2 αποφάσεις του Διοικητικού Εφετείου κατά της νομιμότητας του ΔΗ.ΦΟ.ΔΩ.

Ενα μήνα πριν την έκ­δο­ση των υπ’ αρίθμ 4504 και 4505/2014 απο­φά­σε­ων της Ολο­μέ­λειας του Συμ­βου­λί­ου της Επι­κρα­τεί­ας, με τις οποί­ες κρί­θη­κε αμε­τα­κλή­τως ως αντι­συ­νταγ­μα­τι­κός ο Δη­μο­τι­κός Φόρος Δωδ/νήσου (ΔΗ.ΦΟ.ΔΩ.) το Ε’ Τρι­με­λές Διοι­κη­τι­κό Εφε­τείο Πει­ραιώς είχε ήδη εκ­δώ­σει δύο απο­φά­σεις, ακυ­ρώ­νο­ντας βε­βαιω­τι­κές πρά­ξεις του Δήμου Ρόδου με το ίδιο σκε­πτι­κό!

Οι συν­θή­κες για την κα­τάρ­γη­ση του δη­μο­τι­κού φόρου, όπως προ­κύ­πτει από το πε­ριε­χό­με­νο των δύο απο­φά­σε­ων του Διοι­κη­τι­κού Εφε­τεί­ου Πει­ραιώς που επι­δό­θη­καν αυτή την εβδο­μά­δα στον δι­κη­γό­ρο κ. Πα­ντε­λή Απο­στο­λά, είχαν ωρι­μά­σει πριν απο­φαν­θεί η Ολο­μέ­λεια του ΣτΕ και μετά την έκ­δο­ση των δύο όμοιων απο­φά­σε­ων του Β’ Τμή­μα­τος του ανω­τά­του ακυ­ρω­τι­κού δι­κα­στη­ρί­ου σε 7μελή σύν­θε­ση (3930 και 3931/2013).

Στο σκε­πτι­κό των δύο απο­φά­σε­ων του Διοι­κη­τι­κού Εφε­τεί­ου Πει­ραιώς, με τις οποί­ες δι­καιώ­θη­καν οι θέ­σεις της εται­ρεί­ας «Φτε­ρού­γας Γ. & Δ. ΟΕ» ανα­φέ­ρο­νται τα εξής:

«Επει­δή, μετά την ένωση της Δω­δε­κα­νή­σου με την Ελ­λά­δα, στις 31.3.1947, με τις δια­τά­ξεις των άρ­θρων 2 του Α.Ν. 798/1948 (Α’ 248) δια­τη­ρή­θη­καν «προ­σω­ρι­νώς» σε ισχύ οι δια­τά­ξεις των 187/1938 και 132/1939 Το­πι­κών Κυ­βερ­νη­τι­κών Δια­ταγ­μά­των της Ιτα­λι­κής Διοι­κή­σε­ως περί επι­βο­λής το­πι­κού φόρου κα­τα­να­λώ­σε­ως υπέρ των δήμων και κοι­νο­τή­των της Δω­δε­κα­νή­σου επί των ει­σα­γό­με­νων σ’ αυτήν εμπο­ρευ­μά­των, καθώς και των εξα­γό­με­νων από αυτήν (πρβ. ΣτΕ 2956/1981), ανα­στελ­λο­μέ­νης της ισχύ­ος των αντί­στοι­χων δια­τά­ξε­ων του Κώ­δι­κα Δήμων και Κοι­νο­τή­των. Στη συ­νέ­χεια, όταν με τις δια­τά­ξεις του Α.Ν. 1910/1951 (Α’ 221) ρυθ­μί­σθη­καν τα των εσό­δων όλων των δήμων και κοι­νο­τή­των της χώρας, πε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης, συ­νε­πώς, και της Δω­δε­κα­νή­σου, με το άρθρο 79 ορί­στη­κε ει­δι­κό­τε­ρα ότι δια­τη­ρού­νται σε ισχύ οι υπέρ των Δήμων και Κοι­νο­τή­των της Γε­νι­κής Διοι­κή­σε­ως Δω­δε­κα­νή­σου ει­σπρατ­τό­με­νοι φόροι, τέλη και δι­καιώ­υα­τα, περί των οποί­ων δεν προ­έ­βλε­πε ο νόμος αυτός και οι οποί­οι επι­τρε­πό­ταν να κα­ταρ­γη­θούν με βα­σι­λι­κό διά­ταγ­μα (βλ. και άρθρα 76 Ν.Δ. 3033/1954, Α’ 258, 84 Β.Δ. της 19.12.1955/21.1.1956, Α’ 29, 92 Β.Δ. της 24.9/20.10.1958, Α’ 171), το οποίο, πά­ντως, ποτέ δεν εκ­δό­θη­κε. Συ­νε­πώς, υπό το κα­θε­στώς αυτό, οι ορ­γα­νι­σμοί το­πι­κής αυ­το­διοι­κή­σε­ως της Δω­δε­κα­νή­σου, επι­πλέ­ον των προ­βλε­πό­με­νων από τις πά­γιες ρυθ­μί­σεις περί δήμων και κοι­νο­τή­των εσό­δων, συ­νέ­χι­ζαν να απο­λαμ­βά­νουν και του προ­α­να­φερ­θέ­ντος ει­δι­κού το­πι­κού φόρου κα­τα­να­λώ­σε­ως, κρί­θη­κε δε ότι η δια­τή­ρη­ση αυτή σε ισχύ των εν λόγω δια­τά­ξε­ων δεν πα­ρα­βί­α­ζε τις συ­νταγ­μα­τι­κές δια­τά­ξεις περί ισό­τη­τας και συ­νει­σφο­ράς των Ελ­λή­νων αδια­κρί­τως στα δη­μό­σια βάρη ανα­λό­γως των δυ­νά­με­ων τους, ενό­ψει, με­τα­ξύ άλλων, των «δια­φό­ρων συν­θη­κών» υπό τις οποί­ες τε­λού­σαν οι φο­ρο­λο­γού­με­νοι στη Δω­δε­κά­νη­σο σε σχέση με τους φο­ρο­λο­γού­με­νους στη λοιπή Ελ­λά­δα (ΣτΕ 2956/1981). Αρ­γό­τε­ρα, όμως, ύστε­ρα από την έντα­ξη της Ελ­λά­δας στην Ευ­ρω­παϊ­κή Οι­κο­νο­μι­κή Κοι­νό­τη­τα, όταν εγέρ­θη­καν αμ­φι­σβη­τή­σεις σχε­τι­κά με τη συμ­φω­νία των πιο πάνω δια­τά­ξε­ων προς το κοι­νο­τι­κό δί­καιο και απέ­λη­ξαν σε απο­φα­τι­κή κρίση του ΔΕΚ (βλ. από­φα­ση της 14.9.1995 σε συ­νεκ­δι­κα­σθεί­σες υπο­θέ­σεις C-485/93 και 486/93, Σι­μι­τζή κατά Δήμου Κω), αυτές κα­ταρ­γή­θη­καν από 1.7.1994 με την πα­ρά­γρα­φο 2 του άρ­θρου 65 του Ν. 2214/1994 (Α’ 75). Πα­ράλ­λη­λα, με τη διά­τα­ξη του άρ­θρου 60 του ίδιου νόμου ορί­σθη­κε ότι

