Γ. Καββαθάς: «Εχει ήδη ξεπεραστεί ο χρόνος αντοχής των επιχειρήσεων»

Πώς εκτι­μάτε ότι θα εξε­λι­χθεί ο διά­λο­γος μεταξύ της κυβέρ­νη­σης και των ευρω­παίων εταίρων; Θα υπάρξει συμ­φω­νία χωρίς επώδυνα μέτρα ή θα έρθουν ακόμη πιο δύσκο­λες ημέρες για νοι­κο­κυ­ριά και επι­χει­ρή­σεις;

Η δια­πραγ­μά­τευση μεταξύ της κυβέρ­νη­σης και των δανει­στών έχει φτάσει σε ένα πολύ κρίσιμο σημείο. Η παρα­τε­τα­μένη αυτή δια­δι­κα­σία έχει επι­δει­νώ­σει την κατά­σταση στην πραγ­μα­τική οικο­νο­μία της χώρας μας. Τα χρονικά περι­θώ­ρια για την ύπαρξη συμ­φω­νίας έχουν περιο­ρι­στεί ασφυ­κτικά. Κάποια από τα μέτρα που θα συνο­δεύ­σουν μια ενδε­χό­μενη συμ­φω­νία, με βάση όσα δια­βά­ζουμε στον τύπο, δεν είναι ευχά­ρι­στα. Ωστόσο και με βάση την συζή­τηση που γίνεται περί συμ­φω­νίας ή ρήξης θα πρέπει να ανα­ρω­τη­θούμε και κυρίως η ελλη­νική κυβέρ­νηση, εάν η ρήξη απο­τε­λεί επιλογή. Σε κάθε περί­πτωση θα πρέπει να πρυ­τα­νέ­ψει η λογική.

Για πόσο καιρό, πιστεύ­ετε, πως μπορεί να αντέξει ακόμα η ελλη­νική οικο­νο­μία χωρίς ρευ­στό­τητα;

Επι­χει­ρή­σεις έχουν ήδη αρχίσει να κλεί­νουν, ενώ χιλιά­δες βρί­σκο­νται στο «κόκκινο» και κρα­τιού­νται όπως μπορούν με την προσ­δο­κία ότι η κατά­σταση θα στα­θε­ρο­ποι­η­θεί μετά την επί­τευξη συμ­φω­νίας της κυβέρ­νη­σης με τους θεσμούς και θα κατα­φέ­ρουν να ανα­κάμ­ψουν. Ο χρόνος αντοχής της ελλη­νι­κής πραγ­μα­τι­κής οικο­νο­μίας στην παρα­τε­τα­μένη έλλειψη ρευ­στό­τη­τας έχει ήδη ξεπε­ρα­στεί.

Πόσες επι­χει­ρή­σεις έχουν κλείσει στο διά­στημα από τον Οκτώ­βριο του 2014 μέχρι και το Μάιο του 2015;

Σύμφωνα  με την τελευ­ταία έρευνα του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ εκτι­μού­σαμε ότι οι επι­χει­ρή­σεις που θα κλεί­σουν το 1ο εξάμηνο του 2015 θα έφταναν τις 8.500. Ωστόσο τα δεδο­μένα έχουν αλλάξει και θα πρέπει να περι­μέ­νουμε τα στοι­χεία του Ινστι­τού­του που θα δημο­σιευ­τούν τον Ιούλιο για να έχουμε μια ολο­κλη­ρω­μένη εικόνα. Η κατά­σταση πάντως σύμφωνα με τα μέχρι τώρα στοι­χεία δεν είναι ενθαρ­ρυ­ντική.

Ποια είναι η άποψη σας για την απόφαση να αυξηθεί ο ΦΠΑ;  Πώς είδατε τις προ­τά­σεις της κυβέρ­νη­σης για το συγκε­κρι­μένο θέμα;

