελευ­ταία φορά πέρσι, να πάρει μηχά­νημα συνα­δέλ­φου φωτιά, την ώρα που επι­χει­ρούσε να ανοίξει δρόμους για την Πυρο­σβε­στική.

Αρα εσείς οι εθε­λο­ντές επι­χει­ρείτε με κίνδυνο της ζωής σας, δεν είναι υπερ­βολή να το πούμε αυτό.

Δεν είναι καθόλου υπερ­βολή κι αυτό μπορεί να το επι­βε­βαιώ­σει και η Πυρο­σβε­στική με την οποία έχουμε άψογη συνερ­γα­σία.

Εχετε κάποια οικο­νο­μική στήριξη σε αυτή την προ­σπά­θεια;

Τα τελευ­ταία χρόνια, πλη­ρώ­νο­νται ευτυχώς τα καύσιμά μας τα οποία μέχρι πρό­τι­νος πλη­ρώ­ναμε από την τσέπη μας. Με απόφαση του περι­φε­ρειάρχη Ν. Αιγαίου κ. Γ. Χατζη­μάρ­κου μάς δίνεται και ένα συμ­βο­λικό, θα το έλεγα, ποσό για τις ώρες που είμαστε στη φωτιά, διότι αυτό όπως κατα­λα­βαί­νεις, δεν πλη­ρώ­νε­ται… Δίπλα μας είναι και το Επι­με­λη­τή­ριο Δωδε­κα­νή­σου σε ο, τι χρεια­στούμε, ο πρό­ε­δρος του ΕΒΕΔ κ. Γιάννης Πάππου είναι εξαι­ρε­τικά ευαι­σθη­το­ποι­η­μέ­νος. Λεί­πουμε τρεις και τέσ­σε­ρις μέρες από τα σπίτια μας και παλεύ­ουμε μέσα στις φωτιές…

Ποιο ήταν το μεγα­λύ­τερο διά­στημα που ήσουν συνεχώς μέσα στη φωτιά;

Αν θυμάμαι καλά, ήταν τότε που η φωτιά είχε κατέβει μέχρι τη Λάρδο, η οποία έκαιγε για πέντε μέρες. Θυμάμαι, κοι­μό­μα­σταν μόνο δύο ώρες τη νύχτα μέσα στα μηχα­νή­ματα για να ξεκου­ρα­στούμε και να μπο­ρέ­σουμε να συνε­χί­σουμε.

Πέρα λοιπόν από τα καύσιμα και το συμ­βο­λικό ποσό που παίρ­νετε από την Περι­φέ­ρεια, όλα τα άλλα είναι από την τσέπη σας, τα ρούχα, τα παπού­τσια, ο εξο­πλι­σμός…

Ναι. Κι αν πάθουν ζημιές τα μηχα­νή­ματα, εμείς τα πλη­ρώ­νουμε. Πέρσι ένας συνά­δελ­φος από τις Καλυ­θιές, στην πρώτη μέρα της φωτιάς έσκισε το λάστιχο του φορτωτή, το οποίο κοστί­ζει 5.000 με 6.000 ευρώ.

Αρα ουσια­στικά ρίχνε­στε μέσα στη φωτιά θέτο­ντας σε κίνδυνο τη ζωή σας και την περιου­σία σας.

Ναι. Δια­θέ­τουμε την περιου­σία μας και δια­κιν­δυ­νεύ­ουμε τη σωμα­τική μας ακε­ραιό­τητα, για την προ­στα­σία του νησιού μας και πάμε πάντα στην πρώτη γραμμή. Δεν γίνεται δια­φο­ρε­τικά. Εδώ σε αυτό το νησί ζούμε εμείς, τα παιδιά μας… Αν καεί το νησί μας τι θα γίνουμε;

Εχει έρθει φορά που φοβή­θη­κες για τη ζωή σου;

Πολλές, όχι μία. Και πέρσι φοβη­θή­καμε, και στη φωτιά της Λάρδου είχαμε φοβηθεί, και στη φωτιά της Απο­λακ­κιάς είχαμε φοβηθεί… Δεν είναι εύκολο. Ισως όσοι το βλέπουν απ΄εξω ή το βλέπουν στην τηλε­ό­ραση να θεωρούν ότι είναι κάτι εύκολο. Ομως να βλέπεις τη φωτιά να πηγαί­νει με 70 και με 80 χλμ. την ώρα, είναι πολύ τρο­μα­κτικό και εξαι­ρε­τικά επι­κίν­δυνο. Αρκούν μερικά δευ­τε­ρό­λε­πτα για να κλει­στείς μέσα στη φωτιά. Γιατί και ο αέρας εκείνη την ώρα δεν έχει μια σταθερή ροή.

