Από μηδενικής βάσεως η προγραμματική σύμβαση για την Μεσαιωνική Πόλη – Σύσκεψη σήμερα στην Aθήνα

Η προ­στα­σία και ανά­δειξη των μνη­μείων και της ιστο­ρι­κής κλη­ρο­νο­μιάς της Μεσαιω­νι­κής Πόλης της Ρόδου θα τεθεί σήμερα επί τάπητος σε σύσκεψη υπό την υπουργό Πολι­τι­σμού και Αθλη­τι­σμού κ. Λίνα Μενδώνη, παρου­σία του υφυ­πουρ­γού Του­ρι­σμού κ. Μάνου Κόνσολα και του δημάρ­χου Ρόδου κ. Αντώνη Καμπου­ράκη.

Αντι­κεί­μενο της σύσκε­ψης που θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί την 11.00 ώρα στο Υπουρ­γείο Πολι­τι­σμού είναι η έναρξη των συζη­τή­σεων και μάλιστα από μηδε­νική βάση για την χρη­μα­το­δό­τηση έργων ανά­δει­ξης και συντή­ρη­σης της Μεσαιω­νι­κής Πόλης μέσω μιας νέας προ­γραμ­μα­τι­κής συμ­βά­σεως με την Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου με προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό άνω των 6,5 εκατ. ευρώ.

Πλη­ρο­φο­ρίες ανα­φέ­ρουν ότι στόχος της δημο­τι­κής αρχής είναι να εντάξει στην προ­γραμ­μα­τική σύμβαση και να εξα­σφα­λί­σει την χρη­μα­το­δό­τηση έργων αξίας άνω των 15 εκατ. ευρώ.

Της σημε­ρι­νής συνα­ντή­σεως έχει προη­γη­θεί άλλη σε απόλυτα θετικό και εποι­κο­δο­μη­τικό πλαίσιο μεταξύ της κ. Μενδώνη και του κ. Κόνσολα.

Υπήρξε ταύτιση απόψεων σε ζητή­ματα που αφορούν στην ανά­δειξη των αρχαιο­λο­γι­κών μνη­μείων στη Ρόδο, στην Κω και σε άλλα νησιά της Δωδε­κα­νή­σου. Συνα­ντί­ληψη, επίσης, υπήρξε και στο ζήτημα της ανά­δει­ξης και της απο­κα­τά­στα­σης της Μεσαιω­νι­κής Πόλης της Ρόδου, που απο­τε­λεί μνημείο παγκό­σμιας πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς της Unesco.

Ο κ. Κόν­σο­λας έθεσε στην κα. Μενδώνη το ζήτημα της αξιο­ποί­η­σης των ακι­νή­των του ΤΑΠΑ στη Μεσαιω­νική Πόλη, ώστε να μπο­ρέ­σει να αξιο­ποι­η­θεί το σύνολό τους, καθώς εντάσ­σο­νται στην πόλη που έχει ανα­δει­χθεί μνημείο παγκό­σμιας πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς.

Συζη­τή­θηκε, επίσης το ζήτημα της επέ­κτα­σης του ηλε­κτρο­νι­κού εισι­τη­ρίου στους αρχαιο­λο­γι­κούς χώρους, αλλά και η προ­ο­πτική ενός ενιαίου εισι­τη­ρίου εισόδου σε αρχαιο­λο­γι­κούς χώρους και μνημεία της Δωδε­κα­νή­σου.

Θυμί­ζουμε ότι τον Ιούνιο του 2019 από σεβασμό στη νέα Δημο­τική Αρχή Ρόδου που ανα­λάμ­βανε καθή­κο­ντα από την 1η Σεπτεμ­βρίου 2019, το Περι­φε­ρειακό Συμ­βού­λιο Νοτίου Αιγαίου απο­φά­σισε την αναβολή της συζή­τη­σής του θέματος «Έγκριση σύναψης Προ­γραμ­μα­τι­κής σύμ­βα­σης Πολι­τι­σμι­κής Ανά­πτυ­ξης μεταξύ του Υπουρ­γείου Πολι­τι­σμού & Αθλη­τι­σμού, του Υπουρ­γείου Ναυ­τι­λίας & Νησιω­τι­κής Πολι­τι­κής, της Περι­φέ­ρειας Νότιου Αιγαίου, του Δήμου Ρόδου, του Ταμείου Αρχαιο­λο­γι­κών Πόρων και Απαλ­λο­τριώ­σεων, της (Δ.Ε.Υ.Α.Ρ) και του Δημο­τι­κού Λιμε­νι­κού Ταμείου Νότιας Δωδε­κα­νή­σου για το έργο: Προ­στα­σία, Δια­χεί­ριση και Βιώσιμη Ανά­πτυξη της Μεσαιω­νι­κής Πόλης της Ρόδου».