Κατ’ αρχάς δεν έχουμε κατα­λά­βει ακόμα ποιες τελικά είναι οι προ­τά­σεις της Κυβέρ­νη­σης προς τους θεσμούς για τους συντε­λε­στές ΦΠΑ. Τα δημο­σιεύ­ματα επί του θέματος δια­δέ­χο­νται το ένα το άλλο με τέτοια συχνό­τητα και τέτοια αντι­φα­τι­κό­τητα, που μόνο σύγχυση δημιουρ­γούν. Η ΓΣΕΒΕΕ έχει τοπο­θε­τη­θεί τεκ­μη­ριω­μένα επί της πρό­θε­σης για ενιαίο συντε­λε­στή ΦΠΑ. Η αύξηση του χαμη­λό­τε­ρου συντε­λε­στή ΦΠΑ από το 13% σε ένα υψη­λό­τερο ποσοστό θα οδη­γή­σει σε ανα­τι­μή­σεις σε μια σειρά από βασικά είδη και υπη­ρε­σίες (τρόφιμα, ηλε­κτρι­σμός, εστίαση), ενώ η μείωση του υψηλού συντε­λε­στή 23% θα ευνο­ή­σει κυρίως τις συναλ­λα­γές των μεγάλων ομίλων και την αγορά των εισα­γό­με­νων αγαθών.

Μάλιστα, με δεδο­μένο ότι πολλά από τα παρα­γό­μενα αγαθά που υπό­κει­νται στο χαμη­λό­τερο συντε­λε­στή αφορούν εγχώ­ριους κλάδους της οικο­νο­μίας, αυτό συνε­πά­γε­ται σημα­ντική επι­βρά­δυνση των δυνα­το­τή­των της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας.

Είναι σαφές ότι λόγω της περιο­ρι­σμέ­νης δυνα­τό­τη­τας κατα­νά­λω­σης δεν πρό­κει­ται να υπάρξει αύξηση του κύκλου εργα­σιών, αλλά ούτε και των εσόδων του κράτους από την εφαρ­μογή ενός ενιαίου υψη­λό­τε­ρου συντε­λε­στή. Άλλωστε, ο εθνικός κοινός στόχος κατα­πο­λέ­μη­σης της φορο­δια­φυ­γής δεν υπη­ρε­τεί­ται μέσα από τις συνε­χείς δια­κυ­μάν­σεις των φορο­λο­γι­κών συντε­λε­στών, αλλά μέσα από μια συντε­ταγ­μένη ανά­πτυξη των φορο­λο­γι­κών μηχα­νι­σμών.

Ο ενιαίος συντε­λε­στής θα οδη­γή­σει σε νέα μείωση ρευ­στό­τη­τας. Πρό­κει­ται για χρήματα που θα αφαι­ρε­θούν από την αγορά, την κατα­νά­λωση, τις άλλες επι­χει­ρή­σεις. Πρό­κει­ται για χρήματα που θα μετα­σχη­μα­τι­στούν σε νέες οφειλές προς τους πιστω­τές (τρά­πε­ζες),  τους προ­μη­θευ­τές, ολό­κληρο τον οικο­νο­μικό κύκλο.

Παράλ­ληλα, αν αυξηθεί ο ΦΠΑ για τον κλάδο του­ρι­σμού και εστί­α­σης, το πρό­βλημα της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας θα γίνει ακόμα πιο οξύ καθώς οι αντα­γω­νί­στριες χώρες έχουν ΦΠΑ που κυμαί­νε­ται από 6% έως 10% με απο­τέ­λε­σμα οι χώρες αυτές να παρέ­χουν χαμη­λό­τε­ρες τιμές του­ρι­στι­κών πακέτων.

Οποια­δή­ποτε άμεση βίαιη μετα­βολή χωρίς προ­γραμ­μα­τι­σμό και μελέτη – άλλωστε πάγια θέση της ΓΣΕΒΕΕ είναι η μείωση του συντε­λε­στή ΦΠΑ 23% – δεν θα λύσει κανένα πρό­βλημα ούτε ρευ­στό­τη­τας ούτε αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας. Αντι­θέ­τως θα οδηγεί διαρκώς σε νέα λουκέτα και σε περαι­τέρω επι­δεί­νωσή της.

Πρέπει να δια­τη­ρη­θούν οι  μειω­μέ­νοι συντε­λε­στές του  ΦΠΑ στα  νησιά  του Αιγαίου;

Σε συνέ­χεια των όσων προείπα είναι προ­φα­νές ότι οι μειω­μέ­νοι συντε­λε­στές ΦΠΑ στα νησιά θα πρέπει να δια­τη­ρη­θούν. Άλλωστε για τα νησιά μας ο μειω­μέ­νος συντε­λε­στής ΦΠΑ δεν απο­τε­λεί προϊόν προ­νο­μια­κής μετα­χεί­ρι­σης αλλά μέτρο άμβλυν­σης τόσο των ανι­σο­τή­των όσο και του υψηλού κόστους μετα­φο­ράς προ­ϊ­ό­ντων, υπη­ρε­σιών και προ­σώ­πων. Εξάλλου μειω­μέ­νοι συντε­λε­στές ΦΠΑ υπάρ­χουν και σε άλλες ευρω­παϊ­κές χώρες, χωρίς τόσο έντονα γεω­γρα­φικά χαρα­κτη­ρι­στικά. Στις Κανά­ριες Νήσους στην Ισπανία και στις περιο­χές της λίμνης Λου­γκάνο στην Ιταλία υπάρχει μηδε­νι­κός ΦΠΑ ενώ στην Κορσική στη Γαλλία υπάρ­χουν μειω­μέ­νοι συντε­λε­στές.