«1.Επι­βάλ­λε­ται, υπέρ των Ο.Τ.Α. Νομού Δω­δε­κα­νή­σου, φόρος με την ονο­μα­σία “Δη­μο­τι­κός φόρος Δω­δε­κα­νή­σου”, σύμ­φω­να με τις δια­τά­ξεις του πα­ρό­ντος άρ­θρου. 2.0 φόρος επι­βάλ­λε­ται στα ακα­θά­ρι­στα έσοδα που πραγ­μα­το­ποιού­νται από την άσκη­ση οι­κο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας στην πε­ρι­φέ­ρεια του Νομού Δω­δε­κα­νή­σου, από κάθε πρό­σω­πο που θε­ω­ρεί­ται ως επι­τη­δευ­μα­τί­ας, σύμ­φω­να με τις δια­τά­ξεις του Κ.Β.Σ. (π.δ. 186/1992). 3.Ως ακα­θά­ρι­στα έσοδα νο­ού­νται τα ακα­θά­ρι­στα έσοδα όπως αυτά προσ­διο­ρί­ζο­νται για την εφαρ­μο­γή των δια­τά­ξε­ων της φο­ρο­λο­γί­ας ει­σο­δή­μα­τος. 4.0 φόρος υπο­λο­γί­ζε­ται με την εφαρ­μο­γή συ­ντε­λε­στή επί των ακα­θά­ρι­στων εσό­δων ανά­λο­γα με το ύψος του συ­ντε­λε­στή κα­θα­ρού κέρ­δους, που προ­βλέ­πε­ται για την οι­κο­νο­μι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα του επι­τη­δευ­μα­τία, σύμ­φω­να με τον ακό­λου­θο πί­να­κα: Συ­ντε­λε­στής κα­θα­ρού κέρ­δους μέχρι 5% – Συ­ντε­λε­στής φόρου 0,2%… 6.Υπό­χρε­οι για την κα­τα­βο­λή του φόρου είναι τα πρό­σω­πα που ανα­φέ­ρο­νται στην πα­ρά­γρα­φο 2 του άρ­θρου αυτού. Ο υπό­χρε­ος στην κα­τα­βο­λή του φόρου οφεί­λει εντός του επό­με­νου μήνα  από  τη  λήξη  κάθε  ημε­ρο­λο­για­κού  τρι­μή­νου,   να  υπο­βάλ­λει δή­λω­ση από­δο­σης του φόρου στο δήμο που ορί­ζε­ται από τις δια­τά­ξεις της επό­με­νης” πα­ρα­γρά­φου. 7.0 φόρος απο­δί­δε­ται στον κε­ντρι­κό δήμο κάθε νη­σιού (πρω­τεύ­ου­σα), ο οποί­ος ορί­ζε­ται και δια­χει­ρι­στής του φόρου αυτού.-Στην πε­ρί­πτω­ση που στο ίδιο νησί υπάρ­χουν πε­ρισ­σό­τε­ροι από ένας Ο.Τ.Α. το ποσό του φόρου, κα­τα­νέ­με­ται στο μεν δια­χει­ρι­στή δήμο, σε πο­σο­στό πε­νή­ντα πέντε (55%) τοις εκατό, στους δε λοι­πούς Ο.Τ.Α. σε πο­σο­στό σα­ρά­ντα πέντε (45%) τοις εκατό, με πλη­θυ­σμια­κά κρι­τή­ρια. δ.Όλα τα θέ­μα­τα που ανα­φέ­ρο­νται στην υπο­βο­λή και στην επα­λή­θευ­ση της δή­λω­σης, στη βε­βαί­ω­ση και στην εί­σπρα­ξη του φόρου, πε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων και των αφο­ρώ­ντων στις προ­σαυ­ξή­σεις και πρό­στι­μα, στην πα­ρα­γρα­φή του δι­καιώ­μα­τος των Ο.Τ.Α., στην άσκη­ση προ­σφυ­γών και εν­δί­κων μέσων και γε­νι­κά στη δια­δι­κα­σία βε­βαί­ω­σης του φόρου, διέ­πο­νται από τις δια­τά­ξεις που ισχύ­ουν κάθε φορά στον Κώ­δι­κα Προ­σό­δων Δήμων και Κοι­νο­τή­των. 9…». Από τις σχε­τι­κές συ­ζη­τή­σεις στη Βουλή σχε­τι­κά με τις εν­λό­γω δια­τά­ξεις του άρ­θρου 60 του Ν. 2214/1994 προ­κύ­πτει ότι ο επί­δι­κος φόρος, που επι­βλή­θη­κε δίχως με­λέ­τη και επί­κλη­ση ει­δι­κών συν­θη­κών δια­φο­ρο­ποι­ή­σε­ως της Δω­δε­κα­νή­σου ένα­ντι των λοι­πών πε­ρι­φε­ρειών του Κρά­τους, προ­ο­ρί­στη­κε να απο­τε­λέ­σει, και μά­λι­στα μό­νι­μα και όχι προ­σω­ρι­νά, «υπο­κα­τά­στα­το»  του κα­ταρ­γη­θέ­ντος με την προ­α­να­φερ­θεί­σα διά­τα­ξη του άρ­θρου 65 παρ. 2 του ίδιου νο­μο­θε­τή­μα­τος φόρου, προς ανά­πτυ­ξη της το­πι­κής οι­κο­νο­μί­ας (βλ. πρα­κτι­κά Διαρ­κούς Επι­τρο­πής Οι­κο­νο­μι­κών Υπο­θέ­σε­ων σε συν­δυα­σμό με Πρα­κτι­κά Βου­λής, Συ­νε­δρί­α­ση ΡΔ 721.4.1994).