Εχει συμβεί να κλει­στείτε μέσα στη φωτιά;

Ναι. Εχει τύχει να εγκλω­βι­στεί συνά­δελ­φος με το μηχά­νημά του μέσα στη φωτιά. Ευτυχώς κατα­φέ­ραμε και τον βγάλαμε.

Εκείνη την ώρα που επι­χει­ρείτε στη φωτιά τι περνάει από το μυαλό σας;

Τίποτα δεν σκέ­φτε­σαι εκείνη την ώρα. Το μόνο που σκέ­φτε­σαι είναι να βοη­θή­σεις όσο και όπως μπορείς. Δεν μπορείς να σκε­φτείς κάτι άλλο, αν μπεις στη δια­δι­κα­σία να σκε­φτείς κάτι άλλο έχεις χάσει το παι­χνίδι.

Στο διά­στημα που εσύ είσαι εθε­λο­ντής, έχεις δια­πι­στώ­σει αν οι εθε­λο­ντές στη Ρόδο γίνο­νται περισ­σό­τε­ροι;

Ευτυχώς ναι, αυξά­νο­νται. Οι εθε­λο­ντι­κές ομάδες προ­σφέ­ρουν σημα­ντική βοήθεια. Και οι εθε­λο­ντι­κές ομάδες και το Σωμα­τείο Ιδιο­κτη­τών Φορ­τη­γών Δημο­σίας Χρήσης με βυτία, με μετα­φο­ρές μηχα­νη­μά­των… Είναι μια συγκυ­ρία για το νησί πολύ καλή, γιατί υπάρ­χουν κάποιοι άνθρω­ποι σε κάποιες θέσεις που ενδια­φέ­ρο­νται και έχουν κατα­φέ­ρει να γίνουν μια μεγάλη ομάδα με τις εθε­λο­ντι­κές ομάδες, με την Πολι­τική Προ­στα­σία. Αυτή η ομάδα δου­λεύει 12 μήνες τον χρόνο, δεν πάμε απλώς σε μια φωτιά ή σε μια πλημ­μύρα όταν προ­κύ­ψει ανάγκη. Γίνεται δουλειά, απλώς πρέπει να βρούμε τον τρόπο να δου­λέ­ψουμε στην πρόληψη.

Δηλαδή;

Η πολι­τική βούληση υπάρχει στο επίπεδο της Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης, το θέμα είναι πώς θα μπο­ρέ­σουν να συνερ­γα­στούν όλες οι Υπη­ρε­σίες. Εκεί είναι το μεγάλο πρό­βλημα. Για παρά­δειγμα, είναι μεγάλη η γρα­φειο­κρα­τία που πρέπει να ακο­λου­θη­θεί για να πάρουμε άδεια, για οποια­δή­ποτε παρέμ­βαση σε επίπεδο πρό­λη­ψης. Αυτό είναι το μεγα­λύ­τερο πρό­βλημα. Κάθε χρόνο γίνο­νται του­λά­χι­στον δύο προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νες συνε­δριά­σεις του Συντο­νι­στι­κού Οργάνου Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας (ΣΟΠΠ) και τα έκτακτα μπορεί να γίνουν και 6 και 7 το χρόνο. Εχουν γίνει συζη­τή­σεις και για αυτά τα κωλύ­ματα, αλλά οι απα­ντή­σεις που παίρ­νουμε δεν λύνουν το πρό­βλημα. Το Δασαρ­χείο μάς είχε πει κάποτε ότι οι ζώνες δεν βοηθάνε και επι­πλέον δεν υπάρχει προ­σω­πικό και κον­δύ­λια. Δεκτό, αλλά έτσι δεν δίνουμε λύσεις. Η λύση ποια είναι; Λύση μπορεί να βρεθεί, φτάνει να το θέλουμε. Δια­φο­ρε­τικά ο,τι και να συζη­τάμε είναι άδικος κόπος. Θα μπο­ρούσε για παρά­δειγμα το Δασαρ­χείο από τη στιγμή που δεν έχει χρήματα και είναι πράγ­ματι υπο­στε­λε­χω­μένο και με δεδο­μένο ότι η έκταση της Ρόδου είναι μεγάλη, να έρθει σε μια συνεν­νό­ηση με την Περι­φέ­ρεια και τις Τεχνι­κές Υπη­ρε­σίες, ώστε να εκπο­νη­θεί μια μελέτη, να γίνουν αντι­πυ­ρι­κές ζώνες που θα χρη­σι­μο­ποι­η­θούν και ως δρόμοι για τους αγρότες. Αλλά να είναι αντι­πυ­ρι­κές ζώνες, γιατί αυτά που σήμερα λέμε ζώνες είναι αγρο­τι­κοί δρόμοι που δεν χωράνε τα φορτηγά και τα οχήματα της Πυρο­σβε­στι­κής για να περά­σουν. Αλλά αυτό πρέπει να γίνει προ­λη­πτικά, την ώρα της φωτιάς τι να προ­λά­βεις να κάνεις;

