«Πράσινο φως» στο Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο Νότιας Δωδεκανήσου για την απομάκρυνση της εταιρείας «ΝΗΡΕΥΣ Α.Ε.» από τη χερσαία ζώνη του λιμένα

Απόφαση 1939/2025 του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας για τον λιμένα Ακα­ντιάς – Το Ε΄ Τμήμα του Ανώ­τα­του Ακυ­ρω­τι­κού απέρ­ριψε την αίτηση ακύ­ρω­σης της εται­ρείας κατά της από­φα­σης 56/2024 του Δ.Σ. του Λιμε­νι­κού Ταμείου, κρί­νο­ντας νόμιμο τον περιο­ρι­σμό της παρα­χώ­ρη­σης σε δεκα­τρείς μήνες αντί τριών ετών, ενόψει των προ­γραμ­μα­τι­σμέ­νων έργων ανα­βάθ­μι­σης του λιμένα και του παρα­λια­κού μετώπου της πόλης

Στο τέλος μιας δικα­στι­κής δια­δρο­μής που είχε ξεκι­νή­σει το καλο­καίρι του 2024, το Συμ­βού­λιο της Επι­κρα­τείας έθεσε τέλος στην προ­σπά­θεια της ναυ­πη­γο­ε­πι­σκευα­στι­κής εται­ρείας «ΝΗΡΕΥΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ ΚΑΙ ΝΑΥΠΗΓΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ», με τον δια­κρι­τικό τίτλο «ΝΗΡΕΥΣ Α.Ε.», να ανα­τρέ­ψει την απόφαση που της επι­βάλ­λει να εγκα­τα­λεί­ψει, μετά από σχεδόν δύο δεκα­ε­τίες παρου­σίας, την επίδικη έκταση των 11.921,20 τετρα­γω­νι­κών μέτρων στον λιμένα της Ακα­ντιάς.

Η υπ’ αριθμ.1939/2025 απόφαση του Ε΄ Τμή­μα­τος, που δημο­σιεύ­θηκε σε δημόσια συνε­δρί­αση στις 29 Οκτω­βρίου 2025, απορ­ρί­πτει στο σύνολό της την αίτηση ακύ­ρω­σης που είχε κατα­θέ­σει η εται­ρεία στις 1 Ιουλίου 2024 και επι­κυ­ρώ­νει τη νομι­μό­τητα της από­φα­σης 56/12.6.2024 του Διοι­κη­τι­κού Συμ­βου­λίου του Δημο­τι­κού Λιμε­νι­κού Ταμείου Νότιας Δωδε­κα­νή­σου.

Η ιστο­ρική δια­δρομή των παρα­χω­ρή­σεων από το 2005

Η σχέση της εται­ρείας με τη χερσαία ζώνη του λιμένα Ακα­ντιάς, που απο­τε­λεί δημόσιο πράγμα κοινής χρήσης, ξεκινά τον Σεπτέμ­βριο του 2005, οπότε με την απόφαση ΤΕ/Β10/2856/30.9.2005 του Δημο­τι­κού Λιμε­νι­κού Ταμείου της παρα­χω­ρή­θηκε, έναντι ανταλ­λάγ­μα­τος, η υπό όρους χρήση τμή­μα­τος 8.100 τετρα­γω­νι­κών μέτρων για το διά­στημα από την 1 Σεπτεμ­βρίου 2005 έως την 31 Αυγού­στου 2008. Η παρα­χώ­ρηση παρα­τά­θηκε στη συνέ­χεια με την απόφαση 52/28.8.2008, εγκρι­θείσα από τον Γενικό Γραμ­μα­τέα της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου, μέχρι την ορι­στική εγκα­τά­σταση ανα­δό­χου για τη δημιουρ­γία κέντρου επι­σκευής και δια­χεί­μα­σης σκαφών στην περιοχή «Καναμάτ», δια­γω­νι­σμός όμως που τελικά ακυ­ρώ­θηκε.