Η Μεσαιω­νική Πόλη της Ρόδου, η οποία κατα­λαμ­βά­νει μία έκταση 35 εκτα­ρίων, ενώ η περί­με­τρος των τειχών της είναι 3,5 χιλιό­με­τρα, είναι ένα από τα σπάνια, αν όχι και το μονα­δικό, μεσαιω­νικό οικι­στικό σύνολο που σώζεται σχεδόν ακέραιο με τις οχυ­ρώ­σεις, την πολε­ο­δο­μική οργά­νωση, τα δημόσια κτήρια, τους ναούς και τις οικίες του. Υλική μαρ­τυ­ρία του δια­χρο­νι­κού χαρα­κτήρα της πόλης απο­τε­λούν τα μνημεία αντι­προ­σω­πευ­τικά όλων των ιστο­ρι­κών περιό­δων, τα οποία δια­τη­ρού­νται μέσα στην τει­χι­σμένη πόλη: αρχαιο­λο­γι­κοί χώροι των κλα­σι­κών χρόνων, βυζα­ντι­νές εκκλη­σίες, ιππο­τι­κοί ναοί, οθω­μα­νικά τεμένη, εβραϊ­κές συνα­γω­γές, δημόσια κτήρια και κατοι­κίες της ιππο­τι­κής και της οθω­μα­νι­κής περιό­δου.

Με την εγγραφή της το έτος 1988 στον Κατά­λογο των Μνη­μείων της Παγκό­σμιας Πολι­τι­στι­κής Κλη­ρο­νο­μιάς της UNESCO, εντά­χθηκε στην ομάδα των επί­λε­κτων μνη­μείων πολι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς της ανθρω­πό­τη­τας, με εξέ­χουσα αξία για την παγκό­σμια κοι­νό­τητα, ενώ το 1993 εντά­χθηκε στην ιδρυ­τική πράξη του Οργα­νι­σμού Πόλεων Παγκό­σμιας Κλη­ρο­νο­μιάς.

Οι σύγ­χρο­νες πολυ­διά­στα­τες προ­κλή­σεις, όπως η ανάγκη προ­ώ­θη­σης των απα­ραί­τη­των θεσμι­κών ρυθ­μί­σεων, η περαι­τέρω συντή­ρηση και δια­χεί­ριση του μνη­μεια­κού πλούτου της Μεσαιω­νι­κής Πόλης, η δια­τή­ρηση του ενεργού οικι­σμού που λει­τουρ­γεί ταυ­τό­χρονα ως ανα­πό­σπα­στο κομμάτι της ζωής της σύγ­χρο­νης πόλης της Ρόδου, η βελ­τί­ωση της ποιό­τη­τας ζωής, η προ­σέλ­κυση νέων κατοί­κων μέσω συγκε­κρι­μέ­νων προ­γραμ­μά­των, η εξυ­γί­ανση των υπο­δο­μών και η ολο­κλή­ρωση των κοι­νω­φε­λών έργων, η αντι­με­τώ­πιση των κιν­δύ­νων που απει­λούν και υπο­βαθ­μί­ζουν τη Μεσαιω­νική Πόλη, απαι­τούν συντο­νι­σμέ­νες ενέρ­γειες όλων των εμπλε­κό­με­νων φορέων.

Σε αυτό το πλαίσιο, οι συμ­βαλ­λό­με­νοι φορείς είτε αυτο­τε­λώς είτε από κοινού, ανάλογα με τις αρμο­διό­τη­τές τους, υλο­ποιούν σειρά δράσεων στην Μεσαιω­νική Πόλη της Ρόδου οι οποίες περι­γρά­φο­νται ανα­λυ­τικά στο σχέδιο της Προ­γραμ­μα­τι­κής Σύμ­βα­σης.