Επει­δή, οι κοι­νω­νι­κο­οι­κο­νο­μι­κές συν­θή­κες του χρό­νου επι­βο­λής του επί­δι­κου φόρου, 50 πε­ρί­που χρό­νια μετά την ένωση της Δω­δε­κα­νή­σου με την Ελ­λά­δα, είναι, προ­φα­νώς, δια­φο­ρε­τι­κές εκεί­νων που υπήρ­χαν κατά τα αμέ­σως επό­με­να της ενώ­σε­ως αυτής έτη και δι­καιο­λο­γού­σαν μια ει­δι­κή, ένα­ντι άλλων πε­ριο­χών της χώρας με τα αυτά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά, με­τα­χεί­ρι­ση. Έτσι, λόγοι που να δι­καιο­λο­γούν, και μά­λι­στα με πάγιο τρόπο, την επι­βο­λή του έν­δι­κου φόρου υπέρ μόνων των Ο.Τ.Α. Δω­δε­κα­νή­σου και, συ­νε­πώς, σε βάρος εκεί­νων μόνο που ασκούν εκεί οι­κο­νο­μι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα, κατ’ εξαί­ρε­ση όλων όσοι την ασκούν στην λοιπή ελ­λη­νι­κή επι­κρά­τεια, ούτε από τη φύση του φόρου αυτού συ­νά­γε­ται ούτε, όπως προ­α­να­φέρ­θη­κε, από τις προ­πα­ρα­σκευα­στι­κές ερ­γα­σί­ες ψη­φί­σε­ως της σχε­τι­κής δια­τά­ξε­ως, ανα­δει­κνύ­ε­ται (πρβ. ΣτΕ 3037/2008 Ολ., 650/1995 7μ.). Κα­τό­πιν των ανω­τέ­ρω, η επι­βο­λή του έν­δι­κου φόρου, και μά­λι­στα πάγια, σε μό­νους όσους ασκούν οι­κο­νο­μι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα στη Δω­δε­κά­νη­σο υπέρ των Ο.Τ.Α. αυτής αντί­κει­ται στην αρχή της φο­ρο­λο­γι­κής ισό­τη­τας και της κα­θο­λι­κό­τη­τας του φόρου και κα­θι­στά εκ του λόγου τού­του ανί­σχυ­ρη τη σχε­τι­κή ρύθ­μι­ση».