Ακο­λού­θησε σειρά απο­φά­σεων που ανα­νέ­ω­ναν, με μειού­μενη όμως κάθε φορά χρονική διάρ­κεια, την παρα­χώ­ρηση. Με την απόφαση 37/27.3.2015 εγκρί­θηκε παρα­χώ­ρηση 12.000 τετρα­γω­νι­κών μέτρων για 35 μήνες, ενώ τον Ιούνιο του 2018 η αρχική αίτηση της εται­ρείας για τριετή ανα­νέ­ωση απορ­ρί­φθηκε με την αιτιο­λο­γία ότι έπρεπε να απο­μα­κρυν­θεί για να εκτε­λε­στούν προ­γραμ­μα­τι­σμένα έργα. Λίγους μήνες αργό­τερα, τον Νοέμ­βριο του ίδιου έτους, η διοί­κηση μετέ­βαλε στάση και με την απόφαση 216/22.11.2018 ενέ­κρινε τη συνέ­χιση της παρα­χώ­ρη­σης για επι­φά­νεια 11.465,63 τετρα­γω­νι­κών μέτρων μέχρι την 11 Δεκεμ­βρίου 2019. Από εκεί και πέρα, οι παρα­χω­ρή­σεις έγιναν διαρκώς συντο­μό­τε­ρες: δωδε­κά­μηνη με την απόφαση 162/4.12.2019, δεκα­ο­κτά­μηνη με την απόφαση 138/7.12.2020, και διετής με την απόφαση 122/7.10.2022, με όλες τις περι­πτώ­σεις να αφορούν επι­φά­νεια 11.921,90 τετρα­γω­νι­κών μέτρων και να χορη­γού­νται αντί των τριών ετών που η εται­ρεία αιτείτο σταθερά.

Η προ­σβαλ­λό­μενη απόφαση και ο επί­μα­χος πέμπτος όρος

Η εται­ρεία, με την υπ’ αριθμόν 1544/21.1.2024 αίτησή της, ζήτησε εκ νέου τριετή παρα­χώ­ρηση. Με την απόφαση 56/12.6.2024 το Διοι­κη­τικό Συμ­βού­λιο του Δημο­τι­κού Λιμε­νι­κού Ταμείου ενέ­κρινε υπό όρους τη μονο­μερή παρα­χώ­ρηση 11.921,20 τετρα­γω­νι­κών μέτρων, αλλά για χρονικό διά­στημα μόλις 13 μηνών, με αφε­τη­ρία την 13 Ιουνίου 2024 και λήξη την 12 Ιουλίου 2025. Η συντό­μευση αιτιο­λο­γή­θηκε με την ανάγκη εκτέ­λε­σης έργων αξιο­ποί­η­σης και ανα­βάθ­μι­σης των χώρων του λιμένα.

Στο επί­κε­ντρο της δικα­στι­κής δια­μά­χης τέθηκε ο πέμπτος όρος της από­φα­σης, ο οποίος προ­έ­βλεπε ότι η εται­ρεία δεν θα έπρεπε να συμ­φω­νή­σει για παρα­μονή σκάφους πέραν της 12 Ιουλίου 2025 και ότι όφειλε εντός μηνός να προ­σκο­μί­σει υπεύ­θυνη δήλωση απο­δο­χής των όρων, δια­φο­ρε­τικά η απόφαση παρα­χώ­ρη­σης θα ανα­κα­λείτο αυτο­δι­καίως. Με την από 10 Ιουλίου 2024 προ­σω­ρινή διαταγή της Προ­έ­δρου του Α΄ Θερινού Τμή­μα­τος του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας, ανε­στάλη μερικώς η εκτέ­λεση της προ­σβαλ­λό­με­νης από­φα­σης ως προς το σκέλος της αυτο­δί­καιης ανά­κλη­σης.