Πέρα από τη γρα­φειο­κρα­τία και τις υπη­ρε­σίες, την ώρα της φωτιάς ένας πολίτης που θέλει να βοη­θή­σει, πώς μπορεί να το κάνει;

Αυτό που έγινε πέρσι στις Πετα­λού­δες ήταν πρω­το­φα­νές. Η αντα­πό­κριση του κόσμου δεν είχε προη­γού­μενο. Ο κόσμος έφερνε νερά, φαγητά, υπήρχαν εθε­λο­ντές που έμεναν το βράδυ εκεί και προ­σέ­φε­ραν σε όσους επι­χει­ρού­σαν μέσα στη φωτιά.

Πριν ξεκι­νή­σουμε την συνέ­ντευξη, μου έλεγες και για τους κριτές του πλη­κτρο­λο­γίου.

Α ναι. Αυτό το φαι­νό­μενο κάθε μέρα διο­γκώ­νε­ται… Κι εγώ μπορώ να κάτσω στην ασφά­λεια του σπιτιού μου, στο air condition και να γράφω ό,τι θέλω αλλά αυτό δεν βοηθάει. Ας έρθει ένας από αυτούς τους κριτές του πλη­κτρο­λο­γίου να ζήσει αυτό που ζούμε εμείς εκεί μέσα στη φωτιά. Να είσαι στα 300 μέτρα και να νιώθεις τους 600 και 700 βαθμούς να έρχο­νται κατά πάνω σου. Να πει κάποιος την άποψή του και να δώσει και μια συμ­βουλή είναι κατα­νοητό και δεκτό και μάς κάνει και καλό. Να κρίνεις όμως και να επι­κρί­νεις κάποιον ή κάποιους που είναι στη φωτιά και βοηθούν κι εσύ δεν έχεις μπει καν στη δια­δι­κα­σία να σκε­φτείς τι τραβάνε αυτοί οι άνθρω­ποι και κάτω από ποιες συν­θή­κες επι­χει­ρούν, είναι όχι μόνο άδικο, αλλά αρρω­στη­μένο θα έλεγα.

Η πιο δύσκολη στιγμή που θυμάσαι σε φωτιά ποια είναι;

Θα έλεγα στη φωτιά που ξεκί­νησε ανάμεσα σε Απο­λακ­κιά και Σιάννα και η πιο ύπουλη ήταν η περσινή στις Πετα­λού­δες.