Πριν λίγες ημέρες ανα­κοι­νώ­θηκε πως θα υπο­θη­κεύ­ο­νται τα  ακίνητα όσων  οφεί­λουν σε ασφα­λι­στικά ταμεία.  Με αυτές τις πρα­κτι­κές πιστεύ­ετε πως θα στη­ρι­χθεί το ασφα­λι­στικό σύστημα;

Σύμφωνα με στοι­χεία του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ στο διά­στημα 2009-2014 έχουν κλείσει περίπου 230.000 επι­χει­ρή­σεις, με απο­τέ­λε­σμα την απώλεια 750.000 θέσεων απα­σχό­λη­σης από τις 1.050.000 περίπου που χάθηκαν συνο­λικά αυτό διά­στημα. Ο τζίρος των επι­χει­ρή­σεων σύμφωνα με την τελευ­ταία έρευνα του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ μειώ­θηκε κατά το ίδιο διά­στημα μεσο­σταθ­μικά κατά 70% περίπου. Τα παρα­πάνω από μόνα τους σκια­γρα­φούν την ζοφερή κατά­σταση μέσα στην οποία βρί­σκο­νται οι μικρές επι­χει­ρή­σεις χωρίς να κάνουμε καμία ιδιαί­τερη αναφορά στην έλλειψη ρευ­στό­τη­τας, στην υπε­ρο­φο­ρο­λό­γηση κλπ. Το 2009 οι ασφα­λι­σμέ­νοι στον ΟΑΕΕ που δεν απέ­δι­δαν τις εισφο­ρές τους άγγιζαν το 15%, ενώ το 2015 αυτό το ποσοστό έχει ξεπε­ρά­σει το 50%. Είναι προ­φα­νές ότι η συντρι­πτική πλειο­ψη­φία των οφει­λε­τών προς τον ΟΑΕΕ βρέ­θη­καν στην δυσά­ρε­στη θέση του οφει­λέτη από ανάγκη και όχι από δόλο, καθι­στώ­ντας την υστέ­ρηση εσόδων στον ΟΑΕΕ σε βασική αιτία του ταμεια­κού προ­βλή­μα­τος του Οργα­νι­σμού.

Το ολο­κλη­ρω­μένο και ρεα­λι­στικό πλαίσιο των προ­τά­σεων της ΓΣΕΒΕΕ για την κοι­νω­νική ασφά­λιση και ενί­σχυση των εισροών στον ΟΑΕΕ δεν υιο­θε­τή­θηκε μέχρι στιγμής  από την ελλη­νική κυβέρ­νηση. Η τελευ­ταία δε ρύθμιση οφειλών που ψηφί­στηκε με τον Ν.4321/2015, παρά τις μεγάλες προσ­δο­κίες που έχει καλ­λιερ­γή­σει, εκτι­μούμε ότι θα καλύψει μόνο μία μικρή μερίδα οφει­λε­τών. Η ΓΣΕΒΕΕ έγκαιρα έχει επι­ση­μά­νει ότι τίθε­νται εύλογα ερω­τή­ματα για την επι­τυ­χία της ρύθ­μι­σης τόσο στον ΟΑΕΕ όσο και στο ΙΚΑ σε ό, τι έχει να κάνει με τη δυνα­τό­τητα παρα­μο­νής του οφει­λέτη σε αυτήν.