Οι λόγοι ακύ­ρω­σης που προ­έ­βαλε η εται­ρεία

Η αιτούσα, υπο­στή­ριξε ότι ο επί­μα­χος όρος αντί­κει­ται στις αρχές της νομι­μό­τη­τας, της ανα­λο­γι­κό­τη­τας, της χρηστής διοί­κη­σης και της προ­στα­τευό­με­νης εμπι­στο­σύ­νης, καθώς, όπως δια­τεί­νε­ται, τίθετο για πρώτη φορά μετά από σειρά προη­γού­με­νων παρα­χω­ρή­σεων που κάλυ­πταν χρονικό διά­στημα 19 ετών. Προ­βλή­θηκε επίσης παρα­βί­αση του άρθρου 20 παρά­γρα­φος 1 του Συντάγ­μα­τος, με τον ισχυ­ρι­σμό ότι η μηνιαία προ­θε­σμία απο­δο­χής συρ­ρί­κνωνε δρα­στικά το δικαί­ωμα έννομης προ­στα­σίας.

Με υπό­μνημα που κατα­τέ­θηκε μετά τη συζή­τηση, η εται­ρεία προ­έ­βαλε επι­πλέον ότι η προ­σβαλ­λό­μενη πράξη παρα­βιά­ζει την επαγ­γελ­μα­τική ελευ­θε­ρία που κατο­χυ­ρώ­νε­ται στο άρθρο 5 παρά­γρα­φος 1 του Συντάγ­μα­τος και ότι εκδό­θηκε κατά κακή χρήση της δια­κρι­τι­κής ευχέ­ρειας, κατά παρά­βαση του άρθρου 24 παρά­γρα­φος 2 περί­πτωση β΄ του ν. 2971/2001. Σύμφωνα με τους ισχυ­ρι­σμούς της, η αιτιο­λο­γία περί προ­γραμ­μα­τι­ζό­με­νων έργων ήταν αόριστη, ενώ ο δέκατος όρος της ίδιας της από­φα­σης, που προ­έ­βλεπε υπο­χρέ­ωση απο­χώ­ρη­σης σε περί­πτωση μελ­λο­ντι­κής από­φα­σης για κατα­σκευή έργων, απο­τε­λούσε «ομο­λο­γία» ότι δεν είχε δρο­μο­λο­γη­θεί καμία συγκε­κρι­μένη παρέμ­βαση.

Το σκε­πτικό του δικα­στη­ρίου για την αυτο­τέ­λεια κάθε παρα­χώ­ρη­σης

Το Ε΄ Τμήμα έκρινε ότι η συγκε­κρι­μένη διάταξη δεν θεμε­λιώ­νει δικαί­ωμα «εσαεί» παρα­χώ­ρη­σης. Όπως ανα­φέ­ρε­ται ρητά, κάθε απόφαση παρα­χώ­ρη­σης είναι αυτο­τε­λής και ο αρμό­διος φορέας διοί­κη­σης και εκμε­τάλ­λευ­σης του λιμένα δια­θέ­τει δια­κρι­τική ευχέ­ρεια να χορηγεί ή να απορ­ρί­πτει αιτή­ματα χρήσης για διά­στημα έως τριών ετών, εκτι­μώ­ντας τις περι­στά­σεις και χωρίς να δεσμεύ­ε­ται από προη­γού­με­νες απο­φά­σεις.

Ως προς τον επίμαχο πέμπτο όρο περί αυτο­δί­καιης ανά­κλη­σης, οι Σύμ­βου­λοι έκριναν τον λόγο απορ­ρι­πτέο, με το σκε­πτικό ότι ο όρος, ενόψει του περιο­ρι­σμέ­νου χρόνου ισχύος του και της μερικής ανα­στο­λής που είχε χορη­γη­θεί με την προ­σω­ρινή διαταγή, δεν ήταν πλέον δυνατόν να επι­φέ­ρει έννομες συνέ­πειες σε βάρος της αιτού­σας. Ανα­φο­ρικά με τον ισχυ­ρι­σμό περί παρα­βί­α­σης του δικαιώ­μα­τος δικα­στι­κής προ­στα­σίας, το Δικα­στή­ριο επι­σή­μανε ότι η εται­ρεία άσκησε εμπρο­θέ­σμως την αίτησή της και έλαβε προ­σω­ρινή προ­στα­σία, οπότε δεν στε­ρή­θηκε των εννόμων συμ­φε­ρό­ντων της.