Υπουλη γιατί;

Γιατί ενώ έσβηνες, εκεί που μεσο­λα­βούσε δρόμος ξαφνικά έβλεπες τη φωτιά 30 μέτρα πίσω από το δρόμο. Αυτό το πράγμα δεν το έχω ξαναδεί. Και ήταν και πολύ δύσκολη γιατί υπήρχαν και σημεία που δεν μπο­ρού­σες να περά­σεις ούτε με τα πόδια. Αλλο μεγάλο πρό­βλημα αυτό που θα πρέπει να κοι­τά­ξει το Δασαρ­χείο. Θα πρέπει κάποια στιγμή να μπούμε στη δια­δι­κα­σία να επι­τρέ­πουμε σε κάποιους ανθρώ­πους να κόβουν δέντρα, στο­χευ­μένα. Σε περιο­χές που το ένα δέντρο είναι πάνω στο άλλο όταν ξεσπά­σει φωτιά πώς θα μπεις εκεί μέσα να σβήσεις; Και θα μπο­ρούσε το Δασαρ­χείο μέσω αυτής της δια­δι­κα­σίας να κάνει και κοι­νω­νικό έργο. Να δώσει στο­χευ­μένα σε κάποιους ανθρώ­πους άδεια για να κόψουν αυτά τα δέντρα, και να δια­τε­θούν σε ανθρώ­πους που δεν έχουν χρήματα για να αγο­ρά­σουν καυ­σό­ξυλα.

Κώστα, κάποιος που θέλει να γίνει εθε­λο­ντής και να βοη­θή­σει στην κατά­σβεση πού μπορεί να απευ­θυν­θεί; Γιατί παρα­τη­ρεί­ται και το φαι­νό­μενο να θέλει κάποιος να βοη­θή­σει και αντί για καλό να κάνει κακό τελικά όταν δεν ξέρει πού να πάει και πώς να συμπε­ρι­φερ­θεί.

Για τα μηχα­νή­ματα είναι λίγο πιο σύνθετο το ζήτημα γιατί είναι πιο επι­κίν­δυνο από πολλές απόψεις. Αλλά για όσους πολίτες θέλουν να βοη­θή­σουν, θα είναι καλό να μιλή­σουν με τις εθε­λο­ντι­κές ομάδες που υπάρ­χουν ήδη, που έχουν την εμπει­ρία και τη γνώση και να τους κατευ­θύ­νουν σωστά, διότι είναι σημα­ντικό οι μεμο­νω­μέ­νοι εθε­λο­ντές να μην πηγαί­νουν στη φωτιά χωρίς να έχουν ιδέα και καθο­δή­γηση. Δεν βοηθάει να πηγαί­νει κάποιος ανε­ξέ­λεγ­κτα στη φωτιά για να βοη­θή­σει, διότι εκείνη την ώρα ο πυρο­σβέ­στης ή ο έμπει­ρος εθε­λο­ντής δασο­πυ­ρο­σβέ­στης που επι­χει­ρεί στη φωτιά πρέπει να είναι επι­κε­ντρω­μέ­νος στο πώς θα σβήσει τη φωτιά, και όχι σε εκείνον που κυκλο­φο­ρεί ανε­ξέ­λεγ­κτα. Δια­φο­ρε­τικά εκείνη την ώρα η προσοχή τους απο­σπά­ται από τη φωτιά και επι­κε­ντρώ­νο­νται στον εθε­λο­ντή ο οποίος όταν δεν έχει τη γνώση κιν­δυ­νεύει ανά πάσα στιγμή.

Παρα­τη­ρεί­ται κι ένα άλλο φαι­νό­μενο τα τελευ­ταία χρόνια, να πηγαί­νουν άνθρω­ποι στη φωτιά για να βγάλουν selfie.

Α, αυτό είναι ένα σημείο των καιρών το οποίο χρόνο με τον χρόνο γίνεται όλο και πιο συχνά. Και δεν το κάνουν μόνο οι πολίτες αυτό, το κάνουν και κάποιοι πολι­τι­κοί. Αφού λοιπόν το κάνουν και πολι­τι­κοί γιατί να μην το κάνει ο απλός πολίτης που παίρνει παρά­δειγμα από τη δική τους συμπε­ρι­φορά;

Κλεί­νο­ντας τη συνέ­ντευξή μας, τι μήνυμα θα ήθελες να στεί­λεις;

Να αγα­πή­σουμε λίγο περισ­σό­τερο τον τόπο μας και να σεβα­στούμε λίγο παρα­πάνω τους εαυτούς μας, γιατί έτσι θα μπο­ρέ­σουμε να σεβα­στούμε και τους υπό­λοι­πους και έτσι να γίνει καλύ­τερη και η κοι­νω­νία μας.