Γιώργος Νικητιάδης στα ΝΕΑ: «Να διαβάζουμε πολύ, να διαβάζουμε συνεχώς»

Ποιο αισθά­νε­στε να υπήρξε το κατα­λυ­τι­κό­τερο πρόσωπο της παι­δι­κής σας ηλικίας;

Αναμ­φι­σβή­τητα η μητέρα μου. Με την αγαθή, καλο­συ­νάτη, χρι­στια­νική προ­σέγ­γιση των πραγ­μά­των ήταν αυτή που με επη­ρέ­ασε απο­φα­σι­στικά ώστε να επι­διώκω να κάνω πάντα κάτι καλό. Δεν ήταν μια μορ­φω­μένη γυναίκα, ήταν μια γυναίκα του χωριού, που αγα­πούσε πάρα πολύ τους ανθρώ­πους.

Ποια είναι τα δια­βά­σματα των νεα­νι­κών σας χρόνων που έχουν χαρα­χτεί εντο­νό­τερα στη μνήμη σας;

Πάρα πολλά βιβλία και πάρα πολλοί συγ­γρα­φείς. Ντο­στο­γέφ­σκι, Τολστόι, Καζαν­τζά­κης, Βενέζης. Ο Μαρ­κούζε με τον «Μονο­διά­στατο άνθρωπο». Κυρίως όμως ο Ελντριτζ Κλίβερ με το βιβλίο του «Ψυχή στον πάγο». Ενας συγ­γρα­φέας που υπήρξε ηγέτης στους Μαύρους Πάν­θη­ρες και είχε μάλιστα κατα­δι­κα­στεί. Μου είχε κάνει βαθιά εντύ­πωση μια φράση του που έλεγε «Δεν αξίζει να ζεις αν δεν έχεις βρει έναν λόγο για τον οποίο αξίζει να πεθά­νεις». Βέβαια μεγα­λώ­νο­ντας παρα­τη­ρείς τις έννοιες αυτές ν’ αλλοιώ­νο­νται μέσα σου, δεν είναι εύκολο να λες ότι έχεις βρει έναν λόγο για να πεθά­νεις όταν έχεις παιδιά και θέλεις να τα προ­στα­τεύ­σεις και ξέρεις πως πρέπει να συνε­χί­σεις να ζεις. Σε οποια­δή­ποτε περί­πτωση όμως είναι λυπηρό να βλέπεις νέους ανθρώ­πους, ακόμη κι αν δεν είναι δυνατόν να δια­μορ­φω­θεί η ζωή τους με αξίες αυτού του βελη­νε­κούς, να τις αγνοούν. Σημασία πάντως έχει να δια­βά­ζει κανείς πολύ και να δια­βά­ζει συνεχώς.

Ποια μορφή τέχνης αισθά­νε­στε ως τη συγ­γε­νέ­στερή σας;

Ολες οι μορφές τέχνης με συγκι­νούν, όμως εκείνη που με συγκι­νεί ιδιαί­τερα και της αφιε­ρώνω πολύ χρόνο είναι η ζωγρα­φική. Εστω κι αν ο ίδιος δεν μπορώ να ζωγρα­φίσω ούτε ένα απλό καρα­βάκι. Πάντα όταν βρί­σκο­μαι στη Νέα Υόρκη, θα πάω στο Μουσείο Μοντέρ­νας Τέχνης και θα μείνω για ώρα μπροστά στις «Λουό­με­νες» του Πικάσο, ένα έργο – αφε­τη­ρία της σου­ρε­α­λι­στι­κής τέχνης στην Ελλάδα. Πρό­σφατα, επίσης στη Νέα Υόρκη, είδα την εκπλη­κτική έκθεση ενός μεγάλου αμε­ρι­κα­νού ζωγρά­φου, του Εντουαρντ Χόπερ. Μου αρέσουν όμως πάρα πολύ και οι έλληνες ζωγρά­φοι.

Ποιο ταξίδι από όσα έχετε κάνει ως σήμερα σας έχει προ­κα­λέ­σει τις ζωη­ρό­τε­ρες εντυ­πώ­σεις;

Λόγω της τερά­στιας αγάπης μου για τη ζωγρα­φική, το ταξίδι μου στη Ρώμη ήταν αυτό που με απο­γεί­ωσε τελείως. Το να έχεις διαρκώς μπροστά στα μάτια σου τα έργα του Μιχαήλ Αγγελου, του Τιτσιάνο, όλων των μεγάλων ζωγρά­φων, σε κάνει να αισθά­νε­σαι πως ζεις μέσα σ’ έναν μύθο. Το ταξίδι στην Αιώνια Πόλη είναι το συναρ­πα­στι­κό­τερο ταξίδι που έχω κάνει. Εχω πάει το λιγό­τερο δέκα φορές. Μετά την Αθήνα, η Ρώμη είναι η πόλη που σου προ­κα­λεί έναν τόσο μεγάλο πολι­τι­στικό συγκλο­νι­σμό.