Σκοπός της πρώτης προ­γραμ­μα­τι­κής σύμ­βα­σης ήταν:

α) η υλο­ποί­ηση ενός ενιαίου και συνε­κτι­κού προ­γράμ­μα­τος, μελετών, έργων και δράσεων για την προ­στα­σία, ανά­δειξη δια­χεί­ριση και βιώσιμη ανά­πτυξη της Μεσαιω­νι­κής Πόλης της Ρόδου, των μνη­μείων του περι­βάλ­λο­ντος της καθώς και της περι­με­τρι­κής παρά­κτιας ζώνης εκτός των τειχών,

β) ο προσ­διο­ρι­σμός των τρόπων και των δια­δι­κα­σιών υλο­ποί­η­σης των έργων και δράσεων ώστε να δια­τη­ρη­θεί και να ανα­δει­χθεί ο μνη­μεια­κός και ιστο­ρι­κός χαρα­κτή­ρας του εξέ­χο­ντος μνη­μεια­κού συνόλου, να ικα­νο­ποι­η­θούν οι σύγ­χρο­νες ανάγκες του ενεργού οικι­σμού και να αντι­με­τω­πι­στούν απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τερα οι υπο­χρε­ώ­σεις που προ­κύ­πτουν από τον χαρα­κτη­ρι­σμό της Μεσαιω­νι­κής Πόλης της Ρόδου ως Μνη­μείου Παγκό­σμιας Κλη­ρο­νο­μιάς.

Ειδι­κό­τερα η Προ­γραμ­μα­τική Σύμβαση θέτει τους ακό­λου­θους στόχους:

α. Την προ­στα­σία και δια­χεί­ριση των μνη­μείων της Μεσαιω­νι­κής Πόλης της Ρόδου και του περι­βάλ­λο­ντός της.

β. Την αισθη­τική ανα­βάθ­μιση, την εξυ­γί­ανση, την επίλυση λει­τουρ­γι­κών προ­βλη­μά­των και την ανα­ζω­ο­γό­νηση του ενεργού οικι­σμού της Μεσαιω­νι­κής Πόλης σε βιώσιμη και αειφόρο βάση.

γ. Την ανά­δειξη της Μεσαιω­νι­κής Πόλης σε κέντρο πολι­τι­σμού διε­θνούς εμβέ­λειας με αξιο­ποί­ηση του συγκρι­τι­κού πλε­ο­νε­κτή­μα­τος που προ­σφέ­ρει η ιδιαί­τερη ταυ­τό­τητά της, βελ­τιώ­νο­ντας παράλ­ληλα την ποιό­τητα του του­ρι­σμού και συμ­βάλ­λο­ντας στην επι­μή­κυνση της του­ρι­στι­κής περιό­δου.

δ. Την ανά­δειξη του νησιω­τι­κού χαρα­κτήρα της Ρόδου. Η Ρόδος είναι το μεγα­λύ­τερο νησί του συμπλέγ­μα­τος της Δωδε­κα­νή­σου απο­τε­λώ­ντας κέντρο εξυ­πη­ρέ­τη­σης και πόλο ανά­πτυ­ξης για την ευρύ­τερη περιοχή. Η γεω­γρα­φική της θέση είναι στρα­τη­γι­κής σημα­σίας. Παράλ­ληλα, η γεω­μορ­φο­λο­γία και το φυσικό της κάλλος, η ιστο­ρι­κό­τητα και η πλούσια πολι­τι­στική κλη­ρο­νο­μιά της, την καθι­στούν ένα από τα πιο επι­σκέ­ψιμα ελλη­νικά νησιά, γεγονός που μπορεί να απο­τε­λέ­σει εφαλ­τή­ριο ανά­πτυ­ξης για όλο το νοτιο­α­να­το­λικό Αιγαίο. Συνεπώς, οι δράσεις που λαμ­βά­νο­νται στην κατεύ­θυνση της δια­τή­ρη­σης της προ­α­να­φερ­θεί­σας ιστο­ρι­κό­τη­τας είναι ταυ­τό­ση­μες με την ενί­σχυση ενός νησιού με ιδιαί­τερη δυνα­μική.

ε. Την εξα­σφά­λιση χρη­μα­το­δό­τη­σης μέσω του ετήσιου προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού των συμ­βαλ­λο­μέ­νων, της ένταξης έργων σε συγρη­μα­το­δο­τού­μενα προ­γράμ­ματα από Ευρω­παϊ­κούς και Εθνι­κούς πόρους και της από­δο­σης μέρους των εσόδων του ΤΑΠΑ από εισι­τή­ρια, μισθώ­σεις ακι­νή­των και παρα­χω­ρή­σεις μνη­μείων. Επι­πλέον οι συμ­βαλ­λό­με­νοι δεσμεύ­ο­νται να κατα­βά­λουν κάθε δυνατή προ­σπά­θεια για την μελ­λο­ντική εξεύ­ρεση πόρων για την υλο­ποί­ηση έργων.