Τα προ­γραμ­μα­τι­ζό­μενα έργα και η ανα­βάθ­μιση του παρα­λια­κού μετώπου

Καθο­ρι­στικό ρόλο στην απόρ­ριψη της αίτησης δια­δρα­μά­τισε η τεκ­μη­ρί­ωση των έργων που έχουν δρο­μο­λο­γη­θεί ή ολο­κλη­ρω­θεί στην ευρύ­τερη περιοχή του λιμένα Ακα­ντιάς. Από τα στοι­χεία του φακέλου προ­έ­κυψε ότι έχει ήδη ολο­κλη­ρω­θεί και παρα­δο­θεί από το 2023 το έργο «Επέ­κταση ξύλινου πεζο­δρό­μου επί της οδού Αυστρα­λίας έως το λιμάνι Ακα­ντιάς Ρόδου», μήκους 364 μέτρων, το οποίο εντάσ­σε­ται στο επι­χει­ρη­σιακό πρό­γραμμα «Νότιο Αιγαίο 2014-2020» και απο­τε­λεί τμήμα του ευρύ­τε­ρου έργου «Ανά­πλαση Παρα­λια­κής Ζώνης από Θαλασ­σινή Πύλη μέχρι Λιμένα Ακα­ντιάς», στο πλαίσιο της Στρα­τη­γι­κής Βιώ­σι­μης Αστικής Ανά­πλα­σης της περιο­χής Κόβα του Δήμου Ρόδου.

Σύμφωνα με την Τεχνική Έκθεση της Διεύ­θυν­σης Τεχνι­κών Έργων και Υπο­δο­μών του Δήμου Ρόδου του Μαΐου 2020, που λήφθηκε υπόψη, προ­γραμ­μα­τί­ζε­ται η κατα­σκευή νέου παρα­λια­κού πεζο­δρο­μίου και ποδη­λα­τό­δρο­μου μήκους 1.120 μέτρων και πλάτους 6,60 μέτρων από τον λιμένα Ακα­ντιάς έως την υφι­στά­μενη είσοδο της Νέας Μαρίνας. Προ­βλέ­πο­νται επι­πλέον η δια­μόρ­φωση κόμβου με τρι­γω­νική νησίδα στην είσοδο εξόδου του λιμένα, η ανα­κα­τα­σκευή των πεζο­δρο­μίων της οδού Αυστρα­λίας, καθώς και η δημιουρ­γία κυκλο­φο­ρια­κού κυκλι­κού κόμβου στο ύψος της οδού Θ. Κολο­κο­τρώνη για τη βελ­τί­ωση της πρό­σβα­σης τόσο στον λιμένα Ακα­ντιάς όσο και στη νέα Μαρίνα.

Η σύμβαση του 2021 για το «Καναμάτ» και η δια­θε­σι­μό­τητα εναλ­λα­κτι­κών υπο­δο­μών

Στο σκε­πτικό της από­φα­σης δίνεται ιδιαί­τερη βαρύ­τητα και στο γεγονός ότι στις 7 Μαΐου 2021 υπε­γράφη μεταξύ του Δημο­τι­κού Λιμε­νι­κού Ταμείου και της παρα­χω­ρη­σιού­χου εται­ρείας σύμβαση παρα­χώ­ρη­σης, χρήσης, εκμε­τάλ­λευ­σης, επι­σκευής και συντή­ρη­σης του Κέντρου Επι­σκευής Πλοια­ρίων στην περιοχή «Καναμάτ» Ρόδου, διάρ­κειας 40 ετών. Το στοι­χείο αυτό συν­δέ­ε­ται με το επι­χεί­ρημα της διοί­κη­σης ότι υφί­στα­νται και άλλες αντί­στοι­χες υπο­δο­μές και χώροι για την εξυ­πη­ρέ­τηση σκαφών στην ευρύ­τερη περιοχή.

Την αιτούσα εται­ρεία, εκπρο­σώ­πησε ο δικη­γό­ρος κ. Πανα­γιώ­της Λαζα­ρά­τος, ενώ για λογα­ρια­σμό του καθού νομικού προ­σώ­που δημο­σίου δικαίου παρέστη ο δικη­γό­ρος κ. Βασί­λειος Κατα­βε­νά­κης.