Αν παρο­μοιά­ζατε τον εαυτό σας μ’ ένα είδος Οδυσσέα, ποια θα θεω­ρού­σατε σήμερα ως Ιθάκη σας;

Είναι δύσκολο να προσ­διο­ρί­σεις την Ιθάκη σου, όταν έχεις γεν­νη­θεί στην Αμερική, έχεις μεγα­λώ­σει στην Αθήνα και κατά­γε­σαι από ένα μικρό χωριό της Νισύρου, τα Νικιά. Είναι όμως γεγονός πως μεγα­λώ­νο­ντας αισθά­νε­σαι να σε τραβάει όλο και περισ­σό­τερο ο τόπος της κατα­γω­γής σου, ο τόπος των γονιών σου. Κι αυτός θεωρώ πως δεν μπορεί παρά να είναι η Ιθάκη σου. Βέβαια η έννοια της Ιθάκης προ­ϋ­πο­θέ­τει πολλά επίπεδα, δεν είναι μόνον η γεω­γρα­φική αναφορά σε σχέση με το πού θα κατα­λή­ξει το σώμα σου, αλλά και ο υπαρ­ξια­κός προ­βλη­μα­τι­σμός σε σχέση με το κατά πόσο έχεις ολο­κλη­ρω­θεί ως άνθρω­πος. Σε κάθε περί­πτωση, όμως, η Ιθάκη για μένα δεν μπορεί παρά να βρί­σκε­ται στα Νικιά της Νισύρου.

Με όλα όσα παρα­τη­ρού­νται παγκο­σμίως, έχει γίνει σχεδόν ανα­πό­φευ­κτη η ερώτηση, όταν συζητάς μ’ ένα πολι­τικό πρόσωπο, σε σχέση με το Δια­δί­κτυο και τις ευερ­γε­τι­κές ή κατα­στρο­φι­κές επι­πτώ­σεις του.

Αν κατά­λαβα καλά, ουσια­στικά με ρωτάτε αν θα ήταν καλύ­τερη η ζωή μας σε περί­πτωση που κατα­στρε­φό­ταν τελείως το Δια­δί­κτυο. Μέγα ερώτημα. Ωστόσο η εξέλιξη των πραγ­μά­των είναι τέτοια που δεν έχουμε την πολυ­τέ­λεια να αρνη­θούμε αυτού του είδους το τερά­στιο βήμα της ανθρω­πό­τη­τας. Ενα βήμα που κατά­φερε να φέρει σε επι­κοι­νω­νία μέσα σ’ ένα δευ­τε­ρό­λε­πτο τον άνθρωπο που βρί­σκε­ται στην Κίνα με τον άνθρωπο που βρί­σκε­ται στην Αστυ­πά­λαια ή στο Καστελ­λό­ριζο. Χρειά­ζε­ται όμως οι πολι­τι­κοί, γιατί αυτοί έχουν κυρίως την ευθύνη, να ελέγ­ξουν τον τρόπο που ανα­πτύσ­σε­ται το Δια­δί­κτυο γιατί ήδη έχουν αρχίσει και κατα­στρέ­φο­νται άνθρω­ποι και ζωές. Οι ψεύ­τι­κες, υπο­βο­λι­μαίες πλη­ρο­φο­ρίες είναι ό,τι χει­ρό­τερο μπορεί να συμβεί. Θα πρέπει να ελεγ­χθεί και να μην επι­τρέ­πε­ται η δημο­σιο­ποί­ηση οποιασ­δή­ποτε πλη­ρο­φο­ρίας αν δεν υπάρχει όνομα, επώνυμο και διεύ­θυνση του ανθρώ­που που μιλάει άσχημα ή καταγ­γέλ­λει. Δια­φο­ρε­τικά, δεν θα συνε­χί­σουν να κατα­στρέ­φο­νται μόνον άνθρω­ποι, αλλά και η ίδια η ανθρω­πό­τητα θα οδη­γη­θεί σε δρα­μα­τι­κές εξε­λί­ξεις.