Την ανη­συ­χία μας για την οικο­νο­μική συμπί­εση των οφει­λε­τών συνα­δέλ­φων επι­τεί­νει το άρθρο 17 του Σχεδίου Νόμου «Μέτρα για την ανα­κού­φιση των ΑμεΑ, την απλο­ποί­ηση της λει­τουρ­γίας των Κέντρων Πιστο­ποί­η­σης Ανα­πη­ρίας (Κ.Ε.Π.Α.), την κατα­πο­λέ­μηση της εισφο­ρο­δια­φυ­γής και συναφή ασφα­λι­στικά ζητή­ματα» Με το άρθρο αυτό δίνεται η δυνα­τό­τητα στους ΦΚΑ (ΙΚΑ, ΟΑΕΕ κλπ) να εγγρά­φουν υπο­θή­κες σε περιου­σιακά στοι­χεία του οφει­λέτη, των συνυ­πό­χρεων προ­σώ­πων ή των εγγυ­η­τών και να μην χορη­γούν απο­δει­κτικό ενη­με­ρό­τη­τας για μετα­βί­βαση ακι­νή­του ή σύσταση εμπραγ­μά­του δικαιώ­μα­τος επ’ αυτού κλπ.

Την ώρα που ο ΣΥΡΙΖΑ όσο ήταν στην αντι­πο­λί­τευση κατα­κε­ραύ­νωνε τη σύσταση και τοκο­γλυ­φική λει­τουρ­γία του ΚΕΑΟ έρχεται τώρα να δώσει αδια­κρί­τως τη δυνα­τό­τητα στα Ασφα­λι­στικά Ταμεία να ξεκι­νή­σουν πογκρόμ υπο­θη­κών και εν δυνάμει πλει­στη­ρια­σμών στην ακίνητη περιου­σία οφει­λε­τών ανε­ξαρ­τή­τως ύψους οφειλής ή περιου­σια­κής κατά­στα­σης.

Υπάρχει έντονος προ­βλη­μα­τι­σμός στο στρώμα των επαγ­γελ­μα­τιών, βιο­τε­χνών και εμπόρων ότι με δεδο­μένη την ταμειακή κατά­σταση των ασφα­λι­στι­κών ταμείων και την πίεση που αυτή δημιουρ­γεί στους ΦΚΑ θα υπάρξει κατά­χρηση αυτής της δυνα­τό­τη­τας. Δεδο­μέ­νου ότι τα περιου­σιακά στοι­χεία ιδιαί­τερα των πολύ μικρών επι­χει­ρη­μα­τιών απο­τε­λούν στην παρούσα συγκυ­ρία το τελευ­ταίο κατα­φύ­γιο ρευ­στό­τη­τας και αντι­με­τώ­πι­σης οποιασ­δή­ποτε δυσκο­λίας, φοβό­μα­στε ότι εάν ψηφι­στεί αυτό το άρθρο στε­ρεί­ται η όποια δυνα­τό­τητα του οφει­λέτη να αξιο­ποι­ή­σει περιου­σιακά του στοι­χεία για να καλύψει μέρος των υπο­χρε­ώ­σεών του (και των ασφα­λι­στι­κών μεταξύ άλλων).

Επι­πλέον δημιουρ­γού­νται εύλογα ερω­τή­ματα σχετικά με την δια­δι­κα­σία και το κόστος που ενδε­χό­μενα θα έχει μια τέτοια απαί­τηση από τους ΦΚΑ. Για παρά­δειγμα την εκτί­μηση της αξίας του περιου­σια­κού στοι­χείου ποιος την κάνει, με ποια κρι­τή­ρια, τι κόστος και για ποιον; Τι γίνεται στις περι­πτώ­σεις που υπο­θη­κεύ­ε­ται ένα ακίνητο για μια μικρή οφειλή σε σχέση με την αξία του ακι­νή­του;

Είναι κοι­νω­νικά επι­βε­βλη­μένο να απο­συρ­θεί το σχετικό άρθρο από το νομο­σχέ­διο, ή να ενσω­μα­τω­θεί ρητώς η δια­κη­ρυγ­μένη θέση του Υπουρ­γείου ότι αφορά οφει­λέ­τες από 1.000.000 € και πάνω.

Ποια είναι τα μηνύ­ματα που φθάνουν στην  ΓΣΕΒΕΕ από τη Ρόδο και τα άλλα νησιά της Δωδε­κα­νή­σου; Θα πραγ­μα­το­ποι­ή­σετε επί­σκεψη στο νομό;

Τα μηνύ­ματα που φτάνουν από όλη την Ελλάδα δεν είναι καλά. Άλλωστε ό,τι σας έχω πει μέχρι τώρα σκια­γρα­φούν την δύσκολη κατά­σταση στην οποία βρί­σκο­νται οι ΜΜΕ. Σε ό,τι αφορά την επί­σκεψή μου στο νησί, είναι προ­γραμ­μα­τι­σμένο για να πραγ­μα­το­ποι­η­θεί μέσα στο επόμενο τρίμηνο.